Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / ખુદ્દસિક્ખા-મૂલસિક્ખા • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

૫. પકિણ્ણકનિદ્દેસો

5. Pakiṇṇakaniddeso

૫૩.

53.

સઙ્ઘિકં ગરુભણ્ડં યો, દેતિ અઞ્ઞસ્સ ઇસ્સરો;

Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ yo, deti aññassa issaro;

થુલ્લચ્ચયં યથાવત્થું, થેય્યા પારાજિકાદિપિ.

Thullaccayaṃ yathāvatthuṃ, theyyā pārājikādipi.

૫૪.

54.

કુસાદિમયચીરાનિ, કમ્બલં કેસવાલજં;

Kusādimayacīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;

સમયં વિના ધારયતો, લૂકપક્ખાજિનક્ખિપં.

Samayaṃ vinā dhārayato, lūkapakkhājinakkhipaṃ.

૫૫.

55.

સત્થકમ્મે વત્થિકમ્મે, સં નિમિત્તઞ્ચ છિન્દતો;

Satthakamme vatthikamme, saṃ nimittañca chindato;

થુલ્લચ્ચયં મનુસ્સાનં, મંસાદિભોજનેપિ વા.

Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃsādibhojanepi vā.

૫૬.

56.

કદલેરકક્કદુસ્સાનિ , પોત્થકં સબ્બનીલકં;

Kadalerakakkadussāni , potthakaṃ sabbanīlakaṃ;

સબ્બપીતાદિકઞ્ચાપિ, ધારયન્તસ્સ દુક્કટં.

Sabbapītādikañcāpi, dhārayantassa dukkaṭaṃ.

૫૭.

57.

હત્થિસ્સુરગસોણાનં, સીહબ્યગ્ઘચ્છદીપિનં;

Hatthissuragasoṇānaṃ, sīhabyagghacchadīpinaṃ;

તરચ્છસ્સ ચ મંસાદિં, ઉદ્દિસ્સકતકમ્પિ ચ.

Taracchassa ca maṃsādiṃ, uddissakatakampi ca.

૫૮.

58.

અનાપુચ્છિતમંસઞ્ચ, ભુઞ્જતો દુક્કટં સિયા;

Anāpucchitamaṃsañca, bhuñjato dukkaṭaṃ siyā;

યાતાનુપુબ્બં હિત્વાન, દકતિત્થાદિકં વજે.

Yātānupubbaṃ hitvāna, dakatitthādikaṃ vaje.

૫૯.

59.

સહસા વુબ્ભજિત્વાન, પવિસે નિક્ખમેય્ય વા;

Sahasā vubbhajitvāna, pavise nikkhameyya vā;

વચ્ચપસ્સાવકુટિકં, વિના ઉક્કાસિકં વિસે.

Vaccapassāvakuṭikaṃ, vinā ukkāsikaṃ vise.

૬૦.

60.

નિત્થુનન્તો કરે વચ્ચં, દન્તકટ્ઠઞ્ચ ખાદયં;

Nitthunanto kare vaccaṃ, dantakaṭṭhañca khādayaṃ;

વચ્ચપસ્સાવદોણીનં, બહિ વચ્ચાદિકં કરે.

Vaccapassāvadoṇīnaṃ, bahi vaccādikaṃ kare.

૬૧.

61.

ખરેન ચાવલેખેય્ય, કટ્ઠં પાતેય્ય કૂપકે;

Kharena cāvalekheyya, kaṭṭhaṃ pāteyya kūpake;

ઊહતઞ્ચ ન ધોવેય્ય, ઉક્લાપઞ્ચ ન સોધયે.

Ūhatañca na dhoveyya, uklāpañca na sodhaye.

૬૨.

62.

દકકિચ્ચં કરોન્તસ્સ, કત્વા ‘‘ચપુચપૂ’’તિ ચ;

Dakakiccaṃ karontassa, katvā ‘‘capucapū’’ti ca;

અનજ્ઝિટ્ઠોવ થેરેન, પાતિમોક્ખમ્પિ ઉદ્દિસે.

Anajjhiṭṭhova therena, pātimokkhampi uddise.

૬૩.

63.

અનાપુચ્છાય પઞ્હસ્સ, કથને વિસ્સજ્જનેપિ ચ;

Anāpucchāya pañhassa, kathane vissajjanepi ca;

સજ્ઝાયકરણે દીપ-જાલને વિજ્ઝાપનેપિ ચ.

Sajjhāyakaraṇe dīpa-jālane vijjhāpanepi ca.

૬૪.

64.

વાતપાનકવાટાનિ, વિવરેય્ય થકેય્ય વા;

Vātapānakavāṭāni, vivareyya thakeyya vā;

વન્દનાદિં કરે નગ્ગો, ગમનં ભોજનાદિકં.

Vandanādiṃ kare naggo, gamanaṃ bhojanādikaṃ.

૬૫.

65.

પરિકમ્મં કરે કારે, તિપટિચ્છન્નકં વિના;

Parikammaṃ kare kāre, tipaṭicchannakaṃ vinā;

કાયં નહાયં ઘંસેય્ય, કુટ્ટે થમ્ભે તરુમ્હિ વા.

Kāyaṃ nahāyaṃ ghaṃseyya, kuṭṭe thambhe tarumhi vā.

૬૬.

66.

કુરુવિન્દકસુત્તેન, અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ કાયતો;

Kuruvindakasuttena, aññamaññassa kāyato;

અગિલાનો બહારામે, ચરેય્ય સઉપાહનો.

Agilāno bahārāme, careyya saupāhano.

૬૭.

67.

ઉપાહનં યો ધારેતિ, સબ્બનીલાદિકમ્પિ ચ;

Upāhanaṃ yo dhāreti, sabbanīlādikampi ca;

નિમિત્તં ઇત્થિયા રત્તો, મુખં વા ભિક્ખદાયિયા.

Nimittaṃ itthiyā ratto, mukhaṃ vā bhikkhadāyiyā.

૬૮.

68.

ઉજ્ઝાનસઞ્ઞી અઞ્ઞસ્સ, પત્તં વા અત્તનો મુખં;

Ujjhānasaññī aññassa, pattaṃ vā attano mukhaṃ;

આદાસાદિમ્હિ પસ્સેય્ય, ઉચ્ચાસનમહાસને.

Ādāsādimhi passeyya, uccāsanamahāsane.

૬૯.

69.

નિસજ્જાદિં કરોન્તસ્સ, દુક્કટં વન્દનેપિ ચ;

Nisajjādiṃ karontassa, dukkaṭaṃ vandanepi ca;

ઉક્ખિત્તાનુપસમ્પન્ન-નાનાસંવાસકાદિનં.

Ukkhittānupasampanna-nānāsaṃvāsakādinaṃ.

૭૦.

70.

એકતો પણ્ડકિત્થીહિ, ઉભતોબ્યઞ્જનેન વા;

Ekato paṇḍakitthīhi, ubhatobyañjanena vā;

દીઘાસને નિસીદેય્ય, અદીઘે આસને પન.

Dīghāsane nisīdeyya, adīghe āsane pana.

૭૧.

71.

અસમાનાસનિકેન, મઞ્ચપીઠે સયેય્ય વા;

Asamānāsanikena, mañcapīṭhe sayeyya vā;

કુલસઙ્ગહત્થં દદતો, ફલપુપ્ફાદિકમ્પિ ચ.

Kulasaṅgahatthaṃ dadato, phalapupphādikampi ca.

૭૨.

72.

ગન્થિમાદિં કરે કારે, જિનવારિતપચ્ચયે;

Ganthimādiṃ kare kāre, jinavāritapaccaye;

પરિભુઞ્જેય્ય અબ્યત્તો, અનિસ્સાય વસેય્ય વા.

Paribhuñjeyya abyatto, anissāya vaseyya vā.

૭૩.

73.

અનુઞ્ઞાતેહિ અઞ્ઞસ્સ, ભેસજ્જં વા કરે વદે;

Anuññātehi aññassa, bhesajjaṃ vā kare vade;

કરે સાપત્તિકો ભિક્ખુ, ઉપોસથપ્પવારણં.

Kare sāpattiko bhikkhu, uposathappavāraṇaṃ.

૭૪.

74.

દ્વારબન્ધાદિકે ઠાને, પરિવત્તકવાટકં;

Dvārabandhādike ṭhāne, parivattakavāṭakaṃ;

અપિધાય વિનાભોગં, નિયોગં વા સયે દિવા.

Apidhāya vinābhogaṃ, niyogaṃ vā saye divā.

૭૫.

75.

ધઞ્ઞિત્થિરૂપરતનં, આવુધિત્થિપસાધનં;

Dhaññitthirūparatanaṃ, āvudhitthipasādhanaṃ;

તૂરિયભણ્ડં ફલં રુક્ખે, પુબ્બણ્ણાદિઞ્ચ આમસે.

Tūriyabhaṇḍaṃ phalaṃ rukkhe, pubbaṇṇādiñca āmase.

૭૬.

76.

સસિત્થોદકતેલેહિ, ફણહત્થફણેહિ વા;

Sasitthodakatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;

કેસમોસણ્ઠનેકસ્મિં, ભાજને ભોજનેપિ ચ.

Kesamosaṇṭhanekasmiṃ, bhājane bhojanepi ca.

૭૭.

77.

એકત્થરણપાવુરણા, સયેય્યું દ્વેકમઞ્ચકે;

Ekattharaṇapāvuraṇā, sayeyyuṃ dvekamañcake;

દન્તકટ્ઠઞ્ચ ખાદેય્ય, અધિકૂનં પમાણતો.

Dantakaṭṭhañca khādeyya, adhikūnaṃ pamāṇato.

૭૮.

78.

યોજેતિ વા યોજાપેતિ, નચ્ચં ગીતઞ્ચ વાદિતં;

Yojeti vā yojāpeti, naccaṃ gītañca vāditaṃ;

દસ્સનં સવનં તેસં, કરોન્તસ્સ ચ દુક્કટં.

Dassanaṃ savanaṃ tesaṃ, karontassa ca dukkaṭaṃ.

૭૯.

79.

વીહાદિરોપિમે ચાપિ, બહિપાકારકુટ્ટકે;

Vīhādiropime cāpi, bahipākārakuṭṭake;

વચ્ચાદિછડ્ડનાદિમ્હિ, દીઘકેસાદિધારણે.

Vaccādichaḍḍanādimhi, dīghakesādidhāraṇe.

૮૦.

80.

નખમટ્ઠકરણાદિમ્હિ, સમ્બાધે લોમહારણે;

Nakhamaṭṭhakaraṇādimhi, sambādhe lomahāraṇe;

પરિકમ્મકતં ભૂમિં, અક્કમે સઉપાહનો.

Parikammakataṃ bhūmiṃ, akkame saupāhano.

૮૧.

81.

અધોતઅલ્લપાદેહિ, સઙ્ઘિકં મઞ્ચપીઠકં;

Adhotaallapādehi, saṅghikaṃ mañcapīṭhakaṃ;

પરિકમ્મકતં ભિત્તિં, આમસન્તસ્સ દુક્કટં.

Parikammakataṃ bhittiṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.

૮૨.

82.

સઙ્ઘાટિયાપિ પલ્લત્થે, દુપ્પરિભુઞ્જેય્ય ચીવરં;

Saṅghāṭiyāpi pallatthe, dupparibhuñjeyya cīvaraṃ;

અકાયબન્ધનો ગામં, વજે કત્વાન વચ્ચકં.

Akāyabandhano gāmaṃ, vaje katvāna vaccakaṃ.

૮૩.

83.

નાચમેય્ય દકે સન્તે, સમાદેય્ય અકપ્પિયે;

Nācameyya dake sante, samādeyya akappiye;

દેસનારોચનાદિમ્હિ, સભાગાપત્તિયાપિ ચ.

Desanārocanādimhi, sabhāgāpattiyāpi ca.

૮૪.

84.

ન વસે વસ્સં વિસંવાદે, સુદ્ધચિત્તે પટિસ્સવં;

Na vase vassaṃ visaṃvāde, suddhacitte paṭissavaṃ;

વસ્સં વસિત્વા ગમને, અનનુઞ્ઞાતકિચ્ચતો.

Vassaṃ vasitvā gamane, ananuññātakiccato.

૮૫.

85.

વિનાપદં તરુસ્સુદ્ધં, પોરિસમ્હાભિરૂહણે;

Vināpadaṃ tarussuddhaṃ, porisamhābhirūhaṇe;

અપરિસ્સાવનોદ્ધાનં, વજે તં યાચતો ન દે.

Aparissāvanoddhānaṃ, vaje taṃ yācato na de.

૮૬.

86.

અત્તનો ઘાતને ઇત્થિ-રૂપાદિં કારયેય્ય વા;

Attano ghātane itthi-rūpādiṃ kārayeyya vā;

હિત્વા માલાદિકં ચિત્તં, જાતકાદિં સયં કરે.

Hitvā mālādikaṃ cittaṃ, jātakādiṃ sayaṃ kare.

૮૭.

87.

ભુઞ્જન્તમુટ્ઠપે તસ્સ, સાલાદીસુ નિસીદતો;

Bhuñjantamuṭṭhape tassa, sālādīsu nisīdato;

વુડ્ઢાનં પન ઓકાસં, અદત્વા વાપિ દુક્કટં.

Vuḍḍhānaṃ pana okāsaṃ, adatvā vāpi dukkaṭaṃ.

૮૮.

88.

યાનાદિમભિરૂહેય્ય, કલ્લકો રતનત્તયં;

Yānādimabhirūheyya, kallako ratanattayaṃ;

આરબ્ભ વદે દવઞ્ઞ-પરિસાયોપલાલને.

Ārabbha vade davañña-parisāyopalālane.

૮૯.

89.

કાયાદિં વિવરિત્વાન, ભિક્ખુનીનં ન દસ્સયે;

Kāyādiṃ vivaritvāna, bhikkhunīnaṃ na dassaye;

વાચે લોકાયતં પલિતં, ગણ્હેય્ય ગણ્હાપેય્ય વા.

Vāce lokāyataṃ palitaṃ, gaṇheyya gaṇhāpeyya vā.

૯૦.

90.

યત્થ કત્થચિ પેળાયં, ભુઞ્જતો પત્તહત્થકો;

Yattha katthaci peḷāyaṃ, bhuñjato pattahatthako;

વાતપાનકવાટં વા, પણામે સોદકમ્પિ ચ.

Vātapānakavāṭaṃ vā, paṇāme sodakampi ca.

૯૧.

91.

ઉણ્હેય્ય પટિસામેય્ય, અતિઉણ્હેય્ય વોદકં;

Uṇheyya paṭisāmeyya, atiuṇheyya vodakaṃ;

ઠપેય્ય ભૂમિયં પત્તં, અઙ્કે વા મઞ્ચપીઠકે.

Ṭhapeyya bhūmiyaṃ pattaṃ, aṅke vā mañcapīṭhake.

૯૨.

92.

મિડ્ઢન્તે પરિભણ્ડન્તે, પાદે છત્તે ઠપેતિ વા;

Miḍḍhante paribhaṇḍante, pāde chatte ṭhapeti vā;

ચલકાદિં ઠપે પત્તં, પત્તે વા હત્થધોવને.

Calakādiṃ ṭhape pattaṃ, patte vā hatthadhovane.

૯૩.

93.

પત્તેન નીહરન્તસ્સ, ઉચ્છિટ્ઠમુદકમ્પિ ચ;

Pattena nīharantassa, ucchiṭṭhamudakampi ca;

અકપ્પિયમ્પિ પત્તં વા, પરિભુઞ્જેય્ય દુક્કટં.

Akappiyampi pattaṃ vā, paribhuñjeyya dukkaṭaṃ.

૯૪.

94.

વદે ‘‘જીવા’’તિ ખિપિતે, ન સિક્ખતિ અનાદરો;

Vade ‘‘jīvā’’ti khipite, na sikkhati anādaro;

પરિમણ્ડલકાદિમ્હિ, સેખિયે દુક્કટં સિયા.

Parimaṇḍalakādimhi, sekhiye dukkaṭaṃ siyā.

૯૫.

95.

યો ભણ્ડગારે પયુતોવ ભણ્ડકં,

Yo bhaṇḍagāre payutova bhaṇḍakaṃ,

માતૂન પાચિત્તિયમસ્સ ગોપયે;

Mātūna pācittiyamassa gopaye;

દવાય હીનેનપિ જાતિઆદિના,

Davāya hīnenapi jātiādinā,

વદેય્ય દુબ્ભાસિતમુત્તમમ્પિ યોતિ.

Vadeyya dubbhāsitamuttamampi yoti.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact