Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / ખુદ્દસિક્ખા-મૂલસિક્ખા • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

૪૧. પકિણ્ણકનિદ્દેસો

41. Pakiṇṇakaniddeso

પકિણ્ણકન્તિ –

Pakiṇṇakanti –

૩૩૫.

335.

સદ્વારબન્ધને ઠાને, સોદુક્ખલકપાસકે;

Sadvārabandhane ṭhāne, sodukkhalakapāsake;

સયન્તેન દિવા દ્વારં, બન્ધેય્ય પરિવટ્ટકં.

Sayantena divā dvāraṃ, bandheyya parivaṭṭakaṃ.

૩૩૬.

336.

સન્તે વિઞ્ઞુમ્હિ પુરિસે, આભોગો ચાપિ કપ્પતિ;

Sante viññumhi purise, ābhogo cāpi kappati;

સવસે તં વિનાકારં, સયન્તો દુક્કટં ફુસે.

Savase taṃ vinākāraṃ, sayanto dukkaṭaṃ phuse.

૩૩૭.

337.

રતનાનિત્થિરૂપાનિ, ધઞ્ઞમિત્થિપસાધનં;

Ratanānitthirūpāni, dhaññamitthipasādhanaṃ;

તૂરિયાવુધભણ્ડાનિ, આમસન્તસ્સ દુક્કટં.

Tūriyāvudhabhaṇḍāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.

૩૩૮.

338.

સિત્થતેલોદતેલેહિ, ફણહત્થફણેહિ વા;

Sitthatelodatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;

કોચ્છેનવાપિ યો કેસે, ઓસણ્ઠેય્યસ્સ દુક્કટં.

Kocchenavāpi yo kese, osaṇṭheyyassa dukkaṭaṃ.

૩૩૯.

339.

નેકપાવુરણા એકત્થરણા વા તુવટ્ટયું;

Nekapāvuraṇā ekattharaṇā vā tuvaṭṭayuṃ;

તથેકમઞ્ચે ભુઞ્જેય્યું, એકસ્મિં વાપિ ભાજને.

Tathekamañce bhuñjeyyuṃ, ekasmiṃ vāpi bhājane.

૩૪૦.

340.

ચતુરઙ્ગુલતો ઊનમધિકટ્ઠઙ્ગુલં તથા;

Caturaṅgulato ūnamadhikaṭṭhaṅgulaṃ tathā;

દન્તકટ્ઠં ન ખાદેય્ય, લસુણં ન અકલ્લકો.

Dantakaṭṭhaṃ na khādeyya, lasuṇaṃ na akallako.

૩૪૧.

341.

હીનુક્કટ્ઠેહિ ઉક્કટ્ઠં, હીનં વા જાતિઆદિહિ;

Hīnukkaṭṭhehi ukkaṭṭhaṃ, hīnaṃ vā jātiādihi;

ઉજું વાઞ્ઞાપદેસેન, વદે દુબ્ભાસિતં દવા.

Ujuṃ vāññāpadesena, vade dubbhāsitaṃ davā.

૩૪૨.

342.

દીઘે નખે ચ કેસે ચ, નાસલોમે ન ધારયે;

Dīghe nakhe ca kese ca, nāsalome na dhāraye;

ન લબ્ભં વીસતિમટ્ઠં, સમ્બાધે લોમહારણં.

Na labbhaṃ vīsatimaṭṭhaṃ, sambādhe lomahāraṇaṃ.

૩૪૩.

343.

યથાવુડ્ઢં ન બાધેય્ય, સઙ્ઘુદ્દિટ્ઠંવ સઙ્ઘિકં;

Yathāvuḍḍhaṃ na bādheyya, saṅghuddiṭṭhaṃva saṅghikaṃ;

અધોતઅલ્લપાદેહિ, નક્કમે સયનાસનં;

Adhotaallapādehi, nakkame sayanāsanaṃ;

સુધોતપાદકં વાપિ, તથેવ સઉપાહનો.

Sudhotapādakaṃ vāpi, tatheva saupāhano.

૩૪૪.

344.

સઙ્ઘાટિયા ન પલ્લત્થે, ભિત્તાદિં ન અપસ્સયે;

Saṅghāṭiyā na pallatthe, bhittādiṃ na apassaye;

પરિકમ્મકતં સન્તે, ઉદકે નો ન આચમે.

Parikammakataṃ sante, udake no na ācame.

૩૪૫.

345.

અકપ્પિયસમાદાને, દવા સિલાપવિજ્ઝને;

Akappiyasamādāne, davā silāpavijjhane;

દેસનાય સભાગાય, આવિકમ્મે ચ દુક્કટં.

Desanāya sabhāgāya, āvikamme ca dukkaṭaṃ.

૩૪૬.

346.

પટિસ્સવવિસંવાદે, સુદ્ધચિત્તસ્સ દુક્કટં;

Paṭissavavisaṃvāde, suddhacittassa dukkaṭaṃ;

પટિસ્સવક્ખણે એવ, પાચિત્તિ ઇતરસ્સ તુ.

Paṭissavakkhaṇe eva, pācitti itarassa tu.

૩૪૭.

347.

ન રુક્ખમભિરૂહેય્ય, સતિ કિચ્ચેવ પોરિસં;

Na rukkhamabhirūheyya, sati kicceva porisaṃ;

આપદાસુ યથાકામં, કપ્પતી અભિરૂહિતું.

Āpadāsu yathākāmaṃ, kappatī abhirūhituṃ.

૩૪૮.

348.

વિનાદ્ધાનં વજન્તસ્સ, દુક્કટં પરિસાવનં;

Vināddhānaṃ vajantassa, dukkaṭaṃ parisāvanaṃ;

યાચમાનસ્સ અદ્ધાને, અદદન્તસ્સ દુક્કટં.

Yācamānassa addhāne, adadantassa dukkaṭaṃ.

૩૪૯.

349.

થુલ્લચ્ચયં ફુસે અઙ્ગજાતચ્છેદેન દુક્કટં;

Thullaccayaṃ phuse aṅgajātacchedena dukkaṭaṃ;

આબાધપ્પચ્ચયાઞ્ઞત્ર, સેસઙ્ગે અત્તઘાતને.

Ābādhappaccayāññatra, sesaṅge attaghātane.

૩૫૦.

350.

ચિત્તપોત્થકરૂપાનિ, ન કરે ન ચ કારયે;

Cittapotthakarūpāni, na kare na ca kāraye;

ન વુટ્ઠાપેય્ય ભુઞ્જન્તં, આરામારઞ્ઞગેહસુ.

Na vuṭṭhāpeyya bhuñjantaṃ, ārāmāraññagehasu.

૩૫૧.

351.

યાનાનિ પુમયુત્તાનિ, સિવિકં હત્થવટ્ટકં;

Yānāni pumayuttāni, sivikaṃ hatthavaṭṭakaṃ;

પાટઙ્કિઞ્ચ ગિલાનસ્સ, કપ્પતી અભિરૂહિતું.

Pāṭaṅkiñca gilānassa, kappatī abhirūhituṃ.

૩૫૨.

352.

બુદ્ધં ધમ્મઞ્ચ સઙ્ઘઞ્ચ, આરબ્ભ કરણે દવં;

Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, ārabbha karaṇe davaṃ;

દુક્કટં પરિસં વાપિ, અઞ્ઞસ્સ ઉપલાળને.

Dukkaṭaṃ parisaṃ vāpi, aññassa upalāḷane.

૩૫૩.

353.

કાયં ઊરું નિમિત્તં વા, ભિક્ખુનીનં ન દસ્સયે;

Kāyaṃ ūruṃ nimittaṃ vā, bhikkhunīnaṃ na dassaye;

વિવરિત્વા ન સિઞ્ચેય્ય, તા કદ્દમુદકાદિના.

Vivaritvā na siñceyya, tā kaddamudakādinā.

૩૫૪.

354.

ન ગણ્હતો ચ ઓવાદં, ન પચ્ચાહરતોપિ ચ;

Na gaṇhato ca ovādaṃ, na paccāharatopi ca;

બાલં ગિલાનં ગમિયં, વજ્જયિત્વાન દુક્કટં.

Bālaṃ gilānaṃ gamiyaṃ, vajjayitvāna dukkaṭaṃ.

૩૫૫.

355.

લોકાયતં ન વાચેય્ય, પલિતં ન ચ ગાહયે;

Lokāyataṃ na vāceyya, palitaṃ na ca gāhaye;

પેળાયપિ ન ભુઞ્જેય્ય, ન કીળે કિઞ્ચિ કીળિતં.

Peḷāyapi na bhuñjeyya, na kīḷe kiñci kīḷitaṃ.

૩૫૬.

356.

પારુપે ન નિવાસેય્ય, ગિહિપારુતનિવાસનં;

Pārupe na nivāseyya, gihipārutanivāsanaṃ;

સંવેલ્લિયં નિવાસેય્ય, દાયં નાલિમ્પયેય્ય વા.

Saṃvelliyaṃ nivāseyya, dāyaṃ nālimpayeyya vā.

૩૫૭.

357.

વડ્ઢિં પયોજયે યાચે, નોઞ્ઞાતકપ્પવારિતે;

Vaḍḍhiṃ payojaye yāce, noññātakappavārite;

અત્તનો પરિભોગત્થં, દિન્નમઞ્ઞસ્સ નો દદે;

Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa no dade;

અગ્ગં ગહેત્વા ભુત્વા વા, કતિપાહં પુનો દદે.

Aggaṃ gahetvā bhutvā vā, katipāhaṃ puno dade.

૩૫૮.

358.

ઉદ્દિસ્સ યાચને રક્ખં, ઞત્વાઞત્વા વ દણ્ડિનં;

Uddissa yācane rakkhaṃ, ñatvāñatvā va daṇḍinaṃ;

ગીવાસ્સ દણ્ડિતે દણ્ડો, સયં દણ્ડાપને પન;

Gīvāssa daṇḍite daṇḍo, sayaṃ daṇḍāpane pana;

દણ્ડસ્સ અગ્ઘભેદેન, ઞેય્યા પારાજિકાદિકા.

Daṇḍassa agghabhedena, ñeyyā pārājikādikā.

૩૫૯.

359.

હરન્તેસુ પરિક્ખારં, ‘‘ચોરો ચોરો’’તિ ભાસિતે;

Harantesu parikkhāraṃ, ‘‘coro coro’’ti bhāsite;

અનત્થાયેસં ગણ્હન્તે, દણ્ડં ગીવાસ્સ તત્તકં.

Anatthāyesaṃ gaṇhante, daṇḍaṃ gīvāssa tattakaṃ.

૩૬૦.

360.

વિઘાસુચ્ચારસઙ્કાર-મુત્તં છડ્ડેય્ય દુક્કટં;

Vighāsuccārasaṅkāra-muttaṃ chaḍḍeyya dukkaṭaṃ;

બહિ પાકારકુટ્ટાનં, વળઞ્જે નાવલોકિય;

Bahi pākārakuṭṭānaṃ, vaḷañje nāvalokiya;

હરિતે વાપિ વીહાદિ-નાળિકેરાદિરોપિમે.

Harite vāpi vīhādi-nāḷikerādiropime.

૩૬૧.

361.

યોજાપેતું પયોજેતું, પયુત્તાનિ ચ પસ્સિતું;

Yojāpetuṃ payojetuṃ, payuttāni ca passituṃ;

ન લબ્ભં ધમ્મયુત્તમ્પિ, નચ્ચં ગીતઞ્ચ વાદિતં;

Na labbhaṃ dhammayuttampi, naccaṃ gītañca vāditaṃ;

‘‘ઉપહારં કરોમા’’તિ, વુત્તે વા સમ્પટિચ્છિતું.

‘‘Upahāraṃ karomā’’ti, vutte vā sampaṭicchituṃ.

૩૬૨.

362.

રાજાગારં પોક્ખરણિં, ઉય્યાનં ચિત્તગારકં;

Rājāgāraṃ pokkharaṇiṃ, uyyānaṃ cittagārakaṃ;

કીળત્થં ગચ્છતો દટ્ઠું, આરામં દુક્કટં કતં.

Kīḷatthaṃ gacchato daṭṭhuṃ, ārāmaṃ dukkaṭaṃ kataṃ.

૩૬૩.

363.

નવે ન પટિબાહેય્યા-સનેનુણ્હે ન ચીવરં;

Nave na paṭibāheyyā-sanenuṇhe na cīvaraṃ;

નિદહેય્ય ખમાપેય્ય, ગરુના ચ પણામિતો.

Nidaheyya khamāpeyya, garunā ca paṇāmito.

૩૬૪.

364.

અક્કોસને પરમ્મુખા, આપત્તીહિ ચ સત્તહિ;

Akkosane parammukhā, āpattīhi ca sattahi;

ભિક્ખું ઉપાસકં વાપિ, અઞ્ઞેનેવ ચ દુક્કટં.

Bhikkhuṃ upāsakaṃ vāpi, aññeneva ca dukkaṭaṃ.

૩૬૫.

365.

ન લબ્ભં વિનિપાતેતું, સદ્ધાદેય્યઞ્ચ ચીવરં;

Na labbhaṃ vinipātetuṃ, saddhādeyyañca cīvaraṃ;

લબ્ભં પિતૂનં સેસાનં, ઞાતીનમ્પિ ન લબ્ભતિ.

Labbhaṃ pitūnaṃ sesānaṃ, ñātīnampi na labbhati.

૩૬૬.

366.

વસ્સંવુત્થોઞ્ઞતોઞ્ઞત્ર , ભાગં ગણ્હેય્ય દુક્કટં;

Vassaṃvutthoññatoññatra , bhāgaṃ gaṇheyya dukkaṭaṃ;

પટિદેય્ય નટ્ઠે જિણ્ણે, ગીવા નો દેય્ય ચોદિતો;

Paṭideyya naṭṭhe jiṇṇe, gīvā no deyya codito;

ધુરનિક્ખેપતો તેસં, હોતિ ભણ્ડગ્ઘકારિયો.

Dhuranikkhepato tesaṃ, hoti bhaṇḍagghakāriyo.

૩૬૭.

367.

ન સન્તરુત્તરો ગામં, કલ્લો વા સઉપાહનો;

Na santaruttaro gāmaṃ, kallo vā saupāhano;

પવિસેય્ય ન ધારેય્ય, ચામરીમકસબીજનિં.

Paviseyya na dhāreyya, cāmarīmakasabījaniṃ.

૩૬૮.

368.

અગિલાનો ન છિન્દેય્ય, કેસે કત્તરિયા બહિ;

Agilāno na chindeyya, kese kattariyā bahi;

આરામતો ન ધારેય્ય, છત્તં લબ્ભતિ ગુત્તિયા.

Ārāmato na dhāreyya, chattaṃ labbhati guttiyā.

૩૬૯.

369.

ગાહેય્ય નુભતોકાજં, એકન્તરિકકાજકં;

Gāheyya nubhatokājaṃ, ekantarikakājakaṃ;

સીસક્ખન્ધકટિભારા, હત્થોલમ્બો ચ લબ્ભતિ.

Sīsakkhandhakaṭibhārā, hattholambo ca labbhati.

૩૭૦.

370.

આપત્તિયા અનોકાસ-કતં ચોદેય્ય દુક્કટં;

Āpattiyā anokāsa-kataṃ codeyya dukkaṭaṃ;

સુદ્ધસ્સ ચ અવત્થુસ્મિં, તથા ઓકાસકારણે.

Suddhassa ca avatthusmiṃ, tathā okāsakāraṇe.

૩૭૧.

371.

અટ્ઠઙ્ગુલાધિકં મઞ્ચપટિપાદં ન ધારયે;

Aṭṭhaṅgulādhikaṃ mañcapaṭipādaṃ na dhāraye;

પકતઙ્ગુલેન સત્તાનં, મઞ્ચં વા ઉચ્ચપાદકં.

Pakataṅgulena sattānaṃ, mañcaṃ vā uccapādakaṃ.

૩૭૨.

372.

મૂગબ્બતાદિં ગણ્હેય્ય, દુક્કટં તિત્થિયબ્બતં;

Mūgabbatādiṃ gaṇheyya, dukkaṭaṃ titthiyabbataṃ;

ખુરભણ્ડં પરિહરે, તથા ન્હાપિતપુબ્બકો.

Khurabhaṇḍaṃ parihare, tathā nhāpitapubbako.

૩૭૩.

373.

યં કિઞ્ચિ યાચિતું હત્થકમ્મં તદનુસારતો;

Yaṃ kiñci yācituṃ hatthakammaṃ tadanusārato;

લદ્ધં ગહેતું નિક્કમ્મમયાચિત્વાપિ કપ્પતિ;

Laddhaṃ gahetuṃ nikkammamayācitvāpi kappati;

કારેતુમાહરાપેતું, યં કિઞ્ચિપરસન્તકં.

Kāretumāharāpetuṃ, yaṃ kiñciparasantakaṃ.

૩૭૪.

374.

ગિહીનં ગોપકે દેન્તે, ગહેતું દેતિ યત્તકં;

Gihīnaṃ gopake dente, gahetuṃ deti yattakaṃ;

લબ્ભં યથાપરિચ્છેદં, સઙ્ઘચેતિયસન્તકે.

Labbhaṃ yathāparicchedaṃ, saṅghacetiyasantake.

૩૭૫.

375.

દ્વીહાપજ્જેય્ય આપત્તિં, કાયવાચાહિ વા છહિ;

Dvīhāpajjeyya āpattiṃ, kāyavācāhi vā chahi;

અલજ્જિઞ્ઞાણકુક્કુચ્ચપકતત્તા સતિપ્લવા;

Alajjiññāṇakukkuccapakatattā satiplavā;

અકપ્પિયે વા કપ્પિયે, કપ્પાકપ્પિયસઞ્ઞિતા.

Akappiye vā kappiye, kappākappiyasaññitā.

૩૭૬.

376.

અલજ્જિઞ્ઞાણતાપત્તિં , કાયવાચાહિ છાદયે;

Alajjiññāṇatāpattiṃ , kāyavācāhi chādaye;

લિઙ્ગે સઙ્ઘે ગણેકસ્મિં, ચતુધાપત્તિવુટ્ઠિતિ.

Liṅge saṅghe gaṇekasmiṃ, catudhāpattivuṭṭhiti.

૩૭૭.

377.

પરિકથોભાસવિઞ્ઞત્તિ, ન લબ્ભા પચ્ચયદ્વયે;

Parikathobhāsaviññatti, na labbhā paccayadvaye;

વિઞ્ઞત્તિયેવ તતિયે, સેસે સબ્બમ્પિ લબ્ભતિ.

Viññattiyeva tatiye, sese sabbampi labbhati.

૩૭૮.

378.

ન રૂહતચ્ચયે દાનં, પઞ્ચન્નં સહધમ્મિનં;

Na rūhataccaye dānaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ;

સઙ્ઘસ્સેવ ચ તં હોતિ, ગિહીનં પન રૂહતિ.

Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.

૩૭૯.

379.

ભિક્ખુ વા સામણેરો વા, કાલં કયિરાથૂપસ્સયે;

Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ kayirāthūpassaye;

ભિક્ખુસઙ્ઘોવ દાયજ્જો, તત્થ સેસેપ્યયંનયો.

Bhikkhusaṅghova dāyajjo, tattha sesepyayaṃnayo.

૩૮૦.

380.

પુરિમસ્સેવિમં દિન્નં, દેહિ નેત્વાસુકસ્સતિ;

Purimassevimaṃ dinnaṃ, dehi netvāsukassati;

પચ્છિમસ્સેવ દમ્મીતિ, દિન્નં ઞત્વા ઇમં વિધિં;

Pacchimasseva dammīti, dinnaṃ ñatvā imaṃ vidhiṃ;

ગણ્હે વિસ્સાસગાહં વાધિટ્ઠે મતકચીવરં.

Gaṇhe vissāsagāhaṃ vādhiṭṭhe matakacīvaraṃ.

૩૮૧.

381.

લોહભણ્ડે પહરણિં, દારુભણ્ડે ચ દારુજં;

Lohabhaṇḍe paharaṇiṃ, dārubhaṇḍe ca dārujaṃ;

પત્તં પાદુકપલ્લઙ્કં, આસન્દિં મત્તિકામયે;

Pattaṃ pādukapallaṅkaṃ, āsandiṃ mattikāmaye;

ઠપેત્વા કપ્પતિ સબ્બં, કતકં કુમ્ભકારિકન્તિ.

Ṭhapetvā kappati sabbaṃ, katakaṃ kumbhakārikanti.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact