Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

४१. पकिण्णकनिद्देसो

41. Pakiṇṇakaniddeso

पकिण्णकन्ति –

Pakiṇṇakanti –

३३५.

335.

सद्वारबन्धने ठाने, सोदुक्खलकपासके।

Sadvārabandhane ṭhāne, sodukkhalakapāsake;

सयन्तेन दिवा द्वारं, बन्धेय्य परिवट्टकं॥

Sayantena divā dvāraṃ, bandheyya parivaṭṭakaṃ.

३३६.

336.

सन्ते विञ्‍ञुम्हि पुरिसे, आभोगो चापि कप्पति।

Sante viññumhi purise, ābhogo cāpi kappati;

सवसे तं विनाकारं, सयन्तो दुक्‍कटं फुसे॥

Savase taṃ vinākāraṃ, sayanto dukkaṭaṃ phuse.

३३७.

337.

रतनानित्थिरूपानि, धञ्‍ञमित्थिपसाधनं।

Ratanānitthirūpāni, dhaññamitthipasādhanaṃ;

तूरियावुधभण्डानि, आमसन्तस्स दुक्‍कटं॥

Tūriyāvudhabhaṇḍāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.

३३८.

338.

सित्थतेलोदतेलेहि, फणहत्थफणेहि वा।

Sitthatelodatelehi, phaṇahatthaphaṇehi vā;

कोच्छेनवापि यो केसे, ओसण्ठेय्यस्स दुक्‍कटं॥

Kocchenavāpi yo kese, osaṇṭheyyassa dukkaṭaṃ.

३३९.

339.

नेकपावुरणा एकत्थरणा वा तुवट्टयुं।

Nekapāvuraṇā ekattharaṇā vā tuvaṭṭayuṃ;

तथेकमञ्‍चे भुञ्‍जेय्युं, एकस्मिं वापि भाजने॥

Tathekamañce bhuñjeyyuṃ, ekasmiṃ vāpi bhājane.

३४०.

340.

चतुरङ्गुलतो ऊनमधिकट्ठङ्गुलं तथा।

Caturaṅgulato ūnamadhikaṭṭhaṅgulaṃ tathā;

दन्तकट्ठं न खादेय्य, लसुणं न अकल्‍लको॥

Dantakaṭṭhaṃ na khādeyya, lasuṇaṃ na akallako.

३४१.

341.

हीनुक्‍कट्ठेहि उक्‍कट्ठं, हीनं वा जातिआदिहि।

Hīnukkaṭṭhehi ukkaṭṭhaṃ, hīnaṃ vā jātiādihi;

उजुं वाञ्‍ञापदेसेन, वदे दुब्भासितं दवा॥

Ujuṃ vāññāpadesena, vade dubbhāsitaṃ davā.

३४२.

342.

दीघे नखे च केसे च, नासलोमे न धारये।

Dīghe nakhe ca kese ca, nāsalome na dhāraye;

न लब्भं वीसतिमट्ठं, सम्बाधे लोमहारणं॥

Na labbhaṃ vīsatimaṭṭhaṃ, sambādhe lomahāraṇaṃ.

३४३.

343.

यथावुड्ढं न बाधेय्य, सङ्घुद्दिट्ठंव सङ्घिकं।

Yathāvuḍḍhaṃ na bādheyya, saṅghuddiṭṭhaṃva saṅghikaṃ;

अधोतअल्‍लपादेहि, नक्‍कमे सयनासनं।

Adhotaallapādehi, nakkame sayanāsanaṃ;

सुधोतपादकं वापि, तथेव सउपाहनो॥

Sudhotapādakaṃ vāpi, tatheva saupāhano.

३४४.

344.

सङ्घाटिया न पल्‍लत्थे, भित्तादिं न अपस्सये।

Saṅghāṭiyā na pallatthe, bhittādiṃ na apassaye;

परिकम्मकतं सन्ते, उदके नो न आचमे॥

Parikammakataṃ sante, udake no na ācame.

३४५.

345.

अकप्पियसमादाने, दवा सिलापविज्झने।

Akappiyasamādāne, davā silāpavijjhane;

देसनाय सभागाय, आविकम्मे च दुक्‍कटं॥

Desanāya sabhāgāya, āvikamme ca dukkaṭaṃ.

३४६.

346.

पटिस्सवविसंवादे, सुद्धचित्तस्स दुक्‍कटं।

Paṭissavavisaṃvāde, suddhacittassa dukkaṭaṃ;

पटिस्सवक्खणे एव, पाचित्ति इतरस्स तु॥

Paṭissavakkhaṇe eva, pācitti itarassa tu.

३४७.

347.

न रुक्खमभिरूहेय्य, सति किच्‍चेव पोरिसं।

Na rukkhamabhirūheyya, sati kicceva porisaṃ;

आपदासु यथाकामं, कप्पती अभिरूहितुं॥

Āpadāsu yathākāmaṃ, kappatī abhirūhituṃ.

३४८.

348.

विनाद्धानं वजन्तस्स, दुक्‍कटं परिसावनं।

Vināddhānaṃ vajantassa, dukkaṭaṃ parisāvanaṃ;

याचमानस्स अद्धाने, अददन्तस्स दुक्‍कटं॥

Yācamānassa addhāne, adadantassa dukkaṭaṃ.

३४९.

349.

थुल्‍लच्‍चयं फुसे अङ्गजातच्छेदेन दुक्‍कटं।

Thullaccayaṃ phuse aṅgajātacchedena dukkaṭaṃ;

आबाधप्पच्‍चयाञ्‍ञत्र, सेसङ्गे अत्तघातने॥

Ābādhappaccayāññatra, sesaṅge attaghātane.

३५०.

350.

चित्तपोत्थकरूपानि, न करे न च कारये।

Cittapotthakarūpāni, na kare na ca kāraye;

न वुट्ठापेय्य भुञ्‍जन्तं, आरामारञ्‍ञगेहसु॥

Na vuṭṭhāpeyya bhuñjantaṃ, ārāmāraññagehasu.

३५१.

351.

यानानि पुमयुत्तानि, सिविकं हत्थवट्टकं।

Yānāni pumayuttāni, sivikaṃ hatthavaṭṭakaṃ;

पाटङ्किञ्‍च गिलानस्स, कप्पती अभिरूहितुं॥

Pāṭaṅkiñca gilānassa, kappatī abhirūhituṃ.

३५२.

352.

बुद्धं धम्मञ्‍च सङ्घञ्‍च, आरब्भ करणे दवं।

Buddhaṃ dhammañca saṅghañca, ārabbha karaṇe davaṃ;

दुक्‍कटं परिसं वापि, अञ्‍ञस्स उपलाळने॥

Dukkaṭaṃ parisaṃ vāpi, aññassa upalāḷane.

३५३.

353.

कायं ऊरुं निमित्तं वा, भिक्खुनीनं न दस्सये।

Kāyaṃ ūruṃ nimittaṃ vā, bhikkhunīnaṃ na dassaye;

विवरित्वा न सिञ्‍चेय्य, ता कद्दमुदकादिना॥

Vivaritvā na siñceyya, tā kaddamudakādinā.

३५४.

354.

न गण्हतो च ओवादं, न पच्‍चाहरतोपि च।

Na gaṇhato ca ovādaṃ, na paccāharatopi ca;

बालं गिलानं गमियं, वज्‍जयित्वान दुक्‍कटं॥

Bālaṃ gilānaṃ gamiyaṃ, vajjayitvāna dukkaṭaṃ.

३५५.

355.

लोकायतं न वाचेय्य, पलितं न च गाहये।

Lokāyataṃ na vāceyya, palitaṃ na ca gāhaye;

पेळायपि न भुञ्‍जेय्य, न कीळे किञ्‍चि कीळितं॥

Peḷāyapi na bhuñjeyya, na kīḷe kiñci kīḷitaṃ.

३५६.

356.

पारुपे न निवासेय्य, गिहिपारुतनिवासनं।

Pārupe na nivāseyya, gihipārutanivāsanaṃ;

संवेल्‍लियं निवासेय्य, दायं नालिम्पयेय्य वा॥

Saṃvelliyaṃ nivāseyya, dāyaṃ nālimpayeyya vā.

३५७.

357.

वड्ढिं पयोजये याचे, नोञ्‍ञातकप्पवारिते।

Vaḍḍhiṃ payojaye yāce, noññātakappavārite;

अत्तनो परिभोगत्थं, दिन्‍नमञ्‍ञस्स नो ददे।

Attano paribhogatthaṃ, dinnamaññassa no dade;

अग्गं गहेत्वा भुत्वा वा, कतिपाहं पुनो ददे॥

Aggaṃ gahetvā bhutvā vā, katipāhaṃ puno dade.

३५८.

358.

उद्दिस्स याचने रक्खं, ञत्वाञत्वा व दण्डिनं।

Uddissa yācane rakkhaṃ, ñatvāñatvā va daṇḍinaṃ;

गीवास्स दण्डिते दण्डो, सयं दण्डापने पन।

Gīvāssa daṇḍite daṇḍo, sayaṃ daṇḍāpane pana;

दण्डस्स अग्घभेदेन, ञेय्या पाराजिकादिका॥

Daṇḍassa agghabhedena, ñeyyā pārājikādikā.

३५९.

359.

हरन्तेसु परिक्खारं, ‘‘चोरो चोरो’’ति भासिते।

Harantesu parikkhāraṃ, ‘‘coro coro’’ti bhāsite;

अनत्थायेसं गण्हन्ते, दण्डं गीवास्स तत्तकं॥

Anatthāyesaṃ gaṇhante, daṇḍaṃ gīvāssa tattakaṃ.

३६०.

360.

विघासुच्‍चारसङ्कार-मुत्तं छड्डेय्य दुक्‍कटं।

Vighāsuccārasaṅkāra-muttaṃ chaḍḍeyya dukkaṭaṃ;

बहि पाकारकुट्टानं, वळञ्‍जे नावलोकिय।

Bahi pākārakuṭṭānaṃ, vaḷañje nāvalokiya;

हरिते वापि वीहादि-नाळिकेरादिरोपिमे॥

Harite vāpi vīhādi-nāḷikerādiropime.

३६१.

361.

योजापेतुं पयोजेतुं, पयुत्तानि च पस्सितुं।

Yojāpetuṃ payojetuṃ, payuttāni ca passituṃ;

न लब्भं धम्मयुत्तम्पि, नच्‍चं गीतञ्‍च वादितं।

Na labbhaṃ dhammayuttampi, naccaṃ gītañca vāditaṃ;

‘‘उपहारं करोमा’’ति, वुत्ते वा सम्पटिच्छितुं॥

‘‘Upahāraṃ karomā’’ti, vutte vā sampaṭicchituṃ.

३६२.

362.

राजागारं पोक्खरणिं, उय्यानं चित्तगारकं।

Rājāgāraṃ pokkharaṇiṃ, uyyānaṃ cittagārakaṃ;

कीळत्थं गच्छतो दट्ठुं, आरामं दुक्‍कटं कतं॥

Kīḷatthaṃ gacchato daṭṭhuṃ, ārāmaṃ dukkaṭaṃ kataṃ.

३६३.

363.

नवे न पटिबाहेय्या-सनेनुण्हे न चीवरं।

Nave na paṭibāheyyā-sanenuṇhe na cīvaraṃ;

निदहेय्य खमापेय्य, गरुना च पणामितो॥

Nidaheyya khamāpeyya, garunā ca paṇāmito.

३६४.

364.

अक्‍कोसने परम्मुखा, आपत्तीहि च सत्तहि।

Akkosane parammukhā, āpattīhi ca sattahi;

भिक्खुं उपासकं वापि, अञ्‍ञेनेव च दुक्‍कटं॥

Bhikkhuṃ upāsakaṃ vāpi, aññeneva ca dukkaṭaṃ.

३६५.

365.

न लब्भं विनिपातेतुं, सद्धादेय्यञ्‍च चीवरं।

Na labbhaṃ vinipātetuṃ, saddhādeyyañca cīvaraṃ;

लब्भं पितूनं सेसानं, ञातीनम्पि न लब्भति॥

Labbhaṃ pitūnaṃ sesānaṃ, ñātīnampi na labbhati.

३६६.

366.

वस्संवुत्थोञ्‍ञतोञ्‍ञत्र , भागं गण्हेय्य दुक्‍कटं।

Vassaṃvutthoññatoññatra , bhāgaṃ gaṇheyya dukkaṭaṃ;

पटिदेय्य नट्ठे जिण्णे, गीवा नो देय्य चोदितो।

Paṭideyya naṭṭhe jiṇṇe, gīvā no deyya codito;

धुरनिक्खेपतो तेसं, होति भण्डग्घकारियो॥

Dhuranikkhepato tesaṃ, hoti bhaṇḍagghakāriyo.

३६७.

367.

न सन्तरुत्तरो गामं, कल्‍लो वा सउपाहनो।

Na santaruttaro gāmaṃ, kallo vā saupāhano;

पविसेय्य न धारेय्य, चामरीमकसबीजनिं॥

Paviseyya na dhāreyya, cāmarīmakasabījaniṃ.

३६८.

368.

अगिलानो न छिन्देय्य, केसे कत्तरिया बहि।

Agilāno na chindeyya, kese kattariyā bahi;

आरामतो न धारेय्य, छत्तं लब्भति गुत्तिया॥

Ārāmato na dhāreyya, chattaṃ labbhati guttiyā.

३६९.

369.

गाहेय्य नुभतोकाजं, एकन्तरिककाजकं।

Gāheyya nubhatokājaṃ, ekantarikakājakaṃ;

सीसक्खन्धकटिभारा, हत्थोलम्बो च लब्भति॥

Sīsakkhandhakaṭibhārā, hattholambo ca labbhati.

३७०.

370.

आपत्तिया अनोकास-कतं चोदेय्य दुक्‍कटं।

Āpattiyā anokāsa-kataṃ codeyya dukkaṭaṃ;

सुद्धस्स च अवत्थुस्मिं, तथा ओकासकारणे॥

Suddhassa ca avatthusmiṃ, tathā okāsakāraṇe.

३७१.

371.

अट्ठङ्गुलाधिकं मञ्‍चपटिपादं न धारये।

Aṭṭhaṅgulādhikaṃ mañcapaṭipādaṃ na dhāraye;

पकतङ्गुलेन सत्तानं, मञ्‍चं वा उच्‍चपादकं॥

Pakataṅgulena sattānaṃ, mañcaṃ vā uccapādakaṃ.

३७२.

372.

मूगब्बतादिं गण्हेय्य, दुक्‍कटं तित्थियब्बतं।

Mūgabbatādiṃ gaṇheyya, dukkaṭaṃ titthiyabbataṃ;

खुरभण्डं परिहरे, तथा न्हापितपुब्बको॥

Khurabhaṇḍaṃ parihare, tathā nhāpitapubbako.

३७३.

373.

यं किञ्‍चि याचितुं हत्थकम्मं तदनुसारतो।

Yaṃ kiñci yācituṃ hatthakammaṃ tadanusārato;

लद्धं गहेतुं निक्‍कम्ममयाचित्वापि कप्पति।

Laddhaṃ gahetuṃ nikkammamayācitvāpi kappati;

कारेतुमाहरापेतुं, यं किञ्‍चिपरसन्तकं॥

Kāretumāharāpetuṃ, yaṃ kiñciparasantakaṃ.

३७४.

374.

गिहीनं गोपके देन्ते, गहेतुं देति यत्तकं।

Gihīnaṃ gopake dente, gahetuṃ deti yattakaṃ;

लब्भं यथापरिच्छेदं, सङ्घचेतियसन्तके॥

Labbhaṃ yathāparicchedaṃ, saṅghacetiyasantake.

३७५.

375.

द्वीहापज्‍जेय्य आपत्तिं, कायवाचाहि वा छहि।

Dvīhāpajjeyya āpattiṃ, kāyavācāhi vā chahi;

अलज्‍जिञ्‍ञाणकुक्‍कुच्‍चपकतत्ता सतिप्‍लवा।

Alajjiññāṇakukkuccapakatattā satiplavā;

अकप्पिये वा कप्पिये, कप्पाकप्पियसञ्‍ञिता॥

Akappiye vā kappiye, kappākappiyasaññitā.

३७६.

376.

अलज्‍जिञ्‍ञाणतापत्तिं , कायवाचाहि छादये।

Alajjiññāṇatāpattiṃ , kāyavācāhi chādaye;

लिङ्गे सङ्घे गणेकस्मिं, चतुधापत्तिवुट्ठिति॥

Liṅge saṅghe gaṇekasmiṃ, catudhāpattivuṭṭhiti.

३७७.

377.

परिकथोभासविञ्‍ञत्ति, न लब्भा पच्‍चयद्वये।

Parikathobhāsaviññatti, na labbhā paccayadvaye;

विञ्‍ञत्तियेव ततिये, सेसे सब्बम्पि लब्भति॥

Viññattiyeva tatiye, sese sabbampi labbhati.

३७८.

378.

न रूहतच्‍चये दानं, पञ्‍चन्‍नं सहधम्मिनं।

Na rūhataccaye dānaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ;

सङ्घस्सेव च तं होति, गिहीनं पन रूहति॥

Saṅghasseva ca taṃ hoti, gihīnaṃ pana rūhati.

३७९.

379.

भिक्खु वा सामणेरो वा, कालं कयिराथूपस्सये।

Bhikkhu vā sāmaṇero vā, kālaṃ kayirāthūpassaye;

भिक्खुसङ्घोव दायज्‍जो, तत्थ सेसेप्ययंनयो॥

Bhikkhusaṅghova dāyajjo, tattha sesepyayaṃnayo.

३८०.

380.

पुरिमस्सेविमं दिन्‍नं, देहि नेत्वासुकस्सति।

Purimassevimaṃ dinnaṃ, dehi netvāsukassati;

पच्छिमस्सेव दम्मीति, दिन्‍नं ञत्वा इमं विधिं।

Pacchimasseva dammīti, dinnaṃ ñatvā imaṃ vidhiṃ;

गण्हे विस्सासगाहं वाधिट्ठे मतकचीवरं॥

Gaṇhe vissāsagāhaṃ vādhiṭṭhe matakacīvaraṃ.

३८१.

381.

लोहभण्डे पहरणिं, दारुभण्डे च दारुजं।

Lohabhaṇḍe paharaṇiṃ, dārubhaṇḍe ca dārujaṃ;

पत्तं पादुकपल्‍लङ्कं, आसन्दिं मत्तिकामये।

Pattaṃ pādukapallaṅkaṃ, āsandiṃ mattikāmaye;

ठपेत्वा कप्पति सब्बं, कतकं कुम्भकारिकन्ति॥

Ṭhapetvā kappati sabbaṃ, katakaṃ kumbhakārikanti.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact