| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / परिवारपाळि • Parivārapāḷi |
३. पाचित्तियादिपञ्हा
3. Pācittiyādipañhā
४८१.
481.
अधिट्ठितं रजनाय रत्तं।
Adhiṭṭhitaṃ rajanāya rattaṃ;
कप्पकतम्पि सन्तं।
Kappakatampi santaṃ;
परिभुञ्जन्तस्स आपत्ति।
Paribhuñjantassa āpatti;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
अत्थङ्गते सूरिये भिक्खु मंसानि खादति।
Atthaṅgate sūriye bhikkhu maṃsāni khādati;
न उम्मत्तको न च पन खित्तचित्तो।
Na ummattako na ca pana khittacitto;
न चापि सो वेदनाट्टो भवेय्य।
Na cāpi so vedanāṭṭo bhaveyya;
न चस्स होति आपत्ति।
Na cassa hoti āpatti;
सो च धम्मो सुगतेन देसितो।
So ca dhammo sugatena desito;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
न रत्तचित्तो न च पन थेय्यचित्तो।
Na rattacitto na ca pana theyyacitto;
न चापि सो परं मरणाय चेतयि।
Na cāpi so paraṃ maraṇāya cetayi;
सलाकं देन्तस्स होति छेज्जं।
Salākaṃ dentassa hoti chejjaṃ;
पटिग्गण्हन्तस्स थुल्लच्चयं।
Paṭiggaṇhantassa thullaccayaṃ;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
न चापि आरञ्ञकं सासङ्कसम्मतं।
Na cāpi āraññakaṃ sāsaṅkasammataṃ;
न चापि सङ्घेन सम्मुति दिन्ना।
Na cāpi saṅghena sammuti dinnā;
न चस्स कथिनं अत्थतं तत्थेव।
Na cassa kathinaṃ atthataṃ tattheva;
चीवरं निक्खिपित्वा गच्छेय्य अड्ढयोजनं।
Cīvaraṃ nikkhipitvā gaccheyya aḍḍhayojanaṃ;
तत्थेव अरुणं उग्गच्छन्तस्स अनापत्ति।
Tattheva aruṇaṃ uggacchantassa anāpatti;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
कायिकानि न वाचसिकानि।
Kāyikāni na vācasikāni;
सब्बानि नानावत्थुकानि।
Sabbāni nānāvatthukāni;
अपुब्बं अचरिमं आपज्जेय्य एकतो।
Apubbaṃ acarimaṃ āpajjeyya ekato;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
वाचसिकानि न कायिकानि।
Vācasikāni na kāyikāni;
सब्बानि नानावत्थुकानि।
Sabbāni nānāvatthukāni;
अपुब्बं अचरिमं आपज्जेय्य एकतो।
Apubbaṃ acarimaṃ āpajjeyya ekato;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
तिस्सित्थियो मेथुनं तं न सेवे।
Tissitthiyo methunaṃ taṃ na seve;
तयो पुरिसे तयो अनरियपण्डके।
Tayo purise tayo anariyapaṇḍake;
न चाचरे मेथुनं ब्यञ्जनस्मिं।
Na cācare methunaṃ byañjanasmiṃ;
छेज्जं सिया मेथुनधम्मपच्चया।
Chejjaṃ siyā methunadhammapaccayā;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
केनस्स होति आपत्ति, अनापत्ति च ञातके।
Kenassa hoti āpatti, anāpatti ca ñātake;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
कुद्धो आराधको होति, कुद्धो होति गरहियो।
Kuddho ārādhako hoti, kuddho hoti garahiyo;
अथ को नाम सो धम्मो, येन कुद्धो पसंसियो।
Atha ko nāma so dhammo, yena kuddho pasaṃsiyo;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
तुट्ठो आराधको होति, तुट्ठो होति गरहियो।
Tuṭṭho ārādhako hoti, tuṭṭho hoti garahiyo;
अथ को नाम सो धम्मो, येन तुट्ठो गरहियो।
Atha ko nāma so dhammo, yena tuṭṭho garahiyo;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
सङ्घादिसेसं थुल्लच्चयं।
Saṅghādisesaṃ thullaccayaṃ;
पाचित्तियं पाटिदेसनीयं।
Pācittiyaṃ pāṭidesanīyaṃ;
दुक्कटं आपज्जेय्य एकतो।
Dukkaṭaṃ āpajjeyya ekato;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
उभो परिपुण्णवीसतिवस्सा।
Ubho paripuṇṇavīsativassā;
उभिन्नं एकुपज्झायो।
Ubhinnaṃ ekupajjhāyo;
एकाचरियो एका कम्मवाचा।
Ekācariyo ekā kammavācā;
एको उपसम्पन्नो एको अनुपसम्पन्नो।
Eko upasampanno eko anupasampanno;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
अकप्पकतं नापि रजनाय रत्तं।
Akappakataṃ nāpi rajanāya rattaṃ;
तेन निवत्थो येन कामं वजेय्य।
Tena nivattho yena kāmaṃ vajeyya;
न चस्स होति आपत्ति।
Na cassa hoti āpatti;
सो च धम्मो सुगतेन देसितो।
So ca dhammo sugatena desito;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
न देति न पटिग्गण्हाति, पटिग्गहो तेन न विज्जति।
Na deti na paṭiggaṇhāti, paṭiggaho tena na vijjati;
आपज्जति गरुकं न लहुकं, तञ्च परिभोगपच्चया।
Āpajjati garukaṃ na lahukaṃ, tañca paribhogapaccayā;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
न देति न पटिग्गण्हाति, पटिग्गहो तेन न विज्जति।
Na deti na paṭiggaṇhāti, paṭiggaho tena na vijjati;
आपज्जति लहुकं न गरुकं, तञ्च परिभोगपच्चया।
Āpajjati lahukaṃ na garukaṃ, tañca paribhogapaccayā;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
आपज्जति गरुकं सावसेसं।
Āpajjati garukaṃ sāvasesaṃ;
छादेति अनादरियं पटिच्च।
Chādeti anādariyaṃ paṭicca;
न भिक्खुनी नो च फुसेय्य वज्जं।
Na bhikkhunī no ca phuseyya vajjaṃ;
पञ्हा मेसा कुसलेहि चिन्तिता॥
Pañhā mesā kusalehi cintitā.
सेदमोचनगाथा निट्ठिता।
Sedamocanagāthā niṭṭhitā.
तस्सुद्दानं –
Tassuddānaṃ –
असंवासो अविस्सज्जि, दस च अनुक्खित्तको।
Asaṃvāso avissajji, dasa ca anukkhittako;
उपेति धम्मं उब्भक्खकं, ततो सञ्ञाचिका च द्वे॥
Upeti dhammaṃ ubbhakkhakaṃ, tato saññācikā ca dve.
अनालपन्तो सिक्खा च, उभो च चतुरो जना॥
Anālapanto sikkhā ca, ubho ca caturo janā.
इत्थी तेलञ्च निस्सग्गि, भिक्खु च पदवीतियो।
Itthī telañca nissaggi, bhikkhu ca padavītiyo;
निवत्थो च न च ञत्ति, न मातरं पितरं हने॥
Nivattho ca na ca ñatti, na mātaraṃ pitaraṃ hane.
अचोदयित्वा चोदयित्वा, छिन्दन्तं सच्चमेव च।
Acodayitvā codayitvā, chindantaṃ saccameva ca;
अधिट्ठितञ्चत्थङ्गते, न रत्तं न चारञ्ञकं॥
Adhiṭṭhitañcatthaṅgate, na rattaṃ na cāraññakaṃ.
कायिका वाचसिका च, तिस्सित्थी चापि मातरं।
Kāyikā vācasikā ca, tissitthī cāpi mātaraṃ;
कुद्धो आराधको तुट्ठो, सङ्घादिसेसा च उभो॥
Kuddho ārādhako tuṭṭho, saṅghādisesā ca ubho.
अकप्पकतं न देति, न देतापज्जती गरुं।
Akappakataṃ na deti, na detāpajjatī garuṃ;
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / विनयपिटक (अट्ठकथा) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / परिवार-अट्ठकथा • Parivāra-aṭṭhakathā / (३) पाचित्तियादिपञ्हावण्णना • (3) Pācittiyādipañhāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / सारत्थदीपनी-टीका • Sāratthadīpanī-ṭīkā / पाराजिकादिपञ्हवण्णना • Pārājikādipañhavaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / वजिरबुद्धि-टीका • Vajirabuddhi-ṭīkā / पाचित्तियादिपञ्हावण्णना • Pācittiyādipañhāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / विमतिविनोदनी-टीका • Vimativinodanī-ṭīkā / पाराजिकादिपञ्हावण्णना • Pārājikādipañhāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / पाचित्यादियोजनापाळि • Pācityādiyojanāpāḷi / (३) पाचित्तियादिपञ्हावण्णना • (3) Pācittiyādipañhāvaṇṇanā
