| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೫. ಪಬ್ಬತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
5. Pabbataṅgapañho
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಅಚಲೋ ಅಕಮ್ಪಿತೋ 1 ಅಸಮ್ಪವೇಧೀ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಮ್ಮಾನನೇ ವಿಮಾನನೇ ಸಕ್ಕಾರೇ ಅಸಕ್ಕಾರೇ ಗರುಕಾರೇ ಅಗರುಕಾರೇ ಯಸೇ ಅಯಸೇ ನಿನ್ದಾಯ ಪಸಂಸಾಯ ಸುಖೇ ದುಕ್ಖೇ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ರಜನೀಯೇಸು ನ ರಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ದುಸ್ಸನೀಯೇಸು ನ ದುಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ, ಮುಯ್ಹನೀಯೇಸು ನ ಮುಯ್ಹಿತಬ್ಬಂ, ನ ಕಮ್ಪಿತಬ್ಬಂ ನ ಚಲಿತಬ್ಬಂ, ಪಬ್ಬತೇನ ವಿಯ ಅಚಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
5. ‘‘Bhante nāgasena, ‘pabbatassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti ? ‘‘Yathā, mahārāja, pabbato acalo akampito 2 asampavedhī, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sammānane vimānane sakkāre asakkāre garukāre agarukāre yase ayase nindāya pasaṃsāya sukhe dukkhe iṭṭhāniṭṭhesu sabbattha rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammesu rajanīyesu na rajjitabbaṃ, dussanīyesu na dussitabbaṃ, muyhanīyesu na muyhitabbaṃ, na kampitabbaṃ na calitabbaṃ, pabbatena viya acalena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
ಏವಂ ನಿನ್ದಾಪಸಂಸಾಸು, ನ ಸಮಿಞ್ಜನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ’ತಿ॥
Evaṃ nindāpasaṃsāsu, na samiñjanti paṇḍitā’ti.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಥದ್ಧೋ ನ ಕೇನಚಿ ಸಂಸಟ್ಠೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಥದ್ಧೇನ ಅಸಂಸಟ್ಠೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ಕೇನಚಿ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಕರಣೀಯೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato thaddho na kenaci saṃsaṭṭho, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena thaddhena asaṃsaṭṭhena bhavitabbaṃ, na kenaci saṃsaggo karaṇīyo. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
‘‘‘ಅಸಂಸಟ್ಠಂ ಗಹಟ್ಠೇಹಿ, ಅನಾಗಾರೇಹಿ ಚೂಭಯಂ।
‘‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
ಅನೋಕಸಾರಿಮಪ್ಪಿಚ್ಛಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ನ್ತಿ॥
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇa’nti.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೇ ಬೀಜಂ ನ ವಿರೂಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಕಮಾನಸೇ ಕಿಲೇಸಾ ನ ವಿರೂಹಾಪೇತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸುಭೂತಿನಾ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbate bījaṃ na virūhati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sakamānase kilesā na virūhāpetabbā. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena subhūtinā –
‘‘‘ರಾಗೂಪಸಂಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ, ಯದಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇ ಮಮ।
‘‘‘Rāgūpasaṃhitaṃ cittaṃ, yadā uppajjate mama;
‘‘‘ವಿಸುದ್ಧಾನಂ ಅಯಂ ವಾಸೋ, ನಿಮ್ಮಲಾನಂ ತಪಸ್ಸಿನಂ।
‘‘‘Visuddhānaṃ ayaṃ vāso, nimmalānaṃ tapassinaṃ;
ಮಾ ಖೋ ವಿಸುದ್ಧಂ ದೂಸೇಸಿ, ನಿಕ್ಖಮಸ್ಸು ವನಾ ತುವ’ನ್ತಿ॥
Mā kho visuddhaṃ dūsesi, nikkhamassu vanā tuva’nti.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಅಚ್ಚುಗ್ಗತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಞಾಣಚ್ಚುಗ್ಗತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato accuggato, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ñāṇaccuggatena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
‘‘‘ಪಮಾದಂ ಅಪ್ಪಮಾದೇನ, ಯದಾ ನುದತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ।
‘‘‘Pamādaṃ appamādena, yadā nudati paṇḍito;
ಪಞ್ಞಾಪಾಸಾದಮಾರುಯ್ಹ, ಅಸೋಕೋ ಸೋಕಿನಿಂ ಪಜಂ।
Paññāpāsādamāruyha, asoko sokiniṃ pajaṃ;
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಅನುನ್ನತೋ ಅನೋನತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉನ್ನತಾವನತಿ ನ ಕರಣೀಯಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಚೂಳಸುಭದ್ದಾಯ ಸಕಸಮಣೇ ಪರಿಕಿತ್ತಯಮಾನಾಯ –
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pabbato anunnato anonato, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena unnatāvanati na karaṇīyā. Idaṃ, mahārāja, pabbatassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
‘‘‘ಲಾಭೇನ ಉನ್ನತೋ ಲೋಕೋ, ಅಲಾಭೇನ ಚ ಓನತೋ।
‘‘‘Lābhena unnato loko, alābhena ca onato;
ಪಬ್ಬತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
Pabbataṅgapañho pañcamo.
Footnotes:
