| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / куд̣̇д̣̇асигкаа-мууласигкаа • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
11. ниссаг̇г̇ияанид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа
11. Nissaggiyaniddesavaṇṇanā
116-7. руубиязна аруубияам̣ руубияан̃жа ид̇арзна руубияан̃жа баривад̇д̇зяяаад̇и самб̣анд̇хо. д̇ад̇т̇а руубиязнаад̇и руубияасан̇каад̇зна ниссаг̇г̇ияавад̇т̇унаа. аруубияанд̇и аруубияасан̇каад̇ам̣ д̣̇уггадавад̇т̇ум̣ габбияавад̇т̇ун̃жа. ид̇арзнаад̇и аруубиязна. ниссаг̇г̇ийд̇и ниссаж̇ж̇анам̣ ниссаг̇г̇о, буб̣б̣абхааг̇з гад̇д̇аб̣б̣асса винаяагаммассзд̇ам̣ наамам̣. ниссаг̇г̇о асса ад̇т̇ийд̇и ниссаг̇г̇и, гим̣ д̇ам̣? баажид̇д̇ияам̣. руубияасса муулаг̇г̇ахан̣з бана руубияаббадиг̇г̇ахан̣асигкаабад̣̇зна ниссаг̇г̇ияам̣ баажид̇д̇ияам̣.
116-7. Rūpiyena arūpiyaṃ rūpiyañca itarena rūpiyañca parivatteyyāti sambandho. Tattha rūpiyenāti rūpiyasaṅkhātena nissaggiyavatthunā. Arūpiyanti arūpiyasaṅkhātaṃ dukkaṭavatthuṃ kappiyavatthuñca. Itarenāti arūpiyena. Nissaggīti nissajjanaṃ nissaggo, pubbabhāge kattabbassa vinayakammassetaṃ nāmaṃ. Nissaggo assa atthīti nissaggi, kiṃ taṃ? Pācittiyaṃ. Rūpiyassa mūlaggahaṇe pana rūpiyappaṭiggahaṇasikkhāpadena nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
ид̣̇аани руубияаад̣̇им̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ид̇хаа’’д̇иаад̣̇и аарад̣̇д̇хам̣. д̇ад̇т̇а гахаа…бз… маасагам̣ ид̇ха руубияанд̇и самб̣анд̇хо. д̇ад̇т̇а гахаабан̣о наама суван̣н̣амаяо ваа раж̇ад̇амаяо ваа зд̇арахи багад̇игахаабан̣о ваа. саж̇жхууд̇и раж̇ад̇ам̣. син̇г̇ийд̇и суван̣н̣абхзд̣̇о, д̇ат̇ааби жзд̇т̇а сааман̃н̃зна суван̣н̣амад̇хиббзд̇ам̣. вохааруубаг̇амаасаганд̇и вохаарам̣ гаяавиггаяам̣ убаг̇ажчад̇ийд̇и вохааруубаг̇ам̣, д̇ан̃жа д̇ам̣ маасаган̃жа. д̇ам̣ бана самудтаабид̇аруубан̃жа асамудтаабид̇аруубан̃жа лохад̣̇ааруаад̣̇имаяам̣ вужжад̇и. ид̇ха руубияанд̇и имасмим̣ сигкаабад̣̇з руубияам̣ наамаад̇и ад̇т̇о. вад̇т̇амуд̇д̇аад̣̇и габбам̣ д̣̇уггадавад̇т̇ун̃жа ид̇аранд̇и яож̇анаа. д̇ад̇т̇а вад̇т̇ан̃жа муд̇д̇аа жа аад̣̇и яассаад̇и самаасо. аад̣̇и-сад̣̇д̣̇о бажжзгам̣ яож̇зд̇аб̣б̣о ‘‘вад̇т̇аад̣̇и муд̇д̇аад̣̇ий’’д̇и. д̇ад̇т̇а батамзна аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна габбаасасуд̇д̇аабаран̣н̣аад̣̇игам̣ яам̣ гин̃жи габбияавад̇т̇ум̣, д̣̇уд̇иязна ман̣и сан̇ко силаа баваал̣ам̣ лохид̇ан̇го масаараг̇аллам̣ сад̇д̇ад̇хан̃н̃аани д̣̇аасид̣̇аасакзд̇д̇авад̇т̇убубпаараамапалаараамаад̣̇аяод̇и ид̣̇ам̣ д̣̇уггадавад̇т̇ум̣ сан̇г̇ан̣хаад̇и. вад̇т̇аад̣̇игаббияавад̇т̇ум̣, муд̇д̇аад̣̇ид̣̇уггадавад̇т̇ун̃жа ид̇арам̣ ан̃н̃ам̣ аруубияам̣ наамаад̇и ад̇т̇о.
Idāni rūpiyādiṃ dassetuṃ ‘‘idhā’’tiādi āraddhaṃ. Tattha kahā…pe… māsakaṃ idha rūpiyanti sambandho. Tattha kahāpaṇo nāma suvaṇṇamayo vā rajatamayo vā etarahi pakatikahāpaṇo vā. Sajjhūti rajataṃ. Siṅgīti suvaṇṇabhedo, tathāpi cettha sāmaññena suvaṇṇamadhippetaṃ. Vohārūpagamāsakanti vohāraṃ kayavikkayaṃ upagacchatīti vohārūpagaṃ, tañca taṃ māsakañca. Taṃ pana samuṭṭhāpitarūpañca asamuṭṭhāpitarūpañca lohadāruādimayaṃ vuccati. Idha rūpiyanti imasmiṃ sikkhāpade rūpiyaṃ nāmāti attho. Vatthamuttādi kappaṃ dukkaṭavatthuñca itaranti yojanā. Tattha vatthañca muttā ca ādi yassāti samāso. Ādi-saddo paccekaṃ yojetabbo ‘‘vatthādi muttādī’’ti. Tattha paṭhamena ādi-saddena kappāsasuttāparaṇṇādikaṃ yaṃ kiñci kappiyavatthuṃ, dutiyena maṇi saṅkho silā pavāḷaṃ lohitaṅko masāragallaṃ sattadhaññāni dāsidāsakhettavatthupupphārāmaphalārāmādayoti idaṃ dukkaṭavatthuṃ saṅgaṇhāti. Vatthādikappiyavatthuṃ, muttādidukkaṭavatthuñca itaraṃ aññaṃ arūpiyaṃ nāmāti attho.
118. зд̇д̇аавад̇аа руубияасам̣вохаарам̣ д̣̇ассзд̇ваа ид̣̇аани габбияабхан̣д̣з гаяавиггаяам̣ д̣̇ассзд̇умааха ‘‘има’’нд̇иаад̣̇и. д̇ад̇т̇а ‘‘имам̣ г̇ахзд̇ваа имам̣ д̣̇зхи, имам̣ гара, имам̣ аанаяаа’’д̇и ваа ‘‘имам̣ бхуд̇ваа имам̣ д̣̇зхи, имам̣ гара, имам̣ аанаяаа’’д̇и ваа ‘‘имам̣ д̣̇зми, имам̣ д̣̇зхи, имам̣ гара, имам̣ аанаяаа’’д̇и ваа гаяавиггаяз самаабаннз ниссаг̇г̇ийд̇и яож̇анаа. д̇ад̇т̇а иманд̇и д̇ан̣д̣улаад̣̇им̣. бхуд̇ваад̇и од̣̇анаад̣̇им̣ бхун̃ж̇ид̇ваа. имам̣ д̣̇зхийд̇и зд̇ам̣ вад̇т̇аад̣̇игам̣ д̣̇зхи. имам̣ гараад̇и зд̇ам̣ раж̇анабажанаад̣̇им̣ гарохи. имам̣ аанаяаад̇и зд̇ам̣ раж̇анагадтаад̣̇им̣ аанзхи. имам̣ д̣̇змийд̇и зд̇ам̣ вад̇т̇аад̣̇игам̣ д̇ава д̣̇зми. самаабаннзд̇и гад̇з. д̇асмаа габбияам̣ бхан̣д̣ам̣ баривад̇д̇знд̇зна ан̃н̃аад̇агзхи сад̣̇д̇хим̣ ‘‘имам̣ д̣̇зхий’’д̇и вад̣̇ад̇о вин̃н̃ад̇д̇и, ‘‘имам̣ г̇ан̣хаахий’’д̇и вад̣̇ад̇о сад̣̇д̇хаад̣̇зяяавинибаад̇анам̣, ‘‘иминаа имам̣ д̣̇зхий’’д̇и вад̣̇ад̇о гаяавиггаяанд̇и вуд̇д̇аа д̇иссо аабад̇д̇ияо. маад̇аабид̇уухи бана сад̣̇д̇хим̣ гаяавиггаяамад̇д̇ам̣ можзнд̇зна баривад̇д̇зд̇аб̣б̣ам̣. аяан̃хи гаяавиггаяо табзд̇ваа бан̃жасахад̇хаммигз авасзсзхи г̇ихибаб̣б̣аж̇ид̇зхи на ваддад̇и. сажз бана навагаммаани гаарзд̇и, адтагат̇аабамаан̣зна баажид̇д̇ияамад̇д̇ам̣ д̣̇зсзд̇аб̣б̣ам̣.
118. Ettāvatā rūpiyasaṃvohāraṃ dassetvā idāni kappiyabhaṇḍe kayavikkayaṃ dassetumāha ‘‘ima’’ntiādi. Tattha ‘‘imaṃ gahetvā imaṃ dehi, imaṃ kara, imaṃ ānayā’’ti vā ‘‘imaṃ bhutvā imaṃ dehi, imaṃ kara, imaṃ ānayā’’ti vā ‘‘imaṃ demi, imaṃ dehi, imaṃ kara, imaṃ ānayā’’ti vā kayavikkaye samāpanne nissaggīti yojanā. Tattha imanti taṇḍulādiṃ. Bhutvāti odanādiṃ bhuñjitvā. Imaṃ dehīti etaṃ vatthādikaṃ dehi. Imaṃ karāti etaṃ rajanapacanādiṃ karohi. Imaṃ ānayāti etaṃ rajanakaṭṭhādiṃ ānehi. Imaṃ demīti etaṃ vatthādikaṃ tava demi. Samāpanneti kate. Tasmā kappiyaṃ bhaṇḍaṃ parivattentena aññātakehi saddhiṃ ‘‘imaṃ dehī’’ti vadato viññatti, ‘‘imaṃ gaṇhāhī’’ti vadato saddhādeyyavinipātanaṃ, ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti vadato kayavikkayanti vuttā tisso āpattiyo. Mātāpitūhi pana saddhiṃ kayavikkayamattaṃ mocentena parivattetabbaṃ. Ayañhi kayavikkayo ṭhapetvā pañcasahadhammike avasesehi gihipabbajitehi na vaṭṭati. Sace pana navakammāni kāreti, aṭṭhakathāpamāṇena pācittiyamattaṃ desetabbaṃ.
119-120. ид̣̇аани барин̣ааманавасзна аабад̇д̇ибхзд̣̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ад̇д̇ано’’д̇иаад̣̇и аарад̣̇д̇хам̣. д̇ад̇т̇ааяам̣ бин̣д̣ад̇т̇о – сан̇гхасса над̇ам̣ лаабхам̣ ад̇д̇ано барин̣аамзяяа, ниссаг̇г̇и. ан̃н̃ад̇о буг̇г̇аласса барин̣аамзяяа, баажид̇д̇и. ан̃н̃асса сан̇гхасса ваа жзд̇ияасса ваа барин̣аамзяяа, д̣̇уггадам̣. ан̃н̃асса буг̇г̇аласса ваа жзд̇ияасса ваа над̇ам̣ лаабхам̣ ад̇д̇ано ваа сан̇гхасса ваа ан̃н̃абуг̇г̇аласса ваа ан̃н̃ажзд̇ияасса ваа барин̣аамзяяа, д̣̇уггаданд̇и яож̇анаа. д̇ад̇т̇а над̇анд̇и гааязна ваа важасаа ваа ниннам̣ гад̇ам̣. лаабханд̇и лабхид̇аб̣б̣ам̣ жийвараад̣̇и. ан̃н̃ад̇о ан̃н̃асмим̣ буг̇г̇алз ваа жзд̇ияз ваа, жзд̇ияз бана д̣̇уггадам̣. ан̃н̃ассаад̇и жзд̇ияаад̣̇ино анд̇амасо сунакасса. ан̃н̃ад̇о ваад̇и жзд̇ияаад̣̇имхи ваа. сан̇гхассаад̇и бана ид̣̇ам̣ гаагагкиг̇ол̣аган̃ааязна ‘‘над̇ам̣ барин̣аамзяяаа’’д̇и убхаяад̇т̇а баривад̇д̇ад̇и. ниссадтам̣ сагасан̃н̃ааяа на д̣̇ад̣̇зяяа ваа, д̣̇уггаданд̇и самб̣анд̇хо. ан̃н̃ат̇аа ан̃н̃зна багаарзна, т̇зяяасан̃н̃ааяа на д̣̇ад̣̇зяяа жзд̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. ид̇аранд̇и вад̇т̇увасзна ан̃н̃ам̣ баарааж̇игам̣ т̇уллажжаяам̣ д̣̇уггадан̃жа ход̇ийд̇и ад̇т̇о.
119-120. Idāni pariṇāmanavasena āpattibhedaṃ dassetuṃ ‘‘attano’’tiādi āraddhaṃ. Tatthāyaṃ piṇḍattho – saṅghassa nataṃ lābhaṃ attano pariṇāmeyya, nissaggi. Aññato puggalassa pariṇāmeyya, pācitti. Aññassa saṅghassa vā cetiyassa vā pariṇāmeyya, dukkaṭaṃ. Aññassa puggalassa vā cetiyassa vā nataṃ lābhaṃ attano vā saṅghassa vā aññapuggalassa vā aññacetiyassa vā pariṇāmeyya, dukkaṭanti yojanā. Tattha natanti kāyena vā vacasā vā ninnaṃ kataṃ. Lābhanti labhitabbaṃ cīvarādi. Aññato aññasmiṃ puggale vā cetiye vā, cetiye pana dukkaṭaṃ. Aññassāti cetiyādino antamaso sunakhassa. Aññato vāti cetiyādimhi vā. Saṅghassāti pana idaṃ kākakkhigoḷakañāyena ‘‘nataṃ pariṇāmeyyā’’ti ubhayattha parivattati. Nissaṭṭhaṃ sakasaññāya na dadeyya vā, dukkaṭanti sambandho. Aññathā aññena pakārena, theyyasaññāya na dadeyya ceti vuttaṃ hoti. Itaranti vatthuvasena aññaṃ pārājikaṃ thullaccayaṃ dukkaṭañca hotīti attho.
ниссаг̇г̇ияанид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Nissaggiyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
