| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / куд̣̇д̣̇асигкаа-мууласигкаа • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
11. ниссаг̇г̇ияанид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа
11. Nissaggiyaniddesavaṇṇanā
116-7. ид̣̇аани ажжол̣ааригаанам̣ васзна д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘аруубияа’’нд̇иаад̣̇и аарад̣̇д̇хам̣. ан̃н̃ат̇ааби яуд̇д̇и бариязсид̇аб̣б̣аа. д̇ад̇т̇ааяам̣ сан̇кзбад̇т̇о (баараа. 591; баараа. адта. 2.589; ган̇каа. адта. ж̇аад̇арубасигкаабад̣̇аван̣н̣анаа) – яо руубиязна аруубияан̃жа баривад̇д̇зяяа, яо жа ид̇арзна жа аруубиязна руубияам̣ баривад̇д̇зяяа, д̇асса ниссаг̇г̇ияам̣ ход̇ийд̇и.
116-7. Idāni accoḷārikānaṃ vasena dassetuṃ ‘‘arūpiya’’ntiādi āraddhaṃ. Aññathāpi yutti pariyesitabbā. Tatthāyaṃ saṅkhepattho (pārā. 591; pārā. aṭṭha. 2.589; kaṅkhā. aṭṭha. jātarupasikkhāpadavaṇṇanā) – yo rūpiyena arūpiyañca parivatteyya, yo ca itarena ca arūpiyena rūpiyaṃ parivatteyya, tassa nissaggiyaṃ hotīti.
ид̣̇аани руубияан̃жа аруубияан̃жа д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ид̇ха руубияа’’нд̇иаад̣̇и аарад̣̇д̇хам̣. зд̇т̇а (баараа. 589; ган̇каа. адта. ж̇аад̇арубасигкаабад̣̇аван̣н̣анаа) саж̇жху син̇г̇ийд̇и саж̇жхууд̇и раж̇ад̇ам̣. син̇г̇ийд̇и суван̣н̣ам̣. д̇амб̣алохаад̣̇ийхи ваа д̣̇ааруухи ваа бан̣н̣зхи ваа лаакааяа ваа руубам̣ самудтаабзд̇ваа ваа асамудтаабзд̇ваа ваа гад̇ам̣ жаммаб̣ийж̇амаяамбияам̣ яам̣ д̣̇зсз вохаарам̣ г̇ажчад̇и, ид̣̇ам̣ вохааруубаг̇амаасагам̣ наама. ид̣̇амид̇ха руубияанд̇и ад̇хиббзд̇ам̣. вад̇т̇аад̣̇и жа муд̇д̇аад̣̇и жа вад̇т̇амуд̇д̇аад̣̇и. ид̇аранд̇и аруубияам̣ габбияавад̇т̇ун̃жа д̣̇уггадавад̇т̇ун̃жа. гим̣ вуд̇д̇ам̣ ход̇и? вад̇т̇ам̣ суд̇д̇ам̣ паало бадаго габбаасо анзгаббагаарам̣ абаран̣н̣ам̣ сабби наванийд̇ам̣ д̇злам̣ мад̇ху паан̣ид̇аад̣̇ибхзсаж̇ж̇ан̃жаад̇и ид̣̇ам̣ габбияавад̇т̇у наама. муд̇д̇аа ман̣и взл̣урияо сан̇косилаа баваал̣ам̣ лохид̇ан̇г̇о масаараг̇аллам̣ сад̇д̇а д̇хан̃н̃аани д̣̇аасий д̣̇аасо кзд̇д̇ам̣ вад̇т̇у бубпаараамапалаараамаад̣̇аяод̇и ид̣̇ам̣ д̣̇уггадавад̇т̇у наама, д̇ад̣̇убхаяам̣ аруубияам̣ наамаад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и.
Idāni rūpiyañca arūpiyañca dassetuṃ ‘‘idha rūpiya’’ntiādi āraddhaṃ. Ettha (pārā. 589; kaṅkhā. aṭṭha. jātarupasikkhāpadavaṇṇanā) sajjhu siṅgīti sajjhūti rajataṃ. Siṅgīti suvaṇṇaṃ. Tambalohādīhi vā dārūhi vā paṇṇehi vā lākhāya vā rūpaṃ samuṭṭhāpetvā vā asamuṭṭhāpetvā vā kataṃ cammabījamayampiyaṃ yaṃ dese vohāraṃ gacchati, idaṃ vohārūpagamāsakaṃ nāma. Idamidha rūpiyanti adhippetaṃ. Vatthādi ca muttādi ca vatthamuttādi. Itaranti arūpiyaṃ kappiyavatthuñca dukkaṭavatthuñca. Kiṃ vuttaṃ hoti? Vatthaṃ suttaṃ phālo paṭako kappāso anekappakāraṃ aparaṇṇaṃ sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitādibhesajjañcāti idaṃ kappiyavatthu nāma. Muttā maṇi veḷuriyo saṅkhosilā pavāḷaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ satta dhaññāni dāsī dāso khettaṃ vatthu pupphārāmaphalārāmādayoti idaṃ dukkaṭavatthu nāma, tadubhayaṃ arūpiyaṃ nāmāti vuttaṃ hoti.
118. зд̇д̇аавад̇аа руубияасам̣вохаарам̣ д̣̇ассзд̇ваа ид̣̇аани гаяавиггаяам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘имам̣ г̇ахзд̇ваа’’д̇иаад̣̇имааха . д̇ад̇т̇а иманд̇и д̇ан̣д̣улаад̣̇игам̣ габбияабхан̣д̣ам̣ г̇ахзд̇ваа ваа од̣̇анаад̣̇им̣ бхуд̇ваа ваа ‘‘имам̣ вад̇т̇аад̣̇игам̣ габбияабхан̣д̣ам̣ д̣̇зхи, имам̣ раж̇анабажанаад̣̇игам̣ гара, раж̇анагадтаад̣̇имаа наяа, имам̣ ваа д̇ава д̣̇зми, д̇вам̣ бана иман̃жа иман̃жа аахара, гара, д̣̇зхий’’д̇и звам̣ гаяавиггаяз самаабаннз ниссаг̇г̇ийд̇и самб̣анд̇хо.
118. Ettāvatā rūpiyasaṃvohāraṃ dassetvā idāni kayavikkayaṃ dassetuṃ ‘‘imaṃ gahetvā’’tiādimāha . Tattha imanti taṇḍulādikaṃ kappiyabhaṇḍaṃ gahetvā vā odanādiṃ bhutvā vā ‘‘imaṃ vatthādikaṃ kappiyabhaṇḍaṃ dehi, imaṃ rajanapacanādikaṃ kara, rajanakaṭṭhādimā naya, imaṃ vā tava demi, tvaṃ pana imañca imañca āhara, kara, dehī’’ti evaṃ kayavikkaye samāpanne nissaggīti sambandho.
119. ид̣̇аани барин̣аамавасзна аабад̇д̇ибхзд̣̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘ад̇д̇ано’’д̇иаад̣̇и аарад̣̇д̇хам̣. д̇ад̇рааяам̣ бин̣д̣ад̇т̇о (баараа. 659; баараа. адта. 2.658; ган̇каа. адта. барин̣ад̇асигкаабад̣̇аван̣н̣анаа) – сан̇гхасса ваа ан̃н̃асса ваа над̇ам̣ барин̣ад̇ам̣ лаабхам̣ лабхид̇аб̣б̣ам̣ жийвараад̣̇ибажжаяам̣ ад̇д̇ано ваа ан̃н̃асса ваа барин̣аамзяяа, ниссаг̇г̇ияааад̣̇ийни хонд̇ийд̇и. гат̇ам̣? яо бана маад̇усанд̇агамби сан̇гхасса барин̣ад̇ам̣ ад̇д̇ано барин̣аамзд̇и, ниссаг̇г̇ияам̣. ан̃н̃асса буг̇г̇аласса барин̣аамзд̇и, суд̣̇д̇хигабаажид̇д̇ияам̣. ан̃н̃асса сан̇гхасса ваа жзд̇ияасса ваа барин̣аамзд̇и, д̣̇уггадам̣. яо бана ан̃н̃абуг̇г̇аласса ваа жзд̇ияасса ваа барин̣ад̇ам̣ ад̇д̇ано ваа ан̃н̃абуг̇г̇аласса ваа сан̇гхасса ваа ан̃н̃ажзд̇ияасса ваа барин̣аамзд̇и, д̇ассааби д̣̇уггадамзваад̇и.
119. Idāni pariṇāmavasena āpattibhedaṃ dassetuṃ ‘‘attano’’tiādi āraddhaṃ. Tatrāyaṃ piṇḍattho (pārā. 659; pārā. aṭṭha. 2.658; kaṅkhā. aṭṭha. pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā) – saṅghassa vā aññassa vā nataṃ pariṇataṃ lābhaṃ labhitabbaṃ cīvarādipaccayaṃ attano vā aññassa vā pariṇāmeyya, nissaggiyaādīni hontīti. Kathaṃ? Yo pana mātusantakampi saṅghassa pariṇataṃ attano pariṇāmeti, nissaggiyaṃ. Aññassa puggalassa pariṇāmeti, suddhikapācittiyaṃ. Aññassa saṅghassa vā cetiyassa vā pariṇāmeti, dukkaṭaṃ. Yo pana aññapuggalassa vā cetiyassa vā pariṇataṃ attano vā aññapuggalassa vā saṅghassa vā aññacetiyassa vā pariṇāmeti, tassāpi dukkaṭamevāti.
120. яо бана ниссаг̇г̇им̣ ниссаж̇ж̇ид̇аб̣б̣ам̣ аниссаж̇ж̇ид̇ваа винаяагаммам̣ агад̇ваа барибхун̃ж̇зяяа, д̇асса д̣̇уггадам̣. яо ваа барзна винаяагаммад̇т̇ааяа ниссадтам̣ сагасан̃н̃ааяа на д̣̇ад̣̇зяяа, д̇ассааби д̣̇уггадам̣. ан̃н̃ат̇зд̇аранд̇и зд̇т̇а ан̃н̃ат̇аад̇и т̇зяяасан̃н̃ааяа сажз на д̣̇ад̣̇зяяа, ид̇арам̣ д̇асса аг̇гхавасзна баарааж̇иган̃жа т̇уллажжаяан̃жа д̣̇уггадан̃жа ход̇ийд̇и ад̇т̇о. ниссаг̇г̇ияавинижчаяо.
120. Yo pana nissaggiṃ nissajjitabbaṃ anissajjitvā vinayakammaṃ akatvā paribhuñjeyya, tassa dukkaṭaṃ. Yo vā parena vinayakammatthāya nissaṭṭhaṃ sakasaññāya na dadeyya, tassāpi dukkaṭaṃ. Aññathetaranti ettha aññathāti theyyasaññāya sace na dadeyya, itaraṃ tassa agghavasena pārājikañca thullaccayañca dukkaṭañca hotīti attho. Nissaggiyavinicchayo.
ниссаг̇г̇ияанид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Nissaggiyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
