Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

৩. নিস্সগ্গিযনিদ্দেসৰণ্ণনা

3. Nissaggiyaniddesavaṇṇanā

১৭. ইদানি চীৰরৰিধিং দস্সেতুং ‘‘ৰিকপ্পন’’ন্ত্যাদিমুদ্ধটং। যো ভিক্খু অকালচীৰরং ৰিকপ্পনঞ্চ অধিট্ঠানঞ্চ অকত্ৰা দসাহং অতিক্কামেতি, তস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সিযাতি পিণ্ডত্থো। তত্থ অকালচীৰরন্তি অকালে চীৰরং, খোমং কপ্পাসিকং কোসেয্যং কম্বলং সাণং ভঙ্গন্তি জাতিতো ছ চীৰরানি, দুকূলং পট্টুণ্ণং সোমারপট্টং চীনপট্টং ইদ্ধিজং দেৰদিন্নন্তি ইমানি পন ছ অনুলোমচীৰরানি। তেসু দুকূলং সাণস্স অনুলোমং ৰাকমযত্তা। পট্টুণ্ণাদীনি তীণি কোসেয্যস্স অনুলোমানি পাণকেহি কতসুত্তমযত্তা। ইদ্ধিজাদীনি দ্ৰযানি খোমাদীনং অনুলোমানি তেসমঞ্ঞতরভাৰতো । ইমেসং ছন্নং চীৰরানং অঞ্ঞতরং অকালচীৰরং।

17. Idāni cīvaravidhiṃ dassetuṃ ‘‘vikappana’’ntyādimuddhaṭaṃ. Yo bhikkhu akālacīvaraṃ vikappanañca adhiṭṭhānañca akatvā dasāhaṃ atikkāmeti, tassa bhikkhuno nissaggiyaṃ siyāti piṇḍattho. Tattha akālacīvaranti akāle cīvaraṃ, khomaṃ kappāsikaṃ koseyyaṃ kambalaṃ sāṇaṃ bhaṅganti jātito cha cīvarāni, dukūlaṃ paṭṭuṇṇaṃ somārapaṭṭaṃ cīnapaṭṭaṃ iddhijaṃ devadinnanti imāni pana cha anulomacīvarāni. Tesu dukūlaṃ sāṇassa anulomaṃ vākamayattā. Paṭṭuṇṇādīni tīṇi koseyyassa anulomāni pāṇakehi katasuttamayattā. Iddhijādīni dvayāni khomādīnaṃ anulomāni tesamaññatarabhāvato . Imesaṃ channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ akālacīvaraṃ.

ৰিকপ্পনমধিট্ঠানন্তি এত্থ পন ৰিকপ্পনূপগং অধিট্ঠানূপগঞ্চ এৰং ৰেদিতব্বং। তত্রাযং পাল়ি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, আযামেন অট্ঠঙ্গুলং সুগতঙ্গুলেন চতুরঙ্গুলৰিত্থতং পচ্ছিমচীৰরং ৰিকপ্পেতু’’ন্তি (মহাৰ॰ ৩৫৮)। মজ্ঝিমস্স পুরিসস্স দীঘসো দ্ৰে ৰিদত্থিযো, তিরিযং ৰিদত্থি। দ্ৰে ৰিকপ্পনা সম্মুখাৰিকপ্পনা চ পরম্মুখাৰিকপ্পনা চ। কথং? ‘‘ইমং চীৰরং তুয্হং ৰিকপ্পেমী’’তি ৰত্তব্বং, অযং সম্মুখাৰিকপ্পনা। ‘‘ময্হং সন্তকং পরিভুঞ্জ ৰা ৰিস্সজ্জেহি ৰা যথাপচ্চযং ৰা করোহী’’তি, একস্স সন্তিকে ‘‘ইমং চীৰরং তিস্সস্স ভিক্খুনো ৰিকপ্পেমী’’তি ৰত্তব্বং, অযং অপরাপি সম্মুখাৰিকপ্পনা। তেন ভিক্খুনা ‘‘তিস্সস্স ভিক্খুনো সন্তকং পরিভুঞ্জ ৰা ৰিস্সজ্জেহি ৰা যথাপচ্চযং ৰা করোহী’’তি, ‘‘ইমং চীৰরং তুয্হং ৰিকপ্পনত্থায দম্মী’’তি ৰত্তব্বং, তেন ৰত্তব্বো ‘‘কো তে মিত্তো ৰা সন্দিট্ঠো ৰা সম্ভত্তো ৰা’’তি, ততো ইতরেন ‘‘তিস্সো ভিক্খূ’’তি ৰত্তব্বং, পুন তেন ‘‘অহং তিস্সস্স ভিক্খুনো দম্মী’’তি ৰত্তব্বং, অযং পরম্মুখাৰিকপ্পনা। ‘‘তিস্সস্স ভিক্খুনো সন্তকং পরিভুঞ্জ ৰা ৰিস্সজ্জেহি ৰা যথাপচ্চযং ৰা করোহী’’তি ৰুত্তে পচ্চুদ্ধারো নাম হোতি। বহুকে ‘‘ইমানী’’তি, অহত্থপাসে ‘‘এতং, এতানী’’তি ৰা। এৰং ৰিকপ্পনঞ্চ অকত্ৰাতি অত্থো।

Vikappanamadhiṭṭhānanti ettha pana vikappanūpagaṃ adhiṭṭhānūpagañca evaṃ veditabbaṃ. Tatrāyaṃ pāḷi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, āyāmena aṭṭhaṅgulaṃ sugataṅgulena caturaṅgulavitthataṃ pacchimacīvaraṃ vikappetu’’nti (mahāva. 358). Majjhimassa purisassa dīghaso dve vidatthiyo, tiriyaṃ vidatthi. Dve vikappanā sammukhāvikappanā ca parammukhāvikappanā ca. Kathaṃ? ‘‘Imaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ vikappemī’’ti vattabbaṃ, ayaṃ sammukhāvikappanā. ‘‘Mayhaṃ santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohī’’ti, ekassa santike ‘‘imaṃ cīvaraṃ tissassa bhikkhuno vikappemī’’ti vattabbaṃ, ayaṃ aparāpi sammukhāvikappanā. Tena bhikkhunā ‘‘tissassa bhikkhuno santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohī’’ti, ‘‘imaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ vikappanatthāya dammī’’ti vattabbaṃ, tena vattabbo ‘‘ko te mitto vā sandiṭṭho vā sambhatto vā’’ti, tato itarena ‘‘tisso bhikkhū’’ti vattabbaṃ, puna tena ‘‘ahaṃ tissassa bhikkhuno dammī’’ti vattabbaṃ, ayaṃ parammukhāvikappanā. ‘‘Tissassa bhikkhuno santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ vā karohī’’ti vutte paccuddhāro nāma hoti. Bahuke ‘‘imānī’’ti, ahatthapāse ‘‘etaṃ, etānī’’ti vā. Evaṃ vikappanañca akatvāti attho.

তিচীৰরস্স পন পমাণং উক্কট্ঠপরিচ্ছেদেন সুগতচীৰরতো ঊনকং ৰট্টতি, লামকপরিচ্ছেদেন সঙ্ঘাটিযা, উত্তরাসঙ্গস্স চ দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকং, তিরিযং মুট্ঠিত্তিকং, অন্তরৰাসকো দীঘতো মুট্ঠিপঞ্চকো, তিরিযং দ্ৰিহত্থোপি অড্ঢতেয্যো ৰা ৰট্টতি। ৰুত্তপ্পমাণতো অধিকঞ্চ ঊনকঞ্চ ‘‘পরিক্খারচোল়’’ন্তি অধিট্ঠাতব্বং। দ্ৰে চীৰরস্স অধিট্ঠানা কাযেন ৰা অধিট্ঠেতি, ৰাচায ৰা অধিট্ঠেতি। তিচীৰরং অধিট্ঠহন্তেন রজিত্ৰা কপ্পবিন্দুং দত্ৰা পুরাণসঙ্ঘাটিং ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং পচ্চুদ্ধরামী’’তি পচ্চুদ্ধরিত্ৰা নৰং সঙ্ঘাটিং হত্থেন গহেত্ৰা ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি চিত্তেন আভোগং কত্ৰা কাযৰিকারং করোন্তেন কাযেন অধিট্ঠাতব্বা, ইদং কাযেন অধিট্ঠানং। তং যেন কেনচি সরীরাৰযৰেন অফুসন্তস্স ন ৰট্টতি। ৰাচায অধিট্ঠানং পন ৰচীভেদং কত্ৰা ৰাচায অধিট্ঠাতব্বং, সচে হত্থপাসে ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি, সচে অহত্থপাসে ঠপিতট্ঠানং সল্লক্খেত্ৰা ‘‘এতং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি ৰাচা ভিন্দিতব্বা । এস নযো উত্তরাসঙ্গে, অন্তরৰাসকে চ। তিচীৰরাদীনি সব্বানি একতো কত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি পরিক্খারচোল়ানি অধিট্ঠামী’’তি অধিট্ঠাতুম্পি ৰট্টতীতি। এৰং অধিট্ঠানঞ্চ অকত্ৰাতি অত্থো।

Ticīvarassa pana pamāṇaṃ ukkaṭṭhaparicchedena sugatacīvarato ūnakaṃ vaṭṭati, lāmakaparicchedena saṅghāṭiyā, uttarāsaṅgassa ca dīghato muṭṭhipañcakaṃ, tiriyaṃ muṭṭhittikaṃ, antaravāsako dīghato muṭṭhipañcako, tiriyaṃ dvihatthopi aḍḍhateyyo vā vaṭṭati. Vuttappamāṇato adhikañca ūnakañca ‘‘parikkhāracoḷa’’nti adhiṭṭhātabbaṃ. Dve cīvarassa adhiṭṭhānā kāyena vā adhiṭṭheti, vācāya vā adhiṭṭheti. Ticīvaraṃ adhiṭṭhahantena rajitvā kappabinduṃ datvā purāṇasaṅghāṭiṃ ‘‘imaṃ saṅghāṭiṃ paccuddharāmī’’ti paccuddharitvā navaṃ saṅghāṭiṃ hatthena gahetvā ‘‘imaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī’’ti cittena ābhogaṃ katvā kāyavikāraṃ karontena kāyena adhiṭṭhātabbā, idaṃ kāyena adhiṭṭhānaṃ. Taṃ yena kenaci sarīrāvayavena aphusantassa na vaṭṭati. Vācāya adhiṭṭhānaṃ pana vacībhedaṃ katvā vācāya adhiṭṭhātabbaṃ, sace hatthapāse ‘‘imaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī’’ti, sace ahatthapāse ṭhapitaṭṭhānaṃ sallakkhetvā ‘‘etaṃ saṅghāṭiṃ adhiṭṭhāmī’’ti vācā bhinditabbā . Esa nayo uttarāsaṅge, antaravāsake ca. Ticīvarādīni sabbāni ekato katvā ‘‘imāni cīvarāni parikkhāracoḷāni adhiṭṭhāmī’’ti adhiṭṭhātumpi vaṭṭatīti. Evaṃ adhiṭṭhānañca akatvāti attho.

দস অহানি দসাহং। অতিমাপেতীতি অতিক্কামেতি। তস্সাতি তস্স ভিক্খুনো। নিস্সগ্গিযন্তি নিস্সজ্জনং নিস্সগ্গিযং, পুব্বভাগে কত্তব্বস্স ৰিনযকম্মস্সেতং নামং, নিস্সগ্গিযমস্স অত্থীতি নিস্সগ্গিযং, কিং তং? পাচিত্তিযং, তং অতিক্কামযতো সহনিস্সগ্গিযৰিনযকম্মং পাচিত্তিযং সিযা, অযমেত্থ অত্থো। তং পনেতং চীৰরং যং দিৰসং উপ্পন্নং, তস্স যো অরুণো, সো উপ্পন্নদিৰসনিস্সিতো, তস্মা চীৰরুপ্পাদদিৰসেন সদ্ধিং একাদসে অরুণুগ্গমনে দসাহাতিক্কমিতং হোতীতি। চীৰরস্স অত্তনো সন্তকতা, জাতিপ্পমাণযুত্ততা, ছিন্নপলিবোধভাৰো, অতিরেকচীৰরতা, দসাহাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি। পঠমকথিনসিক্খাপদং।

Dasa ahāni dasāhaṃ. Atimāpetīti atikkāmeti. Tassāti tassa bhikkhuno. Nissaggiyanti nissajjanaṃ nissaggiyaṃ, pubbabhāge kattabbassa vinayakammassetaṃ nāmaṃ, nissaggiyamassa atthīti nissaggiyaṃ, kiṃ taṃ? Pācittiyaṃ, taṃ atikkāmayato sahanissaggiyavinayakammaṃ pācittiyaṃ siyā, ayamettha attho. Taṃ panetaṃ cīvaraṃ yaṃ divasaṃ uppannaṃ, tassa yo aruṇo, so uppannadivasanissito, tasmā cīvaruppādadivasena saddhiṃ ekādase aruṇuggamane dasāhātikkamitaṃ hotīti. Cīvarassa attano santakatā, jātippamāṇayuttatā, chinnapalibodhabhāvo, atirekacīvaratā, dasāhātikkamoti imānettha pañca aṅgāni. Paṭhamakathinasikkhāpadaṃ.

১৮. ইদানি দুতিযং দস্সেতুং ‘‘ভিক্খুসম্মুতিযা’’ত্যাদিমারদ্ধং। যো ভিক্খুসম্মুতিং ৰজ্জেত্ৰা কালঞ্চ ৰিনা অধিট্ঠিতং তিচীৰরং একাহং অতিক্কমাপেতি, তস্স নিস্সগ্গিযং সিযাতি সম্বন্ধো। তত্থ ভিক্খুসম্মুতিযাঞ্ঞত্রাতি যং সঙ্ঘো গিলানস্স ভিক্খুনো তিচীৰরেন ৰিপ্পৰাসসম্মুতিং দেতি , তং ঠপেত্ৰা। তিচীৰরমধিট্ঠিতন্তি করণত্থে উপযোগৰচনং, তেন তিচীৰরাধিট্ঠাননযেন অধিট্ঠিতেসু সঙ্ঘাটিআদীসু যেন কেনচি চীৰরেন। একাহন্তি একরত্তং। অতিমাপেতীতি ৰিপ্পৰসতি, ৰিযুত্তো ৰসতীতি অত্থো। তস্স অলদ্ধসম্মুতিকস্স ভিক্খুনো একরত্তম্পি চীৰরেন ৰিপ্পৰাসতো নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং সিযাতি অত্থো। সমযং ৰিনাতি চীৰরকালং ৰজ্জেত্ৰা। অধিট্ঠিতচীৰরতা, অনত্থতকথিনতা, অলদ্ধসম্মুতিতা, রত্তিৰিপ্পৰাসোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি। দুতিযকথিনসিক্খাপদং।

18. Idāni dutiyaṃ dassetuṃ ‘‘bhikkhusammutiyā’’tyādimāraddhaṃ. Yo bhikkhusammutiṃ vajjetvā kālañca vinā adhiṭṭhitaṃ ticīvaraṃ ekāhaṃ atikkamāpeti, tassa nissaggiyaṃ siyāti sambandho. Tattha bhikkhusammutiyāññatrāti yaṃ saṅgho gilānassa bhikkhuno ticīvarena vippavāsasammutiṃ deti , taṃ ṭhapetvā. Ticīvaramadhiṭṭhitanti karaṇatthe upayogavacanaṃ, tena ticīvarādhiṭṭhānanayena adhiṭṭhitesu saṅghāṭiādīsu yena kenaci cīvarena. Ekāhanti ekarattaṃ. Atimāpetīti vippavasati, viyutto vasatīti attho. Tassa aladdhasammutikassa bhikkhuno ekarattampi cīvarena vippavāsato nissaggiyaṃ pācittiyaṃ siyāti attho. Samayaṃ vināti cīvarakālaṃ vajjetvā. Adhiṭṭhitacīvaratā, anatthatakathinatā, aladdhasammutitā, rattivippavāsoti imānettha cattāri aṅgāni. Dutiyakathinasikkhāpadaṃ.

১৯. ইদানি পুরাণচীৰরং দস্সেতুং ‘‘অঞ্ঞাতিকা’’ত্যাদি আরদ্ধং। তত্থ অঞ্ঞাতিকাতি অঞ্ঞাতিকায ‘‘পটিসঙ্খা যোনিসো’’তিআদীসু ৰিয, অঞ্ঞাতিকায নেৰ মাতুসম্বন্ধেন ন পিতুসম্বন্ধেন সম্বদ্ধাযাতি ৰুত্তং হোতি। ভিক্খুনিযাতি অট্ঠৰাচিককম্মেন উপসম্পন্নায। আকোটাপেতীতি পহরাপেতি। তন্তি নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং ভৰেয্যাতি অত্থো। পুরাণচীৰরতা, উপচারে ঠত্ৰা অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা আণাপনং, তস্সা ধোৰনাদীনি চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি। পুরাণচীৰরসিক্খাপদং।

19. Idāni purāṇacīvaraṃ dassetuṃ ‘‘aññātikā’’tyādi āraddhaṃ. Tattha aññātikāti aññātikāya ‘‘paṭisaṅkhā yoniso’’tiādīsu viya, aññātikāya neva mātusambandhena na pitusambandhena sambaddhāyāti vuttaṃ hoti. Bhikkhuniyāti aṭṭhavācikakammena upasampannāya. Ākoṭāpetīti paharāpeti. Tanti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ bhaveyyāti attho. Purāṇacīvaratā, upacāre ṭhatvā aññātikāya bhikkhuniyā āṇāpanaṃ, tassā dhovanādīni cāti imānettha tīṇi aṅgāni. Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ.

২০. কিঞ্চি মূলকন্তি কিঞ্চি পাভতং। চীৰরাদানেতি চীৰরস্স আদানে চীৰরপ্পটিগ্গহণে। ৰিকপ্পনূপগচীৰরতা, পারিৰত্তকাভাৰো, অঞ্ঞাতিকায হত্থতো গহণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি। চীৰরপ্পটিগ্গহণসিক্খাপদং।

20.Kiñci mūlakanti kiñci pābhataṃ. Cīvarādāneti cīvarassa ādāne cīvarappaṭiggahaṇe. Vikappanūpagacīvaratā, pārivattakābhāvo, aññātikāya hatthato gahaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Cīvarappaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ.

২১. অপ্পৰারিতন্তি ‘‘ৰদেয্যাথ, ভন্তে, যেন অত্থো’’তি ইচ্ছাপিতং ইচ্ছং রুচিং উপ্পাদিতং, ন পৰারিতন্তি অপ্পৰারিতং। ৰিঞ্ঞাপেন্তস্সাতি যাচন্তস্স। অঞ্ঞত্র সমযাতি নট্ঠচীৰরকালং ঠপেত্ৰা। ৰিকপ্পনূপগচীৰরতা, সমযাভাৰো, অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তি, তায চ পটিলাভোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি। অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং।

21.Appavāritanti ‘‘vadeyyātha, bhante, yena attho’’ti icchāpitaṃ icchaṃ ruciṃ uppāditaṃ, na pavāritanti appavāritaṃ. Viññāpentassāti yācantassa. Aññatra samayāti naṭṭhacīvarakālaṃ ṭhapetvā. Vikappanūpagacīvaratā, samayābhāvo, aññātakaviññatti, tāya ca paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni. Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ.

২২. রজতন্তি রূপিযং। জাতরূপন্তি সুৰণ্ণং। মাসকন্তি তযো মাসকা লোহমাসকো দারুমাসকো জতুমাসকোতি। তত্থ লোহমাসকোতি তম্বলোহাদীহি কতমাসকো। দারুমাসকোতি সারদারুনা ৰা ৰেল়ুপেসিকায ৰা অন্তমসো তালপণ্ণেনপি রূপং ছিন্দিত্ৰা কতমাসকো। জতুমাসকোতি লাখায ৰা নিয্যাসেন ৰা রূপং সমুট্ঠাপেত্ৰা কতমাসকো। কহাপণন্তি সুৰণ্ণমযং ৰা রূপিযমযং ৰা পাকতিকং ৰা। গণ্হেয্যাতি অত্তনো অত্থায দীযমানং ৰা কত্থচি ঠিতং ৰা নিপ্পরিগ্গহং দিস্ৰা সযং গণ্হেয্য। গণ্হাপেয্যাতি তদেৰ অঞ্ঞেন গাহাপেয্য। নিস্সগ্গীতি গহণাদীসু যং কিঞ্চি করোন্তস্স অঘনবদ্ধেসু ৰত্থুগণনায নিস্সগ্গি সিযাতি অত্থো। সাদিযেয্য ৰাতি কাযৰাচাহি অপ্পটিক্খিপিত্ৰা চিত্তেন অধিৰাসেয্য। জাতরূপরজতভাৰো, অত্তুদ্দেসিকতা, গহণাদীসু অঞ্ঞতরভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি। রূপিযপ্পটিগ্গহণসিক্খাপদং।

22.Rajatanti rūpiyaṃ. Jātarūpanti suvaṇṇaṃ. Māsakanti tayo māsakā lohamāsako dārumāsako jatumāsakoti. Tattha lohamāsakoti tambalohādīhi katamāsako. Dārumāsakoti sāradārunā vā veḷupesikāya vā antamaso tālapaṇṇenapi rūpaṃ chinditvā katamāsako. Jatumāsakoti lākhāya vā niyyāsena vā rūpaṃ samuṭṭhāpetvā katamāsako. Kahāpaṇanti suvaṇṇamayaṃ vā rūpiyamayaṃ vā pākatikaṃ vā. Gaṇheyyāti attano atthāya dīyamānaṃ vā katthaci ṭhitaṃ vā nippariggahaṃ disvā sayaṃ gaṇheyya. Gaṇhāpeyyāti tadeva aññena gāhāpeyya. Nissaggīti gahaṇādīsu yaṃ kiñci karontassa aghanabaddhesu vatthugaṇanāya nissaggi siyāti attho. Sādiyeyya vāti kāyavācāhi appaṭikkhipitvā cittena adhivāseyya. Jātarūparajatabhāvo, attuddesikatā, gahaṇādīsu aññatarabhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Rūpiyappaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ.

২৩. রজতাদিচতুব্বিধং অকপ্পিযং কপ্পিযেনাপি পরিৰত্তেয্য সহধম্মিকে ঠপেত্ৰা, নিস্সগ্গিযং সিযাতি সম্বন্ধো। তত্থ অকপ্পিযন্তি অকপ্পিযৰত্থুং। কপ্পিযেনাতি কপ্পিযৰত্থুনা। সহধম্মিকেতি ভিক্খুভিক্খুনিসামণেরসামণেরিসিক্খমানসঙ্খাতে পঞ্চ সহধম্মিকে। রূপিযভাৰো, পরিৰত্তনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি। রূপিযপরিৰত্তনসিক্খাপদং।

23. Rajatādicatubbidhaṃ akappiyaṃ kappiyenāpi parivatteyya sahadhammike ṭhapetvā, nissaggiyaṃ siyāti sambandho. Tattha akappiyanti akappiyavatthuṃ. Kappiyenāti kappiyavatthunā. Sahadhammiketi bhikkhubhikkhunisāmaṇerasāmaṇerisikkhamānasaṅkhāte pañca sahadhammike. Rūpiyabhāvo, parivattanañcāti imānettha dve aṅgāni. Rūpiyaparivattanasikkhāpadaṃ.

২৪. ‘‘ইমং পত্তং তুয্হং ৰিকপ্পেমী’’তিআদিনা ৰিকপ্পনঞ্চ ‘‘ইমং পত্তং অধিট্ঠামী’’তিআদিনা অধিট্ঠানঞ্চ অকত্ৰাতি অত্থো। পমাণিকন্তি এত্থাযং ৰিনিচ্ছযো – অনুপহতপুরাণসালিতণ্ডুলানং সুকোট্টিতপরিসুদ্ধানং দ্ৰে মগধনাল়িযো গহেত্ৰা তেহি তণ্ডুলেহি অনুত্তণ্ডুলমকিলিন্নমপিণ্ডিতং সুৰিসদং কুন্দমকুল়রাসিসদিসং অৰস্সাৰিতোদনং পচিত্ৰা নিরৰসেসং পত্তে পক্খিপিত্ৰা তস্স ওদনস্স চতুত্থভাগপ্পমাণো নাতিঘনো নাতিতনুকো হত্থহারিযো সব্বসম্ভারসঙ্খতো মুগ্গসূপো পক্খিপিতব্বো, ততো আলোপস্স অনুরূপং যাৰচরিমালোপপ্পহোনকং মচ্ছমংসাদিব্যঞ্জনং পক্খিপিতব্বং। সপ্পিতেলতক্করসকঞ্জিকাদীনি পন অগণনূপগানি হোন্তি। তানি হি ওদনগতিকানি নেৰ হাপেতুং, ন ৰড্ঢেতুং সক্কোন্তি। এৰমেতং সব্বম্পি পক্খিত্তং সচে পন পত্তস্স মুখৰট্টিযা হেট্ঠিমরাজিসমং তিট্ঠতি, সুত্তেন ৰা হীরেন ৰা ছিন্দন্তস্স সুত্তস্স ৰা হীরস্স ৰা হেট্ঠিমন্তং ফুসতি, অযং উক্কট্ঠো নাম পত্তো। সচে তং রাজিং অতিক্কম্ম থূপীকতং তিট্ঠতি, অযং উক্কট্ঠোমকো নাম পত্তো। সচে তং রাজিং ন সম্পাপুণাতি, অন্তোগতমেৰ হোতি, অযং উক্কট্ঠুক্কট্ঠো নাম। উক্কট্ঠতো উপড্ঢপ্পমাণো মজ্ঝিমো। মজ্ঝিমতো উপড্ঢপ্পমাণো ওমকো। তেসম্পি ৰুত্তনযেনেৰ পভেদো ৰেদিতব্বো। ইচ্চেতেসু উক্কট্ঠুক্কট্ঠো চ ওমকোমকো চাতি দ্ৰে অপত্তা, সেসা সত্ত পত্তা পমাণযুত্তা নামাতি এৰং পমাণেন যুত্তো পমাণিকো, তং পমাণিকং। পত্তন্তি সত্তসু পত্তেসু অঞ্ঞতরং পত্তং। পত্তস্স অত্তনো সন্তকতা, পমাণযুত্ততা, অধিট্ঠানূপগতা, অতিরেকপত্ততা, দসাহাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি। পঠমপত্তসিক্খাপদং।

24. ‘‘Imaṃ pattaṃ tuyhaṃ vikappemī’’tiādinā vikappanañca ‘‘imaṃ pattaṃ adhiṭṭhāmī’’tiādinā adhiṭṭhānañca akatvāti attho. Pamāṇikanti etthāyaṃ vinicchayo – anupahatapurāṇasālitaṇḍulānaṃ sukoṭṭitaparisuddhānaṃ dve magadhanāḷiyo gahetvā tehi taṇḍulehi anuttaṇḍulamakilinnamapiṇḍitaṃ suvisadaṃ kundamakuḷarāsisadisaṃ avassāvitodanaṃ pacitvā niravasesaṃ patte pakkhipitvā tassa odanassa catutthabhāgappamāṇo nātighano nātitanuko hatthahāriyo sabbasambhārasaṅkhato muggasūpo pakkhipitabbo, tato ālopassa anurūpaṃ yāvacarimālopappahonakaṃ macchamaṃsādibyañjanaṃ pakkhipitabbaṃ. Sappitelatakkarasakañjikādīni pana agaṇanūpagāni honti. Tāni hi odanagatikāni neva hāpetuṃ, na vaḍḍhetuṃ sakkonti. Evametaṃ sabbampi pakkhittaṃ sace pana pattassa mukhavaṭṭiyā heṭṭhimarājisamaṃ tiṭṭhati, suttena vā hīrena vā chindantassa suttassa vā hīrassa vā heṭṭhimantaṃ phusati, ayaṃ ukkaṭṭho nāma patto. Sace taṃ rājiṃ atikkamma thūpīkataṃ tiṭṭhati, ayaṃ ukkaṭṭhomako nāma patto. Sace taṃ rājiṃ na sampāpuṇāti, antogatameva hoti, ayaṃ ukkaṭṭhukkaṭṭho nāma. Ukkaṭṭhato upaḍḍhappamāṇo majjhimo. Majjhimato upaḍḍhappamāṇo omako. Tesampi vuttanayeneva pabhedo veditabbo. Iccetesu ukkaṭṭhukkaṭṭho ca omakomako cāti dve apattā, sesā satta pattā pamāṇayuttā nāmāti evaṃ pamāṇena yutto pamāṇiko, taṃ pamāṇikaṃ. Pattanti sattasu pattesu aññataraṃ pattaṃ. Pattassa attano santakatā, pamāṇayuttatā, adhiṭṭhānūpagatā, atirekapattatā, dasāhātikkamoti imānettha pañca aṅgāni. Paṭhamapattasikkhāpadaṃ.

২৫. যো ভিক্খু পঞ্চবন্ধনতো ঊনপত্তে সতি পরং পন নৰং পত্তং ৰিঞ্ঞাপেতি, তস্সপি ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সিযাতি সম্বন্ধো। তত্থ পরন্তি অঞ্ঞং, ‘‘নৰং পত্ত’’ন্তিমিনা তুল্যাধিকরণং। অধিট্ঠানূপগপত্তস্স ঊনপঞ্চবন্ধনতা, অত্তুদ্দেসিকতা, কতৰিঞ্ঞত্তি, তায চ পটিলাভোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি। ঊনপঞ্চবন্ধনসিক্খাপদং।

25. Yo bhikkhu pañcabandhanato ūnapatte sati paraṃ pana navaṃ pattaṃ viññāpeti, tassapi bhikkhuno nissaggiyaṃ siyāti sambandho. Tattha paranti aññaṃ, ‘‘navaṃ patta’’ntiminā tulyādhikaraṇaṃ. Adhiṭṭhānūpagapattassa ūnapañcabandhanatā, attuddesikatā, kataviññatti, tāya ca paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni. Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ.

২৬. যো সপ্পিতেলাদিকং পন ভেসজ্জং পটিগ্গহেত্ৰা সত্তাহপরমং সন্নিধিকারকং ভুঞ্জন্তো সত্তাহং অতিক্কামেতি , তস্স নিস্সগ্গিযং সিযাতি অত্থো। তত্থ সপ্পিতেলাদিকন্তি এত্থ আদি-সদ্দো নৰনীতমধুফাণিতং সঙ্গণ্হাতি। তত্থ সপ্পি নাম গৰাদীনং সপ্পি, যেসং মংসং কপ্পতি, তেসং সপ্পি, তথা নৰনীতং। তেলং নাম তিলসাসপমধুকএরণ্ডৰসাদীহি নিব্বত্তং। মধু নাম মক্খিকামধুমেৰ। উচ্ছুরসং উপাদায পন অপক্কা ৰা অৰত্থুকপক্কা ৰা সব্বাপি উচ্ছুৰিকতি ফাণিতন্তি ৰেদিতব্বং। ভেসজ্জৰিধানসিক্খাপদং।

26. Yo sappitelādikaṃ pana bhesajjaṃ paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ bhuñjanto sattāhaṃ atikkāmeti , tassa nissaggiyaṃ siyāti attho. Tattha sappitelādikanti ettha ādi-saddo navanītamadhuphāṇitaṃ saṅgaṇhāti. Tattha sappi nāma gavādīnaṃ sappi, yesaṃ maṃsaṃ kappati, tesaṃ sappi, tathā navanītaṃ. Telaṃ nāma tilasāsapamadhukaeraṇḍavasādīhi nibbattaṃ. Madhu nāma makkhikāmadhumeva. Ucchurasaṃ upādāya pana apakkā vā avatthukapakkā vā sabbāpi ucchuvikati phāṇitanti veditabbaṃ. Bhesajjavidhānasikkhāpadaṃ.

২৭. ভিক্খুস্স চীৰরং দত্ৰা পুন তং চীৰরং সকসঞ্ঞায অচ্ছিন্দন্তস্স ৰা অচ্ছিন্দাপযতোপি ৰা নিস্সগ্গিযং সিযাতি যোজনা। তত্থ দত্ৰাতি ৰেয্যাৰচ্চাদীনি পচ্চাসীসমানো দত্ৰা। অচ্ছিন্দন্তস্সাতি ৰেয্যাৰচ্চাদীনি অকরোন্তং দিস্ৰা বলক্কারেন গণ্হন্তস্স, তথা অচ্ছিন্দাপযতোতি। ৰিকপ্পনূপগচীৰরতা, সামংদিন্নতা, সকসঞ্ঞিতা, উপসম্পন্নতা, কোধৰসেন অচ্ছিন্দনং ৰা অচ্ছিন্দাপনং ৰাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি। অচ্ছিন্দনসিক্খাপদং।

27. Bhikkhussa cīvaraṃ datvā puna taṃ cīvaraṃ sakasaññāya acchindantassa vā acchindāpayatopi vā nissaggiyaṃ siyāti yojanā. Tattha datvāti veyyāvaccādīni paccāsīsamāno datvā. Acchindantassāti veyyāvaccādīni akarontaṃ disvā balakkārena gaṇhantassa, tathā acchindāpayatoti. Vikappanūpagacīvaratā, sāmaṃdinnatā, sakasaññitā, upasampannatā, kodhavasena acchindanaṃ vā acchindāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni. Acchindanasikkhāpadaṃ.

২৮. অপ্পৰারিতং অঞ্ঞাতিং গহপতিং সুত্তং যাচিত্ৰা ঞাতিপ্পৰারিতে ৰজ্জেত্ৰা তন্তৰাযেহি চীৰরং ৰাযাপেন্তস্স নিস্সগ্গিযং সিযাতি পিণ্ডত্থো। তত্থ সুত্তন্তি ছব্বিধং খোমসুত্তাদিকং ৰা তেসং অনুলোমং ৰা। যাচিযাতি চীৰরত্থায যাচিত্ৰা। চীৰরত্থায ৰিঞ্ঞাপিতসুত্তং, অত্তুদ্দেসিকতা, অকপ্পিযতন্তৰাযেন অকপ্পিযৰিঞ্ঞত্তিযা ৰাযাপনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি। সুত্তৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং।

28. Appavāritaṃ aññātiṃ gahapatiṃ suttaṃ yācitvā ñātippavārite vajjetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpentassa nissaggiyaṃ siyāti piṇḍattho. Tattha suttanti chabbidhaṃ khomasuttādikaṃ vā tesaṃ anulomaṃ vā. Yāciyāti cīvaratthāya yācitvā. Cīvaratthāya viññāpitasuttaṃ, attuddesikatā, akappiyatantavāyena akappiyaviññattiyā vāyāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Suttaviññattisikkhāpadaṃ.

২৯. যো ভিক্খু সঙ্ঘস্স পরিণতং লাভং জানন্তো অত্তনো পরিণামেতি, তস্স নিস্সগ্গিযং সিযাতি অত্থো। তত্থ জানন্তি জানন্তো। লাভন্তি লভিতব্বং চীৰরাদিৰত্থুং। পরিণতন্তি সঙ্ঘস্স নিন্নং সঙ্ঘস্স পোণং সঙ্ঘস্স পব্ভারং হুত্ৰা ঠিতং। অত্তনো পরিণামেতীতি ‘‘ময্হং দেথা’’তিআদীনি ৰদন্তো অত্তনি নিন্নং করোতি। সঙ্ঘে পরিণতভাৰো, তং ঞত্ৰা অত্তনো পরিণামনং, পটিলাভোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি। পরিণামনসিক্খাপদং।

29. Yo bhikkhu saṅghassa pariṇataṃ lābhaṃ jānanto attano pariṇāmeti, tassa nissaggiyaṃ siyāti attho. Tattha jānanti jānanto. Lābhanti labhitabbaṃ cīvarādivatthuṃ. Pariṇatanti saṅghassa ninnaṃ saṅghassa poṇaṃ saṅghassa pabbhāraṃ hutvā ṭhitaṃ. Attano pariṇāmetīti ‘‘mayhaṃ dethā’’tiādīni vadanto attani ninnaṃ karoti. Saṅghe pariṇatabhāvo, taṃ ñatvā attano pariṇāmanaṃ, paṭilābhoti imānettha tīṇi aṅgāni. Pariṇāmanasikkhāpadaṃ.

নিস্সগ্গিযনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Nissaggiyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact