| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / કઙ્ખાવિતરણી-પુરાણ-ટીકા • Kaṅkhāvitaraṇī-purāṇa-ṭīkā |
૫. નિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના
5. Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā
કસ્મા પનેત્થ ‘‘સન્થતં પન ભિક્ખુના’’તિ સિક્ખાપદં અપઞ્ઞપેત્વા ‘‘નિસીદનસન્થત’’ન્તિ પઞ્ઞત્તં, નનુ એત્થ કારણેન ભવિતબ્બન્તિ? અત્થિ કારણં, ચીવરસઞ્ઞિતાય સન્થતાનં ઉજ્ઝિતત્તા તેસં અચીવરભાવદસ્સનત્થં તથા પઞ્ઞત્તં ભગવતાતિ વુત્તં હોતિ. તસ્મા તે ભિક્ખૂ તેચીવરિકધુતઙ્ગભેદભયા સન્થતે ચતુત્થચીવરસઞ્ઞિતાય સન્થતાનિ ઉજ્ઝિત્વા તેરસ ધુતઙ્ગાનિ સમાદયિંસુ, ભગવા ચ તેસં સન્થતં અનુજાનિ. તતો તેસં ભિક્ખૂનં એવં હોતિ ‘‘નિસીદનચીવરસણ્ઠાનમ્પેતં નિસીદનસન્થતં નો ભગવતા અનુઞ્ઞાતં ચતુત્થચીવરભાવેન, પગેવ કતસન્થતં વા’’તિ. તતો ‘‘સન્થતે તેસં ચીવરસઞ્ઞિતા ન ભવિસ્સતી’’તિ તદત્થં ભગવતા ‘‘સન્થત’’ન્તિ અપઞ્ઞપેત્વા ‘‘નિસીદનસન્થત’’ન્તિ પઞ્ઞત્તન્તિ અધિપ્પાયો. ઇમેસુ પન પઞ્ચસુ સન્થતેસુ પુરિમાનિ તીણિ વિનયકમ્મં કત્વા પટિલભિત્વાપિ પરિભુઞ્જિતું ન વટ્ટન્તિ અકપ્પિયત્તા, પચ્છિમાનિ દ્વે વટ્ટન્તીતિ (વજિર॰ ટી॰ પારાજિક ૫૬૬-૫૬૭) લિખિતં. કથં પઞ્ઞાયતીતિ ચે? ‘‘અનાપત્તિ અઞ્ઞેન કતં પટિલભિત્વા પરિભુઞ્જતી’’તિ (પારા॰ ૫૭૦) વચનતોતિ વેદિતબ્બં.
Kasmā panettha ‘‘santhataṃ pana bhikkhunā’’ti sikkhāpadaṃ apaññapetvā ‘‘nisīdanasanthata’’nti paññattaṃ, nanu ettha kāraṇena bhavitabbanti? Atthi kāraṇaṃ, cīvarasaññitāya santhatānaṃ ujjhitattā tesaṃ acīvarabhāvadassanatthaṃ tathā paññattaṃ bhagavatāti vuttaṃ hoti. Tasmā te bhikkhū tecīvarikadhutaṅgabhedabhayā santhate catutthacīvarasaññitāya santhatāni ujjhitvā terasa dhutaṅgāni samādayiṃsu, bhagavā ca tesaṃ santhataṃ anujāni. Tato tesaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ hoti ‘‘nisīdanacīvarasaṇṭhānampetaṃ nisīdanasanthataṃ no bhagavatā anuññātaṃ catutthacīvarabhāvena, pageva katasanthataṃ vā’’ti. Tato ‘‘santhate tesaṃ cīvarasaññitā na bhavissatī’’ti tadatthaṃ bhagavatā ‘‘santhata’’nti apaññapetvā ‘‘nisīdanasanthata’’nti paññattanti adhippāyo. Imesu pana pañcasu santhatesu purimāni tīṇi vinayakammaṃ katvā paṭilabhitvāpi paribhuñjituṃ na vaṭṭanti akappiyattā, pacchimāni dve vaṭṭantīti (vajira. ṭī. pārājika 566-567) likhitaṃ. Kathaṃ paññāyatīti ce? ‘‘Anāpatti aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjatī’’ti (pārā. 570) vacanatoti veditabbaṃ.
નિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
