Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរគាថា-អដ្ឋកថា • Theragāthā-aṭṭhakathā

៨. និសភត្ថេរគាថាវណ្ណនា

8. Nisabhattheragāthāvaṇṇanā

បញ្ច កាមគុណេ ហិត្វាតិ អាយស្មតោ និសភត្ថេរស្ស គាថា។ កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ វិបស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ ឯកទិវសំ សត្ថារំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ ទិស្វា បសន្នចិត្តោ កបិត្ថផលមទាសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កោលិយជនបទេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា និសភោតិ លទ្ធនាមោ វយប្បត្តោ សាកិយកោលិយានំ សង្គាមេ ពុទ្ធានុភាវំ ទិស្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា តទហេវ អរហត្តំ បាបុណិ។ តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ២.៥២.៧-១១) –

Pañcakāmaguṇe hitvāti āyasmato nisabhattherassa gāthā. Kā uppatti? Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannacitto kapitthaphalamadāsi. So tena puññakammena sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde koliyajanapade kulagehe nibbattitvā nisabhoti laddhanāmo vayappatto sākiyakoliyānaṃ saṅgāme buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā tadaheva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne (apa. thera 2.52.7-11) –

‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, អាហុតីនំ បដិគ្គហំ;

‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, āhutīnaṃ paṭiggahaṃ;

រថិយំ បដិបជ្ជន្តំ, កបិត្ថំ អទទិំ ផលំ។

Rathiyaṃ paṭipajjantaṃ, kapitthaṃ adadiṃ phalaṃ.

‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ ផលំ អទទិំ តទា;

‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ។

Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ។

‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

សោ អរហត្តំ បន បត្វា អត្តនោ សហាយភិក្ខូ បមាទវិហារេន កាលំ វីតិនាមេន្តេ ទិស្វា តេ ឱវទន្តោ –

So arahattaṃ pana patvā attano sahāyabhikkhū pamādavihārena kālaṃ vītināmente disvā te ovadanto –

១៩៥.

195.

‘‘បញ្ច កាមគុណេ ហិត្វា, បិយរូបេ មនោរមេ;

‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;

សទ្ធាយ ឃរា និក្ខម្ម, ទុក្ខស្សន្តករោ ភវេ’’តិ។ –

Saddhāya gharā nikkhamma, dukkhassantakaro bhave’’ti. –

បឋមំ គាថំ អភាសិ។

Paṭhamaṃ gāthaṃ abhāsi.

តស្សត្ថោ – ពាលបុថុជ្ជនស្ស បិយាយិតព្ពសភាវតាយ បិយរូបេ មនុញ្ញសភាវតាយ មនោរមេ រូបាទិកេ បញ្ច កាមគុណេ កាមកោដ្ឋាសេ ហិត្វា បហាយ បរិច្ចជិត្វា កម្មផលសទ្ធាយ រតនត្តយសទ្ធាយ ច វសេន ឃរា ឃរពន្ធនតោ និក្ខម្ម និក្ខមិត្វា បព្ពជ្ជំ ឧបគតោ វិញ្ញុជាតិកោ បព្ពជិតកាលតោ បដ្ឋាយ ឃដេន្តោ វាយមន្តោ វដ្ដទុក្ខស្ស អន្តករោ ភវេ ភវេយ្យាតិ។ ឯវំ តេ ភិក្ខូ ឱវទិត្វា ‘‘អយំ បរេ ឯវ សញ្ញាបេន្តោ វិហរតិ, ‘‘សយំ បន អការកោ’តិ មា ចិន្តយិត្ថា’’តិ តេសំ អត្តនោ បដិបន្នភាវំ បកាសេន្តោ –

Tassattho – bālaputhujjanassa piyāyitabbasabhāvatāya piyarūpe manuññasabhāvatāya manorame rūpādike pañca kāmaguṇe kāmakoṭṭhāse hitvā pahāya pariccajitvā kammaphalasaddhāya ratanattayasaddhāya ca vasena gharā gharabandhanato nikkhamma nikkhamitvā pabbajjaṃ upagato viññujātiko pabbajitakālato paṭṭhāya ghaṭento vāyamanto vaṭṭadukkhassa antakaro bhave bhaveyyāti. Evaṃ te bhikkhū ovaditvā ‘‘ayaṃ pare eva saññāpento viharati, ‘‘sayaṃ pana akārako’ti mā cintayitthā’’ti tesaṃ attano paṭipannabhāvaṃ pakāsento –

១៩៦.

196.

‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ;

‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ, nābhinandāmi jīvitaṃ;

កាលញ្ច បដិកង្ខាមិ, សម្បជានោ បតិស្សតោ’’តិ។ –

Kālañca paṭikaṅkhāmi, sampajāno patissato’’ti. –

ទុតិយគាថាយ អញ្ញំ ព្យាកាសិ។ តត្ថ នាភិនន្ទាមិ មរណន្តិ មរណំ ន អភិកង្ខាមិ។ នាភិនន្ទាមិ ជីវិតន្តិ ឥទំ បន តស្ស ការណវចនំ, យស្មា នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ, តស្មា នាភិនន្ទាមិ មរណន្តិ។ យោ ហិ អាយតិំ ជាតិជរាមរណាយ កិលេសាភិសង្ខារេ អាចិនោតិ ឧបចិនោតិ, សោ បុនព្ភវាភិនិព្ពត្តិំ អភិនន្ទន្តោ នាន្តរិយកតាយ អត្តនោ មរណម្បិ អភិនន្ទតិ នាម ការណស្ស អប្បហីនត្តា, ខីណាសវោ បន សព្ពសោ អាចយគាមិធម្មេ បហាយ អបចយគាមិធម្មេ បតិដ្ឋិតោ បរិញ្ញាតវត្ថុកោ សព្ពសោ ជីវិតំ អនភិនន្ទន្តោ មរណម្បិ អនភិនន្ទតិ នាម ការណស្ស ឯវ សុប្បហីនត្តា។ តេនាហ – ‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិត’’ន្តិ។ យទិ ឯវំ ខីណាសវស្ស បរិនិព្ពានាភិកង្ខា, យាវ បរិនិព្ពានា អវដ្ឋានញ្ច កថន្តិ អាហ ‘‘កាលញ្ច បដិកង្ខាមិ, សម្បជានោ បតិស្សតោ’’តិ, កិលេសបរិនិព្ពានេ សិទ្ធេ សតិបញ្ញាវេបុល្លប្បត្តិយា សតោ សម្បជានោ កេវលំ ខន្ធបរិនិព្ពានកាលំ បដិកង្ខាមិ, តំ ឧទិក្ខមានោ អាគមយមានោ វិហរាមិ, ន បន មេ មរណេ ជីវិតេ វា អភិនន្ទនា អត្ថិ អរហត្តមគ្គេនេវ តស្ស សមុគ្ឃាដិតត្តាតិ។

Dutiyagāthāya aññaṃ byākāsi. Tattha nābhinandāmi maraṇanti maraṇaṃ na abhikaṅkhāmi. Nābhinandāmi jīvitanti idaṃ pana tassa kāraṇavacanaṃ, yasmā nābhinandāmi jīvitaṃ, tasmā nābhinandāmi maraṇanti. Yo hi āyatiṃ jātijarāmaraṇāya kilesābhisaṅkhāre ācinoti upacinoti, so punabbhavābhinibbattiṃ abhinandanto nāntariyakatāya attano maraṇampi abhinandati nāma kāraṇassa appahīnattā, khīṇāsavo pana sabbaso ācayagāmidhamme pahāya apacayagāmidhamme patiṭṭhito pariññātavatthuko sabbaso jīvitaṃ anabhinandanto maraṇampi anabhinandati nāma kāraṇassa eva suppahīnattā. Tenāha – ‘‘nābhinandāmi maraṇaṃ, nābhinandāmi jīvita’’nti. Yadi evaṃ khīṇāsavassa parinibbānābhikaṅkhā, yāva parinibbānā avaṭṭhānañca kathanti āha ‘‘kālañca paṭikaṅkhāmi, sampajāno patissato’’ti, kilesaparinibbāne siddhe satipaññāvepullappattiyā sato sampajāno kevalaṃ khandhaparinibbānakālaṃ paṭikaṅkhāmi, taṃ udikkhamāno āgamayamāno viharāmi, na pana me maraṇe jīvite vā abhinandanā atthi arahattamaggeneva tassa samugghāṭitattāti.

និសភត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។

Nisabhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.







Related texts:



តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរគាថាបាឡិ • Theragāthāpāḷi / ៨. និសភត្ថេរគាថា • 8. Nisabhattheragāthā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact