| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੧੦. ਨਿਰੋਧਸੁਤ੍ਤਂ
10. Nirodhasuttaṃ
੨੫੭. ‘‘ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਾવਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ। ਕਥਂ ਭਾવਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ…ਪੇ॰… ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ વਿવੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ। ਏવਂ ਭਾવਿਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ ਏવਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾਤਿ।
257. ‘‘Nirodhasaññā, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, nirodhasaññā kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? Idha, bhikkhave, bhikkhu nirodhasaññāsahagataṃ satisambojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… nirodhasaññāsahagataṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, nirodhasaññā evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsāti.
‘‘ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਯ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਾવਿਤਾਯ ਬਹੁਲੀਕਤਾਯ ਦ੍વਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ વਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ। ਕਥਂ ਭਾવਿਤਾਯ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਯ ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾਯ ਦ੍વਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ વਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ…ਪੇ॰… ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ વਿવੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ। ਏવਂ ਭਾવਿਤਾਯ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਯ ਏવਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾਯ ਦ੍વਿਨ੍ਨਂ ਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਫਲਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਦਿਟ੍ਠੇવ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਾ, ਸਤਿ વਾ ਉਪਾਦਿਸੇਸੇ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾ’’ਤਿ।
‘‘Nirodhasaññāya, bhikkhave, bhāvitāya bahulīkatāya dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. Kathaṃ bhāvitāya, bhikkhave, nirodhasaññāya kathaṃ bahulīkatāya dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā? Idha, bhikkhave, bhikkhu nirodhasaññāsahagataṃ satisambojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… nirodhasaññāsahagataṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ bhāvitāya kho, bhikkhave, nirodhasaññāya evaṃ bahulīkatāya dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti.
‘‘ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਭਾવਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਸਂવੇਗਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਫਾਸੁવਿਹਾਰਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ। ਕਥਂ ਭਾવਿਤਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਸਂવੇਗਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਫਾਸੁવਿਹਾਰਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖવੇ , ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ…ਪੇ॰… ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾવੇਤਿ વਿવੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ વੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ। ਏવਂ ਭਾવਿਤਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ ਏવਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਸਂવੇਗਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤਿ, ਮਹਤੋ ਫਾਸੁવਿਹਾਰਾਯ ਸਂવਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ। ਦਸਮਂ।
‘‘Nirodhasaññā, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahato atthāya saṃvattati, mahato yogakkhemāya saṃvattati, mahato saṃvegāya saṃvattati, mahato phāsuvihārāya saṃvattati. Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, nirodhasaññā kathaṃ bahulīkatā mahato atthāya saṃvattati, mahato yogakkhemāya saṃvattati, mahato saṃvegāya saṃvattati, mahato phāsuvihārāya saṃvattati? Idha, bhikkhave , bhikkhu nirodhasaññāsahagataṃ satisambojjhaṅgaṃ bhāveti…pe… nirodhasaññāsahagataṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, nirodhasaññā evaṃ bahulīkatā mahato atthāya saṃvattati, mahato yogakkhemāya saṃvattati, mahato saṃvegāya saṃvattati, mahato phāsuvihārāya saṃvattatī’’ti. Dasamaṃ.
ਨਿਰੋਧવਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ।
Nirodhavaggo aṭṭhamo.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassuddānaṃ –
ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਅਨਤ੍ਤਪਹਾਨਂ, વਿਰਾਗਨਿਰੋਧੇਨ ਤੇ ਦਸਾਤਿ॥
Aniccadukkhaanattapahānaṃ, virāganirodhena te dasāti.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੧-੧੦. ਅਸੁਭਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 1-10. Asubhasuttādivaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੧-੧੦. ਅਸੁਭਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 1-10. Asubhasuttādivaṇṇanā
