| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
८. निगण्ठनाटपुत्तसुत्तवण्णना
8. Nigaṇṭhanāṭaputtasuttavaṇṇanā
३५०. आगतागमोति वाचुग्गतपरियत्तिधम्मो। विञ्ञातसासनोति पटिविद्धसत्थुसासनो। तेनाह ‘‘अनागामी’’तिआदि। नग्गभोग्गन्ति अवसनभावेन नग्गं, कुटिलज्झासयताय भोग्गं, ततो एव निस्सिरिकं। नग्गताय हि सो रूपेन निस्सिरिको, भोग्गताय चित्तेन। भगवतो सद्धायाति भगवति सद्धाय। तस्मिं सद्दहना ओकप्पना तस्स सद्धातिपि वत्तब्बतं लभति। गच्छामीति आगच्छामि, बुज्झामीति अत्थो। एतं निगण्ठेन पुच्छितमत्थमाह।
350.Āgatāgamoti vācuggatapariyattidhammo. Viññātasāsanoti paṭividdhasatthusāsano. Tenāha ‘‘anāgāmī’’tiādi. Naggabhogganti avasanabhāvena naggaṃ, kuṭilajjhāsayatāya bhoggaṃ, tato eva nissirikaṃ. Naggatāya hi so rūpena nissiriko, bhoggatāya cittena. Bhagavato saddhāyāti bhagavati saddhāya. Tasmiṃ saddahanā okappanā tassa saddhātipi vattabbataṃ labhati. Gacchāmīti āgacchāmi, bujjhāmīti attho. Etaṃ nigaṇṭhena pucchitamatthamāha.
कायं उन्नामेत्वाति कायं अब्भुन्नामेत्वा। कुच्छिं नीहरित्वाति पिट्ठिया निन्नमनेन कुच्छिं पुरतो नीहरित्वा। गीवं पसारणवसेन पग्गय्ह पग्गहेत्वा सब्बं दिसं पेक्खमानो। सब्बमिदं निगण्ठस्स पहट्ठाकारदस्सनत्थं ‘‘इदानि समणस्स गोतमस्स उपरि वादं आरोपेतुं लब्भती’’ति। तेनाह ‘‘वातं वा सो’’तिआदि। सकारणाति युत्तिसहिता। पञ्हमग्गोति पञ्हसङ्खातो वीमंसा, एवं भवितब्बन्ति चित्तेनेव परिवीमंसा पञ्हा। एको उद्देसोति एकं उद्दिसनं अत्थस्स संखित्तवचनं। वेय्याकरणन्ति निद्दिसनं अत्थस्स विचारेत्वा कथनं। एवन्ति इमिना नयेन। सब्बत्थाति सब्बेसु पञ्हुद्देसवेय्याकरणेसु अत्थो वित्थारतो वेदितब्बो।
Kāyaṃunnāmetvāti kāyaṃ abbhunnāmetvā. Kucchiṃ nīharitvāti piṭṭhiyā ninnamanena kucchiṃ purato nīharitvā. Gīvaṃ pasāraṇavasena paggayha paggahetvā sabbaṃ disaṃ pekkhamāno. Sabbamidaṃ nigaṇṭhassa pahaṭṭhākāradassanatthaṃ ‘‘idāni samaṇassa gotamassa upari vādaṃ āropetuṃ labbhatī’’ti. Tenāha ‘‘vātaṃ vā so’’tiādi. Sakāraṇāti yuttisahitā. Pañhamaggoti pañhasaṅkhāto vīmaṃsā, evaṃ bhavitabbanti citteneva parivīmaṃsā pañhā. Eko uddesoti ekaṃ uddisanaṃ atthassa saṃkhittavacanaṃ. Veyyākaraṇanti niddisanaṃ atthassa vicāretvā kathanaṃ. Evanti iminā nayena. Sabbatthāti sabbesu pañhuddesaveyyākaraṇesu attho vitthārato veditabbo.
निगण्ठनाटपुत्तसुत्तवण्णना निट्ठिता।
Nigaṇṭhanāṭaputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya / ८. निगण्ठनाटपुत्तसुत्तं • 8. Nigaṇṭhanāṭaputtasuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ८. निगण्ठनाटपुत्तसुत्तवण्णना • 8. Nigaṇṭhanāṭaputtasuttavaṇṇanā
