| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
និគមនវណ្ណនា
Nigamanavaṇṇanā
២៣៣. ឥធាតិ ភិក្ខុវិភង្គេ។ ឧទ្ទិដ្ឋបារាជិកបរិទីបនន្តិ សិក្ខាបទេសុ បាតិមោក្ខុទ្ទេសវសេន ឧទ្ទិដ្ឋបារាជិកបរិទីបនំ, ន បន សព្ពស្មិំ បារាជិកវិភង្គេ អាគតអាបត្តិបរិទីបនំ តត្ថ ថុល្លច្ចយាទីនម្បិ អាគតត្តា តេនេវ ឧទ្ទិដ្ឋ-សទ្ទេន វុត្តវិភង្គស្ស និទ្ទេសត្តា។ ភិក្ខុនីនំ អសាធារណានិ ចត្តារីតិ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលិកា (បាចិ. ៦៥៨) វជ្ជប្បដិច្ឆាទិកា (បាចិ. ៦៦៥) ឧក្ខិត្តានុវត្តិកា (បាចិ. ៦៦៩) អដ្ឋវត្ថុកាតិ (បាចិ. ៦៧៥) ឥមានិ ភិក្ខូហិ អសាធារណានិ ភិក្ខុនីនំ ឯវ បញ្ញត្តានិ បារាជិកានីតិ អត្ថោ។ វត្ថុវិបន្នាតិ បព្ពជ្ជុបសម្បទានំ វត្ថុភាវោ វត្ថុ នាម, តេន វត្ថុមត្តេន វិបន្នា, វិបន្នវត្ថុកាតិ អត្ថោ។ អហេតុកបដិសន្ធិកាតិ មគ្គានុប្បត្តិការណមាហ។ កិញ្ចាបិ ទុហេតុកានម្បិ មគ្គោ នុប្បជ្ជតិ, តេ បន បព្ពជ្ជុបសម្បទាសុ ឋត្វា អាយតិំ មគ្គហេតុំ សម្បាទេតុំ សក្កោន្តិ, អហេតុកា បន បរិសុទ្ធេ ចតុបារិសុទ្ធិសីលេ ឋត្វា សម្បាទេតុំ ន សក្កោន្តិ, តស្មា តេ តម្បិ បដិច្ច វត្ថុវិបន្នាវាតិ វេទិតព្ពា។ បារាជិកាតិ កម្មវិបត្តិយា បដិសន្ធិក្ខណេយេវ បរាជយំ អាបន្នា។ ថេយ្យសំវាសកាទីនំ គិហិភាវេ ឋត្វា វិបស្សនាយ វាយមន្តានម្បិ តស្មិំ អត្តភាវេ មគ្គុប្បត្តិអភាវតោ ‘‘មគ្គោ បន វារិតោ’’តិ វុត្តំ។ ទីឃតាយ លម្ពមានំ អង្គជាតំ លម្ពំ នាម, តំ យស្ស អត្ថិ សោ លម្ពី។ សោ ឯត្តាវតា ន បារាជិកោ, តំ បន ទីឃំ អង្គជាតំ អត្តនោ មុខេ វា វច្ចមគ្គេ វា សេវនាធិប្បាយេន បវេសេន្តោវ បារាជិកោ, ឥធ បន វច្ចមគ្គេ បវេសេន្តោវ អធិប្បេតោ មុទុបិដ្ឋិកេនេវ មុខេ បវេសនស្ស វុត្តត្តា។ សោបិ ហិ កតបរិកម្មតាយ មុទុភូតាយ បិដ្ឋិយា ឱនមិត្វា អត្តនោ អង្គជាតំ មុខេន គណ្ហន្តោវ បារាជិកោ ហោតិ, ន កេវលោ។ យោ បន មុខេន អត្តនោ វច្ចមគ្គំ វា បរេសំ វច្ចមគ្គមុខំ វា ឥត្ថីនំ បស្សាវមគ្គំ វា គណ្ហាតិ, តស្ស ច បុរិសនិមិត្តេន បុរិសនិមិត្តំ ឆុបន្តស្ស ច មគ្គេន មគ្គបដិបាទនេបិ បារាជិកំ ន ហោតិ បុរិសនិមិត្តេន តទិតរមគ្គសម្បដិបាទនេនេវ មេថុនធម្មវោហារតោ ។ បរស្ស អង្គជាតេ អភិនិសីទតីតិ បរស្ស ឧត្តានំ សយន្តស្ស កម្មនិយេ អង្គជាតេ អត្តនោ វច្ចមគ្គំ បវេសេន្តោ តស្សូបរិ និសីទតិ, ឥទញ្ច ឧបលក្ខណមត្តំ បរេសំ អង្គជាតំ វច្ចមគ្គេ បវេសេន្តោ សាទិយន្តោបិ បារាជិកោវ, ពលក្ការេន បន វច្ចមគ្គេ វា មុខេ វា បរេន បវេសិយមានោ យទិ ន សាទិយតិ, អនាបត្តិកោវ។ ឯត្ថ អសាទិយនំ នាម ទុក្ករំ វិរជ្ជិតព្ពតោ។ ឯត្ថ ច អនុបសម្បន្នភាវេ ឋត្វា មាតុបិតុអរហន្តេសុ អញ្ញតរំ ឃាតេន្តោ ភិក្ខុនិំ ទូសេន្តោ ច សាមណេរបព្ពជ្ជម្បិ ន លភតីតិ ទស្សនត្ថំ វិសុំ គហិតត្តា មាតុឃាតកាទីនំ ចតុន្នំ តតិយបឋមបារាជិកេសុ អន្តោគធតា វេទិតព្ពា។ យថា ឯត្ថ, ឯវំ គិហិភាវេ ឋត្វា លោហិតុប្បាទំ ករោន្តោ លោហិតុប្បាទកោវាតិ គហេតព្ពំ។ ឯតេន បរិយាយេនាតិ ឧភិន្នំ រាគបរិយុដ្ឋានសង្ខាតេន បរិយាយេន។ ទុតិយវិកប្បេ កច្ចិ អត្ថាតិ បទច្ឆេទោ វេទិតព្ពោ។
233.Idhāti bhikkhuvibhaṅge. Uddiṭṭhapārājikaparidīpananti sikkhāpadesu pātimokkhuddesavasena uddiṭṭhapārājikaparidīpanaṃ, na pana sabbasmiṃ pārājikavibhaṅge āgataāpattiparidīpanaṃ tattha thullaccayādīnampi āgatattā teneva uddiṭṭha-saddena vuttavibhaṅgassa niddesattā. Bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni cattārīti ubbhajāṇumaṇḍalikā (pāci. 658) vajjappaṭicchādikā (pāci. 665) ukkhittānuvattikā (pāci. 669) aṭṭhavatthukāti (pāci. 675) imāni bhikkhūhi asādhāraṇāni bhikkhunīnaṃ eva paññattāni pārājikānīti attho. Vatthuvipannāti pabbajjupasampadānaṃ vatthubhāvo vatthu nāma, tena vatthumattena vipannā, vipannavatthukāti attho. Ahetukapaṭisandhikāti maggānuppattikāraṇamāha. Kiñcāpi duhetukānampi maggo nuppajjati, te pana pabbajjupasampadāsu ṭhatvā āyatiṃ maggahetuṃ sampādetuṃ sakkonti, ahetukā pana parisuddhe catupārisuddhisīle ṭhatvā sampādetuṃ na sakkonti, tasmā te tampi paṭicca vatthuvipannāvāti veditabbā. Pārājikāti kammavipattiyā paṭisandhikkhaṇeyeva parājayaṃ āpannā. Theyyasaṃvāsakādīnaṃ gihibhāve ṭhatvā vipassanāya vāyamantānampi tasmiṃ attabhāve magguppattiabhāvato ‘‘maggo pana vārito’’ti vuttaṃ. Dīghatāya lambamānaṃ aṅgajātaṃ lambaṃ nāma, taṃ yassa atthi so lambī. So ettāvatā na pārājiko, taṃ pana dīghaṃ aṅgajātaṃ attano mukhe vā vaccamagge vā sevanādhippāyena pavesentova pārājiko, idha pana vaccamagge pavesentova adhippeto mudupiṭṭhikeneva mukhe pavesanassa vuttattā. Sopi hi kataparikammatāya mudubhūtāya piṭṭhiyā onamitvā attano aṅgajātaṃ mukhena gaṇhantova pārājiko hoti, na kevalo. Yo pana mukhena attano vaccamaggaṃ vā paresaṃ vaccamaggamukhaṃ vā itthīnaṃ passāvamaggaṃ vā gaṇhāti, tassa ca purisanimittena purisanimittaṃ chupantassa ca maggena maggapaṭipādanepi pārājikaṃ na hoti purisanimittena taditaramaggasampaṭipādaneneva methunadhammavohārato . Parassa aṅgajāte abhinisīdatīti parassa uttānaṃ sayantassa kammaniye aṅgajāte attano vaccamaggaṃ pavesento tassūpari nisīdati, idañca upalakkhaṇamattaṃ paresaṃ aṅgajātaṃ vaccamagge pavesento sādiyantopi pārājikova, balakkārena pana vaccamagge vā mukhe vā parena pavesiyamāno yadi na sādiyati, anāpattikova. Ettha asādiyanaṃ nāma dukkaraṃ virajjitabbato. Ettha ca anupasampannabhāve ṭhatvā mātupituarahantesu aññataraṃ ghātento bhikkhuniṃ dūsento ca sāmaṇerapabbajjampi na labhatīti dassanatthaṃ visuṃ gahitattā mātughātakādīnaṃ catunnaṃ tatiyapaṭhamapārājikesu antogadhatā veditabbā. Yathā ettha, evaṃ gihibhāve ṭhatvā lohituppādaṃ karonto lohituppādakovāti gahetabbaṃ. Etena pariyāyenāti ubhinnaṃ rāgapariyuṭṭhānasaṅkhātena pariyāyena. Dutiyavikappe kacci atthāti padacchedo veditabbo.
ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយដ្ឋកថាយ វិមតិវិនោទនិយំ
Iti samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vimativinodaniyaṃ
ចតុត្ថបារាជិកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ។
Catutthapārājikavaṇṇanānayo niṭṭhito.
និដ្ឋិតោ ច បារាជិកកណ្ឌវណ្ណនានយោ។
Niṭṭhito ca pārājikakaṇḍavaṇṇanānayo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / និគមនវណ្ណនា • Nigamanavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / និគមនវណ្ណនា • Nigamanavaṇṇanā
