| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာ • Suttanipāta-aṭṭhakathā |
နိဂမနကထာ
Nigamanakathā
ဧတ္တာဝတာ စ ယံ ဝုတ္တံ –
Ettāvatā ca yaṃ vuttaṃ –
‘‘ဥတ္တမံ ဝန္ဒနေယ္ယာနံ၊ ဝန္ဒိတ္ဝာ ရတနတ္တယံ။
‘‘Uttamaṃ vandaneyyānaṃ, vanditvā ratanattayaṃ;
ယော ခုဒ္ဒကနိကာယမ္ဟိ၊ ခုဒ္ဒာစာရပ္ပဟာယိနာ။
Yo khuddakanikāyamhi, khuddācārappahāyinā.
‘‘ဒေသိတော လောကနာထေန၊ လောကနိတ္ထရဏေသိနာ။
‘‘Desito lokanāthena, lokanittharaṇesinā;
တသ္သ သုတ္တနိပာတသ္သ၊ ကရိသ္သာမတ္ထဝဏ္ဏန’’န္တိ။
Tassa suttanipātassa, karissāmatthavaṇṇana’’nti.
ဧတ္ထ ဥရဂဝဂ္ဂာဒိပဉ္စဝဂ္ဂသင္ဂဟိတသ္သ ဥရဂသုတ္တာဒိသတ္တတိသုတ္တပ္ပဘေဒသ္သ သုတ္တနိပာတသ္သ အတ္ထဝဏ္ဏနာ ကတာ ဟောတိ။ တေနေတံ ဝုစ္စတိ –
Ettha uragavaggādipañcavaggasaṅgahitassa uragasuttādisattatisuttappabhedassa suttanipātassa atthavaṇṇanā katā hoti. Tenetaṃ vuccati –
‘‘ဣမံ သုတ္တနိပာတသ္သ၊ ကရောန္တေနတ္ထဝဏ္ဏနံ။
‘‘Imaṃ suttanipātassa, karontenatthavaṇṇanaṃ;
သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိကာမေန၊ ယံ ပတ္တံ ကုသလံ မယာ။
Saddhammaṭṭhitikāmena, yaṃ pattaṃ kusalaṃ mayā.
‘‘တသ္သာနုဘာဝတော ခိပ္ပံ၊ ဓမ္မေ အရိယပ္ပဝေဒိတေ။
‘‘Tassānubhāvato khippaṃ, dhamme ariyappavedite;
ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠ္ဟိံ ဝေပုလ္လံ၊ ပာပုဏာတု အယံ ဇနော’’တိ။
Vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ, pāpuṇātu ayaṃ jano’’ti.
(ပရိယတ္တိပ္ပမာဏတော စတုစတ္တာလီသမတ္တာ ဘာဏဝာရာ။)
(Pariyattippamāṇato catucattālīsamattā bhāṇavārā.)
ပရမဝိသုဒ္ဓသဒ္ဓာဗုဒ္ဓိဝီရိယပ္ပဋိမဏ္ဍိတေန သီလာစာရဇ္ဇဝမဒ္ဒဝာဒိဂုဏသမုဒယသမုဒိတေန သကသမယသမယန္တရဂဟနဇ္ဈောဂာဟဏသမတ္ထေန ပညာဝေယ္ယတ္တိယသမန္နာဂတေန တိပိဋကပရိယတ္တိပ္ပဘေဒေ သာဋ္ဌကထေ သတ္ထုသာသနေ အပ္ပဋိဟတဉာဏပ္ပဘာဝေန မဟာဝေယ္ယာကရဏေန ကရဏသမ္ပတ္တိဇနိတသုခဝိနိဂ္ဂတမဓုရောဒာရဝစနလာဝဏ္ဏယုတ္တေန ယုတ္တမုတ္တဝာဒိနာ ဝာဒီဝရေန မဟာကဝိနာ ဆဠဘိညာပဋိသမ္ဘိဒာဒိပ္ပဘေဒဂုဏပဋိမဏ္ဍိတေ ဥတ္တရိမနုသ္သဓမ္မေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတဗုဒ္ဓီနံ ထေရဝံသပ္ပဒီပာနံ ထေရာနံ မဟာဝိဟာရဝာသီနံ ဝံသာလင္ကာရဘူတေန ဝိပုလဝိသုဒ္ဓဗုဒ္ဓိနာ ဗုဒ္ဓဃောသောတိ ဂရူဟိ ဂဟိတနာမဓေယ္ယေန ထေရေန ကတာ အယံ ပရမတ္ထဇောတိကာ နာမ သုတ္တနိပာတ-အဋ္ဌကထာ –
Paramavisuddhasaddhābuddhivīriyappaṭimaṇḍitena sīlācārajjavamaddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattippabhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihatañāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasukhaviniggatamadhurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādīvarena mahākavinā chaḷabhiññāpaṭisambhidādippabhedaguṇapaṭimaṇḍite uttarimanussadhamme suppatiṭṭhitabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā buddhaghosoti garūhi gahitanāmadheyyena therena katā ayaṃ paramatthajotikā nāma suttanipāta-aṭṭhakathā –
တာဝ တိဋ္ဌတု လောကသ္မိံ၊ လောကနိတ္ထရဏေသိနံ။
Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ, lokanittharaṇesinaṃ;
ဒသ္သေန္တီ ကုလပုတ္တာနံ၊ နယံ ပညာဝိသုဒ္ဓိယာ။
Dassentī kulaputtānaṃ, nayaṃ paññāvisuddhiyā.
ယာဝ ဗုဒ္ဓောတိ နာမမ္ပိ၊ သုဒ္ဓစိတ္တသ္သ တာဒိနော။
Yāva buddhoti nāmampi, suddhacittassa tādino;
လောကမ္ဟိ လောကဇေဋ္ဌသ္သ၊ ပဝတ္တတိ မဟေသိနောတိ။
Lokamhi lokajeṭṭhassa, pavattati mahesinoti.
သုတ္တနိပာတ-အတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Suttanipāta-atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
