| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / เนตฺติปฺปกรณปาฬิ • Nettippakaraṇapāḷi |
๓. นิเทฺทสวาโร
3. Niddesavāro
๔. ตตฺถ สเงฺขปโต เนตฺติ กิตฺติตาฯ
4. Tattha saṅkhepato netti kittitā.
หารสเงฺขโป
Hārasaṅkhepo
๑.
1.
อสฺสาทาทีนวตา , นิสฺสรณมฺปิ จ ผลํ อุปาโย จ;
Assādādīnavatā , nissaraṇampi ca phalaṃ upāyo ca;
อาณตฺตี จ ภควโต, โยคีนํ เทสนาหาโรฯ
Āṇattī ca bhagavato, yogīnaṃ desanāhāro.
๒.
2.
ยํ ปุจฺฉิตญฺจ วิสฺสชฺชิตญฺจ, สุตฺตสฺส ยา จ อนุคีติ;
Yaṃ pucchitañca vissajjitañca, suttassa yā ca anugīti;
สุตฺตสฺส โย ปวิจโย, หาโร วิจโยติ นิทฺทิโฎฺฐฯ
Suttassa yo pavicayo, hāro vicayoti niddiṭṭho.
๓.
3.
สเพฺพสํ หารานํ, ยา ภูมี โย จ โคจโร เตสํ;
Sabbesaṃ hārānaṃ, yā bhūmī yo ca gocaro tesaṃ;
ยุตฺตายุตฺตปริกฺขา, หาโร ยุตฺตีติ นิทฺทิโฎฺฐฯ
Yuttāyuttaparikkhā, hāro yuttīti niddiṭṭho.
๔.
4.
ธมฺมํ เทเสติ ชิโน, ตสฺส จ ธมฺมสฺส ยํ ปทฎฺฐานํ;
Dhammaṃ deseti jino, tassa ca dhammassa yaṃ padaṭṭhānaṃ;
อิติ ยาว สพฺพธมฺมา, เอโส หาโร ปทฎฺฐาโนฯ
Iti yāva sabbadhammā, eso hāro padaṭṭhāno.
๕.
5.
วุตฺตมฺหิ เอกธเมฺม, เย ธมฺมา เอกลกฺขณา เกจิ;
Vuttamhi ekadhamme, ye dhammā ekalakkhaṇā keci;
วุตฺตา ภวนฺติ สเพฺพ, โส หาโร ลกฺขโณ นามฯ
Vuttā bhavanti sabbe, so hāro lakkhaṇo nāma.
๖.
6.
เนรุตฺตมธิปฺปาโย, พฺยญฺชนมถ เทสนานิทานญฺจ;
Neruttamadhippāyo, byañjanamatha desanānidānañca;
ปุพฺพาปรานุสนฺธี, เอโส หาโร จตุพฺยูโหฯ
Pubbāparānusandhī, eso hāro catubyūho.
๗.
7.
เอกมฺหิ ปทฎฺฐาเน, ปริเยสติ เสสกํ ปทฎฺฐานํ;
Ekamhi padaṭṭhāne, pariyesati sesakaṃ padaṭṭhānaṃ;
อาวฎฺฎติ ปฎิปเกฺข, อาวโฎฺฎ นาม โส หาโรฯ
Āvaṭṭati paṭipakkhe, āvaṭṭo nāma so hāro.
๘.
8.
ธมฺมญฺจ ปทฎฺฐานํ, ภูมิญฺจ วิภชฺชเต อยํ หาโร;
Dhammañca padaṭṭhānaṃ, bhūmiñca vibhajjate ayaṃ hāro;
สาธารเณ อสาธารเณ จ เนโยฺย วิภตฺตีติฯ
Sādhāraṇe asādhāraṇe ca neyyo vibhattīti.
๙.
9.
กุสลากุสเล ธเมฺม, นิทฺทิเฎฺฐ ภาวิเต ปหีเน จ;
Kusalākusale dhamme, niddiṭṭhe bhāvite pahīne ca;
ปริวตฺตติ ปฎิปเกฺข, หาโร ปริวตฺตโน นามฯ
Parivattati paṭipakkhe, hāro parivattano nāma.
๑๐.
10.
เววจนานิ พหูนิ ตุ, สุเตฺต วุตฺตานิ เอกธมฺมสฺส;
Vevacanāni bahūni tu, sutte vuttāni ekadhammassa;
โย ชานาติ สุตฺตวิทู, เววจโน นาม โส หาโรฯ
Yo jānāti suttavidū, vevacano nāma so hāro.
๑๑.
11.
เอกํ ภควา ธมฺมํ, ปญฺญตฺตีหิ วิวิธาหิ เทเสติ;
Ekaṃ bhagavā dhammaṃ, paññattīhi vividhāhi deseti;
โส อากาโร เญโยฺย, ปญฺญตฺตี นาม หาโรติฯ
So ākāro ñeyyo, paññattī nāma hāroti.
๑๒.
12.
โย จ ปฎิจฺจุปฺปาโท, อินฺทฺริยขนฺธา จ ธาตุ อายตนา;
Yo ca paṭiccuppādo, indriyakhandhā ca dhātu āyatanā;
เอเตหิ โอตรติ โย, โอตรโณ นาม โส หาโรฯ
Etehi otarati yo, otaraṇo nāma so hāro.
๑๓.
13.
วิสฺสชฺชิตมฺหิ ปเญฺห, คาถายํ ปุจฺฉิตายมารพฺภ;
Vissajjitamhi pañhe, gāthāyaṃ pucchitāyamārabbha;
สุทฺธาสุทฺธปริกฺขา, หาโร โส โสธโน นามฯ
Suddhāsuddhaparikkhā, hāro so sodhano nāma.
๑๔.
14.
เอกตฺตตาย ธมฺมา, เยปิ จ เวมตฺตตาย นิทฺทิฎฺฐา;
Ekattatāya dhammā, yepi ca vemattatāya niddiṭṭhā;
เตน วิกปฺปยิตพฺพา, เอโส หาโร อธิฎฺฐาโนฯ
Tena vikappayitabbā, eso hāro adhiṭṭhāno.
๑๕.
15.
เย ธมฺมา ยํ ธมฺมํ, ชนยนฺติปฺปจฺจยา ปรมฺปรโต;
Ye dhammā yaṃ dhammaṃ, janayantippaccayā paramparato;
เหตุมวกฑฺฒยิตฺวา, เอโส หาโร ปริกฺขาโรฯ
Hetumavakaḍḍhayitvā, eso hāro parikkhāro.
๑๖.
16.
เย ธมฺมา ยํ มูลา, เย เจกตฺถา ปกาสิตา มุนินา;
Ye dhammā yaṃ mūlā, ye cekatthā pakāsitā muninā;
เต สมโรปยิตพฺพา, เอส สมาโรปโน หาโรฯ
Te samaropayitabbā, esa samāropano hāro.
นยสเงฺขโป
Nayasaṅkhepo
๑๗.
17.
ตณฺหญฺจ อวิชฺชมฺปิ จ, สมเถน วิปสฺสนา โย เนติ;
Taṇhañca avijjampi ca, samathena vipassanā yo neti;
สเจฺจหิ โยชยิตฺวา, อยํ นโย นนฺทิยาวโฎฺฎฯ
Saccehi yojayitvā, ayaṃ nayo nandiyāvaṭṭo.
๑๘.
18.
โย อกุสเล สมูเลหิ, เนติ กุสเล จ กุสลมูเลหิ;
Yo akusale samūlehi, neti kusale ca kusalamūlehi;
ภูตํ ตถํ อวิตถํ, ติปุกฺขลํ ตํ นยํ อาหุฯ
Bhūtaṃ tathaṃ avitathaṃ, tipukkhalaṃ taṃ nayaṃ āhu.
๑๙.
19.
โย เนติ วิปลฺลาเสหิ, กิเลเส อินฺทฺริเยหิ สทฺธเมฺม;
Yo neti vipallāsehi, kilese indriyehi saddhamme;
เอตํ นยํ นยวิทู, สีหวิกฺกีฬิตํ อาหุฯ
Etaṃ nayaṃ nayavidū, sīhavikkīḷitaṃ āhu.
๒๐.
20.
เวยฺยากรเณสุ หิ เย, กุสลากุสลา ตหิํ ตหิํ วุตฺตา;
Veyyākaraṇesu hi ye, kusalākusalā tahiṃ tahiṃ vuttā;
มนสา โวโลกยเต, ตํ ขุ ทิสาโลจนํ อาหุฯ
Manasā volokayate, taṃ khu disālocanaṃ āhu.
๒๑.
21.
โอโลเกตฺวา ทิสโลจเนน, อุกฺขิปิย ยํ สมาเนติ;
Oloketvā disalocanena, ukkhipiya yaṃ samāneti;
สเพฺพ กุสลากุสเล, อยํ นโย องฺกุโส นามฯ
Sabbe kusalākusale, ayaṃ nayo aṅkuso nāma.
๒๒.
22.
สงฺขิปิย องฺกุเสน หิ, นเยหิ ตีหิ นิทฺทิเส สุตฺตํฯ
Saṅkhipiya aṅkusena hi, nayehi tīhi niddise suttaṃ.
ทฺวาทสปท
Dvādasapada
๒๓.
23.
อกฺขรํ ปทํ พฺยญฺชนํ, นิรุตฺติ ตเถว นิเทฺทโส;
Akkharaṃ padaṃ byañjanaṃ, nirutti tatheva niddeso;
อาการฉฎฺฐวจนํ, เอตฺตาว พฺยญฺชนํ สพฺพํฯ
Ākārachaṭṭhavacanaṃ, ettāva byañjanaṃ sabbaṃ.
๒๔.
24.
สงฺกาสนา ปกาสนา, วิวรณา วิภชนุตฺตานีกมฺมปญฺญตฺติ;
Saṅkāsanā pakāsanā, vivaraṇā vibhajanuttānīkammapaññatti;
เอเตหิ ฉหิ ปเทหิ, อโตฺถ กมฺมญฺจ นิทฺทิฎฺฐํฯ
Etehi chahi padehi, attho kammañca niddiṭṭhaṃ.
๒๕.
25.
ตีณิ จ นยา อนูนา, อตฺถสฺส จ ฉปฺปทานิ คณิตานิ;
Tīṇi ca nayā anūnā, atthassa ca chappadāni gaṇitāni;
นวหิ ปเทหิ ภควโต, วจนสฺสโตฺถ สมายุโตฺตฯ
Navahi padehi bhagavato, vacanassattho samāyutto.
๒๖.
26.
อตฺถสฺส นวปฺปทานิ, พฺยญฺชนปริเยฎฺฐิยา จตุพฺพีส;
Atthassa navappadāni, byañjanapariyeṭṭhiyā catubbīsa;
นิเทฺทสวาโรฯ
Niddesavāro.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ขุทฺทกนิกาย (อฎฺฐกถา) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / เนตฺติปฺปกรณ-อฎฺฐกถา • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ๓. นิเทฺทสวารวณฺณนา • 3. Niddesavāravaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / สุตฺตปิฎก (ฎีกา) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ขุทฺทกนิกาย (ฎีกา) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / เนตฺติปฺปกรณ-ฎีกา • Nettippakaraṇa-ṭīkā / ๓. นิเทฺทสวารวณฺณนา • 3. Niddesavāravaṇṇanā
ฎีกา • Tīkā / สุตฺตปิฎก (ฎีกา) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ขุทฺทกนิกาย (ฎีกา) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / เนตฺติวิภาวินี • Nettivibhāvinī / ๓. นิเทฺทสวารอตฺถวิภาวนา • 3. Niddesavāraatthavibhāvanā
