Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / નેત્તિપ્પકરણપાળિ • Nettippakaraṇapāḷi

૩. નિદ્દેસવારો

3. Niddesavāro

. તત્થ સઙ્ખેપતો નેત્તિ કિત્તિતા.

4. Tattha saṅkhepato netti kittitā.

હારસઙ્ખેપો

Hārasaṅkhepo

.

1.

અસ્સાદાદીનવતા , નિસ્સરણમ્પિ ચ ફલં ઉપાયો ચ;

Assādādīnavatā , nissaraṇampi ca phalaṃ upāyo ca;

આણત્તી ચ ભગવતો, યોગીનં દેસનાહારો.

Āṇattī ca bhagavato, yogīnaṃ desanāhāro.

.

2.

યં પુચ્છિતઞ્ચ વિસ્સજ્જિતઞ્ચ, સુત્તસ્સ યા ચ અનુગીતિ;

Yaṃ pucchitañca vissajjitañca, suttassa yā ca anugīti;

સુત્તસ્સ યો પવિચયો, હારો વિચયોતિ નિદ્દિટ્ઠો.

Suttassa yo pavicayo, hāro vicayoti niddiṭṭho.

.

3.

સબ્બેસં હારાનં, યા ભૂમી યો ચ ગોચરો તેસં;

Sabbesaṃ hārānaṃ, yā bhūmī yo ca gocaro tesaṃ;

યુત્તાયુત્તપરિક્ખા, હારો યુત્તીતિ નિદ્દિટ્ઠો.

Yuttāyuttaparikkhā, hāro yuttīti niddiṭṭho.

.

4.

ધમ્મં દેસેતિ જિનો, તસ્સ ચ ધમ્મસ્સ યં પદટ્ઠાનં;

Dhammaṃ deseti jino, tassa ca dhammassa yaṃ padaṭṭhānaṃ;

ઇતિ યાવ સબ્બધમ્મા, એસો હારો પદટ્ઠાનો.

Iti yāva sabbadhammā, eso hāro padaṭṭhāno.

.

5.

વુત્તમ્હિ એકધમ્મે, યે ધમ્મા એકલક્ખણા કેચિ;

Vuttamhi ekadhamme, ye dhammā ekalakkhaṇā keci;

વુત્તા ભવન્તિ સબ્બે, સો હારો લક્ખણો નામ.

Vuttā bhavanti sabbe, so hāro lakkhaṇo nāma.

.

6.

નેરુત્તમધિપ્પાયો, બ્યઞ્જનમથ દેસનાનિદાનઞ્ચ;

Neruttamadhippāyo, byañjanamatha desanānidānañca;

પુબ્બાપરાનુસન્ધી, એસો હારો ચતુબ્યૂહો.

Pubbāparānusandhī, eso hāro catubyūho.

.

7.

એકમ્હિ પદટ્ઠાને, પરિયેસતિ સેસકં પદટ્ઠાનં;

Ekamhi padaṭṭhāne, pariyesati sesakaṃ padaṭṭhānaṃ;

આવટ્ટતિ પટિપક્ખે, આવટ્ટો નામ સો હારો.

Āvaṭṭati paṭipakkhe, āvaṭṭo nāma so hāro.

.

8.

ધમ્મઞ્ચ પદટ્ઠાનં, ભૂમિઞ્ચ વિભજ્જતે અયં હારો;

Dhammañca padaṭṭhānaṃ, bhūmiñca vibhajjate ayaṃ hāro;

સાધારણે અસાધારણે ચ નેય્યો વિભત્તીતિ.

Sādhāraṇe asādhāraṇe ca neyyo vibhattīti.

.

9.

કુસલાકુસલે ધમ્મે, નિદ્દિટ્ઠે ભાવિતે પહીને ચ;

Kusalākusale dhamme, niddiṭṭhe bhāvite pahīne ca;

પરિવત્તતિ પટિપક્ખે, હારો પરિવત્તનો નામ.

Parivattati paṭipakkhe, hāro parivattano nāma.

૧૦.

10.

વેવચનાનિ બહૂનિ તુ, સુત્તે વુત્તાનિ એકધમ્મસ્સ;

Vevacanāni bahūni tu, sutte vuttāni ekadhammassa;

યો જાનાતિ સુત્તવિદૂ, વેવચનો નામ સો હારો.

Yo jānāti suttavidū, vevacano nāma so hāro.

૧૧.

11.

એકં ભગવા ધમ્મં, પઞ્ઞત્તીહિ વિવિધાહિ દેસેતિ;

Ekaṃ bhagavā dhammaṃ, paññattīhi vividhāhi deseti;

સો આકારો ઞેય્યો, પઞ્ઞત્તી નામ હારોતિ.

So ākāro ñeyyo, paññattī nāma hāroti.

૧૨.

12.

યો ચ પટિચ્ચુપ્પાદો, ઇન્દ્રિયખન્ધા ચ ધાતુ આયતના;

Yo ca paṭiccuppādo, indriyakhandhā ca dhātu āyatanā;

એતેહિ ઓતરતિ યો, ઓતરણો નામ સો હારો.

Etehi otarati yo, otaraṇo nāma so hāro.

૧૩.

13.

વિસ્સજ્જિતમ્હિ પઞ્હે, ગાથાયં પુચ્છિતાયમારબ્ભ;

Vissajjitamhi pañhe, gāthāyaṃ pucchitāyamārabbha;

સુદ્ધાસુદ્ધપરિક્ખા, હારો સો સોધનો નામ.

Suddhāsuddhaparikkhā, hāro so sodhano nāma.

૧૪.

14.

એકત્તતાય ધમ્મા, યેપિ ચ વેમત્તતાય નિદ્દિટ્ઠા;

Ekattatāya dhammā, yepi ca vemattatāya niddiṭṭhā;

તેન વિકપ્પયિતબ્બા, એસો હારો અધિટ્ઠાનો.

Tena vikappayitabbā, eso hāro adhiṭṭhāno.

૧૫.

15.

યે ધમ્મા યં ધમ્મં, જનયન્તિપ્પચ્ચયા પરમ્પરતો;

Ye dhammā yaṃ dhammaṃ, janayantippaccayā paramparato;

હેતુમવકડ્ઢયિત્વા, એસો હારો પરિક્ખારો.

Hetumavakaḍḍhayitvā, eso hāro parikkhāro.

૧૬.

16.

યે ધમ્મા યં મૂલા, યે ચેકત્થા પકાસિતા મુનિના;

Ye dhammā yaṃ mūlā, ye cekatthā pakāsitā muninā;

તે સમરોપયિતબ્બા, એસ સમારોપનો હારો.

Te samaropayitabbā, esa samāropano hāro.

નયસઙ્ખેપો

Nayasaṅkhepo

૧૭.

17.

તણ્હઞ્ચ અવિજ્જમ્પિ ચ, સમથેન વિપસ્સના યો નેતિ;

Taṇhañca avijjampi ca, samathena vipassanā yo neti;

સચ્ચેહિ યોજયિત્વા, અયં નયો નન્દિયાવટ્ટો.

Saccehi yojayitvā, ayaṃ nayo nandiyāvaṭṭo.

૧૮.

18.

યો અકુસલે સમૂલેહિ, નેતિ કુસલે ચ કુસલમૂલેહિ;

Yo akusale samūlehi, neti kusale ca kusalamūlehi;

ભૂતં તથં અવિતથં, તિપુક્ખલં તં નયં આહુ.

Bhūtaṃ tathaṃ avitathaṃ, tipukkhalaṃ taṃ nayaṃ āhu.

૧૯.

19.

યો નેતિ વિપલ્લાસેહિ, કિલેસે ઇન્દ્રિયેહિ સદ્ધમ્મે;

Yo neti vipallāsehi, kilese indriyehi saddhamme;

એતં નયં નયવિદૂ, સીહવિક્કીળિતં આહુ.

Etaṃ nayaṃ nayavidū, sīhavikkīḷitaṃ āhu.

૨૦.

20.

વેય્યાકરણેસુ હિ યે, કુસલાકુસલા તહિં તહિં વુત્તા;

Veyyākaraṇesu hi ye, kusalākusalā tahiṃ tahiṃ vuttā;

મનસા વોલોકયતે, તં ખુ દિસાલોચનં આહુ.

Manasā volokayate, taṃ khu disālocanaṃ āhu.

૨૧.

21.

ઓલોકેત્વા દિસલોચનેન, ઉક્ખિપિય યં સમાનેતિ;

Oloketvā disalocanena, ukkhipiya yaṃ samāneti;

સબ્બે કુસલાકુસલે, અયં નયો અઙ્કુસો નામ.

Sabbe kusalākusale, ayaṃ nayo aṅkuso nāma.

૨૨.

22.

સોળસ હારા પઠમં, દિસલોચનતો 1 દિસા વિલોકેત્વા;

Soḷasa hārā paṭhamaṃ, disalocanato 2 disā viloketvā;

સઙ્ખિપિય અઙ્કુસેન હિ, નયેહિ તીહિ નિદ્દિસે સુત્તં.

Saṅkhipiya aṅkusena hi, nayehi tīhi niddise suttaṃ.

દ્વાદસપદ

Dvādasapada

૨૩.

23.

અક્ખરં પદં બ્યઞ્જનં, નિરુત્તિ તથેવ નિદ્દેસો;

Akkharaṃ padaṃ byañjanaṃ, nirutti tatheva niddeso;

આકારછટ્ઠવચનં, એત્તાવ બ્યઞ્જનં સબ્બં.

Ākārachaṭṭhavacanaṃ, ettāva byañjanaṃ sabbaṃ.

૨૪.

24.

સઙ્કાસના પકાસના, વિવરણા વિભજનુત્તાનીકમ્મપઞ્ઞત્તિ;

Saṅkāsanā pakāsanā, vivaraṇā vibhajanuttānīkammapaññatti;

એતેહિ છહિ પદેહિ, અત્થો કમ્મઞ્ચ નિદ્દિટ્ઠં.

Etehi chahi padehi, attho kammañca niddiṭṭhaṃ.

૨૫.

25.

તીણિ ચ નયા અનૂના, અત્થસ્સ ચ છપ્પદાનિ ગણિતાનિ;

Tīṇi ca nayā anūnā, atthassa ca chappadāni gaṇitāni;

નવહિ પદેહિ ભગવતો, વચનસ્સત્થો સમાયુત્તો.

Navahi padehi bhagavato, vacanassattho samāyutto.

૨૬.

26.

અત્થસ્સ નવપ્પદાનિ, બ્યઞ્જનપરિયેટ્ઠિયા ચતુબ્બીસ;

Atthassa navappadāni, byañjanapariyeṭṭhiyā catubbīsa;

ઉભયં સઙ્કલયિત્વા 3, તેત્તિંસા એત્તિકા નેત્તીતિ.

Ubhayaṃ saṅkalayitvā 4, tettiṃsā ettikā nettīti.

નિદ્દેસવારો.

Niddesavāro.







Footnotes:
1. દિસલોચનેન (ક॰)
2. disalocanena (ka.)
3. સઙ્ખેપયતો (ક॰)
4. saṅkhepayato (ka.)



Related texts:



અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ખુદ્દકનિકાય (અટ્ઠકથા) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / નેત્તિપ્પકરણ-અટ્ઠકથા • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / ૩. નિદ્દેસવારવણ્ણના • 3. Niddesavāravaṇṇanā

ટીકા • Tīkā / સુત્તપિટક (ટીકા) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ખુદ્દકનિકાય (ટીકા) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / નેત્તિપ્પકરણ-ટીકા • Nettippakaraṇa-ṭīkā / ૩. નિદ્દેસવારવણ્ણના • 3. Niddesavāravaṇṇanā

ટીકા • Tīkā / સુત્તપિટક (ટીકા) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ખુદ્દકનિકાય (ટીકા) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / નેત્તિવિભાવિની • Nettivibhāvinī / ૩. નિદ્દેસવારઅત્થવિભાવના • 3. Niddesavāraatthavibhāvanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact