| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
៩. នវមនយោ សម្បយុត្តេនសម្បយុត្តបទវណ្ណនា
9. Navamanayo sampayuttenasampayuttapadavaṇṇanā
៣១៩. ‘‘សមាសបទំ ឥទ’’ន្តិ វត្វា អយំ នាម សមាសោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘យស្ស ខន្ធាទិនោ’’តិអាទិមាហ, យស្ស វេទនាក្ខន្ធាទិនោតិ អត្ថោ។ យំ ឥធ សម្បយុត្តំ វុត្តន្តិ ឥមស្មិំ នវមនយេ យំ ធម្មជាតំ សម្បយុត្តន្តិ វុត្តំ។ រូបក្ខន្ធាទីសុ អរណន្តេសុ អព្ភន្តរពាហិរមាតិកាធម្មេសូតិ និទ្ធារណេ ភុម្មំ។ តញ្ហិ ធម្មជាតំ អត្តនា សម្បយុត្តេន វេទនាក្ខន្ធាទិនា សយំ សម្បយុត្តន្តិ និទ្ធារិតំ។ អយោគោតិ អសម្បយោគោ។ វក្ខតិ ទសមនយេ។ តត្ថ ហិ ‘‘រូបក្ខន្ធេន វេទនាទយោ វិប្បយុត្តា, តេហិ រូបក្ខន្ធោ វិប្បយុត្តោ’’តិ វត្វា និព្ពានំ កថន្តិ ចោទនំ សន្ធាយាហ ‘‘និព្ពានំ បន សុខុមរូបគតិកមេវា’’តិ វុត្តំ។ ‘‘មនាយតនំ ឯកេនាយតនេន ឯកាយ ធាតុយា កេហិចិ វិប្បយុត្ត’’ន្តិ ឯត្ថ ហិ យថា សុខុមរូបំ វិយ សរូបតោ អនុទ្ធដម្បិ និព្ពានំ កេហិចីតិបទេន គហិតមេវ ហោតីតិ ឯទិសេសុ ឋានេសុ និព្ពានំ សុខុមរូបគតិកន្តិ វិញ្ញាយតិ, ឯវមិធាបិ ‘‘រូបមិស្សកេហិ វា’’តិ ឯតេន អនុបាទិន្នអនុបាទានិយាទីហិ និព្ពានមិស្សកេហិបិ អសម្បយោគោ វុត្តោ ហោតីតិ ទដ្ឋព្ពោ។ អវិកលចតុក្ខន្ធសង្គាហកេហិ បទេហិ សហវត្តិនោ អញ្ញស្ស សម្បយោគិនោ អភាវតោ អតីតានាគតេហិ ច សម្បយោគោ នត្ថេវាតិ តស្ស អយុជ្ជមានតំ ទស្សេន្តោ ‘‘វត្តមានានមេវ…បេ.… អរូបភវាទីហីតិ អត្ថោ’’តិ អាហ។ ឥតរេតិ យេ សម្បយោគំ លភន្តិ, កេ បន តេ រូបេន អសម្មិស្សា អរូបេកទេសភូតា។ តេនាហ ‘‘វេទនាក្ខន្ធាទយោ’’តិ។
319. ‘‘Samāsapadaṃ ida’’nti vatvā ayaṃ nāma samāsoti dassento ‘‘yassa khandhādino’’tiādimāha, yassa vedanākkhandhādinoti attho. Yaṃ idha sampayuttaṃ vuttanti imasmiṃ navamanaye yaṃ dhammajātaṃ sampayuttanti vuttaṃ. Rūpakkhandhādīsu araṇantesu abbhantarabāhiramātikādhammesūti niddhāraṇe bhummaṃ. Tañhi dhammajātaṃ attanā sampayuttena vedanākkhandhādinā sayaṃ sampayuttanti niddhāritaṃ. Ayogoti asampayogo. Vakkhati dasamanaye. Tattha hi ‘‘rūpakkhandhena vedanādayo vippayuttā, tehi rūpakkhandho vippayutto’’ti vatvā nibbānaṃ kathanti codanaṃ sandhāyāha ‘‘nibbānaṃ pana sukhumarūpagatikamevā’’ti vuttaṃ. ‘‘Manāyatanaṃ ekenāyatanena ekāya dhātuyā kehici vippayutta’’nti ettha hi yathā sukhumarūpaṃ viya sarūpato anuddhaṭampi nibbānaṃ kehicītipadena gahitameva hotīti edisesu ṭhānesu nibbānaṃ sukhumarūpagatikanti viññāyati, evamidhāpi ‘‘rūpamissakehi vā’’ti etena anupādinnaanupādāniyādīhi nibbānamissakehipi asampayogo vutto hotīti daṭṭhabbo. Avikalacatukkhandhasaṅgāhakehi padehi sahavattino aññassa sampayogino abhāvato atītānāgatehi ca sampayogo natthevāti tassa ayujjamānataṃ dassento ‘‘vattamānānameva…pe… arūpabhavādīhīti attho’’ti āha. Itareti ye sampayogaṃ labhanti, ke pana te rūpena asammissā arūpekadesabhūtā. Tenāha ‘‘vedanākkhandhādayo’’ti.
នវមនយសម្បយុត្តេនសម្បយុត្តបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Navamanayasampayuttenasampayuttapadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធាតុកថាបាឡិ • Dhātukathāpāḷi / ៩. សម្បយុត្តេនសម្បយុត្តបទនិទ្ទេសោ • 9. Sampayuttenasampayuttapadaniddeso
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៩. នវមនយោ សម្បយុត្តេនសម្បយុត្តបទវណ្ណនា • 9. Navamanayo sampayuttenasampayuttapadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៩. នវមនយោ សម្បយុត្តេនសម្បយុត្តបទវណ្ណនា • 9. Navamanayo sampayuttenasampayuttapadavaṇṇanā
