| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā |
[১৪৪] ৪. নঙ্গুট্ঠজাতকৰণ্ণনা
[144] 4. Naṅguṭṭhajātakavaṇṇanā
বহুম্পেতং অসব্ভি জাতৰেদাতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো আজীৰকানং মিচ্ছাতপং আরব্ভ কথেসি। তদা কির আজীৰকা জেতৰনপিট্ঠিযং নানপ্পকারং মিচ্ছাতপং চরন্তি। সম্বহুলা ভিক্খূ তেসং উক্কুটিকপ্পধানৰগ্গুলিৰতকণ্টকাপস্সযপঞ্চাতপতপনাদিভেদং মিচ্ছাতপং দিস্ৰা ভগৰন্তং পুচ্ছিংসু ‘‘অত্থি নু খো, ভন্তে, ইমং মিচ্ছাতপং নিস্সায কুসলং ৰা ৰুড্ঢি ৰা’’তি। সত্থা ‘‘ন, ভিক্খৰে, এৰরূপং মিচ্ছাতপং নিস্সায কুসলং ৰা ৰুড্ঢি ৰা অত্থি, পুব্বে পণ্ডিতা ‘এৰরূপং তপং নিস্সায কুসলং ৰা ৰুড্ঢি ৰা ভৰিস্সতী’তি সঞ্ঞায জাতগ্গিং গহেত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা অগ্গিজুহনাদিৰসেন কিঞ্চি ৰুড্ঢিং অপস্সন্তা অগ্গিং উদকেন নিব্বাপেত্ৰা কসিণপরিকম্মং কত্ৰা অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ নিব্বত্তেত্ৰা ব্রহ্মলোকপরাযণা অহেসু’’ন্তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।
Bahumpetaṃ asabbhi jātavedāti idaṃ satthā jetavane viharanto ājīvakānaṃ micchātapaṃ ārabbha kathesi. Tadā kira ājīvakā jetavanapiṭṭhiyaṃ nānappakāraṃ micchātapaṃ caranti. Sambahulā bhikkhū tesaṃ ukkuṭikappadhānavaggulivatakaṇṭakāpassayapañcātapatapanādibhedaṃ micchātapaṃ disvā bhagavantaṃ pucchiṃsu ‘‘atthi nu kho, bhante, imaṃ micchātapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vā’’ti. Satthā ‘‘na, bhikkhave, evarūpaṃ micchātapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vā atthi, pubbe paṇḍitā ‘evarūpaṃ tapaṃ nissāya kusalaṃ vā vuḍḍhi vā bhavissatī’ti saññāya jātaggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā aggijuhanādivasena kiñci vuḍḍhiṃ apassantā aggiṃ udakena nibbāpetvā kasiṇaparikammaṃ katvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyaṇā ahesu’’nti vatvā atītaṃ āhari.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো উদিচ্চব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তি। তস্স জাতদিৰসে মাতাপিতরো জাতগ্গিং গহেত্ৰা ঠপেসুং। অথ নং সোল়সৰস্সকালে এতদৰোচুং ‘‘মযং তে, পুত্ত, জাতদিৰসে অগ্গিং গণ্হিম্হ। সচেসি অগারং অজ্ঝাৰসিতুকামো, তযো ৰেদে উগ্গণ্হ। অথ ব্রহ্মলোকং গন্তুকামো, অগ্গিং গহেত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা অগ্গিং পরিচরন্তো মহাব্রহ্মানং আরাধেত্ৰা ব্রহ্মলোকপরাযণো হোহী’’তি। সো ‘‘ন ময্হং অগারেন অত্থো’’তি অগ্গিং গহেত্ৰা অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা অস্সমপদং মাপেত্ৰা অগ্গিং পরিচরন্তো অরঞ্ঞে ৰিহাসি। সো একদিৰসং পচ্চন্তগামকে গোদক্খিণং লভিত্ৰা তং গোণং অস্সমপদং নেত্ৰা চিন্তেসি ‘‘অগ্গিভগৰন্তং গোমংসং খাদাপেস্সামী’’তি। অথস্স এতদহোসি ‘‘ইধ লোণং নত্থি, অগ্গিভগৰা অলোণং খাদিতুং ন সক্খিস্সতি, গামতো লোণং আহরিত্ৰা অগ্গিভগৰন্তং সলোণকং খাদাপেস্সামী’’তি। সো তং তত্থেৰ বন্ধিত্ৰা লোণত্থায গামকং অগমাসি। তস্মিং গতে সম্বহুলা লুদ্দকা তং ঠানং আগতা। গোণং দিস্ৰা ৰধিত্ৰা মংসং পচিত্ৰা খাদিত্ৰা নঙ্গুট্ঠঞ্চ জঙ্ঘঞ্চ চম্মঞ্চ তত্থেৰ ছড্ডেত্ৰা অৰসেসমংসং আদায অগমংসু।
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto udiccabrāhmaṇakule nibbatti. Tassa jātadivase mātāpitaro jātaggiṃ gahetvā ṭhapesuṃ. Atha naṃ soḷasavassakāle etadavocuṃ ‘‘mayaṃ te, putta, jātadivase aggiṃ gaṇhimha. Sacesi agāraṃ ajjhāvasitukāmo, tayo vede uggaṇha. Atha brahmalokaṃ gantukāmo, aggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā aggiṃ paricaranto mahābrahmānaṃ ārādhetvā brahmalokaparāyaṇo hohī’’ti. So ‘‘na mayhaṃ agārena attho’’ti aggiṃ gahetvā araññaṃ pavisitvā assamapadaṃ māpetvā aggiṃ paricaranto araññe vihāsi. So ekadivasaṃ paccantagāmake godakkhiṇaṃ labhitvā taṃ goṇaṃ assamapadaṃ netvā cintesi ‘‘aggibhagavantaṃ gomaṃsaṃ khādāpessāmī’’ti. Athassa etadahosi ‘‘idha loṇaṃ natthi, aggibhagavā aloṇaṃ khādituṃ na sakkhissati, gāmato loṇaṃ āharitvā aggibhagavantaṃ saloṇakaṃ khādāpessāmī’’ti. So taṃ tattheva bandhitvā loṇatthāya gāmakaṃ agamāsi. Tasmiṃ gate sambahulā luddakā taṃ ṭhānaṃ āgatā. Goṇaṃ disvā vadhitvā maṃsaṃ pacitvā khāditvā naṅguṭṭhañca jaṅghañca cammañca tattheva chaḍḍetvā avasesamaṃsaṃ ādāya agamaṃsu.
ব্রাহ্মণো আগন্ত্ৰা নঙ্গুট্ঠাদিমত্তমেৰ দিস্ৰা চিন্তেসি ‘‘অযং অগ্গিভগৰা অত্তনো সন্তকম্পি রক্খিতুং ন সক্কোতি, মং পন কদা রক্খিস্সতি। ইমিনা অগ্গিপরিচরণেন নিরত্থকেন ভৰিতব্বং, নত্থি ইতোনিদানং কুসলং ৰা ৰুড্ঢি ৰা’’তি। সো অগ্গিপরিচরিযায ৰিগতচ্ছন্দো ‘‘হম্ভো অগ্গিভগৰা, ত্ৰং অত্তনোপি সন্তকং রক্খিতুং অসক্কোন্তো মং কদা রক্খিস্সসি, মংসং নত্থি, এত্তকেনপি তুস্সাহী’’তি নঙ্গুট্ঠাদীনি অগ্গিম্হি পক্খিপন্তো ইমং গাথমাহ –
Brāhmaṇo āgantvā naṅguṭṭhādimattameva disvā cintesi ‘‘ayaṃ aggibhagavā attano santakampi rakkhituṃ na sakkoti, maṃ pana kadā rakkhissati. Iminā aggiparicaraṇena niratthakena bhavitabbaṃ, natthi itonidānaṃ kusalaṃ vā vuḍḍhi vā’’ti. So aggiparicariyāya vigatacchando ‘‘hambho aggibhagavā, tvaṃ attanopi santakaṃ rakkhituṃ asakkonto maṃ kadā rakkhissasi, maṃsaṃ natthi, ettakenapi tussāhī’’ti naṅguṭṭhādīni aggimhi pakkhipanto imaṃ gāthamāha –
১৪৪.
144.
‘‘বহুম্পেতং অসব্ভি জাতৰেদ, যং তং ৰালধিনাভিপূজযাম।
‘‘Bahumpetaṃ asabbhi jātaveda, yaṃ taṃ vāladhinābhipūjayāma;
মংসারহস্স নত্থজ্জ মংসং, নঙ্গুট্ঠম্পি ভৰং পটিগ্গহাতূ’’তি॥
Maṃsārahassa natthajja maṃsaṃ, naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātū’’ti.
তত্থ বহুম্পেতন্তি এত্তকম্পি বহুং। অসব্ভীতি অসপ্পুরিস অসাধুজাতিক। জাতৰেদাতি অগ্গিং আলপতি। অগ্গি হি জাতমত্তোৰ ৰেদিযতি পঞ্ঞাযতি পাকটো হোতি, তস্মা ‘‘জাতৰেদো’’তি ৰুচ্চতি। যং তং ৰালধিনাভিপূজযামাতি যং অজ্জ মযং অত্তনোপি সন্তকং রক্খিতুং অসমত্থং ভগৰন্তং ৰালধিনা অভিপূজযাম, এতম্পি তৰ বহুমেৰাতি দস্সেতি। মংসারহস্সাতি মংসং অরহস্স তুয্হং নত্থি অজ্জ মংসং। নঙ্গুট্ঠম্পি ভৰং পটিগ্গহাতূতি অত্তনো সন্তকং রক্খিতুং অসক্কোন্তো ভৰং ইমং সজঙ্ঘচম্মং নঙ্গুট্ঠম্পি পটিগ্গণ্হাতূতি।
Tattha bahumpetanti ettakampi bahuṃ. Asabbhīti asappurisa asādhujātika. Jātavedāti aggiṃ ālapati. Aggi hi jātamattova vediyati paññāyati pākaṭo hoti, tasmā ‘‘jātavedo’’ti vuccati. Yaṃ taṃ vāladhinābhipūjayāmāti yaṃ ajja mayaṃ attanopi santakaṃ rakkhituṃ asamatthaṃ bhagavantaṃ vāladhinā abhipūjayāma, etampi tava bahumevāti dasseti. Maṃsārahassāti maṃsaṃ arahassa tuyhaṃ natthi ajja maṃsaṃ. Naṅguṭṭhampi bhavaṃ paṭiggahātūti attano santakaṃ rakkhituṃ asakkonto bhavaṃ imaṃ sajaṅghacammaṃ naṅguṭṭhampi paṭiggaṇhātūti.
এৰং ৰত্ৰা মহাসত্তো অগ্গিং উদকেন নিব্বাপেত্ৰা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰা অভিঞ্ঞা চ সমাপত্তিযো চ নিব্বত্তেত্ৰা ব্রহ্মলোকপরাযণো অহোসি।
Evaṃ vatvā mahāsatto aggiṃ udakena nibbāpetvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyaṇo ahosi.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘নিব্বুতগ্গিতাপসো অহমেৰ তেন সমযেনা’’তি।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘nibbutaggitāpaso ahameva tena samayenā’’ti.
নঙ্গুট্ঠজাতকৰণ্ণনা চতুত্থা।
Naṅguṭṭhajātakavaṇṇanā catutthā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ১৪৪. নঙ্গুট্ঠজাতকং • 144. Naṅguṭṭhajātakaṃ
