| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೧೦೪] ೪. ಮಿತ್ತವಿನ್ದಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[104] 4. Mittavindakajātakavaṇṇanā
ಚತುಬ್ಭಿ ಅಟ್ಠಜ್ಝಗಮಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕಂ ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ವತ್ಥು ಹೇಟ್ಠಾ ಮಿತ್ತವಿನ್ದಕಜಾತಕೇ ವುತ್ತನಯೇನ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ। ಇದಂ ಪನ ಜಾತಕಂ ಕಸ್ಸಪಬುದ್ಧಕಾಲಿಕಂ। ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಉರಚಕ್ಕಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನೋ ಏಕೋ ನೇರಯಿಕಸತ್ತೋ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಅಕಾಸಿ’’ನ್ತಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಪುಚ್ಛಿ। ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ತಯಾ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
Catubbhi aṭṭhajjhagamāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Vatthu heṭṭhā mittavindakajātake vuttanayena vitthāretabbaṃ. Idaṃ pana jātakaṃ kassapabuddhakālikaṃ. Tasmiñhi kāle uracakkaṃ ukkhipitvā niraye paccamāno eko nerayikasatto ‘‘bhante, kiṃ nu kho pāpakammaṃ akāsi’’nti bodhisattaṃ pucchi. Bodhisatto ‘‘tayā idañcidañca pāpakammaṃ kata’’nti vatvā imaṃ gāthamāha –
೧೦೪.
104.
‘‘ಚತುಬ್ಭಿ ಅಟ್ಠಜ್ಝಗಮಾ, ಅಟ್ಠಾಹಿಪಿ ಚ ಸೋಳಸ।
‘‘Catubbhi aṭṭhajjhagamā, aṭṭhāhipi ca soḷasa;
ಸೋಳಸಾಹಿ ಚ ಬಾತ್ತಿಂಸ, ಅತ್ರಿಚ್ಛಂ ಚಕ್ಕಮಾಸದೋ।
Soḷasāhi ca bāttiṃsa, atricchaṃ cakkamāsado;
ಇಚ್ಛಾಹತಸ್ಸ ಪೋಸಸ್ಸ, ಚಕ್ಕಂ ಭಮತಿ ಮತ್ಥಕೇ’’ತಿ॥
Icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthake’’ti.
ತತ್ಥ ಚತುಬ್ಭಿ ಅಟ್ಠಜ್ಝಗಮಾತಿ ಸಮುದ್ದನ್ತರೇ ಚತಸ್ಸೋ ವಿಮಾನಪೇತಿಯೋ ಲಭಿತ್ವಾ ತಾಹಿ ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾಯ ಪರತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಪರಾ ಅಟ್ಠ ಅಧಿಗತೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಅತ್ರಿಚ್ಛಂ ಚಕ್ಕಮಾಸದೋತಿ ಏವಂ ಸಕಲಾಭೇನ ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅತ್ರ ಅತ್ರ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಪರತೋ ಪರತೋ ಲಾಭಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಇದಾನಿ ಚಕ್ಕಮಾಸದೋ ಇದಂ ಉರಚಕ್ಕಂ ಪತ್ತೋಸಿ। ತಸ್ಸ ತೇ ಏವಂ ಇಚ್ಛಾಹತಸ್ಸ ಪೋಸಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಯ ಹತಸ್ಸ ಉಪಹತಸ್ಸ ತವ ಚಕ್ಕಂ ಭಮತಿ ಮತ್ಥಕೇ। ಪಾಸಾಣಚಕ್ಕಂ, ಅಯಚಕ್ಕನ್ತಿ ಇಮೇಸು ದ್ವೀಸು ಖುರಧಾರಂ ಅಯಚಕ್ಕಂ ತಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಪತನವಸೇನ ಭಮನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಮಾಹ। ವತ್ವಾ ಚ ಪನ ಅತ್ತನೋ ದೇವಲೋಕಮೇವ ಗತೋ। ಸೋಪಿ ನೇರಯಿಕಸತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇ ಖೀಣೇ ಯಥಾಕಮ್ಮಂ ಗತೋ।
Tattha catubbhi aṭṭhajjhagamāti samuddantare catasso vimānapetiyo labhitvā tāhi asantuṭṭho atricchatāya parato gantvā aparā aṭṭha adhigatosīti attho. Sesapadadvayepi eseva nayo. Atricchaṃ cakkamāsadoti evaṃ sakalābhena asantuṭṭho atra atra icchanto parato parato lābhaṃ patthento idāni cakkamāsado idaṃ uracakkaṃ pattosi. Tassa te evaṃ icchāhatassa posassa taṇhāya hatassa upahatassa tava cakkaṃ bhamati matthake. Pāsāṇacakkaṃ, ayacakkanti imesu dvīsu khuradhāraṃ ayacakkaṃ tassa matthake punappunaṃ patanavasena bhamantaṃ disvā evamāha. Vatvā ca pana attano devalokameva gato. Sopi nerayikasatto attano pāpe khīṇe yathākammaṃ gato.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ಮಿತ್ತವಿನ್ದಕೋ ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖು ಅಹೋಸಿ, ದೇವಪುತ್ತೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā mittavindako dubbacabhikkhu ahosi, devaputto pana ahameva ahosi’’nti.
ಮಿತ್ತವಿನ್ದಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಚತುತ್ಥಾ।
Mittavindakajātakavaṇṇanā catutthā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೧೦೪. ಮಿತ್ತವಿನ್ದಕಜಾತಕಂ • 104. Mittavindakajātakaṃ
