| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / पटिसम्भिदामग्गपाळि • Paṭisambhidāmaggapāḷi |
३. मिच्छादिट्ठिनिद्देसो
3. Micchādiṭṭhiniddeso
१३६. मिच्छादिट्ठिया कतमेहि दसहाकारेहि अभिनिवेसो होति? ‘‘नत्थि दिन्न’’न्ति – वत्थु 1। एवंवादो मिच्छाभिनिवेसपरामासो 2 दिट्ठि। दिट्ठि न वत्थु, वत्थु न दिट्ठि। अञ्ञा दिट्ठि, अञ्ञं वत्थु। या च दिट्ठि यञ्च वत्थु – अयं पठमा मिच्छावत्थुका मिच्छादिट्ठि। मिच्छादिट्ठि दिट्ठिविपत्ति…पे॰… इमानि सञ्ञोजनानि, न च दिट्ठियो। ‘‘नत्थि यिट्ठ’’न्ति – वत्थु…पे॰… ‘‘नत्थि हुत’’न्ति – वत्थु… ‘‘नत्थि सुकतदुक्कटानं कम्मानं फलं विपाको’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि अयं लोको’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि परो लोको’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि माता’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि पिता’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि सत्ता ओपपातिका’’ति – वत्थु… ‘‘नत्थि लोके समणब्राह्मणा सम्मग्गता 3 सम्मापटिपन्ना, ये इमञ्च लोकं, परञ्च लोकं सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा पवेदेन्ती’’ति – वत्थु। एवंवादो मिच्छाभिनिवेसपरामासो दिट्ठि। दिट्ठि न वत्थु, वत्थु न दिट्ठि। अञ्ञा दिट्ठि, अञ्ञं वत्थु। या च दिट्ठि यञ्च वत्थु – अयं दसमा मिच्छावत्थुका मिच्छादिट्ठि। मिच्छादिट्ठि दिट्ठिविपत्ति…पे॰… मिच्छादिट्ठिकस्स पुरिसपुग्गलस्स द्वेव गतियो…पे॰… इमानि सञ्ञोजनानि, न च दिट्ठियो। मिच्छादिट्ठिया इमेहि दसहाकारेहि अभिनिवेसो होति।
136. Micchādiṭṭhiyā katamehi dasahākārehi abhiniveso hoti? ‘‘Natthi dinna’’nti – vatthu 4. Evaṃvādo micchābhinivesaparāmāso 5 diṭṭhi. Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi. Aññā diṭṭhi, aññaṃ vatthu. Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā micchāvatthukā micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti…pe… imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo. ‘‘Natthi yiṭṭha’’nti – vatthu…pe… ‘‘natthi huta’’nti – vatthu… ‘‘natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko’’ti – vatthu… ‘‘natthi ayaṃ loko’’ti – vatthu… ‘‘natthi paro loko’’ti – vatthu… ‘‘natthi mātā’’ti – vatthu… ‘‘natthi pitā’’ti – vatthu… ‘‘natthi sattā opapātikā’’ti – vatthu… ‘‘natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā 6 sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṃ, parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’’ti – vatthu. Evaṃvādo micchābhinivesaparāmāso diṭṭhi. Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi. Aññā diṭṭhi, aññaṃ vatthu. Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dasamā micchāvatthukā micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti…pe… micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo…pe… imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo. Micchādiṭṭhiyā imehi dasahākārehi abhiniveso hoti.
मिच्छादिट्ठिनिद्देसो ततियो।
Micchādiṭṭhiniddeso tatiyo.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / पटिसम्भिदामग्ग-अट्ठकथा • Paṭisambhidāmagga-aṭṭhakathā / ३. मिच्छादिट्ठिनिद्देसवण्णना • 3. Micchādiṭṭhiniddesavaṇṇanā
