| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / сам̣яуд̇д̇анигааяа (адтагат̇аа) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
4. мзд̇д̇аасахаг̇ад̇асуд̇д̇аван̣н̣анаа
4. Mettāsahagatasuttavaṇṇanā
235. жад̇уд̇т̇з мзд̇д̇аасахаг̇ад̇зна жзд̇асаад̇иаад̣̇и саб̣б̣ам̣ саб̣б̣аагаарзна висуд̣̇д̇химаг̇г̇з (висуд̣̇д̇хи. 1.240-241) вид̇т̇аарид̇амзва. маяамби ко, аавусо, саавагаанам̣ звам̣ д̇хаммам̣ д̣̇зсзмаад̇и ид̣̇амби д̇з буриманаязнзва сад̇т̇у д̇хаммад̣̇зсанам̣ суд̇ваа вад̣̇анд̇и. д̇ид̇т̇ияаанан̃хи самаяз бан̃жанийваран̣аббахаанам̣ ваа мзд̇д̇аад̣̇иб̣рахмавихаарабхааванаа ваа над̇т̇и. гим̣ г̇ад̇игаа ход̇ийд̇и гим̣ нибпад̇д̇и ход̇и. гим̣ барамаад̇и гим̣ уд̇д̇амаа. гим̣ палаад̇и гим̣ аанисам̣саа. гим̣ барияосаанаад̇и гим̣ нидтаа. мзд̇д̇аасахаг̇ад̇анд̇и мзд̇д̇ааяа сахаг̇ад̇ам̣ сам̣садтам̣ самбаяуд̇д̇ам̣. зсзва наяо саб̣б̣ад̇т̇а. вивзганиссид̇аад̣̇ийни вуд̇д̇ад̇т̇аанзва.
235. Catutthe mettāsahagatena cetasātiādi sabbaṃ sabbākārena visuddhimagge (visuddhi. 1.240-241) vitthāritameva. Mayampi kho, āvuso, sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desemāti idampi te purimanayeneva satthu dhammadesanaṃ sutvā vadanti. Titthiyānañhi samaye pañcanīvaraṇappahānaṃ vā mettādibrahmavihārabhāvanā vā natthi. Kiṃ gatikā hotīti kiṃ nipphatti hoti. Kiṃ paramāti kiṃ uttamā. Kiṃ phalāti kiṃ ānisaṃsā. Kiṃ pariyosānāti kiṃ niṭṭhā. Mettāsahagatanti mettāya sahagataṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ. Eseva nayo sabbattha. Vivekanissitādīni vuttatthāneva.
аббадигууланд̇и д̣̇увид̇хам̣ аббадигуулам̣ – сад̇д̇ааббадигуулан̃жа, сан̇каарааббадигуулан̃жа. д̇асмим̣ аббадигуулз идтз вад̇т̇усминд̇и ад̇т̇о. бадигууласан̃н̃ийд̇и анидтасан̃н̃ий. гат̇ам̣ банзд̇т̇а звам̣ вихарад̇и? асубхапаран̣ам̣ ваа анижжанд̇и манасигаарам̣ ваа гаронд̇о. вуд̇д̇ан̃хзд̇ам̣ бадисамбхид̣̇ааяам̣ ‘‘гат̇ам̣ аббадигуулз бадигууласан̃н̃ий вихарад̇и. идтасмим̣ вад̇т̇усмим̣ асубхааяа ваа парад̇и, анижжад̇о ваа убасам̣харад̇ий’’д̇и. бадигуулз бана анидтз вад̇т̇усмим̣ мзд̇д̇аапаран̣ам̣ ваа д̇хаад̇уманасигаарам̣ ваа гаронд̇о аббадигууласан̃н̃ий вихарад̇и наама. яат̇ааха ‘‘гат̇ам̣ бадигуулз аббадигууласан̃н̃ий вихарад̇и. анидтасмим̣ вад̇т̇усмим̣ мзд̇д̇ааяа ваа парад̇и, д̇хаад̇уд̇о ваа убасам̣харад̇ий’’д̇и (бади. ма. 2.17). убхаяамиссагабад̣̇зсуби зсзва наяо. аббадигуулаббадигуулзсу хи д̇ад̣̇зва асубхапаран̣ам̣ ваа анижжанд̇и манасигаарам̣ ваа гаронд̇о бадигууласан̃н̃ий вихарад̇и наама. бадигуулаабадигуулзсу жа д̇ад̣̇зва мзд̇д̇аапаран̣ам̣ ваа д̇хаад̇уманасигаарам̣ ваа гаронд̇о аббадигууласан̃н̃ий вихарад̇и наама. ‘‘жагкунаа руубам̣ д̣̇исваа нзва сумано ход̇ий’’д̇иаад̣̇инаа (бади. ма. 2.17) наязна вуд̇д̇ам̣ бана чал̣ан̇г̇убзгкам̣ бавад̇д̇аяамаано ‘‘аббадигуулз жа бадигуулз жа д̇ад̣̇убхаяам̣ абхиниваж̇ж̇зд̇ваа убзгкаго д̇ад̇т̇а вихарад̇и сад̇о самбаж̇аано’’д̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Appaṭikūlanti duvidhaṃ appaṭikūlaṃ – sattaappaṭikūlañca, saṅkhāraappaṭikūlañca. Tasmiṃ appaṭikūle iṭṭhe vatthusminti attho. Paṭikūlasaññīti aniṭṭhasaññī. Kathaṃ panettha evaṃ viharati? Asubhapharaṇaṃ vā aniccanti manasikāraṃ vā karonto. Vuttañhetaṃ paṭisambhidāyaṃ ‘‘kathaṃ appaṭikūle paṭikūlasaññī viharati. Iṭṭhasmiṃ vatthusmiṃ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṃharatī’’ti. Paṭikūle pana aniṭṭhe vatthusmiṃ mettāpharaṇaṃ vā dhātumanasikāraṃ vā karonto appaṭikūlasaññī viharati nāma. Yathāha ‘‘kathaṃ paṭikūle appaṭikūlasaññī viharati. Aniṭṭhasmiṃ vatthusmiṃ mettāya vā pharati, dhātuto vā upasaṃharatī’’ti (paṭi. ma. 2.17). Ubhayamissakapadesupi eseva nayo. Appaṭikūlappaṭikūlesu hi tadeva asubhapharaṇaṃ vā aniccanti manasikāraṃ vā karonto paṭikūlasaññī viharati nāma. Paṭikūlāpaṭikūlesu ca tadeva mettāpharaṇaṃ vā dhātumanasikāraṃ vā karonto appaṭikūlasaññī viharati nāma. ‘‘Cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hotī’’tiādinā (paṭi. ma. 2.17) nayena vuttaṃ pana chaḷaṅgupekkhaṃ pavattayamāno ‘‘appaṭikūle ca paṭikūle ca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako tattha viharati sato sampajāno’’ti veditabbo.
зд̇д̇аавад̇аа жа имасса бхигкуно мзд̇д̇ааяа д̇игажад̇уггаж̇жхаанам̣ ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ваа д̇ад̣̇зва баад̣̇агам̣ гад̇ваа вибассанам̣ вад̣дхзд̇ваа арахад̇д̇ам̣ бад̇д̇асса саха вибассанааяа маг̇г̇асамб̣ож̇жхан̇г̇аанам̣ арияид̣̇д̇хияаа жа д̣̇ассид̇ад̇д̇аа д̣̇зсанаа виниваддзд̇аб̣б̣аа сияаа. ид̣̇ам̣ бана мзд̇д̇аажхаанам̣ баад̣̇агам̣ гад̇ваа сан̇каарз саммасанд̇оби яо арахад̇д̇ам̣ баабун̣ид̇ум̣ на саггод̇и, яасмаа д̇асса арахад̇д̇абарамаа мзд̇д̇аа на ход̇и. яам̣барамаа бана ход̇и, д̇ам̣ д̣̇ассзд̇аб̣б̣ам̣. д̇асмаа д̇асса д̣̇ассанад̇т̇ам̣ аяам̣ д̣̇зсанаа аарад̣̇д̇хаа. барад̇о саб̣б̣асо ваа бана руубасан̃н̃аанам̣ самад̇иггамаад̇иаад̣̇ийсуби иминаа наязна буна д̣̇зсанаарамбхабаяож̇анам̣ взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣.
Ettāvatā ca imassa bhikkhuno mettāya tikacatukkajjhānaṃ nibbattetvā tadeva pādakaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pattassa saha vipassanāya maggasambojjhaṅgānaṃ ariyiddhiyā ca dassitattā desanā vinivaṭṭetabbā siyā. Idaṃ pana mettājhānaṃ pādakaṃ katvā saṅkhāre sammasantopi yo arahattaṃ pāpuṇituṃ na sakkoti, yasmā tassa arahattaparamā mettā na hoti. Yaṃparamā pana hoti, taṃ dassetabbaṃ. Tasmā tassa dassanatthaṃ ayaṃ desanā āraddhā. Parato sabbaso vā pana rūpasaññānaṃ samatikkamātiādīsupi iminā nayena puna desanārambhapayojanaṃ veditabbaṃ.
субхабараманд̇и субханидтам̣, субхагодигам̣, субханибпад̇д̇им̣. ид̇хабан̃н̃ассаад̇и ид̇хзва бан̃н̃аа асса, наяимам̣ логам̣ ад̇иггамад̇ийд̇и ид̇хабан̃н̃о, д̇асса ид̇хабан̃н̃асса, логияабан̃н̃ассаад̇и ад̇т̇о. уд̇д̇аривимуд̇д̇им̣ аббадивиж̇жхад̇од̇и логуд̇д̇арад̇хаммам̣ аббадивиж̇жханд̇асса. яо бана бадивиж̇жхид̇ум̣ саггод̇и, д̇асса арахад̇д̇абарамаава мзд̇д̇аа ход̇ийд̇и ад̇т̇о. гарун̣аад̣̇ийсуби зсзва наяо.
Subhaparamanti subhaniṭṭhaṃ, subhakoṭikaṃ, subhanipphattiṃ. Idhapaññassāti idheva paññā assa, nayimaṃ lokaṃ atikkamatīti idhapañño, tassa idhapaññassa, lokiyapaññassāti attho. Uttarivimuttiṃ appaṭivijjhatoti lokuttaradhammaṃ appaṭivijjhantassa. Yo pana paṭivijjhituṃ sakkoti, tassa arahattaparamāva mettā hotīti attho. Karuṇādīsupi eseva nayo.
гасмаа банзд̇аасам̣ мзд̇д̇аад̣̇ийнам̣ субхабарамаад̣̇ид̇аа вуд̇д̇аа бхаг̇авад̇аад̇и? сабхааг̇авасзна д̇асса д̇асса убаниссаяад̇д̇аа. мзд̇д̇аавихаарисса хи сад̇д̇аа аббадигуулаа хонд̇и, ат̇асса аббадигуулабарижаяаа аббадигуулзсу барисуд̣̇д̇хаван̣н̣зсу нийлаад̣̇ийсу жид̇д̇ам̣ убасам̣харад̇о аббагасирзнзва д̇ад̇т̇а жид̇д̇ам̣ багканд̣̇ад̇и. ид̇и мзд̇д̇аа субхавимогкасса убаниссаяо ход̇и, на д̇ад̇о барам̣, д̇асмаа субхабарамаад̇и вуд̇д̇аа.
Kasmā panetāsaṃ mettādīnaṃ subhaparamāditā vuttā bhagavatāti? Sabhāgavasena tassa tassa upanissayattā. Mettāvihārissa hi sattā appaṭikūlā honti, athassa appaṭikūlaparicayā appaṭikūlesu parisuddhavaṇṇesu nīlādīsu cittaṃ upasaṃharato appakasireneva tattha cittaṃ pakkhandati. Iti mettā subhavimokkhassa upanissayo hoti, na tato paraṃ, tasmā subhaparamāti vuttā.
гарун̣аавихаарисса ун̣хаабхигхаад̇аад̣̇ируубанимид̇д̇ам̣ сад̇д̇ад̣̇угкам̣ саманубассанд̇асса гарун̣ааяа бавад̇д̇исамбхавад̇о руубз аад̣̇ийнаво баривид̣̇ид̇о ход̇и , ат̇асса баривид̣̇ид̇аруубаад̣̇ийнавад̇д̇аа бат̇авийгасин̣аад̣̇ийсу ан̃н̃ад̇арам̣ уг̇гхаадзд̇ваа руубаниссаран̣з аагаасз жид̇д̇ам̣ убасам̣харад̇о аббагасирзнзва д̇ад̇т̇а жид̇д̇ам̣ багканд̣̇ад̇и. ид̇и гарун̣аа аагаасаанан̃жааяад̇анасса убаниссаяо ход̇и, на д̇ад̇о барам̣, д̇асмаа аагаасаанан̃жааяад̇анабарамаад̇и вуд̇д̇аа.
Karuṇāvihārissa uṇhābhighātādirūpanimittaṃ sattadukkhaṃ samanupassantassa karuṇāya pavattisambhavato rūpe ādīnavo parividito hoti , athassa parividitarūpādīnavattā pathavīkasiṇādīsu aññataraṃ ugghāṭetvā rūpanissaraṇe ākāse cittaṃ upasaṃharato appakasireneva tattha cittaṃ pakkhandati. Iti karuṇā ākāsānañcāyatanassa upanissayo hoti, na tato paraṃ, tasmā ākāsānañcāyatanaparamāti vuttā.
муд̣̇ид̇аавихаарисса бана д̇зна д̇зна баамож̇ж̇агааран̣зна уббаннабаамож̇ж̇асад̇д̇аанам̣ вин̃н̃аан̣ам̣ саманубассанд̇асса муд̣̇ид̇ааяа бавад̇д̇исамбхавад̇о вин̃н̃аан̣аг̇г̇ахан̣абарижид̇ам̣ ход̇и, ат̇асса ануггамаад̇хиг̇ад̇ам̣ аагаасаанан̃жааяад̇анам̣ ад̇иггамма аагаасанимид̇д̇аг̇ожарз вин̃н̃аан̣з жид̇д̇ам̣ убасам̣харад̇о аббагасирзнзва д̇ад̇т̇а жид̇д̇ам̣ багканд̣̇ад̇и. ид̇и муд̣̇ид̇аа вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇анасса убаниссаяо ход̇и, на д̇ад̇о барам̣, д̇асмаа вин̃н̃аан̣ан̃жааяад̇анабарамаад̇и вуд̇д̇аа.
Muditāvihārissa pana tena tena pāmojjakāraṇena uppannapāmojjasattānaṃ viññāṇaṃ samanupassantassa muditāya pavattisambhavato viññāṇaggahaṇaparicitaṃ hoti, athassa anukkamādhigataṃ ākāsānañcāyatanaṃ atikkamma ākāsanimittagocare viññāṇe cittaṃ upasaṃharato appakasireneva tattha cittaṃ pakkhandati. Iti muditā viññāṇañcāyatanassa upanissayo hoti, na tato paraṃ, tasmā viññāṇañcāyatanaparamāti vuttā.
убзгкаавихаарисса бана ‘‘сад̇д̇аа сукид̇аа ваа хонд̇у, д̣̇угкад̇о ваа вимужжанд̇у, самбад̇д̇асукад̇о ваа маа виг̇ажчанд̇уу’’д̇и аабхог̇аабхаавад̇о сукад̣̇угкаад̣̇ибарамад̇т̇аг̇аахавимукасамбхавад̇о авиж̇ж̇амаанаг̇г̇ахан̣ад̣̇угкажид̇д̇ам̣ ход̇и. ат̇асса барамад̇т̇аг̇аахад̇о вимукабхаавабарижид̇ажид̇д̇асса барамад̇т̇ад̇о авиж̇ж̇амаанаг̇г̇ахан̣ад̣̇угкажид̇д̇асса жа ануггамаад̇хиг̇ад̇ам̣ вин̃н̃аан̣аан̃жааяад̇анам̣ самад̇иггаммасамбхавад̇о авиж̇ж̇амаанз барамад̇т̇абхууд̇асса вин̃н̃аан̣асса абхаавз жид̇д̇ам̣ убасам̣харад̇о аббагасирзнзва д̇ад̇т̇а жид̇д̇ам̣ багканд̣̇ад̇и. ид̇и убзгкаа аагин̃жан̃н̃ааяад̇анасса убаниссаяо ход̇и, на д̇ад̇о барам̣, д̇асмаа аагин̃жан̃н̃ааяад̇анабарамаад̇и вуд̇д̇аа. д̣̇зсанаабарияосаанз бан̃жасад̇аа бхигкуу арахад̇д̇ам̣ бад̇д̇аад̇и.
Upekkhāvihārissa pana ‘‘sattā sukhitā vā hontu, dukkhato vā vimuccantu, sampattasukhato vā mā vigacchantū’’ti ābhogābhāvato sukhadukkhādiparamatthagāhavimukhasambhavato avijjamānaggahaṇadukkhacittaṃ hoti. Athassa paramatthagāhato vimukhabhāvaparicitacittassa paramatthato avijjamānaggahaṇadukkhacittassa ca anukkamādhigataṃ viññāṇāñcāyatanaṃ samatikkammasambhavato avijjamāne paramatthabhūtassa viññāṇassa abhāve cittaṃ upasaṃharato appakasireneva tattha cittaṃ pakkhandati. Iti upekkhā ākiñcaññāyatanassa upanissayo hoti, na tato paraṃ, tasmā ākiñcaññāyatanaparamāti vuttā. Desanāpariyosāne pañcasatā bhikkhū arahattaṃ pattāti.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / сам̣яуд̇д̇анигааяа • Saṃyuttanikāya / 4. мзд̇д̇аасахаг̇ад̇асуд̇д̇ам̣ • 4. Mettāsahagatasuttaṃ
дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / сам̣яуд̇д̇анигааяа (дийгаа) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / 4. мзд̇д̇аасахаг̇ад̇асуд̇д̇аван̣н̣анаа • 4. Mettāsahagatasuttavaṇṇanā
