| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi |
೯. ಮಟ್ಠಕುಣ್ಡಲೀವಿಮಾನವತ್ಥು
9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu
೧೨೦೭.
1207.
ಬಾಹಾ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಕನ್ದಸಿ, ವನಮಜ್ಝೇ ಕಿಂ ದುಕ್ಖಿತೋ ತುವ’’ನ್ತಿ॥
Bāhā paggayha kandasi, vanamajjhe kiṃ dukkhito tuva’’nti.
೧೨೦೮.
1208.
‘‘ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ಪಭಸ್ಸರೋ, ಉಪ್ಪನ್ನೋ ರಥಪಞ್ಜರೋ ಮಮ।
‘‘Sovaṇṇamayo pabhassaro, uppanno rathapañjaro mama;
ತಸ್ಸ ಚಕ್ಕಯುಗಂ ನ ವಿನ್ದಾಮಿ, ತೇನ ದುಕ್ಖೇನ ಜಹಾಮಿ 5 ಜೀವಿತ’’ನ್ತಿ॥
Tassa cakkayugaṃ na vindāmi, tena dukkhena jahāmi 6 jīvita’’nti.
೧೨೦೯.
1209.
‘‘ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ ಮಣಿಮಯಂ, ಲೋಹಿತಕಮಯಂ 7 ಅಥ ರೂಪಿಯಮಯಂ।
‘‘Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ, lohitakamayaṃ 8 atha rūpiyamayaṃ;
ಆಚಿಕ್ಖ 9 ಮೇ ಭದ್ದಮಾಣವ, ಚಕ್ಕಯುಗಂ ಪಟಿಪಾದಯಾಮಿ ತೇ’’ತಿ॥
Ācikkha 10 me bhaddamāṇava, cakkayugaṃ paṭipādayāmi te’’ti.
೧೨೧೦.
1210.
ಸೋ ಮಾಣವೋ ತಸ್ಸ ಪಾವದಿ, ‘‘ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ಉಭಯೇತ್ಥ ದಿಸ್ಸರೇ।
So māṇavo tassa pāvadi, ‘‘candimasūriyā ubhayettha dissare;
ಸೋವಣ್ಣಮಯೋ ರಥೋ ಮಮ, ತೇನ ಚಕ್ಕಯುಗೇನ ಸೋಭತೀ’’ತಿ॥
Sovaṇṇamayo ratho mama, tena cakkayugena sobhatī’’ti.
೧೨೧೧.
1211.
‘‘ಬಾಲೋ ಖೋ ತ್ವಂ ಅಸಿ ಮಾಣವ, ಯೋ ತ್ವಂ ಪತ್ಥಯಸೇ ಅಪತ್ಥಿಯಂ।
‘‘Bālo kho tvaṃ asi māṇava, yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ;
ಮಞ್ಞಾಮಿ ತುವಂ ಮರಿಸ್ಸಸಿ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಲಚ್ಛಸಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ’’ತಿ॥
Maññāmi tuvaṃ marissasi, na hi tvaṃ lacchasi candimasūriye’’ti.
೧೨೧೨.
1212.
‘‘ಗಮನಾಗಮನಮ್ಪಿ ದಿಸ್ಸತಿ, ವಣ್ಣಧಾತು ಉಭಯತ್ಥ ವೀಥಿಯಾ।
‘‘Gamanāgamanampi dissati, vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā;
ಪೇತೋ 11 ಕಾಲಕತೋ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ಕೋ ನಿಧ ಕನ್ದತಂ ಬಾಲ್ಯತರೋ’’ತಿ॥
Peto 12 kālakato na dissati, ko nidha kandataṃ bālyataro’’ti.
೧೨೧೩.
1213.
‘‘ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ವದೇಸಿ ಮಾಣವ, ಅಹಮೇವ ಕನ್ದತಂ ಬಾಲ್ಯತರೋ।
‘‘Saccaṃ kho vadesi māṇava, ahameva kandataṃ bālyataro;
ಚನ್ದಂ ವಿಯ ದಾರಕೋ ರುದಂ, ಪೇತಂ ಕಾಲಕತಾಭಿಪತ್ಥಯಿ’’ನ್ತಿ॥
Candaṃ viya dārako rudaṃ, petaṃ kālakatābhipatthayi’’nti.
೧೨೧೪.
1214.
‘‘ಆದಿತ್ತಂ ವತ ಮಂ ಸನ್ತಂ, ಘತಸಿತ್ತಂವ ಪಾವಕಂ।
‘‘Ādittaṃ vata maṃ santaṃ, ghatasittaṃva pāvakaṃ;
ವಾರಿನಾ ವಿಯ ಓಸಿಞ್ಚಂ, ಸಬ್ಬಂ ನಿಬ್ಬಾಪಯೇ ದರಂ॥
Vārinā viya osiñcaṃ, sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.
೧೨೧೫.
1215.
ಯೋ ಮೇ ಸೋಕಪರೇತಸ್ಸ, ಪುತ್ತಸೋಕಂ ಅಪಾನುದಿ॥
Yo me sokaparetassa, puttasokaṃ apānudi.
೧೨೧೬.
1216.
‘‘ಸ್ವಾಹಂ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲೋಸ್ಮಿ, ಸೀತಿಭೂತೋಸ್ಮಿ ನಿಬ್ಬುತೋ।
‘‘Svāhaṃ abbūḷhasallosmi, sītibhūtosmi nibbuto;
ನ ಸೋಚಾಮಿ ನ ರೋದಾಮಿ, ವತ ಸುತ್ವಾನ ಮಾಣವಾತಿ॥
Na socāmi na rodāmi, vata sutvāna māṇavāti.
೧೨೧೭.
1217.
ಕೋ ವಾ ತ್ವಂ ಕಸ್ಸ ವಾ ಪುತ್ತೋ, ಕಥಂ ಜಾನೇಮು ತಂ ಮಯ’’ನ್ತಿ॥
Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti.
೧೨೧೮.
1218.
‘‘ಯಞ್ಚ 17 ಕನ್ದಸಿ ಯಞ್ಚ ರೋದಸಿ, ಪುತ್ತಂ ಆಳಾಹನೇ ಸಯಂ ದಹಿತ್ವಾ।
‘‘Yañca 18 kandasi yañca rodasi, puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā;
ಸ್ವಾಹಂ ಕುಸಲಂ ಕರಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ, ತಿದಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಗತೋ’’ತಿ 19॥
Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti 20.
೧೨೧೯.
1219.
‘‘ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ ನಾದ್ದಸಾಮ, ದಾನಂ ದದನ್ತಸ್ಸ ಸಕೇ ಅಗಾರೇ।
‘‘Appaṃ vā bahuṃ vā nāddasāma, dānaṃ dadantassa sake agāre;
ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ವಾ 21 ತಾದಿಸಂ, ಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಗತೋಸಿ ದೇವಲೋಕ’’ನ್ತಿ॥
Uposathakammaṃ vā 22 tādisaṃ, kena kammena gatosi devaloka’’nti.
೧೨೨೦.
1220.
‘‘ಆಬಾಧಿಕೋಹಂ ದುಕ್ಖಿತೋ ಗಿಲಾನೋ, ಆತುರರೂಪೋಮ್ಹಿ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ।
‘‘Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno, āturarūpomhi sake nivesane;
ಬುದ್ಧಂ ವಿಗತರಜಂ ವಿತಿಣ್ಣಕಙ್ಖಂ, ಅದ್ದಕ್ಖಿಂ ಸುಗತಂ ಅನೋಮಪಞ್ಞಂ॥
Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ, addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ.
೧೨೨೧ .
1221.
‘‘ಸ್ವಾಹಂ ಮುದಿತಮನೋ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಅಞ್ಜಲಿಂ ಅಕರಿಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ।
‘‘Svāhaṃ muditamano pasannacitto, añjaliṃ akariṃ tathāgatassa;
ತಾಹಂ ಕುಸಲಂ ಕರಿತ್ವಾನ ಕಮ್ಮಂ, ತಿದಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಗತೋ’’ತಿ॥
Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ, tidasānaṃ sahabyataṃ gato’’ti.
೧೨೨೨.
1222.
‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಮೀದಿಸೋ ವಿಪಾಕೋ।
‘‘Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata, añjalikammassa ayamīdiso vipāko;
ಅಹಮ್ಪಿ ಮುದಿತಮನೋ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಅಜ್ಜೇವ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ವಜಾಮೀ’’ತಿ॥
Ahampi muditamano pasannacitto, ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī’’ti.
೧೨೨೩.
1223.
‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ವಜಾಹಿ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ।
‘‘Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi, dhammañca saṅghañca pasannacitto;
ತಥೇವ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಪದಾನಿ ಪಞ್ಚ, ಅಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಾನಿ ಸಮಾದಿಯಸ್ಸು॥
Tatheva sikkhāya padāni pañca, akhaṇḍaphullāni samādiyassu.
೧೨೨೪.
1224.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಸ್ಸು ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಸ್ಸು।
‘‘Pāṇātipātā viramassu khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayassu;
ಅಮಜ್ಜಪೋ ಮಾ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಾಹಿ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋಹಿ ತುಟ್ಠೋ’’ತಿ॥
Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi, sakena dārena ca hohi tuṭṭho’’ti.
೧೨೨೫.
1225.
‘‘ಅತ್ಥಕಾಮೋಸಿ ಮೇ ಯಕ್ಖ, ಹಿತಕಾಮೋಸಿ ದೇವತೇ।
‘‘Atthakāmosi me yakkha, hitakāmosi devate;
ಕರೋಮಿ ತುಯ್ಹಂ ವಚನಂ, ತ್ವಂಸಿ ಆಚರಿಯೋ ಮಮಾತಿ॥
Karomi tuyhaṃ vacanaṃ, tvaṃsi ācariyo mamāti.
೧೨೨೬.
1226.
‘‘ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಞ್ಚಾಪಿ ಅನುತ್ತರಂ।
‘‘Upemi saraṇaṃ buddhaṃ, dhammañcāpi anuttaraṃ;
ಸಙ್ಘಞ್ಚ ನರದೇವಸ್ಸ, ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸರಣಂ ಅಹಂ॥
Saṅghañca naradevassa, gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ.
೧೨೨೭.
1227.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಾಮಿ ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಾಮಿ।
‘‘Pāṇātipātā viramāmi khippaṃ, loke adinnaṃ parivajjayāmi;
ಅಮಜ್ಜಪೋ ನೋ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಾಮಿ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋಮಿ ತುಟ್ಠೋ’’ತಿ॥
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi, sakena dārena ca homi tuṭṭho’’ti.
ಮಟ್ಠಕುಣ್ಡಲೀವಿಮಾನಂ ನವಮಂ।
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṃ navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā / ೯. ಮಟ್ಠಕುಣ್ಡಲೀವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ • 9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavaṇṇanā
