Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / પેતવત્થુપાળિ • Petavatthupāḷi

૩. મત્તાપેતિવત્થુ

3. Mattāpetivatthu

૧૩૪.

134.

‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપાસિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

‘‘Naggā dubbaṇṇarūpāsi, kisā dhamanisanthatā;

ઉપ્ફાસુલિકે કિસિકે, કા નુ ત્વં ઇધ તિટ્ઠસી’’તિ.

Upphāsulike kisike, kā nu tvaṃ idha tiṭṭhasī’’ti.

૧૩૫.

135.

‘‘અહં મત્તા તુવં તિસ્સા, સપત્તી તે પુરે અહું;

‘‘Ahaṃ mattā tuvaṃ tissā, sapattī te pure ahuṃ;

પાપકમ્મં કરિત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gatā’’ti.

૧૩૬.

136.

‘‘કિં નુ કાયેન વાચાય, મનસા દુક્કટં કતં;

‘‘Kiṃ nu kāyena vācāya, manasā dukkaṭaṃ kataṃ;

કિસ્સ કમ્મવિપાકેન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

Kissa kammavipākena, petalokaṃ ito gatā’’ti.

૧૩૭.

137.

‘‘ચણ્ડી ચ ફરુસા ચાસિં, ઇસ્સુકી મચ્છરી સઠા 1;

‘‘Caṇḍī ca pharusā cāsiṃ, issukī maccharī saṭhā 2;

તાહં દુરુત્તં વત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા’’તિ.

Tāhaṃ duruttaṃ vatvāna, petalokaṃ ito gatā’’ti.

૧૩૮.

138.

સબ્બં 3 અહમ્પિ જાનામિ, યથા ત્વં ચણ્ડિકા અહુ;

Sabbaṃ 4 ahampi jānāmi, yathā tvaṃ caṇḍikā ahu;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ પંસુકુન્થિતા’’તિ.

Aññañca kho taṃ pucchāmi, kenāsi paṃsukunthitā’’ti.

૧૩૯.

139.

‘‘સીસંન્હાતા તુવં આસિ, સુચિવત્થા અલઙ્કતા;

‘‘Sīsaṃnhātā tuvaṃ āsi, sucivatthā alaṅkatā;

અહઞ્ચ ખો 5 અધિમત્તં, સમલઙ્કતતરા તયા.

Ahañca kho 6 adhimattaṃ, samalaṅkatatarā tayā.

૧૪૦.

140.

‘‘તસ્સા મે પેક્ખમાનાય, સામિકેન સમન્તયિ;

‘‘Tassā me pekkhamānāya, sāmikena samantayi;

તતો મે ઇસ્સા વિપુલા, કોધો મે સમજાયથ.

Tato me issā vipulā, kodho me samajāyatha.

૧૪૧.

141.

‘‘તતો પંસું ગહેત્વાન, પંસુના તં હિ ઓકિરિં 7;

‘‘Tato paṃsuṃ gahetvāna, paṃsunā taṃ hi okiriṃ 8;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ પંસુકુન્થિતા’’તિ.

Tassa kammavipākena, tenamhi paṃsukunthitā’’ti.

૧૪૨.

142.

‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, પંસુના મં ત્વમોકિરિ;

‘‘Saccaṃ ahampi jānāmi, paṃsunā maṃ tvamokiri;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેન ખજ્જસિ કચ્છુયા’’તિ.

Aññañca kho taṃ pucchāmi, kena khajjasi kacchuyā’’ti.

૧૪૩.

143.

‘‘ભેસજ્જહારી ઉભયો, વનન્તં અગમિમ્હસે;

‘‘Bhesajjahārī ubhayo, vanantaṃ agamimhase;

ત્વઞ્ચ ભેસજ્જમાહરિ, અહઞ્ચ કપિકચ્છુનો.

Tvañca bhesajjamāhari, ahañca kapikacchuno.

૧૪૪.

144.

‘‘તસ્સા ત્યાજાનમાનાય, સેય્યં ત્યાહં સમોકિરિં;

‘‘Tassā tyājānamānāya, seyyaṃ tyāhaṃ samokiriṃ;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેન ખજ્જામિ કચ્છુયા’’તિ.

Tassa kammavipākena, tena khajjāmi kacchuyā’’ti.

૧૪૫.

145.

‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, સેય્યં મે ત્વં સમોકિરિ;

‘‘Saccaṃ ahampi jānāmi, seyyaṃ me tvaṃ samokiri;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ નગ્ગિયા તુવ’’ન્તિ.

Aññañca kho taṃ pucchāmi, kenāsi naggiyā tuva’’nti.

૧૪૬.

146.

‘‘સહાયાનં સમયો આસિ, ઞાતીનં સમિતી અહુ;

‘‘Sahāyānaṃ samayo āsi, ñātīnaṃ samitī ahu;

ત્વઞ્ચ આમન્તિતા આસિ, સસામિની નો ચ ખો અહં.

Tvañca āmantitā āsi, sasāminī no ca kho ahaṃ.

૧૪૭.

147.

‘‘તસ્સા ત્યાજાનમાનાય, દુસ્સં ત્યાહં અપાનુદિં;

‘‘Tassā tyājānamānāya, dussaṃ tyāhaṃ apānudiṃ;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ નગ્ગિયા અહ’’ન્તિ.

Tassa kammavipākena, tenamhi naggiyā aha’’nti.

૧૪૮.

148.

‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, દુસ્સં મે ત્વં અપાનુદિ;

‘‘Saccaṃ ahampi jānāmi, dussaṃ me tvaṃ apānudi;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ ગૂથગન્ધિની’’તિ.

Aññañca kho taṃ pucchāmi, kenāsi gūthagandhinī’’ti.

૧૪૯.

149.

‘‘તવ ગન્ધઞ્ચ માલઞ્ચ, પચ્ચગ્ઘઞ્ચ વિલેપનં;

‘‘Tava gandhañca mālañca, paccagghañca vilepanaṃ;

ગૂથકૂપે અધારેસિં 9, તં પાપં પકતં મયા;

Gūthakūpe adhāresiṃ 10, taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ ગૂથગન્ધિની’’તિ.

Tassa kammavipākena, tenamhi gūthagandhinī’’ti.

૧૫૦.

150.

‘‘સચ્ચં અહમ્પિ જાનામિ, તં પાપં પકતં તયા;

‘‘Saccaṃ ahampi jānāmi, taṃ pāpaṃ pakataṃ tayā;

અઞ્ઞઞ્ચ ખો તં પુચ્છામિ, કેનાસિ દુગ્ગતા તુવ’’ન્તિ.

Aññañca kho taṃ pucchāmi, kenāsi duggatā tuva’’nti.

૧૫૧.

151.

‘‘ઉભિન્નં સમકં આસિ, યં ગેહે વિજ્જતે ધનં;

‘‘Ubhinnaṃ samakaṃ āsi, yaṃ gehe vijjate dhanaṃ;

સન્તેસુ દેય્યધમ્મેસુ, દીપં નાકાસિમત્તનો;

Santesu deyyadhammesu, dīpaṃ nākāsimattano;

તસ્સ કમ્મવિપાકેન, તેનમ્હિ દુગ્ગતા અહં.

Tassa kammavipākena, tenamhi duggatā ahaṃ.

૧૫૨.

152.

‘‘તદેવ મં ત્વં અવચ, ‘પાપકમ્મં નિસેવસિ;

‘‘Tadeva maṃ tvaṃ avaca, ‘pāpakammaṃ nisevasi;

ન હિ પાપેહિ કમ્મેહિ, સુલભા હોતિ સુગ્ગતી’’’તિ.

Na hi pāpehi kammehi, sulabhā hoti suggatī’’’ti.

૧૫૩.

153.

‘‘વામતો મં ત્વં પચ્ચેસિ, અથોપિ મં ઉસૂયસિ;

‘‘Vāmato maṃ tvaṃ paccesi, athopi maṃ usūyasi;

પસ્સ પાપાનં કમ્માનં, વિપાકો હોતિ યાદિસો.

Passa pāpānaṃ kammānaṃ, vipāko hoti yādiso.

૧૫૪.

154.

‘‘તે ઘરા તા ચ દાસિયો 11, તાનેવાભરણાનિમે;

‘‘Te gharā tā ca dāsiyo 12, tānevābharaṇānime;

તે અઞ્ઞે પરિચારેન્તિ, ન ભોગા હોન્તિ સસ્સતા.

Te aññe paricārenti, na bhogā honti sassatā.

૧૫૫.

155.

‘‘ઇદાનિ ભૂતસ્સ પિતા, આપણા ગેહમેહિતિ;

‘‘Idāni bhūtassa pitā, āpaṇā gehamehiti;

અપ્પેવ તે દદે કિઞ્ચિ, મા સુ તાવ ઇતો અગા’’તિ.

Appeva te dade kiñci, mā su tāva ito agā’’ti.

૧૫૬.

156.

‘‘નગ્ગા દુબ્બણ્ણરૂપામ્હિ, કિસા ધમનિસન્થતા;

‘‘Naggā dubbaṇṇarūpāmhi, kisā dhamanisanthatā;

કોપીનમેતં ઇત્થીનં, મા મં ભૂતપિતાદ્દસા’’તિ.

Kopīnametaṃ itthīnaṃ, mā maṃ bhūtapitāddasā’’ti.

૧૫૭.

157.

‘‘હન્દ કિં વા ત્યાહં 13 દમ્મિ, કિં વા તેધ 14 કરોમહં;

‘‘Handa kiṃ vā tyāhaṃ 15 dammi, kiṃ vā tedha 16 karomahaṃ;

યેન ત્વં સુખિતા અસ્સ, સબ્બકામસમિદ્ધિની’’તિ.

Yena tvaṃ sukhitā assa, sabbakāmasamiddhinī’’ti.

૧૫૮.

158.

‘‘ચત્તારો ભિક્ખૂ સઙ્ઘતો, ચત્તારો પન પુગ્ગલા;

‘‘Cattāro bhikkhū saṅghato, cattāro pana puggalā;

અટ્ઠ ભિક્ખૂ ભોજયિત્વા, મમ દક્ખિણમાદિસ;

Aṭṭha bhikkhū bhojayitvā, mama dakkhiṇamādisa;

તદાહં સુખિતા હેસ્સં, સબ્બકામસમિદ્ધિની’’તિ.

Tadāhaṃ sukhitā hessaṃ, sabbakāmasamiddhinī’’ti.

૧૫૯.

159.

સાધૂતિ સા પટિસ્સુત્વા, ભોજયિત્વાટ્ઠ ભિક્ખવો;

Sādhūti sā paṭissutvā, bhojayitvāṭṭha bhikkhavo;

વત્થેહચ્છાદયિત્વાન, તસ્સા દક્ખિણમાદિસી.

Vatthehacchādayitvāna, tassā dakkhiṇamādisī.

૧૬૦.

160.

સમનન્તરાનુદ્દિટ્ઠે , વિપાકો ઉદપજ્જથ;

Samanantarānuddiṭṭhe , vipāko udapajjatha;

ભોજનચ્છાદનપાનીયં, દક્ખિણાય ઇદં ફલં.

Bhojanacchādanapānīyaṃ, dakkhiṇāya idaṃ phalaṃ.

૧૬૧.

161.

તતો સુદ્ધા સુચિવસના, કાસિકુત્તમધારિની;

Tato suddhā sucivasanā, kāsikuttamadhārinī;

વિચિત્તવત્થાભરણા, સપત્તિં ઉપસઙ્કમિ.

Vicittavatthābharaṇā, sapattiṃ upasaṅkami.

૧૬૨.

162.

‘‘અભિક્કન્તેન વણ્ણેન, યા ત્વં તિટ્ઠસિ દેવતે;

‘‘Abhikkantena vaṇṇena, yā tvaṃ tiṭṭhasi devate;

ઓભાસેન્તી દિસા સબ્બા, ઓસધી વિય તારકા.

Obhāsentī disā sabbā, osadhī viya tārakā.

૧૬૩.

163.

‘‘કેન તેતાદિસો વણ્ણો, કેન તે ઇધ મિજ્ઝતિ;

‘‘Kena tetādiso vaṇṇo, kena te idha mijjhati;

ઉપ્પજ્જન્તિ ચ તે ભોગા, યે કેચિ મનસો પિયા.

Uppajjanti ca te bhogā, ye keci manaso piyā.

૧૬૪.

164.

‘‘પુચ્છામિ તં દેવિ મહાનુભાવે, મનુસ્સભૂતા કિમકાસિ પુઞ્ઞં;

‘‘Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve, manussabhūtā kimakāsi puññaṃ;

કેનાસિ એવં જલિતાનુભાવા, વણ્ણો ચ તે સબ્બદિસા પભાસતી’’તિ.

Kenāsi evaṃ jalitānubhāvā, vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.

૧૬૫.

165.

‘‘અહં મત્તા તુવં તિસ્સા, સપત્તી તે પુરે અહું;

‘‘Ahaṃ mattā tuvaṃ tissā, sapattī te pure ahuṃ;

પાપકમ્મં કરિત્વાન, પેતલોકં ઇતો ગતા.

Pāpakammaṃ karitvāna, petalokaṃ ito gatā.

૧૬૬.

166.

‘‘તવ દિન્નેન દાનેન, મોદામિ અકુતોભયા;

‘‘Tava dinnena dānena, modāmi akutobhayā;

ચીરં જીવાહિ ભગિનિ, સહ સબ્બેહિ ઞાતિભિ;

Cīraṃ jīvāhi bhagini, saha sabbehi ñātibhi;

અસોકં વિરજં ઠાનં, આવાસં વસવત્તિનં.

Asokaṃ virajaṃ ṭhānaṃ, āvāsaṃ vasavattinaṃ.

૧૬૭.

167.

‘‘ઇધ ધમ્મં ચરિત્વાન, દાનં દત્વાન સોભને;

‘‘Idha dhammaṃ caritvāna, dānaṃ datvāna sobhane;

વિનેય્ય મચ્છેરમલં સમૂલં, અનિન્દિતા સગ્ગમુપેહિ ઠાન’’ન્તિ.

Vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ, aninditā saggamupehi ṭhāna’’nti.

મત્તાપેતિવત્થુ તતિયં.

Mattāpetivatthu tatiyaṃ.







Footnotes:
1. સઠી (સી॰)
2. saṭhī (sī.)
3. સચ્ચં (ક॰)
4. saccaṃ (ka.)
5. ખો તં (સી॰ ક॰)
6. kho taṃ (sī. ka.)
7. તં વિકીરિહં (સ્યા॰ ક॰)
8. taṃ vikīrihaṃ (syā. ka.)
9. અધારેસિં (ક॰)
10. adhāresiṃ (ka.)
11. તે ઘરદાસિયો આસું (સી॰ સ્યા॰), તે ઘરે દાસિયો ચેવ (ક॰)
12. te gharadāsiyo āsuṃ (sī. syā.), te ghare dāsiyo ceva (ka.)
13. કિં ત્યાહં (સી॰ સ્યા॰), કિં વતાહં (ક॰)
14. કિં વા ચ તે (સી॰ સ્યા॰), કિં વિધ તે (ક॰)
15. kiṃ tyāhaṃ (sī. syā.), kiṃ vatāhaṃ (ka.)
16. kiṃ vā ca te (sī. syā.), kiṃ vidha te (ka.)



Related texts:



અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ખુદ્દકનિકાય (અટ્ઠકથા) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / પેતવત્થુ-અટ્ઠકથા • Petavatthu-aṭṭhakathā / ૩. મત્તાપેતિવત્થુવણ્ણના • 3. Mattāpetivatthuvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact