| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
মাতিকাৰণ্ণনা
Mātikāvaṇṇanā
(খ-জ) ইদানি ‘‘সমাতিক’’ন্তি ৰুত্তত্তা মাতিকং তাৰ দস্সেতুং ‘‘পারাজিকা চ চত্তারো’’তিআদি আরদ্ধং। সব্বসিক্খানং পন মূলভূতত্তা অধিসীলসিক্খাৰ পঠমং ৰুত্তা। ‘‘সীলে পতিট্ঠাযা’’তি (সুং॰ নি॰ ১.১.২৩, ১৯২; পেটকো॰ ২২; মি॰ প॰ ২.১.৯) হি ৰুত্তং। তত্রাপি মহাসাৰজ্জত্তা, মূলচ্ছেজ্জৰসেন পৰত্তনতো চ সব্বপঠমং জানিতব্বাতি পারাজিকাৰ পঠমং ৰুত্তাতি। ইদানি যথানিক্খিত্তানি মাতিকাপদানি পটিপাটিযা ৰিত্থারেত্ৰা দস্সেতুং ‘‘পারাজিকা চ চত্তারো’’তি পঠমপদং উদ্ধটং, তস্সাযমত্থো – পারাজিকাতি পরাজিতা পরাজযমাপন্না, সিক্খাপদং অতিক্কমিত্ৰা তেনেৰ আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা, তায ৰা পরাজযমাপাদিতানমেতং অধিৰচনং, তে পন চত্তারোতি ৰুত্তং হোতি।
(Kha-ja) idāni ‘‘samātika’’nti vuttattā mātikaṃ tāva dassetuṃ ‘‘pārājikā ca cattāro’’tiādi āraddhaṃ. Sabbasikkhānaṃ pana mūlabhūtattā adhisīlasikkhāva paṭhamaṃ vuttā. ‘‘Sīle patiṭṭhāyā’’ti (suṃ. ni. 1.1.23, 192; peṭako. 22; mi. pa. 2.1.9) hi vuttaṃ. Tatrāpi mahāsāvajjattā, mūlacchejjavasena pavattanato ca sabbapaṭhamaṃ jānitabbāti pārājikāva paṭhamaṃ vuttāti. Idāni yathānikkhittāni mātikāpadāni paṭipāṭiyā vitthāretvā dassetuṃ ‘‘pārājikā ca cattāro’’ti paṭhamapadaṃ uddhaṭaṃ, tassāyamattho – pārājikāti parājitā parājayamāpannā, sikkhāpadaṃ atikkamitvā teneva āpattiṃ āpajjitvā, tāya vā parājayamāpāditānametaṃ adhivacanaṃ, te pana cattāroti vuttaṃ hoti.
