| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੫. ਮਾਰਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤਂ
5. Māradhītusuttaṃ
੧੬੧. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਾ ਨਿਬ੍ਬੇਜਨੀਯਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿਤ੍વਾ ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਭਗવਤੋ ਅવਿਦੂਰੇ ਪਥવਿਯਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਧੋਮੁਖੋ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ ਕਟ੍ਠੇਨ ਭੂਮਿਂ વਿਲਿਖਨ੍ਤੋ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਯੇਨ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿਂਸੁ –
161. Atha kho māro pāpimā bhagavato santike imā nibbejanīyā gāthāyo abhāsitvā tamhā ṭhānā apakkamma bhagavato avidūre pathaviyaṃ pallaṅkena nisīdi tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno kaṭṭhena bhūmiṃ vilikhanto. Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāya ajjhabhāsiṃsu –
‘‘ਕੇਨਾਸਿ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਾਤ, ਪੁਰਿਸਂ ਕਂ ਨੁ ਸੋਚਸਿ।
‘‘Kenāsi dummano tāta, purisaṃ kaṃ nu socasi;
ਮਯਂ ਤਂ ਰਾਗਪਾਸੇਨ, ਆਰਞ੍ਞਮਿવ ਕੁਞ੍ਜਰਂ।
Mayaṃ taṃ rāgapāsena, āraññamiva kuñjaraṃ;
ਬਨ੍ਧਿਤ੍વਾ ਆਨਯਿਸ੍ਸਾਮ, વਸਗੋ ਤੇ ਭવਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ॥
Bandhitvā ānayissāma, vasago te bhavissatī’’ti.
‘‘ਅਰਹਂ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕੇ, ਨ ਰਾਗੇਨ ਸੁવਾਨਯੋ।
‘‘Arahaṃ sugato loke, na rāgena suvānayo;
ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਚਾਮਹਂ ਭੁਸ’’ਨ੍ਤਿ॥
Māradheyyaṃ atikkanto, tasmā socāmahaṃ bhusa’’nti.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਭਗવਾ ਨ ਮਨਸਾਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ।
Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘pāde te, samaṇa, paricāremā’’ti. Atha kho bhagavā na manasākāsi, yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਏવਂ ਸਮਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਉਚ੍ਚਾવਚਾ ਖੋ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾ। ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਕੁਮਾਰਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਕੁਮਾਰਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ। ਤਮ੍ਪਿ ਭਗવਾ ਨ ਮਨਸਾਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ।
Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṃ apakkamma evaṃ samacintesuṃ – ‘‘uccāvacā kho purisānaṃ adhippāyā. Yaṃnūna mayaṃ ekasataṃ ekasataṃ kumārivaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmā’’ti. Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṃ ekasataṃ kumārivaṇṇasataṃ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘pāde te, samaṇa, paricāremā’’ti. Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਏવਂ ਸਮਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਉਚ੍ਚਾવਚਾ ਖੋ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾ । ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਅવਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਅવਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ। ਤਮ੍ਪਿ ਭਗવਾ ਨ ਮਨਸਾਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ।
Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṃ apakkamma evaṃ samacintesuṃ – ‘‘uccāvacā kho purisānaṃ adhippāyā . Yaṃnūna mayaṃ ekasataṃ ekasataṃ avijātavaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmā’’ti. Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṃ ekasataṃ avijātavaṇṇasataṃ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘pāde te, samaṇa, paricāremā’’ti. Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਸਕਿਂ વਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਸਕਿਂ વਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ‘‘ਪਾਦੇ ਤੇ, ਸਮਣ, ਪਰਿਚਾਰੇਮਾ’’ਤਿ। ਤਮ੍ਪਿ ਭਗવਾ ਨ ਮਨਸਾਕਾਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ।
Atha kho taṇhā ca…pe… yaṃnūna mayaṃ ekasataṃ ekasataṃ sakiṃ vijātavaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmāti. Atha kho taṇhā ca…pe… sakiṃ vijātavaṇṇasataṃ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘pāde te, samaṇa, paricāremā’’ti. Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਏਕਸਤਂ ਏਕਸਤਂ ਦੁવਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਦੁવਿਜਾਤવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਯਥਾ ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਮਜ੍ਝਿਮਿਤ੍ਥਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਮਜ੍ਝਿਮਿਤ੍ਥਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ…ਪੇ॰… ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ।
Atha kho taṇhā ca…pe… yaṃnūna mayaṃ ekasataṃ ekasataṃ duvijātavaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmāti. Atha kho taṇhā ca…pe… duvijātavaṇṇasataṃ abhinimminitvā yena bhagavā…pe… yathā taṃ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto. Atha kho taṇhā ca…pe… majjhimitthivaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmāti. Atha kho taṇhā ca…pe… majjhimitthivaṇṇasataṃ abhinimminitvā…pe… anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਮਹਿਤ੍ਥਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ । ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ…ਪੇ॰… ਮਹਿਤ੍ਥਿવਣ੍ਣਸਤਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍વਾ ਯੇਨ ਭਗવਾ…ਪੇ॰… ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ વਿਮੁਤ੍ਤੋ। ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਏਤਦવੋਚੁਂ – ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਨੋ ਪਿਤਾ ਅવੋਚ –
Atha kho taṇhā ca…pe… mahitthivaṇṇasataṃ abhinimmineyyāmāti . Atha kho taṇhā ca…pe… mahitthivaṇṇasataṃ abhinimminitvā yena bhagavā…pe… anuttare upadhisaṅkhaye vimutto. Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṃ apakkamma etadavocuṃ – saccaṃ kira no pitā avoca –
‘‘ਅਰਹਂ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕੇ, ਨ ਰਾਗੇਨ ਸੁવਾਨਯੋ।
‘‘Arahaṃ sugato loke, na rāgena suvānayo;
ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਚਾਮਹਂ ਭੁਸ’’ਨ੍ਤਿ॥
Māradheyyaṃ atikkanto, tasmā socāmahaṃ bhusa’’nti.
‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਮਯਂ ਸਮਣਂ વਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ વਾ ਅવੀਤਰਾਗਂ ਇਮਿਨਾ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਮ ਹਦਯਂ વਾਸ੍ਸ ਫਲੇਯ੍ਯ, ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ વਾ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਉਮ੍ਮਾਦਂ વਾ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਂ વਾ। ਸੇਯ੍ਯਥਾ વਾ ਪਨ ਨਲ਼ੋ ਹਰਿਤੋ ਲੁਤੋ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸਤਿ વਿਸੁਸ੍ਸਤਿ ਮਿਲਾਯਤਿ; ਏવਮੇવ ਉਸ੍ਸੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ વਿਸੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਿਲਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ।
‘‘Yañhi mayaṃ samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā avītarāgaṃ iminā upakkamena upakkameyyāma hadayaṃ vāssa phaleyya, uṇhaṃ lohitaṃ vā mukhato uggaccheyya, ummādaṃ vā pāpuṇeyya cittakkhepaṃ vā. Seyyathā vā pana naḷo harito luto ussussati visussati milāyati; evameva ussusseyya visusseyya milāyeyyā’’ti.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਮਾਰਧੀਤਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho taṇhā māradhītā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਸੋਕਾવਤਿਣ੍ਣੋ ਨੁ વਨਮ੍ਹਿ ਝਾਯਸਿ,
‘‘Sokāvatiṇṇo nu vanamhi jhāyasi,
વਿਤ੍ਤਂ ਨੁ ਜੀਨੋ ਉਦ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ।
Vittaṃ nu jīno uda patthayāno;
ਆਗੁਂ ਨੁ ਗਾਮਸ੍ਮਿਮਕਾਸਿ ਕਿਞ੍ਚਿ,
Āguṃ nu gāmasmimakāsi kiñci,
ਕਸ੍ਮਾ ਜਨੇਨ ਨ ਕਰੋਸਿ ਸਕ੍ਖਿਂ।
Kasmā janena na karosi sakkhiṃ;
ਸਕ੍ਖੀ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕੇਨਚਿ ਤੇ’’ਤਿ॥
Sakkhī na sampajjati kenaci te’’ti.
‘‘ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਂ ਹਦਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਂ,
‘‘Atthassa pattiṃ hadayassa santiṃ,
ਜੇਤ੍વਾਨ ਸੇਨਂ ਪਿਯਸਾਤਰੂਪਂ।
Jetvāna senaṃ piyasātarūpaṃ;
ਤਸ੍ਮਾ ਜਨੇਨ ਨ ਕਰੋਮਿ ਸਕ੍ਖਿਂ।
Tasmā janena na karomi sakkhiṃ;
ਸਕ੍ਖੀ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕੇਨਚਿ ਮੇ’’ਤਿ॥
Sakkhī na sampajjati kenaci me’’ti.
ਅਥ ਖੋ ਅਰਤਿ 3 ਮਾਰਧੀਤਾ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho arati 4 māradhītā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਕਥਂ વਿਹਾਰੀਬਹੁਲੋਧ ਭਿਕ੍ਖੁ,
‘‘Kathaṃ vihārībahulodha bhikkhu,
ਪਞ੍ਚੋਘਤਿਣ੍ਣੋ ਅਤਰੀਧ ਛਟ੍ਠਂ।
Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṃ;
ਪਰਿਬਾਹਿਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਲਦ੍ਧ ਯੋ ਤ’’ਨ੍ਤਿ॥
Paribāhirā honti aladdha yo ta’’nti.
‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁવਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ,
‘‘Passaddhakāyo suvimuttacitto,
ਅਸਙ੍ਖਰਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਅਨੋਕੋ।
Asaṅkharāno satimā anoko;
ਅਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਅવਿਤਕ੍ਕਝਾਯੀ,
Aññāya dhammaṃ avitakkajhāyī,
‘‘ਏવਂવਿਹਾਰੀਬਹੁਲੋਧ ਭਿਕ੍ਖੁ,
‘‘Evaṃvihārībahulodha bhikkhu,
ਪਞ੍ਚੋਘਤਿਣ੍ਣੋ ਅਤਰੀਧ ਛਟ੍ਠਂ।
Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṃ;
ਏવਂ ਝਾਯਿਂ ਬਹੁਲਂ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ,
Evaṃ jhāyiṃ bahulaṃ kāmasaññā,
ਪਰਿਬਾਹਿਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਲਦ੍ਧ ਯੋ ਤ’’ਨ੍ਤਿ॥
Paribāhirā honti aladdha yo ta’’nti.
ਅਥ ਖੋ ਰਗਾ 9 ਮਾਰਧੀਤਾ ਭਗવਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho ragā 10 māradhītā bhagavato santike gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜ ਤਣ੍ਹਂ ਗਣਸਙ੍ਘਚਾਰੀ,
‘‘Acchejja taṇhaṃ gaṇasaṅghacārī,
ਬਹੁਂ વਤਾਯਂ ਜਨਤਂ ਅਨੋਕੋ,
Bahuṃ vatāyaṃ janataṃ anoko,
ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜ ਨੇਸ੍ਸਤਿ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਸ੍ਸ ਪਾਰ’’ਨ੍ਤਿ॥
Acchejja nessati maccurājassa pāra’’nti.
‘‘ਨਯਨ੍ਤਿ વੇ ਮਹਾવੀਰਾ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਤਥਾਗਤਾ।
‘‘Nayanti ve mahāvīrā, saddhammena tathāgatā;
ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਯਮਾਨਾਨਂ, ਕਾ ਉਸੂਯਾ વਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ॥
Dhammena nayamānānaṃ, kā usūyā vijānata’’nti.
ਅਥ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤਿ ਚ ਰਗਾ ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਯੇਨ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ। ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਤਣ੍ਹਞ੍ਚ ਅਰਤਿਞ੍ਚ ਰਗਞ੍ਚ ਮਾਰਧੀਤਰੋ ਦੂਰਤੋવ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯੋ। ਦਿਸ੍વਾਨ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho māro pāpimā taṇhañca aratiñca ragañca māradhītaro dūratova āgacchantiyo. Disvāna gāthāhi ajjhabhāsi –
ਗਿਰਿਂ ਨਖੇਨ ਖਨਥ, ਅਯੋ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਖਾਦਥ॥
Giriṃ nakhena khanatha, ayo dantehi khādatha.
ਖਾਣੁਂવ ਉਰਸਾਸਜ੍ਜ, ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਾਪੇਥ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ॥
Khāṇuṃva urasāsajja, nibbijjāpetha gotamā’’ti.
‘‘ਦਦ੍ਦਲ੍ਲਮਾਨਾ ਆਗਞ੍ਛੁਂ, ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਰਤੀ ਰਗਾ।
‘‘Daddallamānā āgañchuṃ, taṇhā ca aratī ragā;
ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਪਨੁਦੀ ਸਤ੍ਥਾ, ਤੂਲਂ ਭਟ੍ਠਂવ ਮਾਲੁਤੋ’’ਤਿ॥
Tā tattha panudī satthā, tūlaṃ bhaṭṭhaṃva māluto’’ti.
ਤਤਿਯੋ વਗ੍ਗੋ।
Tatiyo vaggo.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
Tassuddānaṃ –
ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਮਿਦ੍ਧਿ ਚ, ਗੋਧਿਕਂ ਸਤ੍ਤવਸ੍ਸਾਨਿ।
Sambahulā samiddhi ca, godhikaṃ sattavassāni;
ਧੀਤਰਂ ਦੇਸਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧ, ਸੇਟ੍ਠੇਨ ਇਮਂ ਮਾਰਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ॥
Dhītaraṃ desitaṃ buddha, seṭṭhena imaṃ mārapañcakanti.
ਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ।
Mārasaṃyuttaṃ samattaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੫. ਮਾਰਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Māradhītusuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੫. ਮਾਰਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 5. Māradhītusuttavaṇṇanā
