| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಕಥಾವತ್ಥುಪಾಳಿ • Kathāvatthupāḷi |
೧೮. ಅಟ್ಠಾರಸಮವಗ್ಗೋ
18. Aṭṭhārasamavaggo
(೧೭೭) ೧. ಮನುಸ್ಸಲೋಕಕಥಾ
(177) 1. Manussalokakathā
೮೦೨. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಅತ್ಥಿ ಬುದ್ಧವುತ್ಥಾನಿ ಚೇತಿಯಾನಿ ಆರಾಮವಿಹಾರಗಾಮನಿಗಮನಗರಾನಿ ರಟ್ಠಾನಿ ಜನಪದಾನೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಿ ಬುದ್ಧವುತ್ಥಾನಿ ಚೇತಿಯಾನಿ ಆರಾಮವಿಹಾರಗಾಮನಿಗಮನಗರಾನಿ ರಟ್ಠಾನಿ ಜನಪದಾನಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ।
802. Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadānīti? Āmantā. Hañci atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadāni, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಭಗವಾ ಲುಮ್ಬಿನಿಯಾ ಜಾತೋ, ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತಿತಂ, ಚಾಪಾಲೇ ಚೇತಿಯೇ ಆಯುಸಙ್ಖಾರೋ ಓಸ್ಸಟ್ಠೋ, ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ಭಗವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಭಗವಾ ಲುಮ್ಬಿನಿಯಾ ಜಾತೋ…ಪೇ॰… ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ಭಗವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ।
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu bhagavā lumbiniyā jāto, bodhiyā mūle abhisambuddho, bārāṇasiyaṃ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, cāpāle cetiye āyusaṅkhāro ossaṭṭho, kusinārāyaṃ bhagavā parinibbutoti? Āmantā. Hañci bhagavā lumbiniyā jāto…pe… kusinārāyaṃ bhagavā parinibbuto, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠಾಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ಸುಭಗವನೇ ಸಾಲರಾಜಮೂಲೇ’’ತಿ 1; ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ಉರುವೇಲಾಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ಅಜಪಾಲನಿಗ್ರೋಧೇ ಪಠಮಾಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ 2; ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರಾಮಿ ವೇಳುವನೇ ಕಳನ್ದಕನಿವಾಪೇ’’ತಿ 3; ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ’’ತಿ ; ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯ’’ನ್ತಿ 4! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ತೇನ ಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀತಿ।
Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ viharāmi subhagavane sālarājamūle’’ti 5; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho’’ti 6; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ rājagahe viharāmi veḷuvane kaḷandakanivāpe’’ti 7; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ sāvatthiyaṃ viharāmi jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti ; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ vesāliyaṃ viharāmi mahāvane kūṭāgārasālāya’’nti 8! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti.
೮೦೩. ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ। ನನು ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಜಾತೋ, ಲೋಕೇ ಸಂವಡ್ಢೋ, ಲೋಕಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತಿ ಅನುಪಲಿತ್ತೋ ಲೋಕೇನಾತಿ 9? ಆಮನ್ತಾ। ಹಞ್ಚಿ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಜಾತೋ, ಲೋಕೇ ಸಂವಡ್ಢೋ, ಲೋಕಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತಿ ಅನುಪಲಿತ್ತೋ ಲೋಕೇನ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ।
803. Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti? Āmantā. Nanu bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenāti 10? Āmantā. Hañci bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokena, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
ಮನುಸ್ಸಲೋಕಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Manussalokakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ೧. ಮನುಸ್ಸಲೋಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ೧. ಮನುಸ್ಸಲೋಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅನುಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ೧. ಮನುಸ್ಸಲೋಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 1. Manussalokakathāvaṇṇanā
