| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೫. ಮಕ್ಖಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
5. Makkhasuttavaṇṇanā
೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಮಕ್ಖನ್ತಿ ಪರಗುಣಮಕ್ಖನಂ। ಯದಿಪಿ ಹಿ ಸೋ ಗೂಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಂ ಪಹರನ್ತೋ ವಿಯ ಅತ್ತನೋ ಕರಂ ಪಠಮತರಂ ಮಕ್ಖತಿಯೇವ, ತಥಾಪಿ ಪರೇಸಂ ಗುಣಮಕ್ಖನಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬತ್ತಾ ‘‘ಪರಗುಣಮಕ್ಖನೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ತಥಾ ಹಿ ಸೋ ಉದಕಪುಞ್ಛನಮಿವ ನ್ಹಾತಸ್ಸ ಸರೀರಗತಂ ಉದಕಂ ಪರೇಸಂ ಗುಣೇ ಮಕ್ಖೇತಿ ಪುಞ್ಛತಿ ವಿನಾಸೇತಿ , ಪರೇಹಿ ವಾ ಕತಾನಂ ಮಹನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಕಾರಾನಂ ಖೇಪನತೋ ಧಂಸನತೋ ಮಕ್ಖೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಸೋ ಪರಗುಣಮಕ್ಖನಲಕ್ಖಣೋ, ತೇಸಂ ವಿನಾಸನರಸೋ, ತದವಚ್ಛಾದನಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನೋ। ಅತ್ಥತೋ ಪನ ಪರೇಸಂ ಗುಣಮಕ್ಖನಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತೋ ದೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಪಜಹಥಾತಿ ತತ್ಥ ವುತ್ತಪ್ಪಭೇದಂ ದೋಸಂ, ದೋಸೇ ಚ ವುತ್ತನಯಂ ಆದೀನವಂ, ಪಹಾನೇ ಚಸ್ಸ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ತದಙ್ಗಾದಿವಸೇನ ಪಜಹನ್ತಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ತತಿಯಮಗ್ಗೇನ ಅನವಸೇಸಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮಕ್ಖಾಸೇತಿ ಮಕ್ಖಿತಾ ಮಕ್ಖಿತಪರಗುಣಾ, ಪರೇಸಂ ಗುಣಾನಂ ಮಕ್ಖಿತಾರೋ, ತತೋ ಏವ ಅತ್ತನೋಪಿ ಧಂಸಿತಗುಣಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
5. Pañcame makkhanti paraguṇamakkhanaṃ. Yadipi hi so gūthaṃ gahetvā paraṃ paharanto viya attano karaṃ paṭhamataraṃ makkhatiyeva, tathāpi paresaṃ guṇamakkhanādhippāyena pavattetabbattā ‘‘paraguṇamakkhano’’ti vuccati. Tathā hi so udakapuñchanamiva nhātassa sarīragataṃ udakaṃ paresaṃ guṇe makkheti puñchati vināseti , parehi vā katānaṃ mahantānampi kārānaṃ khepanato dhaṃsanato makkhoti vuccati. So paraguṇamakkhanalakkhaṇo, tesaṃ vināsanaraso, tadavacchādanapaccupaṭṭhāno. Atthato pana paresaṃ guṇamakkhanākārena pavatto domanassasahagatacittuppādoti daṭṭhabbaṃ. Pajahathāti tattha vuttappabhedaṃ dosaṃ, dose ca vuttanayaṃ ādīnavaṃ, pahāne cassa ānisaṃsaṃ paccavekkhitvā pubbabhāge tadaṅgādivasena pajahantā vipassanaṃ ussukkāpetvā tatiyamaggena anavasesaṃ samucchindathāti attho. Makkhāseti makkhitā makkhitaparaguṇā, paresaṃ guṇānaṃ makkhitāro, tato eva attanopi dhaṃsitaguṇāti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
ಪಞ್ಚಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Pañcamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೫. ಮಕ್ಖಸುತ್ತಂ • 5. Makkhasuttaṃ
