| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯ-ಟೀಕಾ • Vinayavinicchaya-ṭīkā |
ಮಹಾವಿಭಙ್ಗಸಙ್ಗಹಕಥಾವಣ್ಣನಾ
Mahāvibhaṅgasaṅgahakathāvaṇṇanā
೪. ಏವಂ ಸೋತುಜನಂ ಸವನೇ ನಿಯೋಜೇತ್ವಾ ಯಥಾಪಟಿಞ್ಞಾತಂ ಉತ್ತರವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಮೇಥುನ’’ನ್ತಿಆದಿ। ‘‘ಕತಿ ಆಪತ್ತಿಯೋ’’ತಿ ಅಯಂ ದಿಟ್ಠಸಂಸನ್ದನಾ, ಅದಿಟ್ಠಜೋತನಾ, ವಿಮತಿಚ್ಛೇದನಾ, ಅನುಮತಿ, ಕಥೇತುಕಮ್ಯತಾಪುಚ್ಛಾತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪುಚ್ಛಾನಂ ಕಥೇತುಕಮ್ಯತಾಪುಚ್ಛಾ। ತಿಸ್ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ತಸ್ಸಾ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ।
4. Evaṃ sotujanaṃ savane niyojetvā yathāpaṭiññātaṃ uttaravinicchayaṃ dassetumāha ‘‘methuna’’ntiādi. ‘‘Kati āpattiyo’’ti ayaṃ diṭṭhasaṃsandanā, adiṭṭhajotanā, vimaticchedanā, anumati, kathetukamyatāpucchāti pañcannaṃ pucchānaṃ kathetukamyatāpucchā. Tisso āpattiyo phuseti tassā saṅkhepato vissajjanaṃ.
೫. ಏವಂ ಗಣನಾವಸೇನ ದಸ್ಸಿತಾನಂ ‘‘ಭವೇ’’ತಿಆದಿ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸನಂ। ಖೇತ್ತೇತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಮಗ್ಗಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಅಲ್ಲೋಕಾಸೇ ತಿಲಬೀಜಮತ್ತೇಪಿ ಪದೇಸೇ। ಮೇಥುನಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಭವೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ‘‘ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ‘‘ಯೇಭುಯ್ಯಕ್ಖಾಯಿತೇ’’ತಿ ಇದಂ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ, ಉಪಡ್ಢಕ್ಖಾಯಿತೇಪಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ತಾ। ವಟ್ಟಕತೇ ಮುಖೇ ಅಫುಸನ್ತಂ ಅಙ್ಗಜಾತಂ ಪವೇಸೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
5. Evaṃ gaṇanāvasena dassitānaṃ ‘‘bhave’’tiādi sarūpato dassanaṃ. Khetteti tiṇṇaṃ maggānaṃ aññatarasmiṃ allokāse tilabījamattepi padese. Methunaṃ paṭisevantassa pārājikaṃ bhaveti sambandho. ‘‘Thullaccaya’’nti vuttanti yojanā. ‘‘Yebhuyyakkhāyite’’ti idaṃ nidassanamattaṃ, upaḍḍhakkhāyitepi thullaccayassa heṭṭhā vuttattā. Vaṭṭakate mukhe aphusantaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa dukkaṭaṃ vuttanti yojanā.
೬. ‘‘ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯನ್ತೋ’’ತಿಆದಯೋಪಿ ವುತ್ತನಯಾಯೇವ।
6.‘‘Adinnaṃādiyanto’’tiādayopi vuttanayāyeva.
೭. ಪಞ್ಚಮಾಸಗ್ಘನೇ ವಾಪೀತಿ ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಭಾಗಸಙ್ಖಾತೇ ಪಞ್ಚಮಾಸೇ, ತದಗ್ಘನಕೇ ವಾ। ಅಧಿಕೇ ವಾತಿ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಚಮಾಸಕೇ ವಾ ತದಗ್ಘನಕೇ ವಾ। ಅದಿನ್ನೇ ಪಞ್ಚವೀಸತಿಯಾ ಅವಹಾರಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಅವಹಟೇ ಪರಾಜಯೋ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮಾಸೇ ವಾ ಊನಮಾಸೇ ವಾ ತದಗ್ಘನಕೇ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ। ತತೋ ಮಜ್ಝೇತಿ ಪಞ್ಚಮಾಸಕತೋ ಮಜ್ಝೇ। ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಸಮಾಹಟಾ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಸಮಾಹಾರೋತಿ ವಾ ಪಞ್ಚಮಾಸಂ, ಪಞ್ಚಮಾಸಂ ಅಗ್ಘತೀತಿ ಪಞ್ಚಮಾಸಗ್ಘನಂ, ಪಞ್ಚಮಾಸಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಾಸಗ್ಘನಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಾಸಗ್ಘನಂ, ಏಕದೇಸಸರೂಪೇಕಸೇಸೋಯಂ, ತಸ್ಮಿಂ। ಮಾಸೇ ವಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಮಾಸೋ ಚ ಮಾಸಗ್ಘನಕಞ್ಚ ಮಾಸಮಾಸಗ್ಘನಕೋತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಮಾಸೇ’’ತಿ ಏಕದೇಸಸರೂಪೇಕಸೇಸೋ, ಉತ್ತರಪದಲೋಪೋ ಚ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ।
7.Pañcamāsagghane vāpīti porāṇakassa nīlakahāpaṇassa catutthabhāgasaṅkhāte pañcamāse, tadagghanake vā. Adhike vāti atirekapañcamāsake vā tadagghanake vā. Adinne pañcavīsatiyā avahārānaṃ aññatarena avahaṭe parājayo hotīti attho. Māse vā ūnamāse vā tadagghanake vā dukkaṭaṃ. Tato majjheti pañcamāsakato majjhe. Pañca māsā samāhaṭā, pañcannaṃ māsānaṃ samāhāroti vā pañcamāsaṃ, pañcamāsaṃ agghatīti pañcamāsagghanaṃ, pañcamāsañca pañcamāsagghanañca pañcamāsagghanaṃ, ekadesasarūpekasesoyaṃ, tasmiṃ. Māse vāti etthāpi māso ca māsagghanakañca māsamāsagghanakoti vattabbe ‘‘māse’’ti ekadesasarūpekaseso, uttarapadalopo ca daṭṭhabbo.
‘‘ಪಞ್ಚಮಾಸಗ್ಘನೇ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ವುತ್ತೇಪಿ ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸೇವ ಚತುತ್ಥಭಾಗವಸೇನ ಪಞ್ಚಮಾಸನಿಯಮೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ತಥಾ ಹಿ ಭಗವತಾ ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಞ್ಞಾಪೇನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಬ್ಬಜಿತಂ ಪುರಾಣವೋಹಾರಿಕಮಹಾಮತ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ‘‘ಕಿತ್ತಕೇನ ವತ್ಥುನಾ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಚೋರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಹನತಿ ವಾ ಬನ್ಧತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇತಿ ವಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತೇನ ‘‘ಪಾದೇನ ವಾ ಪಾದಾರಹೇನ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇನೇವ ಪಮಾಣೇನ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯನ್ತಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತಂ। ಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಚ –
‘‘Pañcamāsagghane’’ti sāmaññena vuttepi porāṇakassa nīlakahāpaṇasseva catutthabhāgavasena pañcamāsaniyamo kātabbo. Tathā hi bhagavatā dutiyapārājikaṃ paññāpentena bhikkhūsu pabbajitaṃ purāṇavohārikamahāmattaṃ bhikkhuṃ ‘‘kittakena vatthunā rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṃ gahetvā hanati vā bandhati vā pabbājeti vā’’ti pucchitvā tena ‘‘pādena vā pādārahena vā’’ti vutte teneva pamāṇena adinnaṃ ādiyantassa paññattaṃ. Aṭṭhakathāyañca –
‘‘ಪಞ್ಚಮಾಸಕೋ ಪಾದೋತಿ ಪಾಳಿಂ ಉಲ್ಲಿಙ್ಗಿತ್ವಾ ‘ತದಾ ರಾಜಗಹೇ ವೀಸತಿಮಾಸಕೋ ಕಹಾಪಣೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚಮಾಸಕೋ ಪಾದೋ’। ಏತೇನ ಲಕ್ಖಣೇನ ಸಬ್ಬಜನಪದೇಸು ಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಚತುತ್ಥೋ ಭಾಗೋ ‘ಪಾದೋ’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸೋ ಚ ಖೋ ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸ ವಸೇನ, ನ ಇತರೇಸಂ ದುದ್ರದಾಮಕಾದೀನಂ। ತೇನ ಹಿ ಪಾದೇನ ಅತೀತಾ ಬುದ್ಧಾಪಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಞ್ಞಪೇಸುಂ, ಅನಾಗತಾಪಿ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸನ್ತಿ। ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಞ್ಹಿ ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುಮ್ಹಿ ವಾ ಪಾರಾಜಿಕೇ ವಾ ನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ, ಇಮಾನೇವ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥೂನಿ, ಇಮಾನೇವ ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ, ಇತೋ ಊನಂ ವಾ ಅತಿರೇಕಂ ವಾ ನತ್ಥಿ। ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾಪಿ ಧನಿಯಂ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಪಾದೇನೇವ ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತೋ ‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತ’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೧.೮೮) ವುತ್ತಂ।
‘‘Pañcamāsako pādoti pāḷiṃ ulliṅgitvā ‘tadā rājagahe vīsatimāsako kahāpaṇo hoti, tasmā pañcamāsako pādo’. Etena lakkhaṇena sabbajanapadesu kahāpaṇassa catuttho bhāgo ‘pādo’ti veditabbo. So ca kho porāṇakassa nīlakahāpaṇassa vasena, na itaresaṃ dudradāmakādīnaṃ. Tena hi pādena atītā buddhāpi pārājikaṃ paññapesuṃ, anāgatāpi paññapessanti. Sabbabuddhānañhi pārājikavatthumhi vā pārājike vā nānattaṃ natthi, imāneva cattāri pārājikavatthūni, imāneva cattāri pārājikāni, ito ūnaṃ vā atirekaṃ vā natthi. Tasmā bhagavāpi dhaniyaṃ vigarahitvā pādeneva dutiyapārājikaṃ paññapento ‘yo pana bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhāta’ntiādimāhā’’ti (pārā. aṭṭha. 1.88) vuttaṃ.
ಸಾರತ್ಥದೀಪನಿಯಞ್ಚ –
Sāratthadīpaniyañca –
‘‘ಚತುತ್ಥೋ ಭಾಗೋ ಪಾದೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಇಮಿನಾವ ಸಬ್ಬಜನಪದೇಸು ಕಹಾಪಣಸ್ಸೇವ ವೀಸತಿಮೋ ಭಾಗೋಮಾಸಕೋತಿ ಇದಞ್ಚ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಪೋರಾಣಸತ್ಥಾನುರೂಪಂ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಾ ನೀಲಕಹಾಪಣಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ದುದ್ರದಾಮೇನ ಉಪ್ಪಾದಿತೋ ದುದ್ರದಾಮಕೋ। ಸೋ ಕಿರ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸ ತಿಭಾಗಂ ಅಗ್ಘತೀ’ತಿ ವತ್ವಾ ‘ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ನೀಲಕಹಾಪಣಾ ನ ಸನ್ತಿ, ತತ್ಥಾಪಿ ನೀಲಕಹಾಪಣವಸೇನೇವ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಕಥಂ? ನೀಲಕಹಾಪಣಾನಂ ವಳಞ್ಜನಟ್ಠಾನೇ ಚ ಅವಳಞ್ಜನಟ್ಠಾನೇ ಚ ಸಮಾನಅಗ್ಘವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಭಣ್ಡಂ ನೀಲಕಹಾಪಣೇನ ಸಮಾನಗ್ಘಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಭಾಗಗ್ಘನಕಂ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಪಾದಗ್ಘನಕನ್ತಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ೨.೮೮) ಅಯಮತ್ಥೋವ ವುತ್ತೋ।
‘‘Catuttho bhāgo pādoti veditabboti imināva sabbajanapadesu kahāpaṇasseva vīsatimo bhāgomāsakoti idañca vuttameva hotīti daṭṭhabbaṃ. Porāṇasatthānurūpaṃ lakkhaṇasampannā uppāditā nīlakahāpaṇāti veditabbā. Dudradāmena uppādito dudradāmako. So kira nīlakahāpaṇassa tibhāgaṃ agghatī’ti vatvā ‘yasmiṃ padese nīlakahāpaṇā na santi, tatthāpi nīlakahāpaṇavaseneva paricchedo kātabbo. Kathaṃ? Nīlakahāpaṇānaṃ vaḷañjanaṭṭhāne ca avaḷañjanaṭṭhāne ca samānaagghavasena pavattamānaṃ bhaṇḍaṃ nīlakahāpaṇena samānagghaṃ gahetvā tassa catutthabhāgagghanakaṃ nīlakahāpaṇassa pādagghanakanti paricchinditvā vinicchayo kātabbo’’ti (sārattha. ṭī. 2.88) ayamatthova vutto.
ಏತ್ಥ ಕಹಾಪಣಂ ನಾಮ ಕರೋನ್ತಾ ಸುವಣ್ಣೇನಪಿ ಕರೋನ್ತಿ ರಜತೇನಪಿ ತಮ್ಬೇನಪಿ ಸುವಣ್ಣರಜತತಮ್ಬಮಿಸ್ಸಕೇನಪಿ । ತೇಸು ಕತರಂ ಕಹಾಪಣಂ ನೀಲಕಹಾಪಣನ್ತಿ? ಕೇಚಿ ತಾವ ‘‘ಸುವಣ್ಣಕಹಾಪಣ’’ನ್ತಿ। ಕೇಚಿ ‘‘ಮಿಸ್ಸಕಕಹಾಪಣ’’ನ್ತಿ। ತತ್ಥ ‘‘ಸುವಣ್ಣಕಹಾಪಣ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಾನಂ ಅಯಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುನಾ ಪಾದೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಏಕಲಕ್ಖಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಕಾಲದೇಸಪರಿಭೋಗಾದಿವಸೇನ ಅಗ್ಘನಾನತ್ತಂ ಪಾದಸ್ಸೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಭಗವತಾ ಹಿ ಧಮ್ಮಿಕರಾಜೂಹಿ ಹನನಬನ್ಧನಪಬ್ಬಾಜನಾನುರೂಪೇನೇವ ಅದಿನ್ನಾದಾನೇ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ನ ಇತರಥಾ। ತಸ್ಮಾ ಏಸಾ ಸಬ್ಬದಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಬ್ಯಭಿಚಾರೀತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಚತುತ್ಥೇನ ಪಾದೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ।
Ettha kahāpaṇaṃ nāma karontā suvaṇṇenapi karonti rajatenapi tambenapi suvaṇṇarajatatambamissakenapi . Tesu kataraṃ kahāpaṇaṃ nīlakahāpaṇanti? Keci tāva ‘‘suvaṇṇakahāpaṇa’’nti. Keci ‘‘missakakahāpaṇa’’nti. Tattha ‘‘suvaṇṇakahāpaṇa’’nti vadantānaṃ ayamadhippāyo – pārājikavatthunā pādena sabbattha ekalakkhaṇena bhavitabbaṃ, kāladesaparibhogādivasena agghanānattaṃ pādasseva bhavitabbaṃ. Bhagavatā hi dhammikarājūhi hananabandhanapabbājanānurūpeneva adinnādāne pārājikaṃ paññattaṃ, na itarathā. Tasmā esā sabbadā sabbattha abyabhicārīti suvaṇṇamayassa kahāpaṇassa catutthena pādena bhavitabbanti.
‘‘ಮಿಸ್ಸಕಕಹಾಪಣ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಾನಂ ಪನ ಅಯಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ –
‘‘Missakakahāpaṇa’’nti vadantānaṃ pana ayamadhippāyo –
ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ –
Aṭṭhakathāyaṃ –
‘‘ತದಾ ರಾಜಗಹೇ ವೀಸತಿಮಾಸಕೋ ಕಹಾಪಣೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚಮಾಸಕೋ ಪಾದೋ। ಏತೇನ ಲಕ್ಖಣೇನ ಸಬ್ಬಜನಪದೇಸು ಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಚತುತ್ಥೋ ಭಾಗೋ ‘ಪಾದೋ’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸೋ ಚ ಖೋ ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸ ವಸೇನ, ನ ಇತರೇಸಂ ದುದ್ರದಾಮಕಾದೀನ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೧.೮೮) –
‘‘Tadā rājagahe vīsatimāsako kahāpaṇo hoti, tasmā pañcamāsako pādo. Etena lakkhaṇena sabbajanapadesu kahāpaṇassa catuttho bhāgo ‘pādo’ti veditabbo. So ca kho porāṇakassa nīlakahāpaṇassa vasena, na itaresaṃ dudradāmakādīna’’nti (pārā. aṭṭha. 1.88) –
ವುತ್ತತ್ತಾ, ಸಾರತ್ಥದೀಪನಿಯಞ್ಚ –
Vuttattā, sāratthadīpaniyañca –
‘‘ಪೋರಾಣಸತ್ಥಾನುರೂಪಂ ಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪನ್ನಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಾ ನೀಲಕಹಾಪಣಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ೨.೮೮) –
‘‘Porāṇasatthānurūpaṃ lakkhaṇasampannā uppāditā nīlakahāpaṇāti veditabbā’’ti (sārattha. ṭī. 2.88) –
ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ‘‘ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಪತ್ವಾ ಗರುಕೇ ಠಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ ಚ ಮಿಸ್ಸಕಕಹಾಪಣೋಯೇವ ನೀಲಕಹಾಪಣೋ। ತತ್ಥೇವ ಹಿ ಪೋರಾಣಸತ್ಥವಿಹಿತಂ ಲಕ್ಖಣಂ ದಿಸ್ಸತಿ। ಕಥಂ? ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ, ತಥಾ ರಜತಸ್ಸ, ದಸ ಮಾಸಾ ತಮ್ಬಸ್ಸಾತಿ ಏತೇ ವೀಸತಿ ಮಾಸೇ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಬನ್ಧನತ್ಥಾಯ ವೀಹಿಮತ್ತಂ ಲೋಹಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಚ ಹತ್ಥಿಆದೀನಮಞ್ಞತರಞ್ಚ ರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತೋ ನಿದ್ದೋಸತ್ತಾ ನೀಲಕಹಾಪಣೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ।
Vuttattā ca ‘‘vinayavinicchayaṃ patvā garuke ṭhātabba’’nti vacanato ca missakakahāpaṇoyeva nīlakahāpaṇo. Tattheva hi porāṇasatthavihitaṃ lakkhaṇaṃ dissati. Kathaṃ? Pañca māsā suvaṇṇassa, tathā rajatassa, dasa māsā tambassāti ete vīsati māse missetvā bandhanatthāya vīhimattaṃ lohaṃ pakkhipitvā akkharāni ca hatthiādīnamaññatarañca rūpaṃ dassetvā kato niddosattā nīlakahāpaṇo nāma hotīti.
ಸಿಕ್ಖಾಭಾಜನವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಚ ಕೇಸುಚಿ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ‘‘ಪಾದೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪುರಿಮಪಕ್ಖವಾದೀನಂ ಮತೇನ ಪಾಠೋ ಲಿಖಿತೋ। ಕೇಸುಚಿ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ದುತಿಯಪಕ್ಖವಾದೀನಂ ಮತೇನ ‘‘ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಹಿರಞ್ಞಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ಲಿಖಿತೋ। ಸೀಹಳಭಾಸಾಯ ಪೋರಾಣಕೇಹಿ ಲಿಖಿತಾಯ ಸಾಮಣೇರಸಿಕ್ಖಾಯ ಪನ –
Sikkhābhājanavinicchaye ca kesuci potthakesu ‘‘pādo nāma pañca māsā suvaṇṇassā’’ti purimapakkhavādīnaṃ matena pāṭho likhito. Kesuci potthakesu dutiyapakkhavādīnaṃ matena ‘‘pañca māsā hiraññassā’’ti pāṭho likhito. Sīhaḷabhāsāya porāṇakehi likhitāya sāmaṇerasikkhāya pana –
‘‘ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ನೀಲಕಹಾಪಣಸ್ಸಾತಿ ವುತ್ತಅಟ್ಠಕಥಾವಚನಸ್ಸ, ಪೋರಾಣಕೇ ರತನಸುತ್ತಾಭಿಧಾನಕಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಕಹಾಪಣಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಚ ಅನುರೂಪತೋ ‘ಸುವಣ್ಣರಜತತಮ್ಬಾನಿ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕತಕಹಾಪಣಂ ಕಹಾಪಣಂ ನಾಮಾ’ತಿ ಚ ‘ಸಾಮಣೇರಾನಮುಪಸಮ್ಪನ್ನಾನಞ್ಚ ಅದಿನ್ನಾದಾನಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಕೋ ವಿಸೇಸೋ’ತಿ ಪುಚ್ಛಂ ಕತ್ವಾ ‘ಸಾಮಣೇರಾನಂ ದಸಿಕಸುತ್ತೇನಾಪಿ ಪಾರಾಜಿಕೋ ಹೋತಿ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ಪನ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ವೀಸತಿವೀಹಿಮತ್ತೇನಾ’’ತಿ –
‘‘Porāṇakassa nīlakahāpaṇassāti vuttaaṭṭhakathāvacanassa, porāṇake ratanasuttābhidhānakasutte vuttakahāpaṇalakkhaṇassa ca anurūpato ‘suvaṇṇarajatatambāni missetvā uṭṭhāpetvā katakahāpaṇaṃ kahāpaṇaṃ nāmā’ti ca ‘sāmaṇerānamupasampannānañca adinnādānapārājikavatthumhi ko viseso’ti pucchaṃ katvā ‘sāmaṇerānaṃ dasikasuttenāpi pārājiko hoti, upasampannānaṃ pana suvaṇṇassa vīsativīhimattenā’’ti –
ಚ ವಿಸೇಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ।
Ca viseso dassito.
ತಂ ಪನ ಸುವಣ್ಣಮಾಸಕವಸೇನ ಅಡ್ಢತಿಯಮಾಸಕಂ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಚಮಾಸಕೇನ ಚ ಭಗವತಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ। ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಸಬ್ಬದೇಸೇಸು ಅಲಬ್ಭಮಾನತ್ತಾ ಸಬ್ಬದೇಸಸಾಧಾರಣೇನ ತಸ್ಸ ಮಿಸ್ಸಕಕಹಾಪಣಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಾಸಪಾದಗ್ಘನಕೇನ ಸುವಣ್ಣೇನೇವ ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುಮ್ಹಿ ನಿಯಮಿತೇ ಸಬ್ಬದೇಸವಾಸೀನಂ ಉಪಕಾರಾಯ ಹೋತೀತಿ ಏವಂ ಸುವಣ್ಣೇನೇವ ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಕತೋ। ಅಯಮೇವ ನಿಯಮೋ ಸೀಹಳಾಚರಿಯವಾದೇಹಿ ಸಾರೋತಿ ಗಹಿತೋ। ತಸ್ಮಾ ಸಿಕ್ಖಾಗರುಕೇಹಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪೇಸಲೇಹಿ ವಿನಯಧರೇಹಿ ಅಯಮೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಸಾರತೋ ಪಚ್ಚೇತಬ್ಬೋ। ಹೋನ್ತಿ ಚೇತ್ಥ –
Taṃ pana suvaṇṇamāsakavasena aḍḍhatiyamāsakaṃ hoti, pañcamāsakena ca bhagavatā pārājikaṃ paññattaṃ. Tasmā tassa yathāvuttalakkhaṇassa kahāpaṇassa sabbadesesu alabbhamānattā sabbadesasādhāraṇena tassa missakakahāpaṇassa pañcamāsapādagghanakena suvaṇṇeneva pārājikavatthumhi niyamite sabbadesavāsīnaṃ upakārāya hotīti evaṃ suvaṇṇeneva pārājikavatthuparicchedo kato. Ayameva niyamo sīhaḷācariyavādehi sāroti gahito. Tasmā sikkhāgarukehi sabbattha pesalehi vinayadharehi ayameva vinicchayo sārato paccetabbo. Honti cettha –
‘‘ಹೇಮರಜತತಮ್ಬೇಹಿ, ಸತ್ಥೇ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಲಕ್ಖಣಂ।
‘‘Hemarajatatambehi, satthe niddiṭṭhalakkhaṇaṃ;
ಅಹಾಪೇತ್ವಾ ಕತೋ ವೀಸ-ಮಾಸೋ ನೀಲಕಹಾಪಣೋ॥
Ahāpetvā kato vīsa-māso nīlakahāpaṇo.
ಹೇಮಪಾದಂ ಸಜ್ಝುಪಾದಂ, ತಮ್ಬಪಾದದ್ವಯಞ್ಹಿ ಸೋ।
Hemapādaṃ sajjhupādaṃ, tambapādadvayañhi so;
ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ರೂಪಮಪ್ಪೇತ್ವಾ, ಕಾತುಂ ಸತ್ಥೇಸು ದಸ್ಸಿತೋ॥
Missetvā rūpamappetvā, kātuṃ satthesu dassito.
‘ಏಲಾ’ತಿ ವುಚ್ಚತೇ ದೋಸೋ, ನಿದ್ದೋಸತ್ತಾ ತಥೀರಿತೋ।
‘Elā’ti vuccate doso, niddosattā tathīrito;
ತಸ್ಸ ಪಾದೋ ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ, ವೀಸವೀಹಗ್ಘನೋ ಮತೋ॥
Tassa pādo suvaṇṇassa, vīsavīhagghano mato.
ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಪದೇಸೇ ಸೋ, ನ ವತ್ತತಿ ಕಹಾಪಣೋ।
Yasmiṃ pana padese so, na vattati kahāpaṇo;
ವೀಸಸೋವಣ್ಣವೀಹಗ್ಘಂ, ತಪ್ಪಾದಗ್ಘನ್ತಿ ವೇದಿಯಂ॥
Vīsasovaṇṇavīhagghaṃ, tappādagghanti vediyaṃ.
ವೀಸಸೋವಣ್ಣವೀಹಗ್ಘಂ, ಥೇನೇನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖವೋ ತತೋ।
Vīsasovaṇṇavīhagghaṃ, thenentā bhikkhavo tato;
ಚವನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞಗುಣಾ, ಇಚ್ಚಾಹು ವಿನಯಞ್ಞುನೋ’’ತಿ॥
Cavanti sāmaññaguṇā, iccāhu vinayaññuno’’ti.
೯. ಓಪಾತನ್ತಿ ಆವಾಟಂ। ದುಕ್ಖೇ ಜಾತೇತಿ ಯೋಜನಾ।
9.Opātanti āvāṭaṃ. Dukkhe jāteti yojanā.
೧೦. ಉತ್ತರಿಂ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಮಜ್ಝಪದಲೋಪಂ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ‘‘ಉತ್ತರಿಂ ಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಾನಂ ಝಾಯೀನಞ್ಚೇವ ಅರಿಯಾನಞ್ಚ ಧಮ್ಮಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ। ಅತ್ತುಪನಾಯಿಕನ್ತಿ ಅತ್ತನಿ ತಂ ಉಪನೇತಿ ‘‘ಮಯಿ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಸಮುದಾಚರನ್ತೋ, ಅತ್ತಾನಂ ವಾ ತತ್ಥ ಉಪನೇತಿ ‘‘ಅಹಂ ಏತ್ಥ ಸನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಮುದಾಚರನ್ತೋತಿ ಅತ್ತುಪನಾಯಿಕೋ, ತಂ ಅತ್ತುಪನಾಯಿಕಂ, ಏವಂ ಕತ್ವಾ ವದನ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ।
10.Uttariṃ dhammanti ettha ‘‘uttarimanussadhamma’’nti vattabbe niruttinayena majjhapadalopaṃ, niggahītāgamañca katvā ‘‘uttariṃ dhamma’’nti vuttaṃ. Uttarimanussānaṃ jhāyīnañceva ariyānañca dhammaṃ uttarimanussadhammaṃ. Attupanāyikanti attani taṃ upaneti ‘‘mayi atthī’’ti samudācaranto, attānaṃ vā tattha upaneti ‘‘ahaṃ ettha sandissāmī’’ti samudācarantoti attupanāyiko, taṃ attupanāyikaṃ, evaṃ katvā vadantoti sambandho.
೧೧. ಪರಿಯಾಯೇತಿ ‘‘ಯೋ ತೇ ವಿಹಾರೇ ವಸತಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ॰ ೨೮೭) ಪರಿಯಾಯಭಣನೇ। ಞಾತೇತಿ ಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಣತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವಿಞ್ಞುಮ್ಹಿ ಮನುಸ್ಸಜಾತಿಕೇ ಅಚಿರೇನ ಞಾತೇ। ನೋ ಚೇತಿ ನೋ ಚೇ ಜಾನಾತಿ।
11.Pariyāyeti ‘‘yo te vihāre vasati, so bhikkhu arahā’’tiādinā (pari. 287) pariyāyabhaṇane. Ñāteti yaṃ uddissa bhaṇati, tasmiṃ viññumhi manussajātike acirena ñāte. No ceti no ce jānāti.
ಇತಿ ಉತ್ತರೇ ಲೀನತ್ಥಪಕಾಸನಿಯಾ
Iti uttare līnatthapakāsaniyā
ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Pārājikakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
೧೩. ಚೇತೇತಿ, ಉಪಕ್ಕಮತಿ, ಮುಚ್ಚತಿ, ಏವಂ ಅಙ್ಗತ್ತಯೇ ಪುಣ್ಣೇ ಗರುಕಂ ವುತ್ತಂ। ದ್ವಙ್ಗೇ ಚೇತೇತಿ, ಉಪಕ್ಕಮತಿ ಯದಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ, ಏವಂ ಅಙ್ಗದ್ವಯೇ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಪಯೋಜೇತ್ವಾ ಉಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಅಙ್ಗಜಾತಾಮಸನಂ, ಪರಸ್ಸ ಆಣಾಪನನ್ತಿ ಏವರೂಪೇ ಸಾಹತ್ಥಿಕಾಣತ್ತಿಕಪಯೋಗೇ।
13. Ceteti, upakkamati, muccati, evaṃ aṅgattaye puṇṇe garukaṃ vuttaṃ. Dvaṅge ceteti, upakkamati yadi na muccati, evaṃ aṅgadvaye thullaccayanti yojanā. Payogeti payojetvā upakkamituṃ aṅgajātāmasanaṃ, parassa āṇāpananti evarūpe sāhatthikāṇattikapayoge.
೧೪. ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಉಪರೂಪರಿ ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛನಂ ಞಾತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ತಂ ಅವತ್ತುಕಾಮೋ ಆಹ ‘‘ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿಆದಿ। ಮಯಮ್ಪಿ ಯದೇತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇ ಅವುತ್ತಮನುತ್ತಾನತ್ಥಞ್ಚ, ತದೇವ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ।
14. Vuttanayeneva uparūpari pañhāpucchanaṃ ñātuṃ sakkāti taṃ avattukāmo āha ‘‘ito paṭṭhāyā’’tiādi. Mayampi yadettha pubbe avuttamanuttānatthañca, tadeva vaṇṇayissāma.
೧೫. ಕಾಯೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯೇನ। ಕಾಯನ್ತಿ ಇತ್ಥಿಯಾ ಕಾಯಂ। ಏಸ ನಯೋ ‘‘ಕಾಯಬದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ।
15.Kāyenāti attano kāyena. Kāyanti itthiyā kāyaṃ. Esa nayo ‘‘kāyabaddha’’nti etthāpi.
೧೬. ಅತ್ತನೋ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಇತ್ಥಿಯಾ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇ ಫುಟ್ಠೇ ತು ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
16. Attano kāyena paṭibaddhena itthiyā kāyapaṭibaddhe phuṭṭhe tu dukkaṭanti yojanā.
೧೭. ತಿಸ್ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಸಿಯುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ದ್ವಿನ್ನಂ ಮಗ್ಗಾನನ್ತಿ ವಚ್ಚಮಗ್ಗಪಸ್ಸಾವಮಗ್ಗಾನಂ।
17.Tisso āpattiyo siyunti yojanā. Dvinnaṃ maggānanti vaccamaggapassāvamaggānaṃ.
೧೮. ವಣ್ಣಾದಿಭಞ್ಞೇತಿ ವಣ್ಣಾದಿನಾ ಭಣನೇ। ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇ ವಣ್ಣಾದಿನಾ ಭಞ್ಞೇ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
18.Vaṇṇādibhaññeti vaṇṇādinā bhaṇane. Kāyapaṭibaddhe vaṇṇādinā bhaññe dukkaṭanti yojanā.
೧೯. ಅತ್ತಕಾಮಚರಿಯಾಯಾತಿ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯ।
19.Attakāmacariyāyāti attakāmapāricariyāya.
೨೦. ಪಣ್ಡಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇಪಿ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯ ವಣ್ಣಂ ವದತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋತಿ ಯೋಜನಾ। ತಿರಚ್ಛಾನಗತಸ್ಸಾಪಿ ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
20. Paṇḍakassa santikepi attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ vadato tassa bhikkhunoti yojanā. Tiracchānagatassāpi santiketi etthāpi eseva nayo.
೨೧. ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಮನ್ತರೇ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಂ ಸಞ್ಚರಣಭಾವಂ ಸಮಾಪನ್ನೇ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನವೀಮಂಸಾಪಚ್ಚಾಹರಣಕತ್ತಿಕೇ ಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಸ್ಸ ಬುಧೋ ಗರುಕಂ ನಿದ್ದಿಸೇತಿ ಯೋಜನಾ।
21. Itthipurisānamantare sañcarittaṃ sañcaraṇabhāvaṃ samāpanne bhikkhumhi paṭiggaṇhanavīmaṃsāpaccāharaṇakattike sampanne tassa budho garukaṃ niddiseti yojanā.
೨೨. ದ್ವಙ್ಗಸಮಾಯೋಗೇತಿ ತೀಸ್ವೇತೇಸು ದ್ವಿನ್ನಂ ಅಙ್ಗಾನಂ ಯಥಾಕಥಞ್ಚಿ ಸಮಾಯೋಗೇ। ಅಙ್ಗೇ ಸತಿ ಪನೇಕಸ್ಮಿನ್ತಿ ತಿಣ್ಣಮೇಕಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅಙ್ಗೇ ಸತಿ।
22.Dvaṅgasamāyogeti tīsvetesu dvinnaṃ aṅgānaṃ yathākathañci samāyoge. Aṅge sati panekasminti tiṇṇamekasmiṃ pana aṅge sati.
೨೪. ಪಯೋಗೇತಿ ‘‘ಅದೇಸಿತವತ್ಥುಕಂ ಪಮಾಣಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಕುಟಿಂ, ಅದೇಸಿತವತ್ಥುಕಂ ಮಹಲ್ಲಕವಿಹಾರಞ್ಚ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪಕರಣತ್ಥಂ ಅರಞ್ಞಗಮನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಪಯೋಗೇ। ಏಕಪಿಣ್ಡೇ ಅನಾಗತೇತಿ ಸಬ್ಬಪರಿಯನ್ತಿಮಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ।
24.Payogeti ‘‘adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ kuṭiṃ, adesitavatthukaṃ mahallakavihārañca kāressāmī’’ti upakaraṇatthaṃ araññagamanato paṭṭhāya sabbapayoge. Ekapiṇḍe anāgateti sabbapariyantimaṃ piṇḍaṃ sandhāya vuttaṃ.
೨೫. ಇಧ ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಅನುದ್ಧಂಸೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
25. Idha yo bhikkhu amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsetīti yojanā.
೨೬. ಓಕಾಸಂ ನ ಚ ಕಾರೇತ್ವಾತಿ ‘‘ಕರೋತು ಮೇ, ಆಯಸ್ಮಾ, ಓಕಾಸಂ, ಅಹಂ ತೇ ವತ್ತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಏವಂ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಓಕಾಸಂ ಅಕಾರಾಪೇತ್ವಾ।
26.Okāsaṃna ca kāretvāti ‘‘karotu me, āyasmā, okāsaṃ, ahaṃ te vattukāmo’’ti evaṃ tena bhikkhunā okāsaṃ akārāpetvā.
೨೮. ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯೇತಿ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಪದೇನ ಉಪಲಕ್ಖಿತಸಿಕ್ಖಾಪದೇ। ಏವಂ ಅಞ್ಞತ್ರಪಿ ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।
28.Aññabhāgiyeti aññabhāgiyapadena upalakkhitasikkhāpade. Evaṃ aññatrapi īdisesu ṭhānesu attho veditabbo.
೨೯. ‘‘ಸಮನುಭಾಸನಾಯ ಏವಾ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜನ್ತಿ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಜನ್ತೋ।
29. ‘‘Samanubhāsanāya evā’’ti padacchedo. Na paṭinissajanti appaṭinissajanto.
೩೦. ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪನ್ನೋ ಸಿಯಾ, ದ್ವೀಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಹಿ ಥುಲ್ಲತಂ ಆಪನ್ನೋ ಸಿಯಾ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಓಸಾನೇ ಗರುಕಂ ಆಪನ್ನೋ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ। ‘‘ಥುಲ್ಲತ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾಪತ್ತಿಉಪಲಕ್ಖಣವಚನಂ।
30. Ñattiyā dukkaṭaṃ āpanno siyā, dvīhi kammavācāhi thullataṃ āpanno siyā, kammavācāya osāne garukaṃ āpanno siyāti yojanā. ‘‘Thullata’’nti idaṃ thullaccayāpattiupalakkhaṇavacanaṃ.
೩೧. ಚತೂಸು ಯಾವತತಿಯಕೇಸು ಪಠಮೇ ಆಪತ್ತಿಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇತರೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ತೇನಪಿ ಏಕಪರಿಚ್ಛೇದತ್ತಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯಮೇವ ತೇಸು ಅತಿದಿಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭೇದಾನುವತ್ತಕೇ’’ತಿಆದಿ।
31. Catūsu yāvatatiyakesu paṭhame āpattiparicchedaṃ dassetvā itaresaṃ tiṇṇaṃ tenapi ekaparicchedattā tattha vuttanayameva tesu atidisanto āha ‘‘bhedānuvattake’’tiādi.
ಇತಿ ಉತ್ತರೇ ಲೀನತ್ಥಪಕಾಸನಿಯಾ
Iti uttare līnatthapakāsaniyā
ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Saṅghādisesakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
೩೨. ಅತಿರೇಕಚೀವರನ್ತಿ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಂ, ಅವಿಕಪ್ಪಿತಂ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಲದ್ಧಾ ದಸಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೋ ಏಕಮೇವ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಆಪಜ್ಜತಿ। ತಿಚೀವರೇನ ಏಕರತ್ತಿಮ್ಪಿ ವಿನಾ ವಸನ್ತೋ ಏಕಮೇವ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಆಪಜ್ಜತಿ। ಇದಞ್ಚ ಜಾತಿವಸೇನ ಏಕತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತೀನಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬತ್ತಾ।
32.Atirekacīvaranti anadhiṭṭhitaṃ, avikappitaṃ vikappanupagapamāṇaṃ cīvaraṃ laddhā dasāhaṃ atikkamanto ekameva nissaggiyaṃ pācittiyaṃ āpajjati. Ticīvarena ekarattimpi vinā vasanto ekameva nissaggiyaṃ pācittiyaṃ āpajjati. Idañca jātivasena ekattaṃ sandhāya vuttaṃ vatthugaṇanāya āpattīnaṃ paricchinditabbattā.
೩೩. ಗಹೇತ್ವಾಕಾಲಚೀವರನ್ತಿ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ। ಮಾಸನ್ತಿ ಸತಿಯಾ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ಮಾಸಂ। ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೋತಿ ಸತಿಯಾಪಿ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ ವೀತಿಕ್ಕಮನ್ತೋ ಅನ್ತೋಮಾಸೇ ಅನಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ, ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ವಾ ತಿಂಸದಿವಸಾನಿ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೋ, ಚೀವರುಪ್ಪಾದದಿವಸಂ ಅರುಣಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಏಕತಿಂಸಮಂ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏಕಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಉದೀರಿತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
33.Gahetvākālacīvaranti akālacīvaraṃ paṭiggahetvā. Māsanti satiyā paccāsāya nikkhipituṃ anuññātaṃ māsaṃ. Atikkamantoti satiyāpi paccāsāya vītikkamanto antomāse anadhiṭṭhahitvā, avikappetvā vā tiṃsadivasāni atikkamanto, cīvaruppādadivasaṃ aruṇaṃ ādiṃ katvā ekatiṃsamaṃ aruṇaṃ uṭṭhāpentoti attho. Ekaṃ nissaggiyaṃ āpattiṃ āpajjatīti udīritanti yojanā.
೩೪. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ। ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪುರಾಣಚೀವರನ್ತಿ ಏಕವಾರಮ್ಪಿ ಪರಿಭುತ್ತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಆದೀನಮಞ್ಞತರಂ ಚೀವರಂ।
34.Aññātikāya bhikkhuniyā. Yaṃkiñci purāṇacīvaranti ekavārampi paribhuttaṃ saṅghāṭiādīnamaññataraṃ cīvaraṃ.
೩೫. ಪಯೋಗಸ್ಮಿನ್ತಿ ‘‘ಧೋವಾ’’ತಿಆದಿಕೇ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಣತ್ತಿಕಪಯೋಗೇ, ಏವಂ ಆಣತ್ತಾಯ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಉದ್ಧನಾದಿಕೇ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಪಯೋಗೇ ಚ। ‘‘ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾವ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಚ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
35.Payogasminti ‘‘dhovā’’tiādike bhikkhuno āṇattikapayoge, evaṃ āṇattāya ca bhikkhuniyā uddhanādike sabbasmiṃ payoge ca. ‘‘Nissaggiyāva pācitti hotīti nissaggiyā pācitti ca hotīti yojanā.
೩೬. ಪಟಿಗಣ್ಹತೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಾರಿವತ್ತಕಾ’’ತಿ ಯೋಜನಾ।
36.Paṭigaṇhatoti ettha ‘‘aññatra pārivattakā’’ti yojanā.
೩೮. ಪಯೋಗಸ್ಮಿನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಪನಪಯೋಗೇ। ವಿಞ್ಞಾಪಿತೇತಿ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಚೀವರೇ ಪಟಿಲದ್ಧೇ।
38.Payogasminti viññāpanapayoge. Viññāpiteti viññāpitacīvare paṭiladdhe.
೩೯. ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರೋ ವಾ ನಟ್ಠಚೀವರೋ ವಾ ಭಿಕ್ಖು। ತದುತ್ತರಿನ್ತಿ ಸನ್ತರುತ್ತರಪರಮತೋ ಉತ್ತರಿಂ।
39.Bhikkhūti acchinnacīvaro vā naṭṭhacīvaro vā bhikkhu. Taduttarinti santaruttaraparamato uttariṃ.
೪೧. ಪಯೋಗೇತಿ ವಿಕಪ್ಪನಾಪಜ್ಜನಪಯೋಗೇ।
41.Payogeti vikappanāpajjanapayoge.
೪೨. ದುವೇತಿ ದುಕ್ಕಟಪಾಚಿತ್ತಿಯವಸೇನ ದುವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ।
42.Duveti dukkaṭapācittiyavasena duve āpattiyo phuseti yojetabbaṃ.
೪೪. ಪಯೋಗೇತಿ ಅನುಞ್ಞಾತಪಯೋಗತೋ ಅತಿರೇಕಾಭಿನಿಪ್ಫಾದನಪಯೋಗೇ। ಲಾಭೇತಿ ಚೀವರಸ್ಸ ಪಟಿಲಾಭೇ।
44.Payogeti anuññātapayogato atirekābhinipphādanapayoge. Lābheti cīvarassa paṭilābhe.
ಕಥಿನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಪಠಮಾ।
Kathinavaggavaṇṇanā paṭhamā.
೪೫. ಕೋಸಿಯವಗ್ಗಸ್ಸ ಆದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಕರಣಕಾರಾಪನಪಯೋಗೇ। ಲಾಭೇತಿ ಕತ್ವಾ ವಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ವಾ ಪರಿನಿಟ್ಠಾಪನೇ।
45. Kosiyavaggassa ādīsu pañcasu sikkhāpadesu dve dve āpattiyoti yojanā. Payogeti karaṇakārāpanapayoge. Lābheti katvā vā kāretvā vā pariniṭṭhāpane.
೪೬. ‘‘ಗಹೇತ್ವಾ ಏಳಕಲೋಮಾನೀ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೋ।
46. ‘‘Gahetvā eḷakalomānī’’ti padacchedo. Atikkamanti atikkamanto.
೪೭. ಅಞ್ಞಾಯಾತಿ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ। ‘‘ಧೋವಾಪೇತಿ ಏಳಲೋಮಕ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಏಳಲೋಮಕನ್ತಿ ಏಳಕಲೋಮಾನಿ। ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಕ-ಕಾರಸ್ಸ ವಿಪರಿಯಾಯೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಧೋವಾಪನಪಯೋಗೇ।
47.Aññāyāti aññātikāya bhikkhuniyā. ‘‘Dhovāpeti eḷalomaka’’nti padacchedo. Eḷalomakanti eḷakalomāni. Niruttinayena ka-kārassa vipariyāyo. Payogeti dhovāpanapayoge.
೪೮. ಪಯೋಗೇತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನಪಯೋಗೇ।
48.Payogeti paṭiggaṇhanapayoge.
೪೯. ನಾನಾಕಾರನ್ತಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ। ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು। ಸಮಾಪನ್ನೇತಿ ಸಂವೋಹಾರೇ ಸಮಾಪನ್ನೇ ಸತಿ। ಪಯೋಗೇತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜನಪಯೋಗೇ।
49.Nānākāranti nānappakāraṃ. Samāpajjanti samāpajjanto bhikkhu. Samāpanneti saṃvohāre samāpanne sati. Payogeti samāpajjanapayoge.
೫೦. ಪಯೋಗೇತಿ ಕಯವಿಕ್ಕಯಾಪಜ್ಜನಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಮಿಂ ಕತೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಣ್ಡೇ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಭಾವಂ ನೀತೇ।
50.Payogeti kayavikkayāpajjanapayoge. Tasmiṃ kateti tasmiṃ bhaṇḍe attano santakabhāvaṃ nīte.
ಕೋಸಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ದುತಿಯಾ।
Kosiyavaggavaṇṇanā dutiyā.
೫೧. ಅತಿರೇಕಕನ್ತಿ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಂ, ಅವಿಕಪ್ಪಿತಂ ವಾ ಪತ್ತಂ। ದಸಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಮೇನ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕಾವ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
51.Atirekakanti anadhiṭṭhitaṃ, avikappitaṃ vā pattaṃ. Dasāhaṃ atikkamentassa tassa bhikkhuno ekāva nissaggiyāpatti hotīti yojanā.
೫೨-೩. ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಬನ್ಧನಾನೀತಿ ಅಪಞ್ಚಬನ್ಧನೋ, ತಸ್ಮಿಂ, ಊನಪಞ್ಚಬನ್ಧನೇ ಪತ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ವಿಞ್ಞಾಪನಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ಲಾಭೇ ಪಟಿಲಾಭೇ।
52-3. Natthi etassa pañca bandhanānīti apañcabandhano, tasmiṃ, ūnapañcabandhane patteti attho. Payogeti viññāpanapayoge. Tassa pattassa lābhe paṭilābhe.
೫೪. ಭೇಸಜ್ಜನ್ತಿ ಸಪ್ಪಿಆದಿಕಂ।
54.Bhesajjanti sappiādikaṃ.
೫೫. ಪಯೋಗೇತಿ ಪರಿಯೇಸನಪಯೋಗೇ।
55.Payogeti pariyesanapayoge.
೫೬. ಪಯೋಗೇತಿ ಅಚ್ಛಿನ್ದನಅಚ್ಛಿನ್ದಾಪನಪಯೋಗೇ। ಹಟೇತಿ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಹಿತೇ।
56.Payogeti acchindanaacchindāpanapayoge. Haṭeti acchinditvā gahite.
೫೭. ದ್ವೇ ಪನಾಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ವಾಯಾಪನಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಪಚ್ಛಿಮಚೀವರಪಮಾಣೇನ ವೀತೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
57.Dve panāpattiyo phuseti vāyāpanapayoge dukkaṭaṃ, vikappanupagapacchimacīvarapamāṇena vīte nissaggiyanti dve āpattiyo āpajjatīti attho.
೫೮-೯. ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅಪ್ಪವಾರಿತೋ ಅಞ್ಞಾತಕಸ್ಸೇವ ತನ್ತವಾಯೇ ಸಮೇಚ್ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚೀವರೇ ವಿಕಪ್ಪಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋ ಹೋತಿ। ಸೋತಿ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು। ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನ ಸಂಸಯೋತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ವಿಕಪ್ಪಾಪಜ್ಜನಪಯೋಗೇ।
58-9. Yo pana bhikkhu appavārito aññātakasseva tantavāye samecca upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjanto hoti. Soti so bhikkhu. Dve āpattiyo āpajjati, na saṃsayoti yojanā. Payogeti vikappāpajjanapayoge.
೬೦. ಅಚ್ಚೇಕಸಞ್ಞಿತಂ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ। ಕಾಲನ್ತಿ ಚೀವರಕಾಲಂ।
60. Accekasaññitaṃ cīvaraṃ paṭiggahetvāti yojanā. Kālanti cīvarakālaṃ.
೬೧. ತಿಣ್ಣಮಞ್ಞತರಂ ವತ್ಥನ್ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಚೀವರಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಚೀವರಂ। ಘರೇತಿ ಅನ್ತರಘರೇ। ನಿದಹಿತ್ವಾತಿ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ। ತೇನ ಚೀವರೇನ ವಿನಾ ಛಾರತ್ತತೋ ಅಧಿಕಂ ದಿವಸಂ ಯಸ್ಸ ಆರಞ್ಞಕಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಗೋಚರಗಾಮೇ ತಂ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ತಮ್ಹಾ ವಿಹಾರಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವಸನ್ತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ।
61.Tiṇṇamaññataraṃ vatthanti tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ. Ghareti antaraghare. Nidahitvāti nikkhipitvā. Tena cīvarena vinā chārattato adhikaṃ divasaṃ yassa āraññakassa vihārassa gocaragāme taṃ cīvaraṃ nikkhittaṃ, tamhā vihārā aññatra vasanto nissaggiyaṃ phuseti yojanā.
೬೨. ಸಙ್ಘಿಕಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಣತಂ ಜಾನಂ ಜಾನನ್ತೋ।
62. Saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ jānaṃ jānanto.
೬೩. ಪಯೋಗೇತಿ ಪರಿಣಾಮನಪಯೋಗೇ। ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಪಾರಾಜಿಕಾದೀಸು ಸಬ್ಬಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು। ಅಪ್ಪನಾವಾರಪರಿಹಾನೀತಿ ಪರಿವಾರೇ ಪಠಮಂ ವುತ್ತಕತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರಸ್ಸ ಪರಿಹಾಪನಂ, ಇಧ ಅವಚನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ, ತಸ್ಸ ವಾರಸ್ಸ ಪರಿವಾರೇ ಸಬ್ಬಪಠಮತ್ತಾ ಪಠಮಂ ವತ್ತಬ್ಬಭಾವೇಪಿ ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಪಚ್ಛಾ ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೇನ ಮಯಾ ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಠಮಂ ಆಪತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ ತದನನ್ತರೋ ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೋ ಪಠಮಂ ವುತ್ತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
63.Payogeti pariṇāmanapayoge. Sabbatthāti pārājikādīsu sabbasikkhāpadesu. Appanāvāraparihānīti parivāre paṭhamaṃ vuttakatthapaññattivārassa parihāpanaṃ, idha avacananti attho, tassa vārassa parivāre sabbapaṭhamattā paṭhamaṃ vattabbabhāvepi tattha vattabbaṃ pacchā gaṇhitukāmena mayā taṃ ṭhapetvā paṭhamaṃ āpattidassanatthaṃ tadanantaro katāpattivāro paṭhamaṃ vuttoti adhippāyo.
ಪತ್ತವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ತತಿಯಾ।
Pattavaggavaṇṇanā tatiyā.
ಇತಿ ಉತ್ತರೇ ಲೀನತ್ಥಪಕಾಸನಿಯಾ
Iti uttare līnatthapakāsaniyā
ತಿಂಸನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Tiṃsanissaggiyakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
೬೪. ಮನುಸ್ಸುತ್ತರಿಧಮ್ಮೇತಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮೇ। ಅಭೂತಸ್ಮಿಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮೇ ಸಮುಲ್ಲಪಿತೇ ಪರಾಜಯೋ ಪಾರಾಜಿಕಾಪತ್ತಿ।
64.Manussuttaridhammeti uttarimanussadhamme. Abhūtasmiṃ uttarimanussadhamme samullapite parājayo pārājikāpatti.
೬೫. ಅಮೂಲನ್ತಿಮವತ್ಥುನಾ ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೋದನಾಯ ಗರು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ಪರಿಯಾಯವಚನೇತಿ ‘‘ಯೋ ತೇ ವಿಹಾರೇ ವಸತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ॰ ೨೮೭) ಪರಿಯಾಯೇನ ಕಥನೇ। ಞಾತೇತಿ ಯಸ್ಸ ಕಥೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವಚನಾನನ್ತರಮೇವ ಞಾತೇ।
65.Amūlantimavatthunā amūlakena pārājikena dhammena bhikkhuṃ codanāya garu saṅghādiseso hotīti yojanā. Pariyāyavacaneti ‘‘yo te vihāre vasatī’’tiādinā (pari. 287) pariyāyena kathane. Ñāteti yassa katheti, tasmiṃ vacanānantarameva ñāte.
೬೬. ನೋ ಚೇ ಪನ ವಿಜಾನಾತೀತಿ ಅಥ ತಂ ಪರಿಯಾಯೇನ ವುತ್ತಂ ವಚನಾನನ್ತರಮೇವ ಸಚೇ ನ ಜಾನಾತಿ। ಸಮುದಾಹಟನ್ತಿ ಕಥಿತಂ।
66.Noce pana vijānātīti atha taṃ pariyāyena vuttaṃ vacanānantarameva sace na jānāti. Samudāhaṭanti kathitaṃ.
೬೭. ಓಮಸತೋ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ದುವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವುತ್ತಾ। ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಓಮಸತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಸಿಯಾ। ಇತರಂ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಓಮಸತೋ ದುಕ್ಕಟಂ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
67. Omasato bhikkhussa duve āpattiyo vuttā. Upasampannaṃ omasato pācitti siyā. Itaraṃ anupasampannaṃ omasato dukkaṭaṃ siyāti yojanā.
೬೮. ಪೇಸುಞ್ಞಹರಣೇಪಿ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ।
68. Pesuññaharaṇepi dve āpattiyo honti.
೬೯. ಪಯೋಗೇತಿ ಪದಸೋ ಧಮ್ಮಂ ವಾಚೇನ್ತಸ್ಸ ವಚನಕಿರಿಯಾರಮ್ಭತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಪದಾದೀನಂ ಪರಿಸಮಾಪನಂ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಅಕ್ಖರುಚ್ಚಾರಣಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ। ಪದಾನಂ ಪರಿಸಮತ್ತಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ।
69.Payogeti padaso dhammaṃ vācentassa vacanakiriyārambhato paṭṭhāya yāva padādīnaṃ parisamāpanaṃ, etthantare akkharuccāraṇapayoge dukkaṭaṃ. Padānaṃ parisamattiyaṃ pācittiyaṃ.
೭೦. ‘‘ತಿರತ್ತಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸಹಸೇಯ್ಯಾಯಾ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಸಹಸೇಯ್ಯಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸಹಸೇಯ್ಯಾ, ತಾಯ। ತಿರತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಂ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸಹಸೇಯ್ಯಾಯಾತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಸಯನತ್ಥಾಯ ಸೇಯ್ಯಾಪಞ್ಞಾಪನಕಾಯಾವಜ್ಜನಾದಿಪುಬ್ಬಪಯೋಗೇ। ಪನ್ನೇತಿ ಕಾಯಪಸಾರಣಲಕ್ಖಣೇನ ಸಯನೇನ ನಿಪನ್ನೇ।
70. ‘‘Tirattā anupasampannasahaseyyāyā’’ti padacchedo. Anupasampannena sahaseyyā anupasampannasahaseyyā, tāya. Tirattā uttariṃ anupasampannasahaseyyāyāti yojanā. Payogeti sayanatthāya seyyāpaññāpanakāyāvajjanādipubbapayoge. Panneti kāyapasāraṇalakkhaṇena sayanena nipanne.
೭೧. ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಏಕರತ್ತಿಯಂ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸಹಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇತಿ। ದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ‘‘ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ನಿಪನ್ನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ಯಥಾವುತ್ತದ್ವೇಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
71. Yo pana bhikkhu ekarattiyaṃ mātugāmena sahaseyyaṃ kappeti. Dukkaṭādayoti ‘‘payoge dukkaṭaṃ, nipanne pācittiya’’nti yathāvuttadveāpattiyo āpajjatīti yojanā.
೭೨. ಪಯೋಗೇತಿ ಯಥಾವುತ್ತಲಕ್ಖಣಪಯೋಗೇ।
72.Payogeti yathāvuttalakkhaṇapayoge.
೭೩. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇತಿ ಸಮೀಪತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಭುಮ್ಮಂ। ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಭೂತಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಂ ಯೋ ಸಚೇ ಆರೋಚೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ಯಸ್ಸ ಆರೋಚೇತಿ, ಸೋ ನಪ್ಪಟಿವಿಜಾನಾತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿವಿಜಾನಾತಿ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏವಂ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ತಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ।
73.Anupasampanneti samīpatthe cetaṃ bhummaṃ. Anupasampannassa santike bhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ yo sace ārocetīti yojanā. Dukkaṭādayoti yassa āroceti, so nappaṭivijānāti, dukkaṭaṃ, paṭivijānāti, pācittiyanti evaṃ dve āpattiyo tassa honti.
೭೪. ಅಞ್ಞತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಂ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ವದಂ ವದನ್ತೋತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಆರಮ್ಭತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪುಬ್ಬಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಗಚ್ಛತಿ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ। ಆರೋಚಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
74.Aññato aññassa upasampannassa duṭṭhullassa āpattiṃ anupasampanne anupasampannassa santike vadaṃ vadantoti yojanā. Payogeti ārambhato paṭṭhāya pubbapayoge dukkaṭaṃ āgacchati dukkaṭaṃ āpajjati. Ārocite pācitti siyāti yojanā.
೭೫. ಪಯೋಗೇತಿ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಂ ಖಣಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕುದಾಲ ಪರಿಯೇಸನಾದಿಸಬ್ಬಪಯೋಗೇತಿ।
75.Payogeti ‘‘akappiyapathaviṃ khaṇissāmī’’ti kudāla pariyesanādisabbapayogeti.
ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಪಠಮಾ।
Musāvādavaggavaṇṇanā paṭhamā.
೭೬. ಪಾತೇನ್ತೋತಿ ವಿಕೋಪೇನ್ತೋ। ತಸ್ಸಾತಿ ಭೂತಗಾಮಸ್ಸ। ಪಾತೇತಿ ವಿಕೋಪನೇ।
76.Pātentoti vikopento. Tassāti bhūtagāmassa. Pāteti vikopane.
೭೭. ಅಞ್ಞವಾದಕವಿಹೇಸಕಾನಂ ಏಕಯೋಗನಿದ್ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿಹೇಸಕೇ ಚ ಞಾತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ತತ್ಥ ವಿಸುಂ ಆಪತ್ತಿಭೇದೋ ನ ವುತ್ತೋ।
77. Aññavādakavihesakānaṃ ekayoganiddiṭṭhattā tattha vuttanayeneva vihesake ca ñātuṃ sakkāti tattha visuṃ āpattibhedo na vutto.
೭೮. ಪರನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತಸೇನಾಸನಪಞ್ಞಾಪಕಾದಿಕಂ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ। ಉಜ್ಝಾಪೇನ್ತೋತಿ ತಸ್ಸ ಅಯಸಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಕಾಮತಾಯ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅವಜಾನಾಪೇತುಂ ‘‘ಛನ್ದಾಯ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇದಂ ನಾಮ ಕರೋತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಅವಞ್ಞಾಯ ಓಲೋಕಾಪೇನ್ತೋ, ಲಾಮಕತೋ ವಾ ಚಿನ್ತಾಪೇನ್ತೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಉಜ್ಝಾಪನತ್ಥಾಯ ತಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಭಣನಾದಿಕೇ ಪುಬ್ಬಪಯೋಗೇ।
78.Paranti aññaṃ saṅghena sammatasenāsanapaññāpakādikaṃ upasampannaṃ. Ujjhāpentoti tassa ayasaṃ uppādetukāmatāya bhikkhūhi avajānāpetuṃ ‘‘chandāya itthannāmo idaṃ nāma karotī’’tiādīni vatvā avaññāya olokāpento, lāmakato vā cintāpento. Payogeti ujjhāpanatthāya tassa avaṇṇabhaṇanādike pubbapayoge.
೮೩. ಸಙ್ಘಿಕೇ ವಿಹಾರೇ ಪುಬ್ಬೂಪಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಜಾನಂ ಜಾನನ್ತೋ ಅನುಪಖಜ್ಜ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ತಸ್ಸೇವಂ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪಯತೋತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋ। ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸೇಯ್ಯಾಕಪ್ಪನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ।
83. Saṅghike vihāre pubbūpagataṃ bhikkhuṃ jānaṃ jānanto anupakhajja seyyaṃ kappeti, tassevaṃ seyyaṃ kappayatoti yojanā. Payogedukkaṭādayoti ettha aluttasamāso. Ādi-saddena seyyākappane pācittiyaṃ saṅgaṇhāti.
೮೪. ಪಯೋಗೇತಿ ‘‘ನಿಕ್ಕಡ್ಢಥ ಇಮ’’ನ್ತಿಆದಿಕೇ ಆಣತ್ತಿಕೇ ವಾ ‘‘ಯಾಹಿ ಯಾಹೀ’’ತಿಆದಿಕೇ ವಾಚಸಿಕೇ ವಾ ಹತ್ಥೇನ ತಸ್ಸ ಅಙ್ಗಪರಾಮಸನಾದಿವಸೇನ ಕತೇ ಕಾಯಿಕೇ ವಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢನಪಯೋಗೇ। ಸೇಸನ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ।
84.Payogeti ‘‘nikkaḍḍhatha ima’’ntiādike āṇattike vā ‘‘yāhi yāhī’’tiādike vācasike vā hatthena tassa aṅgaparāmasanādivasena kate kāyike vā nikkaḍḍhanapayoge. Sesanti pācittiyaṃ.
೮೫. ‘‘ವೇಹಾಸಕುಟಿಯಾ ಉಪರೀ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಮಞ್ಚೇ ವಾ ಪೀಠೇ ವಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ಸೀದನ್ತಿ ನಿಸೀದನ್ತೋ। ದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ನಿಪಜ್ಜಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಇಮಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ।
85. ‘‘Vehāsakuṭiyā uparī’’ti padacchedo. Āhaccapādaketi ettha ‘‘mañce vā pīṭhe vā’’ti seso. Sīdanti nisīdanto. Dukkaṭādayoti payoge dukkaṭaṃ, nipajjāya pācittiyanti imā āpattiyo phuseti attho.
೮೬. ಅಸ್ಸ ಪಜ್ಜಸ್ಸ ಪಠಮಪಾದಂ ದಸಕ್ಖರಪಾದಕಂ ಛನ್ದೋವಿಚಿತಿಯಂ ವುತ್ತಗಾಥಾ, ‘‘ಗಾಥಾಛನ್ದೋ ಅತೀತದ್ವಯ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಛನ್ದೋವಿಚಿತಿಲಕ್ಖಣೇನ ಗಾಥಾಛನ್ದತ್ತಾ ಅಧಿಟ್ಠಿತ್ವಾ ದ್ವತ್ತಿಪರಿಯಾಯೇತಿ ಏತ್ಥ ಅಕ್ಖರದ್ವಯಂ ಅಧಿಕಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನಪಯೋಗೇ। ಅಧಿಟ್ಠಿತೇತಿ ದ್ವತ್ತಿಪರಿಯಾಯಾನಂ ಉಪರಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನೇ ಕತೇ।
86. Assa pajjassa paṭhamapādaṃ dasakkharapādakaṃ chandovicitiyaṃ vuttagāthā, ‘‘gāthāchando atītadvaya’’nti iminā chandovicitilakkhaṇena gāthāchandattā adhiṭṭhitvā dvattipariyāyeti ettha akkharadvayaṃ adhikaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. Payogeti adhiṭṭhānapayoge. Adhiṭṭhiteti dvattipariyāyānaṃ upari adhiṭṭhāne kate.
೮೭. ಪಯೋಗೇತಿ ಸಿಞ್ಚನಸಿಞ್ಚಾಪನಪಯೋಗೇ। ಸಿತ್ತೇತಿ ಸಿಞ್ಚನಕಿರಿಯಪರಿಯೋಸಾನೇ।
87.Payogeti siñcanasiñcāpanapayoge. Sitteti siñcanakiriyapariyosāne.
ಭೂತಗಾಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ದುತಿಯಾ।
Bhūtagāmavaggavaṇṇanā dutiyā.
೮೮. ದುಕ್ಕಟಂ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ। ಓವದಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
88. Dukkaṭaṃ phuseti yojanā. Ovadite pācitti siyāti yojanā.
೮೯. ವಿಭಾಗೋಯೇವ ವಿಭಾಗತಾ।
89. Vibhāgoyeva vibhāgatā.
೯೦. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಾರಿವತ್ತಕಾ ಚೀವರಂ ದೇನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ದುವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ದಾನಪಯೋಗೇ।
90.Aññātikāya bhikkhuniyā aññatra pārivattakā cīvaraṃ dento bhikkhu duve āpattiyo phuseti yojanā. Payogeti dānapayoge.
೯೩. ‘‘ನಾವಂ ಏಕ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಅಭಿರುಹಣಪಯೋಗೇ। ದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಅಭಿರುಳ್ಹೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ।
93. ‘‘Nāvaṃ eka’’nti padacchedo. Payogeti abhiruhaṇapayoge. Dukkaṭādayoti ādi-saddena abhiruḷhe pācittiyaṃ saṅgaṇhāti.
೯೪. ‘‘ದುವಿಧಂ ಆಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ।
94. ‘‘Duvidhaṃ āpatti’’nti padacchedo.
೯೬. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ರಹೋ ನಿಸಜ್ಜಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಯೋಗೇದುಕ್ಕಟಾದಯೋ ದ್ವೇಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ।
96. Bhikkhuniyā saddhiṃ raho nisajjaṃ kappento bhikkhu payogedukkaṭādayo dvepi āpattiyo phuseti yojanā.
ಓವಾದವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ತತಿಯಾ।
Ovādavaggavaṇṇanā tatiyā.
೯೭. ತದುತ್ತರಿನ್ತಿ ತತೋ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಅನುಞ್ಞಾತಏಕದಿವಸತೋ ಉತ್ತರಿಂ ದುತಿಯದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ। ಅನನ್ತರಸ್ಸ ವಗ್ಗಸ್ಸಾತಿ ಓವಾದವಗ್ಗಸ್ಸ। ನವಮೇನಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪಾಚಿತಪಿಣ್ಡಪಾತಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ।
97.Taduttarinti tato bhuñjituṃ anuññātaekadivasato uttariṃ dutiyadivasato paṭṭhāya. Anantarassa vaggassāti ovādavaggassa. Navamenāti bhikkhuniyā paripācitapiṇḍapātasikkhāpadena.
೯೯. ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತೇತಿ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ। ತದುತ್ತರಿನ್ತಿ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರತೋ ಉತ್ತರಿಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಪಯೋಗೇ।
99.Dvattipatteti dvattipattapūre. Taduttarinti dvattipattapūrato uttariṃ. Payogeti paṭiggahaṇapayoge.
೧೦೧. ಅಭಿಹಟ್ಠುನ್ತಿ ಅಭಿಹರಿತ್ವಾ।
101.Abhihaṭṭhunti abhiharitvā.
೧೦೨. ತಸ್ಸಾತಿ ಅಭಿಹರನ್ತಸ್ಸ। ಪಿಟಕೇತಿ ವಿನಯಪಿಟಕೇ।
102.Tassāti abhiharantassa. Piṭaketi vinayapiṭake.
೧೦೩. ದಸಮೇಪೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ದಸಮೇ ಅಪೀ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ।
103.Dasamepīti ettha ‘‘dasame apī’’ti padacchedo.
ಭೋಜನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಚತುತ್ಥಾ।
Bhojanavaggavaṇṇanā catutthā.
೧೦೪. ಅಚೇಲಕಾದಿನೋತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಿಕಾಯ ವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೨೭೦) ವುತ್ತೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ಭೋಜನಾದಿಕನ್ತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಖಾದನೀಯಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ಪಯೋಗೇತಿ ಸಹತ್ಥಾ ದಾನಪಯೋಗೇ।
104.Acelakādinoti ādi-saddena ‘‘paribbājakassa vā paribbājikāya vā’’ti (pāci. 270) vutte saṅgaṇhāti. Bhojanādikanti ādi-saddena khādanīyaṃ saṅgaṇhāti. Payogeti sahatthā dānapayoge.
೧೦೫. ದಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಅದಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ಉಯ್ಯೋಜನಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ। ಉಯ್ಯೋಜಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
105.Dāpetvā vā adāpetvā vā kiñci āmisaṃ. Payogeti uyyojanapayoge. Tasminti tasmiṃ bhikkhumhi. Uyyojite pācitti siyāti yojanā.
೧೦೯. ಉಮ್ಮಾರಾತಿಕ್ಕಮೇತಿ ಇನ್ದಖೀಲಾತಿಕ್ಕಮೇ।
109.Ummārātikkameti indakhīlātikkame.
೧೧೦. ತದುತ್ತರಿನ್ತಿ ತತೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನರತ್ತಿಪರಿಯನ್ತತೋ ವಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಭೇಸಜ್ಜಪರಿಯನ್ತತೋ ವಾ ಉತ್ತರಿಂ।
110.Taduttarinti tato paricchinnarattipariyantato vā paricchinnabhesajjapariyantato vā uttariṃ.
೧೧೧. ಉಯ್ಯುತ್ತಂ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ।
111. Uyyuttaṃ dassanatthāya gacchanto dve āpattiyo phuseti yojanā.
ಅಚೇಲಕವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಪಞ್ಚಮಾ।
Acelakavaggavaṇṇanā pañcamā.
೧೧೪. ಮೇರೇಯ್ಯನ್ತಿ ಮೇರಯಂ। ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಅ-ಕಾರಸ್ಸ ಏ-ಕಾರೋ, ಯ-ಕಾರಸ್ಸ ಚ ದ್ವಿತ್ತಂ। ಮೇರಯ-ಸದ್ದಪರಿಯಾಯೋ ವಾ ಮೇರೇಯ್ಯ-ಸದ್ದೋ। ಮುನೀತಿ ಭಿಕ್ಖು।
114.Mereyyanti merayaṃ. Niruttinayena a-kārassa e-kāro, ya-kārassa ca dvittaṃ. Meraya-saddapariyāyo vā mereyya-saddo. Munīti bhikkhu.
೧೧೫. ‘‘ಭಿಕ್ಖು ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದೇನಾ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಹಾಸಾಪನಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಸಾತಿ ಹಾಸಾಪೇನ್ತಸ್ಸ।
115. ‘‘Bhikkhu aṅgulipatodenā’’ti padacchedo. Payogeti hāsāpanapayoge. Tassāti hāsāpentassa.
೧೧೬. ಗೋಪ್ಫಕಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಉದಕೇ ದುಕ್ಕಟಂ। ಗೋಪ್ಫಕತೋ ಉಪರಿ ಉಪರಿಗೋಪ್ಫಕಂ, ಉದಕಂ, ತಸ್ಮಿಂ, ಗೋಪ್ಫಕತೋ ಅಧಿಕಪ್ಪಮಾಣೇ ಉದಕೇತಿ ಅತ್ಥೋ।
116. Gopphakā heṭṭhā udake dukkaṭaṃ. Gopphakato upari uparigopphakaṃ, udakaṃ, tasmiṃ, gopphakato adhikappamāṇe udaketi attho.
೧೧೭. ಅನಾದರಿಯನ್ತಿ ಪುಗ್ಗಲಾನಾದರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಾನಾದರಿಯಂ ವಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಅನಾದರಿಯವಸೇನ ಪವತ್ತೇ ಕಾಯಪಯೋಗೇ ವಾ ವಚೀಪಯೋಗೇ ವಾ। ಕತೇ ಅನಾದರಿಯೇ।
117.Anādariyanti puggalānādariyaṃ, dhammānādariyaṃ vā. Payogeti anādariyavasena pavatte kāyapayoge vā vacīpayoge vā. Kate anādariye.
೧೧೮. ಪಯೋಗೇತಿ ಭಿಂಸಾಪನಪಯೋಗೇ।
118.Payogeti bhiṃsāpanapayoge.
೧೧೯. ಜೋತಿನ್ತಿ ಅಗ್ಗಿಂ। ಸಮಾದಹಿತ್ವಾನಾತಿ ಜಾಲೇತ್ವಾ। ‘‘ವಿಸಿಬ್ಬೇನ್ತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಫಲೂಪಚಾರೇನ ಕಾರಣಂ ವುತ್ತಂ। ವಿಸಿಬ್ಬನಕಿರಿಯಾ ಹಿ ಸಮಾದಹನಕಿರಿಯಾಯ ಫಲನ್ತಿ ವಿಸಿಬ್ಬನಕಿರಿಯಾವೋಹಾರೇನ ಸಮಾದಹನಕಿರಿಯಾವ। ತಸ್ಮಾ ವಿಸಿಬ್ಬೇನ್ತೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಮಾದಹನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಸಮಾದಹನಸಮಾದಹಾಪನಪಯೋಗೇ। ವಿಸೀವಿತೇತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಮಾದಹಿತೇತಿ ಅತ್ಥೋ।
119.Jotinti aggiṃ. Samādahitvānāti jāletvā. ‘‘Visibbento’’ti iminā phalūpacārena kāraṇaṃ vuttaṃ. Visibbanakiriyā hi samādahanakiriyāya phalanti visibbanakiriyāvohārena samādahanakiriyāva. Tasmā visibbentoti ettha samādahantoti attho. Payogeti samādahanasamādahāpanapayoge. Visīviteti vuttanayena samādahiteti attho.
೧೨೦. ಪಯೋಗೇತಿ ಚುಣ್ಣಮತ್ತಿಕಾಭಿಸಙ್ಖರಣಾದಿಸಬ್ಬಪಯೋಗೇ। ಇತರನ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ।
120.Payogeti cuṇṇamattikābhisaṅkharaṇādisabbapayoge. Itaranti pācittiyaṃ.
೧೨೧. ತಿಣ್ಣಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಾನನ್ತಿ ಕಂಸನೀಲಪತ್ತನೀಲಕದ್ದಮಸಙ್ಖಾತಾನಂ ತಿಣ್ಣಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಕರಣಾನಂ। ಏಕಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಅನಾದಿಯ ಅದತ್ವಾ। ಚೀವರನ್ತಿ ನವಚೀವರಂ।
121.Tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānanti kaṃsanīlapattanīlakaddamasaṅkhātānaṃ tiṇṇaṃ dubbaṇṇakaraṇānaṃ. Ekaṃ aññataraṃ anādiya adatvā. Cīvaranti navacīvaraṃ.
೧೨೨. ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಸ ಉದ್ಧಾರನ್ತಿ ಅನುದ್ಧಾರೋ, ತಂ ಅನುದ್ಧಾರನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ರಸ್ಸತ್ತಂ, ಅಕತಪಚ್ಚುದ್ಧಾರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
122. Natthi etassa uddhāranti anuddhāro, taṃ anuddhāranti vattabbe gāthābandhavasena rassattaṃ, akatapaccuddhāranti attho.
೧೨೩. ಅಪನಿಧೇನ್ತೋತಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ನಿಧೇನ್ತೋ ನಿಕ್ಖಿಪೇನ್ತೋ। ಪತ್ತಾದಿಕನ್ತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಚೀವರನಿಸೀದನಸೂಚಿಘರಕಾಯಬನ್ಧನಾನಂ ಗಹಣಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ಅಪನಿಧಾನಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಮಿಂ ಪತ್ತಾದಿಕೇ ಪಞ್ಚವಿಧೇ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ। ಅಪನಿಹಿತೇ ಸೇಸಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಪತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
123.Apanidhentoti apanetvā nidhento nikkhipento. Pattādikanti ādi-saddena cīvaranisīdanasūcigharakāyabandhanānaṃ gahaṇaṃ. Payogeti apanidhānapayoge. Tasmiṃ pattādike pañcavidhe parikkhāre. Apanihite sesā pācittiyāpatti siyāti yojanā.
ಸುರಾಪಾನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಛಟ್ಠಾ।
Surāpānavaggavaṇṇanā chaṭṭhā.
೧೨೪. ತಪೋಧನೋತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸೀಲಸಙ್ಖಾತಂ ತಪೋಧನಮಸ್ಸಾತಿ ತಪೋಧನೋ, ಭಿಕ್ಖು।
124.Tapodhanoti pātimokkhasaṃvarasīlasaṅkhātaṃ tapodhanamassāti tapodhano, bhikkhu.
೧೨೫. ತಸ್ಮಿಂ ಓಪಾತೇ।
125.Tasmiṃ opāte.
೧೨೬. ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೋ ಮನುಸ್ಸಸರೀರೋ। ತಿರಚ್ಛಾನಗತೋ ನಾಗೋ ವಾ ಸುಪಣ್ಣೋ ವಾ। ತಸ್ಸ ಓಪಾತಖಣಕಸ್ಸ।
126.Manussaviggaho manussasarīro. Tiracchānagato nāgo vā supaṇṇo vā. Tassa opātakhaṇakassa.
೧೨೭. ಪಟುಬುದ್ಧಿನಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು ನಿಪುನಞಾಣೇನ ಭಗವತಾ।
127.Paṭubuddhināti sabbesu ñeyyadhammesu nipunañāṇena bhagavatā.
೧೨೮. ಪಯೋಗೇತಿ ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಗಹಣಾದಿಕೇ ಪಯೋಗೇ। ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ।
128.Payogeti paribhogatthāya gahaṇādike payoge. Tassāti bhikkhussa.
೧೨೯. ಉಕ್ಕೋಟೇನ್ತೋತಿ ಉಚ್ಚಾಲೇನ್ತೋ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಾತುಂ ಅದೇನ್ತೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಉಕ್ಕೋಟನಪಯೋಗೇ। ಉಕ್ಕೋಟಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
129.Ukkoṭentoti uccālento yathāṭhāne ṭhātuṃ adento. Payogeti ukkoṭanapayoge. Ukkoṭite pācittiyaṃ siyāti yojanā.
೧೩೦. ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ವಜ್ಜಕನ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾದಿಕೇ। ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಇತಿ ದೀಪಿತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
130.Duṭṭhullaṃ vajjakanti saṅghādisesādike. Ekaṃ pācittiyaṃ āpattiṃ āpajjati iti dīpitanti yojanā.
೧೩೧. ಪಯೋಗೇತಿ ಗಣಪರಿಯೇಸನಾದಿಪಯೋಗೇ। ದುಕ್ಕಟಂ ಪತ್ತೋ ಸಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಾತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಪತ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದಿತೇ ಸಿಯಾ। ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ಉಪಸಗ್ಗಲೋಪೋ।
131.Payogeti gaṇapariyesanādipayoge. Dukkaṭaṃ patto siyā dukkaṭāpattiṃ āpanno bhaveyyāti attho. Sesāti pācittiyāpatti upasampādite siyā. Gāthābandhavasena upasaggalopo.
೧೩೨-೩. ಜಾನಂ ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥೇನ ಸಹ ಸಂವಿಧಾಯ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತೋ ಚ ತಥೇವ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸಹ ಸಂವಿಧಾಯ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜತೋ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ಸಂವಿಧಾಯ ಗನ್ತುಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಾದಿಕರಣಪಯೋಗೇ। ಪಟಿಪನ್ನೇತಿ ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನೇ। ಅನನ್ತರನ್ತಿ ಅದ್ಧಯೋಜನಗಾಮನ್ತರಾತಿಕ್ಕಮನಾನನ್ತರಂ।
132-3. Jānaṃ theyyasatthena saha saṃvidhāya maggaṃ paṭipajjato ca tatheva mātugāmena saha saṃvidhāya maggaṃ paṭipajjato cāti yojanā. Payogeti saṃvidhāya gantuṃ paṭipucchādikaraṇapayoge. Paṭipanneti maggapaṭipanne. Anantaranti addhayojanagāmantarātikkamanānantaraṃ.
೧೩೪. ಞತ್ತಿಯಾ ಓಸಾನೇ ದುಕ್ಕಟಂ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ।
134. Ñattiyā osāne dukkaṭaṃ phuseti yojanā.
೧೩೫. ಅಕತಾನುಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಅನುಧಮ್ಮೋ ವುಚ್ಚತಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅದಸ್ಸನೇ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಕಮ್ಮೇ ವಾ ಪಾಪಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸ ಅನುಲೋಮವತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕತ್ವಾ ಓಸಾರಣಾ, ಸೋ ಓಸಾರಣಸಙ್ಖಾತೋ ಅನುಧಮ್ಮೋ ಯಸ್ಸ ನ ಕತೋ, ಅಯಂ ಅಕತಾನುಧಮ್ಮೋ ನಾಮ, ತಾದಿಸೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಮ್ಭುಞ್ಜನ್ತೋತಿ ಆಮಿಸಸಮ್ಭೋಗಂ ಕರೋನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು। ಪಯೋಗೇತಿ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಆಮಿಸಪಟಿಗ್ಗಹಣಾದಿಪಯೋಗೇ। ಭುತ್ತೇತಿ ಸಮ್ಭುತ್ತೇ, ಉಭಯಸಮ್ಭೋಗೇ, ತದಞ್ಞತರೇ ವಾ ಕತೇತಿ ಅತ್ಥೋ।
135.Akatānudhammenāti anudhammo vuccati āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge vā dhammena vinayena satthusāsanena ukkhittakassa anulomavattaṃ disvā katvā osāraṇā, so osāraṇasaṅkhāto anudhammo yassa na kato, ayaṃ akatānudhammo nāma, tādisena bhikkhunā saddhinti attho. Sambhuñjantoti āmisasambhogaṃ karonto bhikkhu. Payogeti bhuñjituṃ āmisapaṭiggahaṇādipayoge. Bhutteti sambhutte, ubhayasambhoge, tadaññatare vā kateti attho.
೧೩೬. ಉಪಲಾಪೇನ್ತೋತಿ ಪತ್ತಚೀವರಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛನಾದಿವಸೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ಉಪಲಾಪನಪಯೋಗೇ।
136.Upalāpentoti pattacīvarauddesaparipucchanādivasena saṅgaṇhanto. Payogeti upalāpanapayoge.
ಸಪ್ಪಾಣಕವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಸತ್ತಮಾ।
Sappāṇakavaggavaṇṇanā sattamā.
೧೩೭. ಸಹಧಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ಕರಣತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನಂ, ಪಞ್ಚಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬತ್ತಾ, ತೇಸಂ ವಾ ಸನ್ತಕತ್ತಾ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕ’’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇನ ಬುದ್ಧಪಞ್ಞತ್ತೇನ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ವುಚ್ಚಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಭಣತೋತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮಾನಾಧಿಕರಣಂ।
137.Sahadhammikanti karaṇatthe upayogavacanaṃ, pañcahi sahadhammikehi sikkhitabbattā, tesaṃ vā santakattā ‘‘sahadhammika’’nti laddhanāmena buddhapaññattena sikkhāpadena vuccamānassāti attho. Bhaṇatoti ‘‘bhikkhussā’’ti iminā samānādhikaraṇaṃ.
೧೩೮. ವಿವಣ್ಣೇನ್ತೋತಿ ‘‘ಕಿಂ ಪನಿಮೇಹಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ ಉದ್ದಿಟ್ಠೇಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಗರಹನ್ತೋ। ಪಯೋಗೇತಿ ‘‘ಕಿಂ ಇಮೇಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಗರಹಣವಸೇನ ಪವತ್ತೇ ವಚೀಪಯೋಗೇ। ವಿವಣ್ಣಿತೇ ಗರಹಿತೇ।
138.Vivaṇṇentoti ‘‘kiṃ panimehi khuddānukhuddakehi sikkhāpadehi uddiṭṭhehī’’tiādinā garahanto. Payogeti ‘‘kiṃ imehī’’tiādinā garahaṇavasena pavatte vacīpayoge. Vivaṇṇite garahite.
೧೩೯. ಮೋಹೇನ್ತೋತಿ ‘‘ಇದಾನೇವ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಜಾನಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಅತ್ತನೋ ಅಜಾನನತ್ತೇನ ಆಪನ್ನಭಾವಂ ದೀಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಂ ಮೋಹೇನ್ತೋ, ವಞ್ಚೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮೋಹೇತಿ ಮೋಹಾರೋಪನಕಮ್ಮೇ। ಅರೋಪಿತೇ ಕತೇ।
139.Mohentoti ‘‘idāneva kho ahaṃ, āvuso, jānāmī’’tiādinā attano ajānanattena āpannabhāvaṃ dīpetvā bhikkhuṃ mohento, vañcentoti attho. Moheti mohāropanakamme. Aropite kate.
೧೪೦. ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಕುಪಿತೋ ಪಹಾರಂ ದೇನ್ತೋ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ। ಪಯೋಗೇತಿ ದಣ್ಡಾದಾನಾದಿಪಯೋಗೇ।
140. Bhikkhussa kupito pahāraṃ dento phuseti yojanā. Payogeti daṇḍādānādipayoge.
೧೪೧. ಪಯೋಗೇತಿ ಉಗ್ಗಿರಣಪಯೋಗೇ। ಉಗ್ಗಿರಿತೇತಿ ಉಚ್ಚಾರಿತೇ।
141.Payogeti uggiraṇapayoge. Uggiriteti uccārite.
೧೪೨. ಅಮೂಲೇನೇವಾತಿ ದಿಟ್ಠಾದಿಮೂಲವಿರಹಿತೇನೇವ। ಯೋಗೇತಿ ಓಕಾಸಕಾರಾಪನಾದಿಪಯೋಗೇ। ಉದ್ಧಂಸಿತೇತಿ ಚೋದಿತೇ।
142.Amūlenevāti diṭṭhādimūlavirahiteneva. Yogeti okāsakārāpanādipayoge. Uddhaṃsiteti codite.
೧೪೩. ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಜನಯನ್ತೋತಿ ‘‘ಊನವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ತ್ವಂ ಮಞ್ಞೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪದಹನ್ತೋ। ಯೋಗೇತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚುಪ್ಪಾದನಪಯೋಗೇ। ಉಪ್ಪಾದಿತೇತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇ ಉಪ್ಪಾದಿತೇ।
143.Kukkuccaṃ janayantoti ‘‘ūnavīsativasso tvaṃ maññe upasampanno’’tiādinā kukkuccaṃ upadahanto. Yogeti kukkuccuppādanapayoge. Uppāditeti kukkucce uppādite.
೧೪೪. ‘‘ತಿಟ್ಠನ್ತೋ ಉಪಸ್ಸುತಿ’’ನ್ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ಸುತಿಯಾ ಸಮೀಪಂ ಉಪಸ್ಸುತಿ, ಸವನೂಪಚಾರೇತಿ ಅತ್ಥೋ।
144. ‘‘Tiṭṭhanto upassuti’’nti padacchedo. Sutiyā samīpaṃ upassuti, savanūpacāreti attho.
೧೪೫. ಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ತು ಕಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನ ಕತಾನಂ ಅಪಲೋಕನಾದೀನಂ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ। ತತೋ ಪುನಾತಿ ಛನ್ದದಾನತೋ ಪಚ್ಛಾ। ಖೀಯನಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತಭಾವವಿಭಾವನಮನ್ತನಂ। ದ್ವೇ ಫುಸೇ ದುಕ್ಕಟಾದಯೋತಿ ಖೀಯನಧಮ್ಮಾಪಜ್ಜನಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಖೀಯನಧಮ್ಮೇ ಆಪನ್ನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏವಂ ದುಕ್ಕಟಾದಯೋ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
145.Dhammikānaṃ tu kammānanti dhammena vinayena satthusāsanena katānaṃ apalokanādīnaṃ catunnaṃ kammānaṃ. Tato punāti chandadānato pacchā. Khīyanadhammanti attano adhippetabhāvavibhāvanamantanaṃ. Dve phuse dukkaṭādayoti khīyanadhammāpajjanapayoge dukkaṭaṃ, khīyanadhamme āpanne pācittiyanti evaṃ dukkaṭādayo dve āpattiyo āpajjeyyāti attho.
೧೪೬. ಸಙ್ಘೇ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ। ವಿನಿಚ್ಛಯೇತಿ ವತ್ಥುತೋ ಓತಿಣ್ಣವಿನಿಚ್ಛಯೇ। ನಿಟ್ಠಂ ಅಗತೇತಿ ವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಅವಿನಿಚ್ಛಿತೇ, ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ವಾ ಅಪರಿಯೋಸಿತಾಯ।
146.Saṅghe saṅghamajjhe. Vinicchayeti vatthuto otiṇṇavinicchaye. Niṭṭhaṃ agateti vatthumhi avinicchite, ñattiṃ ṭhapetvā kammavācāya vā apariyositāya.
೧೪೮. ಸಮಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನಾತಿ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕೇನ ಸಮಾನಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೇನ ಸಙ್ಘೇನ।
148.Samaggena saṅghenāti samānasaṃvāsakena samānasīmāyaṃ ṭhitena saṅghena.
ಸಹಧಮ್ಮಿಕವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಅಟ್ಠಮಾ।
Sahadhammikavaggavaṇṇanā aṭṭhamā.
೧೫೦. ಅವಿದಿತೋ ಹುತ್ವಾತಿ ರಞ್ಞೋ ಅವಿದಿತಾಗಮನೋ ಹುತ್ವಾ।
150.Aviditohutvāti rañño aviditāgamano hutvā.
೧೫೨. ರತನನ್ತಿ ಮುತ್ತಾದಿದಸವಿಧಂ ರತನಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ರತನಗ್ಗಹಣಪಯೋಗೇ।
152.Ratananti muttādidasavidhaṃ ratanaṃ. Payogeti ratanaggahaṇapayoge.
೧೫೩. ವಿಕಾಲೇತಿ ಮಜ್ಝನ್ತಿಕಾತಿಕ್ಕಮತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅರುಣೇ।
153.Vikāleti majjhantikātikkamato paṭṭhāya aruṇe.
೧೫೫. ಅಟ್ಠಿದನ್ತವಿಸಾಣಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ ಅಟ್ಠಿದನ್ತವಿಸಾಣಮಯಂ। ಪಯೋಗೇತಿ ಕಾರಾಪನಪಯೋಗೇ।
155.Aṭṭhidantavisāṇābhinibbattanti aṭṭhidantavisāṇamayaṃ. Payogeti kārāpanapayoge.
೧೫೬. ತಸ್ಮಿಂ ಮಞ್ಚಾದಿಮ್ಹಿ ಕಾರಾಪಿತೇ ಸೇಸಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಪತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
156. Tasmiṃ mañcādimhi kārāpite sesā pācittiyāpatti siyāti yojanā.
ರತನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನವಮಾ।
Ratanavaggavaṇṇanā navamā.
ಇತಿ ಉತ್ತರೇ ಲೀನತ್ಥಪಕಾಸನಿಯಾ
Iti uttare līnatthapakāsaniyā
ಪಾಚಿತ್ತಿಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Pācittiyakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
೧೫೯. ಚತೂಸು ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇಸುಪಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ ಬುದ್ಧೇನ ದ್ವಿಧಾ ಆಪತ್ತಿ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾತಿ ಯೋಜನಾ।
159. Catūsu pāṭidesanīyesupi avisesena ādiccabandhunā buddhena dvidhā āpatti niddiṭṭhāti yojanā.
೧೬೦. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಚತೂಸು।
160.Sabbatthāti sabbesu catūsu.
ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Pāṭidesanīyakathāvaṇṇanā.
೧೬೧. ಸೇಖಿಯಕಥಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾಯೇವ।
161. Sekhiyakathā uttānatthāyeva.
ಸೇಖಿಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Sekhiyakathāvaṇṇanā.
೧೬೨. ಪರಿವಾರೇ ಪಠಮಂ ದಸ್ಸಿತಸೋಳಸವಾರಪ್ಪಭೇದೇ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ ‘‘ಪಠಮಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧) ಕತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರೋ , ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತೋ ಕತಿ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೫೭) ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೋ, ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಚತುನ್ನಂ ವಿಪತ್ತೀನಂ ಕತಿ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ಭಜನ್ತೀ’’ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೮೨) ವಿಪತ್ತಿವಾರೋ, ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಸತ್ತನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಕತಿಹಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೇಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತಾ’’ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೮೨) ಸಙ್ಗಹವಾರೋ, ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಛನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ಕತಿಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾನೇಹಿ ಸಮುಟ್ಠಹನ್ತೀ’’ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೮೪) ಸಮುಟ್ಠಾನವಾರೋ, ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣ’’ನ್ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೮೫) ಅಧಿಕರಣವಾರೋ, ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಸತ್ತನ್ನಂ ಸಮಥಾನಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ತೀ’’ತಿಆದಿಪ್ಪಭೇದೋ (ಪರಿ॰ ೧೮೬) ಸಮಥವಾರೋ, ತದನನ್ತರೋ ಇಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ ವಾರೇಹಿ ಮಿಸ್ಸೋ ಅಟ್ಠಮೋ ಸಮುಚ್ಚಯವಾರೋತಿ ಇಮೇಸು ಅಟ್ಠಸು ವಾರೇಸು ಆದಿಭೂತೇ ಕತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತಿನಾಮಧೇಯ್ಯೇ ಅಪ್ಪನಾವಾರೇ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾನಂ ನಿದಾನಾದಿಸತ್ತರಸಲಕ್ಖಣಾನಂ ಉಭಯವಿಭಙ್ಗಸಾಧಾರಣತೋ ಉಪರಿ ವಕ್ಖಮಾನತ್ತಾ ತಂ ವಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತದನನ್ತರಂ ಅಸಾಧಾರಣಂ ಕತಾಪತ್ತಿವಾರಂ ಸೇಖಿಯಾವಸಾನಂ ಪಾಳಿಕ್ಕಮಾನುರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತದನನ್ತರಾ ವಿಪತ್ತಿವಾರಾದಯೋ ಛ ವಾರಾ ಉಭಯವಿಭಙ್ಗಸಾಧಾರಣತೋ ವಕ್ಖಮಾನಾತಿ ಕತ್ವಾ ತೇಪಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಇಮೇ ಪಚ್ಚಯಸದ್ದೇನ ಅಯೋಜೇತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಅಟ್ಠೇವ ವಾರಾ, ಪುನ ‘‘ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನಪಚ್ಚಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ॰ ೧೮೮) ಪಚ್ಚಯ-ಸದ್ದಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಅಪರೇ ಅಟ್ಠ ವಾರಾ ಯೋಜಿತಾತಿ ತತ್ಥಾಪಿ ದುತಿಯಂ ಕತಾಪತ್ತಿಪಚ್ಚಯವಾರಂ ಇಮಿನಾ ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೇನ ಏಕಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಪಞ್ಞತ್ತಾ’’ತಿಆದಿ। ಪಟಿಸೇವನಪಚ್ಚಯಾತಿ ಪಟಿಸೇವನಹೇತುನಾ।
162. Parivāre paṭhamaṃ dassitasoḷasavārappabhede mahāvibhaṅge ‘‘paṭhamaṃ pārājikaṃ kattha paññatta’’ntiādippabhedo (pari. 1) katthapaññattivāro , ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevanto kati āpattiyo āpajjatī’’tiādippabhedo (pari. 157) katāpattivāro, ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ kati vipattiyo bhajantī’’tiādippabhedo (pari. 182) vipattivāro, ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpattiyo sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā’’tiādippabhedo (pari. 182) saṅgahavāro, ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpattiyo channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhahantī’’tiādippabhedo (pari. 184) samuṭṭhānavāro, ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpattiyo catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇa’’ntiādippabhedo (pari. 185) adhikaraṇavāro, ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevantassa āpattiyo sattannaṃ samathānaṃ katihi samathehi sammantī’’tiādippabhedo (pari. 186) samathavāro, tadanantaro imehi sattahi vārehi misso aṭṭhamo samuccayavāroti imesu aṭṭhasu vāresu ādibhūte katthapaññattināmadheyye appanāvāre saṅgahetabbānaṃ nidānādisattarasalakkhaṇānaṃ ubhayavibhaṅgasādhāraṇato upari vakkhamānattā taṃ vāraṃ ṭhapetvā tadanantaraṃ asādhāraṇaṃ katāpattivāraṃ sekhiyāvasānaṃ pāḷikkamānurūpaṃ dassetvā tadanantarā vipattivārādayo cha vārā ubhayavibhaṅgasādhāraṇato vakkhamānāti katvā tepi ṭhapetvā ime paccayasaddena ayojetvā dassitā aṭṭheva vārā, puna ‘‘methunaṃ dhammaṃ paṭisevanapaccayā pārājikaṃ kattha paññatta’’ntiādinā (pari. 188) paccaya-saddaṃ yojetvā dassitā apare aṭṭha vārā yojitāti tatthāpi dutiyaṃ katāpattipaccayavāraṃ iminā katāpattivārena ekaparicchedaṃ katvā dassetumāha ‘‘paññattā’’tiādi. Paṭisevanapaccayāti paṭisevanahetunā.
೧೬೩. ಅಲ್ಲೋಕಾಸಪ್ಪವೇಸನೇತಿ ಜೀವಮಾನಸರೀರೇ ತಿಣ್ಣಂ ಮಗ್ಗಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಮಗ್ಗೇ ಅಲ್ಲೋಕಾಸಪ್ಪವೇಸನೇ। ಮತೇ ಅಕ್ಖಾಯಿತೇ ವಾ ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಯೇಭುಯ್ಯಅಕ್ಖಾಯಿತೇ ಪವೇಸನೇ ಪವೇಸನನಿಮಿತ್ತಂ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಾರಾಜಿಕಂ ಫುಸೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ।
163.Allokāsappavesaneti jīvamānasarīre tiṇṇaṃ maggānaṃ aññatarasmiṃ magge allokāsappavesane. Mate akkhāyite vā pi-saddena yebhuyyaakkhāyite pavesane pavesananimittaṃ methunaṃ dhammaṃ paṭisevanto bhikkhu pārājikaṃ phuseti sambandho.
೧೬೪. ತಥಾ ಯೇಭುಯ್ಯಕ್ಖಾಯಿತೇ, ಉಪಡ್ಢಕ್ಖಾಯಿತೇ ಚ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ಫುಸೇತಿ ಯೋಜನಾ। ವಟ್ಟಕತೇ ಮುಖೇ ದುಕ್ಕಟಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ಜತುಮಟ್ಠಕೇತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಜತುಮಟ್ಠಕೇ ದಿನ್ನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿ ವುತ್ತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ।
164. Tathā yebhuyyakkhāyite, upaḍḍhakkhāyite ca methunaṃ dhammaṃ paṭisevanto bhikkhu thullaccayaṃ phuseti yojanā. Vaṭṭakate mukhe dukkaṭaṃ vuttanti sambandho. Jatumaṭṭhaketi bhikkhuniyā jatumaṭṭhake dinne pācitti vuttāti sambandho.
೧೬೬. ಅವಸ್ಸುತಸ್ಸಾತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ತಿನ್ತಸ್ಸ। ಪೋಸಸ್ಸಾತಿ ಗಹಣಕಿರಿಯಾಸಮ್ಬನ್ಧೇ ಸಾಮಿವಚನಂ। ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾತಿ ಅತ್ತಸಮ್ಬನ್ಧೇ ಸಾಮಿವಚನಂ। ‘‘ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ಅವಸ್ಸುತೇನ ಪೋಸೇನ ಅತ್ತನೋ ಅಧಕ್ಖಕಾದಿಗಹಣಂ ಸಾದಿಯನ್ತಿಯಾ ತಥಾ ಅವಸ್ಸುತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಾರಾಜಿಕನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
166.Avassutassāti kāyasaṃsaggarāgena tintassa. Posassāti gahaṇakiriyāsambandhe sāmivacanaṃ. Bhikkhuniyāti attasambandhe sāmivacanaṃ. ‘‘Attano’’ti seso. Avassutena posena attano adhakkhakādigahaṇaṃ sādiyantiyā tathā avassutāya bhikkhuniyā pārājikanti yojanā.
೧೬೭. ಕಾಯೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯೇನ। ಕಾಯನ್ತಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಕಾಯಂ। ಫುಸತೋತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಫುಸತೋ। ಕಾಯೇನ ಕಾಯಬದ್ಧನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
167.Kāyenāti attano kāyena. Kāyanti mātugāmassa kāyaṃ. Phusatoti kāyasaṃsaggarāgena phusato. Kāyena kāyabaddhanti etthāpi eseva nayo.
೧೬೮. ಕಾಯೇನ ಪಟಿಬದ್ಧೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇನ। ಪಟಿಬದ್ಧನ್ತಿ ಇತ್ಥಿಯಾ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧಂ ಫುಸನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ। ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ।
168.Kāyena paṭibaddhenāti attano kāyapaṭibaddhena. Paṭibaddhanti itthiyā kāyapaṭibaddhaṃ phusantassa dukkaṭaṃ. Tassa bhikkhussa.
‘‘ಮಹಾವಿಭಙ್ಗಸಙ್ಗಹೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ, ನನು ಸೋಳಸವಾರಸಙ್ಗಹೇ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೋಯೇವೇತ್ಥ ವುತ್ತೋ, ನ ಇತರೇ ವಾರಾತಿ? ಸಚ್ಚಂ, ಅವಯವೇ ಪನ ಸಮುದಾಯೋಪಚಾರೇನ ವುತ್ತಂ। ಸಾಧಾರಣಾಸಾಧಾರಣಾನಂ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ ಗತಾನಂ ಸಬ್ಬಾಪತ್ತಿಪಭೇದಾನಂ ದಸ್ಸನೋಪಚಾರಭೂತೋ ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೋ ದಸ್ಸಿತೋತಿ ತಂದಸ್ಸನೇನ ಅಪ್ಪಧಾನಾ ಇತರೇಪಿ ವಾರಾ ಉಪಚಾರತೋ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚ ತಥಾ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।
‘‘Mahāvibhaṅgasaṅgaho niṭṭhito’’ti kasmā vuttaṃ, nanu soḷasavārasaṅgahe mahāvibhaṅge katāpattivāroyevettha vutto, na itare vārāti? Saccaṃ, avayave pana samudāyopacārena vuttaṃ. Sādhāraṇāsādhāraṇānaṃ mahāvibhaṅge gatānaṃ sabbāpattipabhedānaṃ dassanopacārabhūto katāpattivāro dassitoti taṃdassanena appadhānā itarepi vārā upacārato dassitā hontīti ca tathā vuttanti veditabbaṃ.
ಇತಿ ಉತ್ತರೇ ಲೀನತ್ಥಪಕಾಸನಿಯಾ
Iti uttare līnatthapakāsaniyā
ಮಹಾವಿಭಙ್ಗಸಙ್ಗಹವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Mahāvibhaṅgasaṅgahavaṇṇanā niṭṭhitā.
