| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / วินยวินิจฺฉย-อุตฺตรวินิจฺฉย • Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya |
มหาวิภงฺคสงฺคหกถา
Mahāvibhaṅgasaṅgahakathā
๔.
4.
เมถุนํ ปฎิเสวโนฺต, กติ อาปตฺติโย ผุเส;
Methunaṃ paṭisevanto, kati āpattiyo phuse;
เมถุนํ ปฎิเสวโนฺต, ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Methunaṃ paṭisevanto, tisso āpattiyo phuse.
๕.
5.
ภเว ปาราชิกํ เขเตฺต, เยภุยฺยกฺขายิเต ปน;
Bhave pārājikaṃ khette, yebhuyyakkhāyite pana;
ถุลฺลจฺจยํ มุเข วฎฺฎ-กเต วุตฺตํ ตุ ทุกฺกฎํฯ
Thullaccayaṃ mukhe vaṭṭa-kate vuttaṃ tu dukkaṭaṃ.
๖.
6.
อทินฺนํ อาทิยโนฺต โย;
Adinnaṃ ādiyanto yo;
กติ อาปตฺติโย ผุเส;
Kati āpattiyo phuse;
อทินฺนํ อาทิยโนฺต โส;
Adinnaṃ ādiyanto so;
ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Tisso āpattiyo phuse.
๗.
7.
ปญฺจมาสคฺฆเน วาปิ, อธิเก วา ปราชโย;
Pañcamāsagghane vāpi, adhike vā parājayo;
มาเส วา ทุกฺกฎํ อูเน, มเชฺฌ ถุลฺลจฺจยํ ตโตฯ
Māse vā dukkaṭaṃ ūne, majjhe thullaccayaṃ tato.
๘.
8.
มนุสฺสชาติํ มาเรโนฺต;
Manussajātiṃ mārento;
กติ อาปตฺติโย ผุเส;
Kati āpattiyo phuse;
มนุสฺสชาติํ มาเรโนฺต;
Manussajātiṃ mārento;
ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Tisso āpattiyo phuse.
๙.
9.
มนุสฺสมุทฺทิโสฺสปาตํ, ขณเน ทุกฺกฎํ สิยา;
Manussamuddissopātaṃ, khaṇane dukkaṭaṃ siyā;
ทุเกฺข ถุลฺลจฺจยํ ชาเต, มเต ปาราชิกํ สิยาฯ
Dukkhe thullaccayaṃ jāte, mate pārājikaṃ siyā.
๑๐.
10.
อสนฺตํ อุตฺตริํ ธมฺมํ, วทมตฺตูปนายิกํ;
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, vadamattūpanāyikaṃ;
กติ อาปชฺชตาปตฺตี? ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Kati āpajjatāpattī? Tisso āpattiyo phuse.
๑๑.
11.
อสนฺตํ อุตฺตริํ ธมฺมํ, ภณนฺตสฺส ปราชโย;
Asantaṃ uttariṃ dhammaṃ, bhaṇantassa parājayo;
ถุลฺลจฺจยํ ปริยาเย, ญาเต, โน เจ ตุ ทุกฺกฎํฯ
Thullaccayaṃ pariyāye, ñāte, no ce tu dukkaṭaṃ.
ปาราชิกกถาฯ
Pārājikakathā.
๑๒.
12.
ภณ สุกฺกํ วิโมเจโนฺต;
Bhaṇa sukkaṃ vimocento;
กติ อาปตฺติโย ผุเส;
Kati āpattiyo phuse;
สุณ สุกฺกํ วิโมเจโนฺต;
Suṇa sukkaṃ vimocento;
ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Tisso āpattiyo phuse.
๑๓.
13.
ครุกํ ยทิ เจเตติ, อุปกฺกมติ มุจฺจติ;
Garukaṃ yadi ceteti, upakkamati muccati;
ทฺวเงฺค ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ, ปโยเค ทุกฺกฎํ สิยาฯ
Dvaṅge thullaccayaṃ vuttaṃ, payoge dukkaṭaṃ siyā.
๑๔.
14.
อิโต ปฎฺฐาย มุญฺจิตฺวา, ปญฺหาปุจฺฉนมตฺตกํ;
Ito paṭṭhāya muñcitvā, pañhāpucchanamattakaṃ;
วิสฺสชฺชนวเสเนว, โหติ อตฺถวินิจฺฉโยฯ
Vissajjanavaseneva, hoti atthavinicchayo.
๑๕.
15.
อิตฺถิยา กายสํสเคฺค, ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเส;
Itthiyā kāyasaṃsagge, tisso āpattiyo phuse;
อามสนฺตสฺส กาเยน, กายํ ตุ ครุกํ สิยาฯ
Āmasantassa kāyena, kāyaṃ tu garukaṃ siyā.
๑๖.
16.
กาเยน กายพทฺธํ ตุ, ผุสํ ถุลฺลจฺจยํ ผุเส;
Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ phuse;
ปฎิพเทฺธน กาเยน, ปฎิพเทฺธ ตุ ทุกฺกฎํฯ
Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
๑๗.
17.
อิตฺถิํ ทุฎฺฐุลฺลวาจาหิ, ติโสฺส โอภาสโต สิยุํ;
Itthiṃ duṭṭhullavācāhi, tisso obhāsato siyuṃ;
วณฺณาวณฺณํ วทํ ทฺวินฺนํ, มคฺคานํ ครุกํ ผุเสฯ
Vaṇṇāvaṇṇaṃ vadaṃ dvinnaṃ, maggānaṃ garukaṃ phuse.
๑๘.
18.
วณฺณาทิภเญฺญ อาทิสฺส, อุพฺภชาณุมธกฺขกํ;
Vaṇṇādibhaññe ādissa, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ;
โหติ ถุลฺลจฺจยํ, กาย-ปฎิพเทฺธ ตุ ทุกฺกฎํฯ
Hoti thullaccayaṃ, kāya-paṭibaddhe tu dukkaṭaṃ.
๑๙.
19.
อตฺตกามจริยาย, วทโต วณฺณมิตฺถิยา;
Attakāmacariyāya, vadato vaṇṇamitthiyā;
สนฺติเก ครุกํ โหติ, สเจ ชานาติ สา ปนฯ
Santike garukaṃ hoti, sace jānāti sā pana.
๒๐.
20.
สนฺติเก ปณฺฑกสฺสาปิ, ตสฺส ถุลฺลจฺจยํ สิยา;
Santike paṇḍakassāpi, tassa thullaccayaṃ siyā;
ติรจฺฉานคตสฺสาปิ, สนฺติเก ทุกฺกฎํ มตํฯ
Tiracchānagatassāpi, santike dukkaṭaṃ mataṃ.
๒๑.
21.
ปฎิคฺคณฺหนวีมํสา, ปจฺจาหรณกตฺติเก;
Paṭiggaṇhanavīmaṃsā, paccāharaṇakattike;
สญฺจริตฺตํ สมาปเนฺน, ครุกํ นิทฺทิเส พุโธฯ
Sañcarittaṃ samāpanne, garukaṃ niddise budho.
๒๒.
22.
ตสฺส ทฺวงฺคสมาโยเค, โหติ ถุลฺลจฺจยํ ตถา;
Tassa dvaṅgasamāyoge, hoti thullaccayaṃ tathā;
อเงฺค สติ ปเนกสฺมิํ, โหติ อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Aṅge sati panekasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
๒๓.
23.
สํยาจิกาย จ กุฎิํ;
Saṃyācikāya ca kuṭiṃ;
วิหารญฺจ มหลฺลกํ;
Vihārañca mahallakaṃ;
การาเปติ สเจ ภิกฺขุ;
Kārāpeti sace bhikkhu;
ติโสฺส อาปตฺติโย ผุเสฯ
Tisso āpattiyo phuse.
๒๔.
24.
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, เอกปิเณฺฑ อนาคเต;
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, ekapiṇḍe anāgate;
โหติ ถุลฺลจฺจยํ, ตสฺมิํ, ปิเณฺฑ ครุกมาคเตฯ
Hoti thullaccayaṃ, tasmiṃ, piṇḍe garukamāgate.
๒๕.
25.
ปาราชิเกน ธเมฺมน, ภิกฺขุํ อมูลเกนิธ;
Pārājikena dhammena, bhikkhuṃ amūlakenidha;
อนุทฺธํเสติ โย ตสฺส, ติโสฺส อาปตฺติโย สิยุํฯ
Anuddhaṃseti yo tassa, tisso āpattiyo siyuṃ.
๒๖.
26.
โอกาสํ น จ กาเรตฺวา, หุตฺวา จาวนเจตโน;
Okāsaṃ na ca kāretvā, hutvā cāvanacetano;
สเจ โจเทติ สงฺฆาทิ-เสเสน สห ทุกฺกฎํฯ
Sace codeti saṅghādi-sesena saha dukkaṭaṃ.
๒๗.
27.
โอกาสํ ปน กาเรตฺวา, หุตฺวา อโกฺกสเจตโน;
Okāsaṃ pana kāretvā, hutvā akkosacetano;
โจเทติ โอมสวาเท, ปาจิตฺติํ ปริทีปเยฯ
Codeti omasavāde, pācittiṃ paridīpaye.
๒๘.
28.
อนนฺตรสมาโนว , นวเม อญฺญภาคิเย;
Anantarasamānova , navame aññabhāgiye;
สโพฺพ อาปตฺติเภโท หิ, นตฺถิ กาจิ วิเสสตาฯ
Sabbo āpattibhedo hi, natthi kāci visesatā.
๒๙.
29.
สงฺฆสฺส เภทโก ภิกฺขุ, ยาวตติยกํ ปน;
Saṅghassa bhedako bhikkhu, yāvatatiyakaṃ pana;
สมนุภาสนาเยว, คาหํ น ปฎินิสฺสชํฯ
Samanubhāsanāyeva, gāhaṃ na paṭinissajaṃ.
๓๐.
30.
ญตฺติยา ทุกฺกฎํ, ทฺวีหิ, กมฺมวาจาหิ ถุลฺลตํ;
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi, kammavācāhi thullataṃ;
กมฺมวาจาย โอสาเน, อาปตฺติ ครุกํ สิยาฯ
Kammavācāya osāne, āpatti garukaṃ siyā.
๓๑.
31.
เภทานุวตฺตเก เจว, ทุพฺพเจ กุลทูสเก;
Bhedānuvattake ceva, dubbace kuladūsake;
สงฺฆเภทกตุโลฺยว, โหติ อาปตฺตินิจฺฉโยฯ
Saṅghabhedakatulyova, hoti āpattinicchayo.
สงฺฆาทิเสสกถาฯ
Saṅghādisesakathā.
๓๒.
32.
อติกฺกมโนฺต อติเรกจีวรํ;
Atikkamanto atirekacīvaraṃ;
ทสาหมาปชฺชติ เอกเมว;
Dasāhamāpajjati ekameva;
นิสฺสคฺคิปาจิตฺติยเมกรตฺติํ;
Nissaggipācittiyamekarattiṃ;
ติจีวเรนาปิ วินา วสโนฺตฯ
Ticīvarenāpi vinā vasanto.
๓๓.
33.
มาสํ อติกฺกมโนฺต หิ, คเหตฺวา กาลจีวรํ;
Māsaṃ atikkamanto hi, gahetvā kālacīvaraṃ;
เอกํ อาปชฺชตาปตฺติํ, นิสฺสคฺคิยมุทีริตํฯ
Ekaṃ āpajjatāpattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
๓๔.
34.
อญฺญาติกาย ยํ กิญฺจิ;
Aññātikāya yaṃ kiñci;
ปุราณจีวรํ ปน;
Purāṇacīvaraṃ pana;
โธวาเปติ สเจ ตสฺส;
Dhovāpeti sace tassa;
โหนฺติ อาปตฺติโย ทุเวฯ
Honti āpattiyo duve.
๓๕.
35.
โธวาเปติ ปโยคสฺมิํ, ทุกฺกฎํ สมุทาหฎํ;
Dhovāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ;
นิสฺสคฺคิยาว ปาจิตฺติ, โหติ โธวาปิเต ปนฯ
Nissaggiyāva pācitti, hoti dhovāpite pana.
๓๖.
36.
อญฺญาติกาย หตฺถมฺหา, จีวรํ ปฎิคณฺหโต;
Aññātikāya hatthamhā, cīvaraṃ paṭigaṇhato;
คหเณ ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ คหิเต สิยาฯ
Gahaṇe dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
๓๗.
37.
อญฺญาตกํ คหปติํ, คหปตานิเมว วา;
Aññātakaṃ gahapatiṃ, gahapatānimeva vā;
จีวรํ วิญฺญาเปโนฺต เทฺว, ภิกฺขุ อาปตฺติโย ผุเสฯ
Cīvaraṃ viññāpento dve, bhikkhu āpattiyo phuse.
๓๘.
38.
วิญฺญาเปติ ปโยคสฺมิํ, ทุกฺกฎํ ปริกิตฺติตํ;
Viññāpeti payogasmiṃ, dukkaṭaṃ parikittitaṃ;
วิญฺญาปิเต จ นิสฺสคฺคิ, ปาจิตฺติ ปริยาปุตาฯ
Viññāpite ca nissaggi, pācitti pariyāputā.
๓๙.
39.
ภิกฺขุ จีวรมญฺญาติํ, วิญฺญาเปโนฺต ตทุตฺตริํ;
Bhikkhu cīvaramaññātiṃ, viññāpento taduttariṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, วิญฺญา-ปิเต นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite nissaggiyaṃ phuse.
๔๐.
40.
อญฺญาตกํ กญฺจิ อุปาสกํ วา;
Aññātakaṃ kañci upāsakaṃ vā;
อุปาสิกํ วา อุปสงฺกมิตฺวา;
Upāsikaṃ vā upasaṅkamitvā;
ปุเพฺพว หุตฺวา ปน อปฺปวาริโต;
Pubbeva hutvā pana appavārito;
วเตฺถ วิกปฺปํ ปฎิปชฺชมาโนฯ
Vatthe vikappaṃ paṭipajjamāno.
๔๑.
41.
ทุเว อาปชฺชตาปตฺตี, ปโยเค ทุกฺกฎํ สิยา;
Duve āpajjatāpattī, payoge dukkaṭaṃ siyā;
วิกปฺปํ ปน อาปเนฺน, นิสฺสคฺคิยมุทีริตํฯ
Vikappaṃ pana āpanne, nissaggiyamudīritaṃ.
๔๒.
42.
อญฺญาติํ อุปสงฺกมฺม, ปุเพฺพเยวปฺปวาริโต;
Aññātiṃ upasaṅkamma, pubbeyevappavārito;
วิกปฺปํ จีวเร ภิกฺขุ, อาปชฺชโนฺต ทุเว ผุเสฯ
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjanto duve phuse.
๔๓.
43.
ตถาติเรกติกฺขตฺตุํ, โจทนาย จ ภิกฺขุ เจ;
Tathātirekatikkhattuṃ, codanāya ca bhikkhu ce;
คนฺตฺวาติเรกฉกฺขตฺตุํ, ฐาเนนปิ จ จีวรํฯ
Gantvātirekachakkhattuṃ, ṭhānenapi ca cīvaraṃ.
๔๔.
44.
นิปฺผาเทติ สเจ ตสฺส, โหนฺติ อาปตฺติโย ทุเว;
Nipphādeti sace tassa, honti āpattiyo duve;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
กถินวโคฺค ปฐโมฯ
Kathinavaggo paṭhamo.
๔๕.
45.
โทสา โกสิยวคฺคสฺส, เทฺวเทฺวอาทีสุ ปญฺจสุ;
Dosā kosiyavaggassa, dvedveādīsu pañcasu;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
๔๖.
46.
คเหเตฺวฬกโลมานิ, ติโยชนมติกฺกมํ;
Gahetveḷakalomāni, tiyojanamatikkamaṃ;
ทุกฺกฎํ ปฐเม ปาเท, นิสฺสคฺคิํ ทุติเย ผุเสฯ
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, nissaggiṃ dutiye phuse.
๔๗.
47.
ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยญฺญาย, โธวาเปเตฬโลมกํ;
Bhikkhu bhikkhuniyaññāya, dhovāpeteḷalomakaṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, โธเต นิสฺสคฺคิยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, dhote nissaggiyaṃ siyā.
๔๘.
48.
รูปิยํ ปฎิคณฺหโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Rūpiyaṃ paṭigaṇhanto, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, นิสฺสคฺคิ คหิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, nissaggi gahite siyā.
๔๙.
49.
นานาการํ สมาปชฺชํ, สํโวหารญฺจ รูปิเย;
Nānākāraṃ samāpajjaṃ, saṃvohārañca rūpiye;
สมาปเนฺน จ นิสฺสคฺคิํ, ปโยเค ทุกฺกฎํ ผุเสฯ
Samāpanne ca nissaggiṃ, payoge dukkaṭaṃ phuse.
๕๐.
50.
นานปฺปการกํ ภิกฺขุ, อาปเชฺช กยวิกฺกยํ;
Nānappakārakaṃ bhikkhu, āpajje kayavikkayaṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺมิํ, กเต นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, kate nissaggiyaṃ phuse.
โกสิยวโคฺค ทุติโยฯ
Kosiyavaggo dutiyo.
๕๑.
51.
ปตฺตํ อติกฺกเมนฺตสฺส, ทสาหมติเรกกํ;
Pattaṃ atikkamentassa, dasāhamatirekakaṃ;
ตสฺส นิสฺสคฺคิยาปตฺติ, โหติ เอกาว ภิกฺขุโนฯ
Tassa nissaggiyāpatti, hoti ekāva bhikkhuno.
๕๒.
52.
อปญฺจพนฺธเน ปเตฺต, วิชฺชมาเนปิ ภิกฺขุโน;
Apañcabandhane patte, vijjamānepi bhikkhuno;
อญฺญํ ปน นวํ ปตฺตํ, เจตาเปติ สเจ ปนฯ
Aññaṃ pana navaṃ pattaṃ, cetāpeti sace pana.
๕๓.
53.
เทฺว ปนาปตฺติโย ภิกฺขุ, อาปชฺชติ, น สํสโย;
Dve panāpattiyo bhikkhu, āpajjati, na saṃsayo;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
๕๔.
54.
ปฎิคฺคเหตฺวา เภสชฺชํ, สตฺตาหํ โย อติกฺกเม;
Paṭiggahetvā bhesajjaṃ, sattāhaṃ yo atikkame;
เอกํ นิสฺสคฺคิยาปตฺติํ, อาปชฺชติ หิ โส ปนฯ
Ekaṃ nissaggiyāpattiṃ, āpajjati hi so pana.
๕๕.
55.
อกาเล ปริเยสโนฺต, วสฺสสาฎิกจีวรํ;
Akāle pariyesanto, vassasāṭikacīvaraṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ phuse.
๕๖.
56.
ภิกฺขุโน จีวรํ ทตฺวา, อจฺฉินฺทโนฺต ทุเว ผุเส;
Bhikkhuno cīvaraṃ datvā, acchindanto duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, หเฎ นิสฺสคฺคิยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, haṭe nissaggiyaṃ siyā.
๕๗.
57.
วิญฺญาเปตฺวา สยํ สุตฺตํ, ตนฺตวาเยหิ จีวรํ;
Viññāpetvā sayaṃ suttaṃ, tantavāyehi cīvaraṃ;
วายาเปติ สเจ ภิกฺขุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเสฯ
Vāyāpeti sace bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
๕๘.
58.
โย ปนญฺญาตกเสฺสว, ตนฺตวาเย สเมจฺจ เจ;
Yo panaññātakasseva, tantavāye samecca ce;
วิกปฺปํ จีวเร ภิกฺขุ, อาปชฺชํ อปฺปวาริโตฯ
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjaṃ appavārito.
๕๙.
59.
เทฺว ปนาปตฺติโย โส หิ, อาปชฺชติ, น สํสโย;
Dve panāpattiyo so hi, āpajjati, na saṃsayo;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ลาเภ นิสฺสคฺคิยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, lābhe nissaggiyaṃ siyā.
๖๐.
60.
ปฎิคฺคเหตฺวา อเจฺจก-สญฺญิตํ ปน จีวรํ;
Paṭiggahetvā acceka-saññitaṃ pana cīvaraṃ;
กาลํ อติกฺกเมโนฺต ตํ, เอกํ นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Kālaṃ atikkamento taṃ, ekaṃ nissaggiyaṃ phuse.
๖๑.
61.
ติณฺณมญฺญตรํ วตฺถํ, นิทหิตฺวา ฆเรธิกํ;
Tiṇṇamaññataraṃ vatthaṃ, nidahitvā gharedhikaṃ;
ฉารตฺตโต วินา เตน, วสํ นิสฺสคฺคิยํ ผุเสฯ
Chārattato vinā tena, vasaṃ nissaggiyaṃ phuse.
๖๒.
62.
ชานํ ปริณตํ ลาภํ, สงฺฆิกํ อตฺตโน ปน;
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, saṅghikaṃ attano pana;
ปริณาเมติ เจ ภิกฺขุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเสฯ
Pariṇāmeti ce bhikkhu, dve panāpattiyo phuse.
๖๓.
63.
ปโยเค ทุกฺกฎํ โหติ, นิสฺสคฺคิ ปริณามิเต;
Payoge dukkaṭaṃ hoti, nissaggi pariṇāmite;
สพฺพตฺถ อปฺปนาวาร-ปริหานิ กตา มยาฯ
Sabbattha appanāvāra-parihāni katā mayā.
ปตฺตวโคฺค ตติโยฯ
Pattavaggo tatiyo.
ติํสนิสฺสคฺคิยกถาฯ
Tiṃsanissaggiyakathā.
๖๔.
64.
วทนฺตสฺส มุสาวาทํ, ปญฺจ อาปตฺติโย สิยุํ;
Vadantassa musāvādaṃ, pañca āpattiyo siyuṃ;
มนุสฺสุตฺตริธเมฺม ตุ, อภูตสฺมิํ ปราชโยฯ
Manussuttaridhamme tu, abhūtasmiṃ parājayo.
๖๕.
65.
โจทนาย ครุํ ภิกฺขุํ, อมูลนฺติมวตฺถุนา;
Codanāya garuṃ bhikkhuṃ, amūlantimavatthunā;
ปริยายวจเน ญาเต, ถุลฺลจฺจยมุทีริตํฯ
Pariyāyavacane ñāte, thullaccayamudīritaṃ.
๖๖.
66.
โน เจ ปฎิวิชานาติ, ทุกฺกฎํ สมุทาหฎํ;
No ce paṭivijānāti, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ;
สมฺปชานมุสาวาเท, ปาจิตฺติ ปริทีปิตาฯ
Sampajānamusāvāde, pācitti paridīpitā.
๖๗.
67.
อาปตฺติโย ทุเว วุตฺตา, ภิกฺขุโสฺสมสโต ปน;
Āpattiyo duve vuttā, bhikkhussomasato pana;
ปาจิตฺติ อุปสมฺปนฺนํ, ทุกฺกฎํ อิตรํ สิยาฯ
Pācitti upasampannaṃ, dukkaṭaṃ itaraṃ siyā.
๖๘.
68.
เปสุญฺญหรเณ เทฺวปิ, โหนฺติ, ปาจิตฺติยํ ปน;
Pesuññaharaṇe dvepi, honti, pācittiyaṃ pana;
อุปสมฺปนฺนเปสุเญฺญ, เสเส อาปตฺติ ทุกฺกฎํฯ
Upasampannapesuññe, sese āpatti dukkaṭaṃ.
๖๙.
69.
ปทโสนุปสมฺปนฺนํ , ธมฺมํ วาเจติ เจ ทุเว;
Padasonupasampannaṃ , dhammaṃ vāceti ce duve;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ปาเท, ปาเท ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
๗๐.
70.
ติรตฺตานุปสมฺปนฺน-สหเสยฺยาย อุตฺตริํ;
Tirattānupasampanna-sahaseyyāya uttariṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปเนฺน ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, panne pācittiyaṃ siyā.
๗๑.
71.
กเปฺปติ มาตุคาเมน, สหเสยฺยํ สเจ ปน;
Kappeti mātugāmena, sahaseyyaṃ sace pana;
เทฺว โส อาปชฺชตาปตฺตี, รตฺติยํ ทุกฺกฎาทโยฯ
Dve so āpajjatāpattī, rattiyaṃ dukkaṭādayo.
๗๒.
72.
อุทฺธํ ฉปฺปญฺจวาจาหิ, ธมฺมํ เทเสติ อิตฺถิยา;
Uddhaṃ chappañcavācāhi, dhammaṃ deseti itthiyā;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ปาเท, ปาเท ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, pāde, pāde pācittiyaṃ siyā.
๗๓.
73.
ภูตํ อนุปสมฺปเนฺน, มนุสฺสุตฺตริธมฺมกํ;
Bhūtaṃ anupasampanne, manussuttaridhammakaṃ;
อาโรเจติ สเจ ตสฺส, โหนฺติ เทฺว ทุกฺกฎาทโยฯ
Āroceti sace tassa, honti dve dukkaṭādayo.
๗๔.
74.
วทํ อนุปสมฺปเนฺน, ทุฎฺฐุลฺลาปตฺติมญฺญโต;
Vadaṃ anupasampanne, duṭṭhullāpattimaññato;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปาจิตฺตาโรจิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācittārocite siyā.
๗๕.
75.
ปถวิํ ขณโต ตสฺส, ปโยเค ทุกฺกฎํ มตํ;
Pathaviṃ khaṇato tassa, payoge dukkaṭaṃ mataṃ;
ปหาเร จ ปหาเร จ, ปาจิตฺติ ปริยาปุตาฯ
Pahāre ca pahāre ca, pācitti pariyāputā.
มุสาวาทวโคฺค ปฐโมฯ
Musāvādavaggo paṭhamo.
๗๖.
76.
ภูตคามํ ตุ ปาเตโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Bhūtagāmaṃ tu pātento, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ปาเต ปาจิตฺติ ทีปิตาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pāte pācitti dīpitā.
๗๗.
77.
อเญฺญนญฺญํ วทนฺตสฺส, เทฺว สิยุํ อญฺญวาทเก;
Aññenaññaṃ vadantassa, dve siyuṃ aññavādake;
อโรปิเต ทุกฺกฎํ ตุ, โหติ ปาจิตฺติ โรปิเตฯ
Aropite dukkaṭaṃ tu, hoti pācitti ropite.
๗๘.
78.
อุชฺฌาเปโนฺต ปรํ ภิกฺขุํ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Ujjhāpento paraṃ bhikkhuṃ, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, อุชฺฌา-ปิเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, ujjhā-pite pācittiyaṃ siyā.
๗๙.
79.
อโชฺฌกาเส ตุ มญฺจาทิํ, สนฺถริตฺวาน สงฺฆิกํ;
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, santharitvāna saṅghikaṃ;
ปกฺกมโนฺต อนาปุจฺฉา, อาปตฺติํ ทุวิธํ ผุเสฯ
Pakkamanto anāpucchā, āpattiṃ duvidhaṃ phuse.
๘๐.
80.
เลฑฺฑุปาเต อติกฺกเนฺต, ปาเทน ปฐเมน ตุ;
Leḍḍupāte atikkante, pādena paṭhamena tu;
ทุกฺกฎํ, ทุติเยนาปิ, ปาจิตฺติ ปริทีปเยฯ
Dukkaṭaṃ, dutiyenāpi, pācitti paridīpaye.
๘๑.
81.
วิหาเร สงฺฆิเก เสยฺยํ, สนฺถริตฺวา อนุทฺธรํ;
Vihāre saṅghike seyyaṃ, santharitvā anuddharaṃ;
อนาปุจฺฉา ปกฺกมโนฺต, ทุวิธาปตฺติโย ผุเสฯ
Anāpucchā pakkamanto, duvidhāpattiyo phuse.
๘๒.
82.
ปริเกฺขเป อติกฺกเนฺต, ปาเทน ปฐเมน ตุ;
Parikkhepe atikkante, pādena paṭhamena tu;
ทุกฺกฎํ ปน อุทฺทิฎฺฐํ, ปาจิตฺติ ทุติเยน ตุฯ
Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
๘๓.
83.
วิหาเร สงฺฆิเก ชานํ, ปุพฺพูปคตภิกฺขุกํ;
Vihāre saṅghike jānaṃ, pubbūpagatabhikkhukaṃ;
เสยฺยํ กปฺปยโต โหนฺติ, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Seyyaṃ kappayato honti, payoge dukkaṭādayo.
๘๔.
84.
สงฺฆิกา กุปิโต ภิกฺขุํ, นิกฺกฑฺฒติ วิหารโต;
Saṅghikā kupito bhikkhuṃ, nikkaḍḍhati vihārato;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, เสสํ นิกฺกฑฺฒิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesaṃ nikkaḍḍhite siyā.
๘๕.
85.
วิหาเร สงฺฆิเก ภิกฺขุ, เวหาสกุฎิยูปริ;
Vihāre saṅghike bhikkhu, vehāsakuṭiyūpari;
อาหจฺจปาทเก สีทํ, ผุเส เทฺว ทุกฺกฎาทโยฯ
Āhaccapādake sīdaṃ, phuse dve dukkaṭādayo.
๘๖.
86.
อธิฎฺฐิตฺวา ทฺวตฺติปริยาเย, อุตฺตริมฺปิ อธิฎฺฐโต;
Adhiṭṭhitvā dvattipariyāye, uttarimpi adhiṭṭhato;
ปโยเค ทุกฺกฎํ โหติ, ปาจิตฺติ ปนธิฎฺฐิเตฯ
Payoge dukkaṭaṃ hoti, pācitti panadhiṭṭhite.
๘๗.
87.
ชานํ สปฺปาณกํ โตยํ, ติณํ วา สิญฺจโต ปน;
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā siñcato pana;
ปโยเค ทุกฺกฎํ โหติ, สิเตฺต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ hoti, sitte pācittiyaṃ siyā.
ภูตคามวโคฺค ทุติโยฯ
Bhūtagāmavaggo dutiyo.
๘๘.
88.
ผุเส ภิกฺขุนิโย ภิกฺขุ, โอวทโนฺต อสมฺมโต;
Phuse bhikkhuniyo bhikkhu, ovadanto asammato;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺส, ปาจิโตฺตวทิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tassa, pācittovadite siyā.
๘๙.
89.
ทุติเย ตติเย เจว, จตุเตฺถปิ จ สพฺพโส;
Dutiye tatiye ceva, catutthepi ca sabbaso;
ปฐเมน สมานาว, อาปตฺตีนํ วิภาคตาฯ
Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
๙๐.
90.
จีวรํ ภิกฺขุ อญฺญาติ-กาย เทโนฺต ทุเว ผุเส;
Cīvaraṃ bhikkhu aññāti-kāya dento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ทิเนฺน ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, dinne pācittiyaṃ siyā.
๙๑.
91.
อญฺญาติกภิกฺขุนิยา , ภิกฺขุ สิเพฺพยฺย จีวรํ;
Aññātikabhikkhuniyā , bhikkhu sibbeyya cīvaraṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปาจิตฺติ ปน สิพฺพิเตฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti pana sibbite.
๙๒.
92.
อทฺธานญฺญตฺร สมยา, ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยา สห;
Addhānaññatra samayā, bhikkhu bhikkhuniyā saha;
สํวิธาย ตุ คจฺฉโนฺต, ผุเส เทฺว ทุกฺกฎาทโยฯ
Saṃvidhāya tu gacchanto, phuse dve dukkaṭādayo.
๙๓.
93.
นาเวกํ อภิรูหโนฺต, ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยา สห;
Nāvekaṃ abhirūhanto, bhikkhu bhikkhuniyā saha;
สํวิธาย ผุเส เทฺวปิ, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Saṃvidhāya phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
๙๔.
94.
ชานํ ภิกฺขุนิยา ปิณฺฑ-ปาตํ ตุ ปริปาจิตํ;
Jānaṃ bhikkhuniyā piṇḍa-pātaṃ tu paripācitaṃ;
ภุญฺชโนฺต ทุวิธาปตฺติ-มาปชฺชติ, น สํสโยฯ
Bhuñjanto duvidhāpatti-māpajjati, na saṃsayo.
๙๕.
95.
‘‘ภุญฺชิสฺสามี’’ติ เจ ภตฺตํ, ปฎิคฺคณฺหาติ ทุกฺกฎํ;
‘‘Bhuñjissāmī’’ti ce bhattaṃ, paṭiggaṇhāti dukkaṭaṃ;
อโชฺฌหารปโยเคสุ, ปาจิตฺติ ปริทีปิตาฯ
Ajjhohārapayogesu, pācitti paridīpitā.
๙๖.
96.
ภิกฺขุ ภิกฺขุนิยา สทฺธิํ, นิสชฺชํ ตุ รโห ปน;
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, nisajjaṃ tu raho pana;
กเปฺปโนฺต หิ ผุเส เทฺวปิ, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Kappento hi phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
โอวาทวโคฺค ตติโยฯ
Ovādavaggo tatiyo.
๙๗.
97.
ตทุตฺตริํ อาวสถ-ปิณฺฑํ ตุ ปริภุญฺชโต;
Taduttariṃ āvasatha-piṇḍaṃ tu paribhuñjato;
อนนฺตรสฺส วคฺคสฺส, นวเมน สโม นโยฯ
Anantarassa vaggassa, navamena samo nayo.
๙๘.
98.
ทุติเย ตติเย จาปิ, วิเสโส นตฺถิ โกจิปิ;
Dutiye tatiye cāpi, viseso natthi kocipi;
อนนฺตรสมานาว, อาปตฺตีนํ วิภาคตาฯ
Anantarasamānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
๙๙.
99.
ทฺวตฺติปเตฺต คเหตฺวาน, คณฺหโต หิ ตทุตฺตริํ;
Dvattipatte gahetvāna, gaṇhato hi taduttariṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ คหิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti gahite siyā.
๑๐๐.
100.
ปญฺจเม ปฐเมเนว, สโม อาปตฺตินิจฺฉโย;
Pañcame paṭhameneva, samo āpattinicchayo;
ฉเฎฺฐ อนติริเตฺตน, ภุตฺตาวิํ ตุ ปวาริตํฯ
Chaṭṭhe anatirittena, bhuttāviṃ tu pavāritaṃ.
๑๐๑.
101.
อภิหฎฺฐุํ ปวาเรโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Abhihaṭṭhuṃ pavārento, dve panāpattiyo phuse;
วจเนน จ ตเสฺสว, ‘‘ภุญฺชิสฺสามี’’ติ คณฺหติฯ
Vacanena ca tasseva, ‘‘bhuñjissāmī’’ti gaṇhati.
๑๐๒.
102.
คหเณ ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปิฎเก สมุทาหฎํ;
Gahaṇe dukkaṭaṃ tassa, piṭake samudāhaṭaṃ;
โภชนสฺส ปโนสาเน, ปาจิตฺติ ปริยาปุตาฯ
Bhojanassa panosāne, pācitti pariyāputā.
๑๐๓.
103.
สตฺตเม อฎฺฐเม เจว, นวเม ทสเมปิ จ;
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca;
ปฐเมน สมานาว, อาปตฺตีนํ วิภาคตาฯ
Paṭhamena samānāva, āpattīnaṃ vibhāgatā.
โภชนวโคฺค จตุโตฺถฯ
Bhojanavaggo catuttho.
๑๐๔.
104.
อเจลกาทิโน เทโนฺต, สหตฺถา โภชนาทิกํ;
Acelakādino dento, sahatthā bhojanādikaṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ปโตฺต, ทิเนฺน ปาจิตฺติยํ ผุเสฯ
Payoge dukkaṭaṃ patto, dinne pācittiyaṃ phuse.
๑๐๕.
105.
ทาเปตฺวา วา อทาเปตฺวา, อุโยฺยเชโนฺต ทุเว ผุเส;
Dāpetvā vā adāpetvā, uyyojento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺมิํ, ปาจิตฺตุโยฺยชิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, pācittuyyojite siyā.
๑๐๖.
106.
นิสชฺชํ ภิกฺขุ กเปฺปโนฺต, กุเล ปน สโภชเน;
Nisajjaṃ bhikkhu kappento, kule pana sabhojane;
อาปตฺติโย ผุเส เทฺวปิ, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Āpattiyo phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
๑๐๗.
107.
จตุเตฺถ ปญฺจเม วาปิ, วิเสโส นตฺถิ โกจิปิ;
Catutthe pañcame vāpi, viseso natthi kocipi;
ตติเยน สมานาว, อาปตฺติคณนา สิยาฯ
Tatiyena samānāva, āpattigaṇanā siyā.
๑๐๘.
108.
สนฺตํ ภิกฺขุํ อนาปุจฺฉา, สภโตฺต จ นิมนฺติโต;
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, sabhatto ca nimantito;
กุเลสุ ปน จาริตฺตํ, อาปชฺชโนฺต ทุเว ผุเสฯ
Kulesu pana cārittaṃ, āpajjanto duve phuse.
๑๐๙.
109.
ปฐเมน จ ปาเทน, อุมฺมาราติกฺกเม ปน;
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana;
ทุกฺกฎํ ปิฎเก วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ทุติเยน ตุฯ
Dukkaṭaṃ piṭake vuttaṃ, pācitti dutiyena tu.
๑๑๐.
110.
ตทุตฺตริํ ตุ เภสชฺชํ, วิญฺญาเปโนฺต ทุเว ผุเส;
Taduttariṃ tu bhesajjaṃ, viññāpento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, วิญฺญา-ปิเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, viññā-pite pācittiyaṃ siyā.
๑๑๑.
111.
อุยฺยุตฺตํ ทสฺสนตฺถาย, คจฺฉโนฺต เทฺว ผุเส พลํ;
Uyyuttaṃ dassanatthāya, gacchanto dve phuse balaṃ;
คจฺฉโต ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, โหติ ปาจิตฺติ ปสฺสโตฯ
Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
๑๑๒.
112.
อติเรกติรตฺตํ ตุ, เสนาย วสโต ทุเว;
Atirekatirattaṃ tu, senāya vasato duve;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ วสิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti vasite siyā.
๑๑๓.
113.
อุโยฺยธิกํ ตุ คจฺฉโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Uyyodhikaṃ tu gacchanto, dve panāpattiyo phuse;
คจฺฉโนฺต ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, โหติ ปาจิตฺติ ปสฺสโตฯ
Gacchanto dukkaṭaṃ vuttaṃ, hoti pācitti passato.
อเจลกวโคฺค ปญฺจโมฯ
Acelakavaggo pañcamo.
๑๑๔.
114.
สุรํ วา ปน เมเรยฺยํ, ปิวโนฺต เทฺว ผุเส มุนิ;
Suraṃ vā pana mereyyaṃ, pivanto dve phuse muni;
คณฺหโต ทุกฺกฎํ ปาตุํ, ปีเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Gaṇhato dukkaṭaṃ pātuṃ, pīte pācittiyaṃ siyā.
๑๑๕.
115.
ภิกฺขงฺคุลิปโตเทน, หาเสโนฺต เทฺว ผุเส หเว;
Bhikkhaṅgulipatodena, hāsento dve phuse have;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปาจิตฺติ หสิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti hasite siyā.
๑๑๖.
116.
กีฬโนฺต อุทเก ภิกฺขุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Kīḷanto udake bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
ทุกฺกฎํ โคปฺผกา เหฎฺฐา, ปาจิตฺตุปริโคปฺผเกฯ
Dukkaṭaṃ gopphakā heṭṭhā, pācittuparigopphake.
๑๑๗.
117.
โย ปนาทริยํ ภิกฺขุ, กโรโนฺต เทฺว ผุเส หเว;
Yo panādariyaṃ bhikkhu, karonto dve phuse have;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, กเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, kate pācittiyaṃ siyā.
๑๑๘.
118.
ภิํสาเปโนฺต หเว ภิกฺขุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Bhiṃsāpento have bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ภิํสา-ปิเต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, bhiṃsā-pite pācittiyaṃ siyā.
๑๑๙.
119.
โชติํ สมาทหิตฺวาน, วิสิเพฺพโนฺต ทุเว ผุเส;
Jotiṃ samādahitvāna, visibbento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติยํ วิสีวิเตฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittiyaṃ visīvite.
๑๒๐.
120.
โอรโส อทฺธมาสสฺส, นฺหายโนฺต เทฺว ผุเส หเว;
Oraso addhamāsassa, nhāyanto dve phuse have;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, นฺหาน-โสฺสสาเน อิตรํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, nhāna-ssosāne itaraṃ siyā.
๑๒๑.
121.
ทุพฺพณฺณกรณานํ ตุ, ติณฺณเมกมนาทิย;
Dubbaṇṇakaraṇānaṃ tu, tiṇṇamekamanādiya;
จีวรํ ปริภุญฺชโนฺต, เทฺว ผุเส ทุกฺกฎาทโยฯ
Cīvaraṃ paribhuñjanto, dve phuse dukkaṭādayo.
๑๒๒.
122.
จีวรํ ภิกฺขุอาทีนํ, วิกเปฺปตฺวา อนุทฺธรํ;
Cīvaraṃ bhikkhuādīnaṃ, vikappetvā anuddharaṃ;
เทฺว ผุเส ปริภุญฺชโนฺต, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Dve phuse paribhuñjanto, payoge dukkaṭādayo.
๑๒๓.
123.
ภิกฺขุสฺสาปนิเธโนฺต เทฺว, ผุเส ปตฺตาทิกํ ปน;
Bhikkhussāpanidhento dve, phuse pattādikaṃ pana;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺมิํ, เสสาปนิหิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesāpanihite siyā.
สุราปานวโคฺค ฉโฎฺฐฯ
Surāpānavaggo chaṭṭho.
๑๒๔.
124.
สญฺจิจฺจ ชีวิตา ปาณํ, โวโรเปโนฺต ตโปธโน;
Sañcicca jīvitā pāṇaṃ, voropento tapodhano;
อาปตฺติโย จตโสฺสว, อาปชฺชติ, น สํสโยฯ
Āpattiyo catassova, āpajjati, na saṃsayo.
๑๒๕.
125.
อโนทิสฺสกโมปาตํ, ขณโต โหติ ทุกฺกฎํ;
Anodissakamopātaṃ, khaṇato hoti dukkaṭaṃ;
มนุโสฺส มรติ ตสฺมิํ, ปติตฺวา เจ ปราชโยฯ
Manusso marati tasmiṃ, patitvā ce parājayo.
๑๒๖.
126.
ยโกฺข วาปิ ติรจฺฉาน-คโต มนุสฺสวิคฺคโห;
Yakkho vāpi tiracchāna-gato manussaviggaho;
ปติตฺวา มรตี เปโต, ตสฺส ถุลฺลจฺจยํ สิยาฯ
Patitvā maratī peto, tassa thullaccayaṃ siyā.
๑๒๗.
127.
ติรจฺฉานคเต ตสฺมิํ, นิปติตฺวา มเต ปน;
Tiracchānagate tasmiṃ, nipatitvā mate pana;
ตสฺส ปาจิตฺติยาปตฺติ, ปญฺญตฺตา ปฎุพุทฺธินาฯ
Tassa pācittiyāpatti, paññattā paṭubuddhinā.
๑๒๘.
128.
ชานํ สปฺปาณกํ โตยํ, ปริภุญฺชํ ทุเว ผุเส;
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, paribhuñjaṃ duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ภุเตฺต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
๑๒๙.
129.
นิหตาธิกรณํ ชานํ, อุโกฺกเฎโนฺต ทุเว ผุเส;
Nihatādhikaraṇaṃ jānaṃ, ukkoṭento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺตุโกฺกฎิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācittukkoṭite siyā.
๑๓๐.
130.
ชานํ ภิกฺขุสฺส ทุฎฺฐุลฺลํ, ฉาเทโนฺต ปน วชฺชกํ;
Jānaṃ bhikkhussa duṭṭhullaṃ, chādento pana vajjakaṃ;
เอกมาปชฺชตาปตฺติํ, ปาจิตฺติมิติ ทีปิตํฯ
Ekamāpajjatāpattiṃ, pācittimiti dīpitaṃ.
๑๓๑.
131.
อูนวีสติวสฺสํ ตุ, กโรโนฺต อุปสมฺปทํ;
Ūnavīsativassaṃ tu, karonto upasampadaṃ;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ปโตฺต, เสสา สมฺปาทิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ patto, sesā sampādite siyā.
๑๓๒.
132.
ชานํ ตุ เถยฺยสเตฺถน, สํวิธาย สเหว จ;
Jānaṃ tu theyyasatthena, saṃvidhāya saheva ca;
ตเถว มาตุคาเมน, มคฺคํ ตุ ปฎิปชฺชโตฯ
Tatheva mātugāmena, maggaṃ tu paṭipajjato.
๑๓๓.
133.
เทฺว ปนาปตฺติโย โหนฺติ, ปโยเค ทุกฺกฎํ มตํ;
Dve panāpattiyo honti, payoge dukkaṭaṃ mataṃ;
ปฎิปเนฺน ปนุทฺทิฎฺฐํ, ปาจิตฺติยมนนฺตรํฯ
Paṭipanne panuddiṭṭhaṃ, pācittiyamanantaraṃ.
๑๓๔.
134.
อจฺจชํ ปาปิกํ ทิฎฺฐิํ, ญตฺติยา ทุกฺกฎํ ผุเส;
Accajaṃ pāpikaṃ diṭṭhiṃ, ñattiyā dukkaṭaṃ phuse;
กมฺมวาจาย โอสาเน, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Kammavācāya osāne, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๓๕.
135.
ตถากฎานุธเมฺมน, สํภุญฺชโนฺต ทุเว ผุเส;
Tathākaṭānudhammena, saṃbhuñjanto duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ภุเตฺต ปาจิตฺติยํ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, bhutte pācittiyaṃ siyā.
๑๓๖.
136.
นาสิตํ สมณุเทฺทสํปลาเปโนฺต ทุเว ผุเส;
Nāsitaṃ samaṇuddesaṃpalāpento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ อุปลาปิเตฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti upalāpite.
สปฺปาณกวโคฺค สตฺตโมฯ
Sappāṇakavaggo sattamo.
๑๓๗.
137.
วุจฺจมานสฺส ภิกฺขุสฺส, ภิกฺขูหิ สหธมฺมิกํ;
Vuccamānassa bhikkhussa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ;
‘‘น สกฺขิสฺสามิ’’อิเจฺจวํ, ภณโต ทุกฺกฎาทโยฯ
‘‘Na sakkhissāmi’’iccevaṃ, bhaṇato dukkaṭādayo.
๑๓๘.
138.
วินยํ ตุ วิวเณฺณโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Vinayaṃ tu vivaṇṇento, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปาจิเตฺตว วิวณฺณิเตฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitteva vivaṇṇite.
๑๓๙.
139.
โมเหโนฺต เทฺว ผุเส, โมเห, ทุกฺกฎํ ตุ อโรปิเต;
Mohento dve phuse, mohe, dukkaṭaṃ tu aropite;
โรปิเต ปน โมหสฺมิํ, ปาจิตฺติยมุทีริตํฯ
Ropite pana mohasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
๑๔๐.
140.
ปหารํ กุปิโต เทโนฺต, ภิกฺขุสฺส เทฺว ผุเส หเว;
Pahāraṃ kupito dento, bhikkhussa dve phuse have;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ปหเฎ สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, pācitti pahaṭe siyā.
๑๔๑.
141.
ภิกฺขุสฺส กุปิโต ภิกฺขุ, อุคฺคิรํ ตลสตฺติกํ;
Bhikkhussa kupito bhikkhu, uggiraṃ talasattikaṃ;
เทฺว ผุเส ทุกฺกฎํ โยเค, ปาจิตฺตุคฺคิริเต สิยาฯ
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuggirite siyā.
๑๔๒.
142.
ภิกฺขุ สงฺฆาทิเสเสน, อมูเลเนว โจทยํ;
Bhikkhu saṅghādisesena, amūleneva codayaṃ;
เทฺว ผุเส ทุกฺกฎํ โยเค, ปาจิตฺตุทฺธํสิเต สิยาฯ
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuddhaṃsite siyā.
๑๔๓.
143.
ภิกฺขุ สญฺจิจฺจ กุกฺกุจฺจํ, ชนยโนฺต หิ ภิกฺขุโน;
Bhikkhu sañcicca kukkuccaṃ, janayanto hi bhikkhuno;
เทฺว ผุเส ทุกฺกฎํ โยเค, ปาจิตฺตุปฺปาทิเต สิยาฯ
Dve phuse dukkaṭaṃ yoge, pācittuppādite siyā.
๑๔๔.
144.
ติฎฺฐนฺตุปสฺสุติํ ภิกฺขุ, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Tiṭṭhantupassutiṃ bhikkhu, dve panāpattiyo phuse;
คจฺฉโต ทุกฺกฎํ โสตุํ, ปาจิตฺติ สุณโต สิยาฯ
Gacchato dukkaṭaṃ sotuṃ, pācitti suṇato siyā.
๑๔๕.
145.
ธมฺมิกานํ ตุ กมฺมานํ, ฉนฺทํ ทตฺวา ตโต ปุน;
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā tato puna;
ขียนธมฺมมาปชฺชํ, เทฺว ผุเส ทุกฺกฎาทโยฯ
Khīyanadhammamāpajjaṃ, dve phuse dukkaṭādayo.
๑๔๖.
146.
สเงฺฆ วินิจฺฉเย นิฎฺฐํ, อคเต ฉนฺทมตฺตโน;
Saṅghe vinicchaye niṭṭhaṃ, agate chandamattano;
อทตฺวา คจฺฉโต ตสฺส, เทฺว ปนาปตฺติโย สิยุํฯ
Adatvā gacchato tassa, dve panāpattiyo siyuṃ.
๑๔๗.
147.
หตฺถปาสํ ตุ สงฺฆสฺส, ชหโต โหติ ทุกฺกฎํ;
Hatthapāsaṃ tu saṅghassa, jahato hoti dukkaṭaṃ;
ชหิเต หตฺถปาสสฺมิํ, โหติ ปาจิตฺติ ภิกฺขุโนฯ
Jahite hatthapāsasmiṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
๑๔๘.
148.
สมเคฺคน จ สเงฺฆน, ทตฺวาน สห จีวรํ;
Samaggena ca saṅghena, datvāna saha cīvaraṃ;
ขียโนฺต เทฺว ผุเส ปจฺฉา, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Khīyanto dve phuse pacchā, payoge dukkaṭādayo.
๑๔๙.
149.
ลาภํ ปริณตํ ชานํ, สงฺฆิกํ ปุคฺคลสฺส หิ;
Lābhaṃ pariṇataṃ jānaṃ, saṅghikaṃ puggalassa hi;
เทฺว ผุเส ปริณาเมโนฺต, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Dve phuse pariṇāmento, payoge dukkaṭādayo.
สหธมฺมิกวโคฺค อฎฺฐโมฯ
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo.
๑๕๐.
150.
ปุเพฺพ อวิทิโต หุตฺวา, รโญฺญ อเนฺตปุรํ ปน;
Pubbe avidito hutvā, rañño antepuraṃ pana;
ปวิสนฺตสฺส ภิกฺขุโน, เทฺว ปนาปตฺติโย สิยุํฯ
Pavisantassa bhikkhuno, dve panāpattiyo siyuṃ.
๑๕๑.
151.
ปฐเมน จ ปาเทน, อุมฺมาราติกฺกเม ปน;
Paṭhamena ca pādena, ummārātikkame pana;
ทุกฺกฎํ ปน อุทฺทิฎฺฐํ, ปาจิตฺติ ทุติเยน ตุฯ
Dukkaṭaṃ pana uddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
๑๕๒.
152.
รตนํ ปน คณฺหโนฺต, เทฺว ปนาปตฺติโย ผุเส;
Ratanaṃ pana gaṇhanto, dve panāpattiyo phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ ตสฺส, ปาจิตฺติ คหิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ tassa, pācitti gahite siyā.
๑๕๓.
153.
สนฺตํ ภิกฺขุํ อนาปุจฺฉา, วิกาเล คามกํ ปน;
Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā, vikāle gāmakaṃ pana;
สมโณ ปวิสํ โทเส, อาปชฺชติ ทุเว ปนฯ
Samaṇo pavisaṃ dose, āpajjati duve pana.
๑๕๔.
154.
ปฐเมน จ ปาเทน, ปริเกฺขปํ อติกฺกเม;
Paṭhamena ca pādena, parikkhepaṃ atikkame;
ทุกฺกฎํ ตสฺส นิทฺทิฎฺฐํ, ปาจิตฺติ ทุติเยน ตุฯ
Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, pācitti dutiyena tu.
๑๕๕.
155.
อฎฺฐิทนฺตวิสาณาภิ-นิพฺพตฺตํ สูจิยา ฆรํ;
Aṭṭhidantavisāṇābhi-nibbattaṃ sūciyā gharaṃ;
การาเปโนฺต ผุเส เทฺวปิ, ปโยเค ทุกฺกฎาทโยฯ
Kārāpento phuse dvepi, payoge dukkaṭādayo.
๑๕๖.
156.
ปมาณาตีตมญฺจาทิํ , การาเปโนฺต ทุเว ผุเส;
Pamāṇātītamañcādiṃ , kārāpento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ วุตฺตํ, เสสา การาปิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ vuttaṃ, sesā kārāpite siyā.
๑๕๗.
157.
ตูโลนทฺธํ ตุ มญฺจาทิํ, การาเปโนฺต ทุเว ผุเส;
Tūlonaddhaṃ tu mañcādiṃ, kārāpento duve phuse;
ปโยเค ทุกฺกฎํ, ตสฺมิํ, เสสา การาปิเต สิยาฯ
Payoge dukkaṭaṃ, tasmiṃ, sesā kārāpite siyā.
๑๕๘.
158.
สตฺตเม อฎฺฐเม เจว, นวเม ทสเมปิ จ;
Sattame aṭṭhame ceva, navame dasamepi ca;
อนนฺตรสโมเยว, อาปตฺตีนํ วินิจฺฉโยฯ
Anantarasamoyeva, āpattīnaṃ vinicchayo.
รตนวโคฺค นวโมฯ
Ratanavaggo navamo.
ปาจิตฺติยกถาฯ
Pācittiyakathā.
๑๕๙.
159.
จตูสุ ทุวิธาปตฺติ, ปาฎิเทสนิเยสุปิ;
Catūsu duvidhāpatti, pāṭidesaniyesupi;
อวิเสเสน นิทฺทิฎฺฐา, พุเทฺธนาทิจฺจพนฺธุนาฯ
Avisesena niddiṭṭhā, buddhenādiccabandhunā.
๑๖๐.
160.
‘‘ภุญฺชิสฺสามี’’ติ ภิกฺขุสฺส, ทุกฺกฎํ ปฎิคณฺหโต;
‘‘Bhuñjissāmī’’ti bhikkhussa, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato;
อโชฺฌหาเรสุ สพฺพตฺถ, ปาฎิเทสนิยํ สิยาฯ
Ajjhohāresu sabbattha, pāṭidesaniyaṃ siyā.
ปาฎิเทสนียกถาฯ
Pāṭidesanīyakathā.
๑๖๑.
161.
เสขิเยสุ จ ธเมฺมสุ, เอกาวาปตฺติ ทีปิตา;
Sekhiyesu ca dhammesu, ekāvāpatti dīpitā;
อนาทรวเสเนว, ทุกฺกฎํ สมุทาหฎํฯ
Anādaravaseneva, dukkaṭaṃ samudāhaṭaṃ.
เสขิยกถาฯ
Sekhiyakathā.
๑๖๒.
162.
ปญฺญตฺตา เมถุนํ ธมฺมํ, ปฎิเสวนปจฺจยา;
Paññattā methunaṃ dhammaṃ, paṭisevanapaccayā;
กติ อาปตฺติโย โหนฺติ? จตโสฺสว ภวนฺติ หิฯ
Kati āpattiyo honti? Catassova bhavanti hi.
๑๖๓.
163.
เมถุนํ ปฎิเสวโนฺต, อโลฺลกาสปฺปเวสเน;
Methunaṃ paṭisevanto, allokāsappavesane;
มเต อกฺขายิเต วาปิ, ภิกฺขุ ปาราชิกํ ผุเสฯ
Mate akkhāyite vāpi, bhikkhu pārājikaṃ phuse.
๑๖๔.
164.
ถุลฺลจฺจยํ ตุ เยภุยฺย-กฺขายิเต, ทุกฺกฎํ ตถา;
Thullaccayaṃ tu yebhuyya-kkhāyite, dukkaṭaṃ tathā;
มุเข วฎฺฎกเต วุตฺตํ, ปาจิตฺติ ชตุมฎฺฐเกฯ
Mukhe vaṭṭakate vuttaṃ, pācitti jatumaṭṭhake.
๑๖๕.
165.
ปญฺญตฺตา กายสํสคฺคํ, สมาปชฺชนปจฺจยา;
Paññattā kāyasaṃsaggaṃ, samāpajjanapaccayā;
กติ อาปตฺติโย โหนฺติ? ปญฺจ อาปตฺติโย สิยุํฯ
Kati āpattiyo honti? Pañca āpattiyo siyuṃ.
๑๖๖.
166.
อวสฺสุตสฺส โปสสฺส, ตถา ภิกฺขุนิยาปิ จ;
Avassutassa posassa, tathā bhikkhuniyāpi ca;
ปาราชิกมธกฺขาทิ-คหณํ สาทิยนฺติยาฯ
Pārājikamadhakkhādi-gahaṇaṃ sādiyantiyā.
๑๖๗.
167.
กาเยน ผุสโต กายํ, ภิกฺขุสฺส ครุกํ สิยา;
Kāyena phusato kāyaṃ, bhikkhussa garukaṃ siyā;
กาเยน กายพทฺธํ ตุ, ผุสํ ถุลฺลจฺจยํ สิยาฯ
Kāyena kāyabaddhaṃ tu, phusaṃ thullaccayaṃ siyā.
๑๖๘.
168.
ปฎิพเทฺธน กาเยน, ปฎิพทฺธํ ตุ ทุกฺกฎํ;
Paṭibaddhena kāyena, paṭibaddhaṃ tu dukkaṭaṃ;
ปาจิตฺติยํ ปนุทฺทิฎฺฐํ, ตสฺสงฺคุลิปโตทเกฯ
Pācittiyaṃ panuddiṭṭhaṃ, tassaṅgulipatodake.
๑๖๙.
169.
เสเสสุ เสขิยเนฺตสุ, อาปตฺตีนํ วินิจฺฉโย;
Sesesu sekhiyantesu, āpattīnaṃ vinicchayo;
เหฎฺฐา วุตฺตนเยเนว, เวทิตโพฺพ วิภาวินาฯ
Heṭṭhā vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
มหาวิภงฺคสงฺคโห นิฎฺฐิโตฯ
Mahāvibhaṅgasaṅgaho niṭṭhito.
