| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
១០. មហានាមសុត្តវណ្ណនា
10. Mahānāmasuttavaṇṇanā
១០. ទសមេ តស្មិំ សមយេតិ ពុទ្ធាគុណានុស្សរណសមយេ។ រាគបរិយុដ្ឋិតន្តិ រាគេន បរិយុដ្ឋិតំ។ បរិយុដ្ឋានប្បត្តិបិ, រាគេន វា សំហិតំ ចិត្តំ អរញ្ញមិវ ចោរេហិ តេន បរិយុដ្ឋិតន្តិ វុត្តំ, តស្ស បរិយុដ្ឋានដ្ឋានភាវតោបិ បរិយុដ្ឋិតរាគន្តិ អត្ថោ។ ព្យញ្ជនំ បន អនាទិយិត្វា អត្ថមត្តំ ទស្សេន្តោ ‘‘ឧប្បជ្ជមានេន រាគេន ឧដ្ឋហិត្វា គហិត’’ន្តិ អាហ។ ឧជុកមេវាតិ បគេវ កាយវង្កាទីនំ អបនីតត្តា ចិត្តស្ស ច អនុជុភាវករានំ មានាទីនំ អភាវតោ, រាគាទិបរិយុដ្ឋានាភាវេន វា ឱណតិឧណ្ណតិវិរហតោ ឧជុភាវមេវ គតំ។ អថ វា ឧជុកមេវាតិ កម្មដ្ឋានស្ស ថិនំ មិទ្ធំ ឱតិណ្ណតាយ លីនុទ្ធច្ចវិគមតោ មជ្ឈិមសមថនិមិត្តប្បដិបត្តិយា ឧជុភាវមេវ គតំ។ អដ្ឋកថំ និស្សាយាតិ ភវជាតិអាទីនំ បទានំ អត្ថំ និស្សាយ។ អត្ថវេទន្តិ វា ហេតុផលំ បដិច្ច ឧប្បន្នំ តុដ្ឋិមាហ។ ធម្មវេទន្តិ ហេតុំ បដិច្ច ឧប្បន្នំ តុដ្ឋិំ។ ‘‘អារកត្តា អរហ’’ន្តិ អនុស្សរន្តស្ស ហិ យទិទំ ភគវតោ កិលេសេហិ អារកត្តំ, សោ ហេតុ។ ញាបកោ ចេត្ថ ហេតុ អធិប្បេតោ, ន ការកោ សម្បាបកោ។ តតោនេន ញាយមានោ អរហត្តត្ថោ ផលំ។ ឥមិនា នយេន សេសបទេសុបិ ហេតុសោ ផលវិបាកោ វេទិតព្ពោ។ ធម្មានុស្សតិអាទីសុបិ ហិ អាទិមជ្ឈបរិយោសានកល្យាណតាទយោ សុប្បដិបត្តិអាទយោ ច តត្ថ តត្ថ ហេតុភាវេន និទ្ទិដ្ឋាយេវ។ ធម្មូបសំហិតន្តិ យថាវុត្តហេតុផលសង្ខាតគុណូបសំហិតំ។
10. Dasame tasmiṃ samayeti buddhāguṇānussaraṇasamaye. Rāgapariyuṭṭhitanti rāgena pariyuṭṭhitaṃ. Pariyuṭṭhānappattipi, rāgena vā saṃhitaṃ cittaṃ araññamiva corehi tena pariyuṭṭhitanti vuttaṃ, tassa pariyuṭṭhānaṭṭhānabhāvatopi pariyuṭṭhitarāganti attho. Byañjanaṃ pana anādiyitvā atthamattaṃ dassento ‘‘uppajjamānena rāgena uṭṭhahitvā gahita’’nti āha. Ujukamevāti pageva kāyavaṅkādīnaṃ apanītattā cittassa ca anujubhāvakarānaṃ mānādīnaṃ abhāvato, rāgādipariyuṭṭhānābhāvena vā oṇatiuṇṇativirahato ujubhāvameva gataṃ. Atha vā ujukamevāti kammaṭṭhānassa thinaṃ middhaṃ otiṇṇatāya līnuddhaccavigamato majjhimasamathanimittappaṭipattiyā ujubhāvameva gataṃ. Aṭṭhakathaṃ nissāyāti bhavajātiādīnaṃ padānaṃ atthaṃ nissāya. Atthavedanti vā hetuphalaṃ paṭicca uppannaṃ tuṭṭhimāha. Dhammavedanti hetuṃ paṭicca uppannaṃ tuṭṭhiṃ. ‘‘Ārakattā araha’’nti anussarantassa hi yadidaṃ bhagavato kilesehi ārakattaṃ, so hetu. Ñāpako cettha hetu adhippeto, na kārako sampāpako. Tatonena ñāyamāno arahattattho phalaṃ. Iminā nayena sesapadesupi hetuso phalavipāko veditabbo. Dhammānussatiādīsupi hi ādimajjhapariyosānakalyāṇatādayo suppaṭipattiādayo ca tattha tattha hetubhāvena niddiṭṭhāyeva. Dhammūpasaṃhitanti yathāvuttahetuphalasaṅkhātaguṇūpasaṃhitaṃ.
មហានាមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Mahānāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
អាហុនេយ្យវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Āhuneyyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya / ១០. មហានាមសុត្តំ • 10. Mahānāmasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ១០. មហានាមសុត្តវណ្ណនា • 10. Mahānāmasuttavaṇṇanā
