Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / саарад̇т̇ад̣̇ийбаний-дийгаа • Sāratthadīpanī-ṭīkā

махаамог̇г̇аллаанасса сийханаад̣̇агат̇аа

Mahāmoggallānassa sīhanādakathā

17. ааяасмаад̇и ваа д̣̇зваанам̣бияаад̇и ваа бхад̣̇рабхаванд̇и ваа бияасамуд̣̇аажааро зсод̇и ааха ‘‘ааяасмаад̇и бияаважанамзд̇а’’нд̇и. вин̃н̃уж̇аад̇игаа хи барам̣ биязна самуд̣̇аажаранд̇аа ‘‘бхава’’нд̇и ваа ‘‘д̣̇зваанам̣бияаа’’д̇и ваа ‘‘ааяасмаа’’д̇и ваа самуд̣̇аажаранд̇и, д̇асмаа саммукаа самб̣од̇ханавасзна аавусод̇и, д̇ирогкам̣ ааяасмаад̇и аяамби самуд̣̇аажааро. д̇аяид̣̇ам̣ бияаважанам̣ г̇аруг̇ааравасаббад̇иссавасзна вужжад̇ийд̇и ааха ‘‘г̇аруг̇ааравасаббад̇иссаад̇хиважанамзд̇а’’нд̇и. г̇ун̣амахад̇д̇ад̇ааяа махаамог̇г̇аллаано, на жуул̣амог̇г̇аллаанасса ад̇т̇ид̇ааяаад̇и ааха ‘‘махаа жа со г̇ун̣амаханд̇ад̇ааяаа’’д̇и. баббадагож̇анд̇и бат̇авийсанд̇хаарагам̣ уд̣̇агам̣ аахажжа тид̇з махаабат̇авияаа хздтимад̇алз самудтид̇ам̣ уд̣̇агогхзна аж̇жход̇т̇адз бхуумиббад̣̇зсз сан̃ж̇аад̇агад̣̇д̣̇амабадаласад̣̇исам̣ ад̇имад̇хурабат̇авийман̣д̣ам̣. на мз д̇ам̣ асса бад̇ируубанд̇и д̇ам̣ анаабужчаа гаран̣ам̣ на мз анужчавигам̣ бхавзяяаад̇и ад̇т̇о. анаабужчаа гаронд̇зна жа яат̇аа бхаг̇аваа ижчид̇ижчид̇ам̣ гин̃жи анаабужчаа гарод̇и, звамахамбийд̇и бхаг̇авад̇аа самаанам̣ гад̇ваа ад̇д̇аанам̣ маанзна гад̇ам̣ вияа бхависсад̇ийд̇и ааха ‘‘яуг̇аг̇г̇аахо вияа бхаг̇авад̇аа сад̣̇д̇хим̣ гад̇о бхавзяяаа’’д̇и. барзна хи сад̣̇д̇хим̣ ад̇д̇аанам̣ яуг̇ам̣ яуг̇ал̣ам̣ самаанам̣ гад̇ваа г̇аахо, д̇асса мама ваа го висзсод̇и г̇ахан̣ам̣ яуг̇аг̇г̇аахо.

17. Āyasmāti vā devānaṃpiyāti vā bhadrabhavanti vā piyasamudācāro esoti āha ‘‘āyasmātipiyavacanameta’’nti. Viññujātikā hi paraṃ piyena samudācarantā ‘‘bhava’’nti vā ‘‘devānaṃpiyā’’ti vā ‘‘āyasmā’’ti vā samudācaranti, tasmā sammukhā sambodhanavasena āvusoti, tirokkhaṃ āyasmāti ayampi samudācāro. Tayidaṃ piyavacanaṃ garugāravasappatissavasena vuccatīti āha ‘‘garugāravasappatissādhivacanameta’’nti. Guṇamahattatāya mahāmoggallāno, na cūḷamoggallānassa atthitāyāti āha ‘‘mahā ca so guṇamahantatāyā’’ti. Pappaṭakojanti pathavīsandhārakaṃ udakaṃ āhacca ṭhite mahāpathaviyā heṭṭhimatale samuṭṭhitaṃ udakoghena ajjhotthaṭe bhūmippadese sañjātakaddamapaṭalasadisaṃ atimadhurapathavīmaṇḍaṃ. Na me taṃ assa patirūpanti taṃ anāpucchā karaṇaṃ na me anucchavikaṃ bhaveyyāti attho. Anāpucchā karontena ca yathā bhagavā icchiticchitaṃ kiñci anāpucchā karoti, evamahampīti bhagavatā samānaṃ katvā attānaṃ mānena kataṃ viya bhavissatīti āha ‘‘yugaggāho viya bhagavatā saddhiṃ kato bhaveyyā’’ti. Parena hi saddhiṃ attānaṃ yugaṃ yugaḷaṃ samānaṃ katvā gāho, tassa mama vā ko visesoti gahaṇaṃ yugaggāho.

самбаннанд̇и самбад̇д̇ияуд̇д̇ам̣. саа банзд̇т̇а расасамбад̇д̇и ад̇хиббзд̇аа сааман̃н̃аж̇од̇анааяа висзсз авадтаанад̇о. д̇знааха ‘‘самбаннанд̇и мад̇хурам̣ саад̣̇урасанд̇и ад̇т̇о’’д̇и. д̇ивид̇хан̃хи самбаннам̣ барибун̣н̣асаман̇г̇иймад̇хуравасзна. д̇ад̇т̇а –

Sampannanti sampattiyuttaṃ. Sā panettha rasasampatti adhippetā sāmaññajotanāya visese avaṭṭhānato. Tenāha ‘‘sampannanti madhuraṃ sādurasanti attho’’ti. Tividhañhi sampannaṃ paripuṇṇasamaṅgīmadhuravasena. Tattha –

‘‘самбаннам̣ саалигзд̣̇аарам̣, суваа бхун̃ж̇анд̇и госияа;

‘‘Sampannaṃ sālikedāraṃ, suvā bhuñjanti kosiya;

бадивзд̣̇зми д̇з б̣рахмз, на нз ваарзд̇умуссахз’’д̇и. (ж̇аа. 1.14.1) –

Paṭivedemi te brahme, na ne vāretumussahe’’ti. (jā. 1.14.1) –

ид̣̇ам̣ барибун̣н̣асамбаннам̣ наама. барибун̣н̣амби хи саманд̇ад̇о баннам̣ бад̇д̇анд̇и самбаннанд̇и вужжад̇и. ‘‘иминаа баад̇имогкасам̣варзна убзд̇о ход̇и самубзд̇о убаг̇ад̇о самубаг̇ад̇о самбанно саманнааг̇ад̇о’’д̇и (вибха. 511) ид̣̇ам̣ саман̇г̇ийсамбаннам̣ наама. саман̇г̇ийби хи саммад̣̇зва банно г̇ад̇о убаг̇ад̇од̇и самбаннод̇и вужжад̇и. ‘‘д̇ад̇расса ругко самбаннапало жа убабаннапало жаа’’д̇и (ма. ни. 2.48) ид̣̇ам̣ мад̇хурасамбаннам̣ наама. д̇ад̇т̇а мад̇хурасамбаннам̣ ид̇хаад̇хиббзд̇анд̇и взд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣. убабаннапалод̇и б̣ахупало. ассаад̇и бат̇авияаа хздтимад̇аласса. обамманид̣̇ассанад̇т̇анд̇и убамааяа нид̣̇ассанад̇т̇ам̣. анийл̣аганд̇и нид̣̇д̣̇осам̣. нид̣̇д̣̇осад̇аа жзд̇т̇а магкигаад̣̇ирахид̇ад̇ааяаад̇и ааха ‘‘ниммагкига’’нд̇иаад̣̇и. над̇т̇и зд̇т̇а магкигаад̇и ниммагкигам̣. магкигаасад̣̇д̣̇зна жзд̇т̇а магкиган̣д̣агамби сааман̃н̃ад̇о г̇ахид̇анд̇и вад̣̇анд̇и. д̇знзва д̇ийсуби г̇ан̣тибад̣̇зсу вуд̇д̇ам̣ ‘‘ниммагкиганд̇и имассзвад̇т̇ам̣ багаасзд̇ум̣ ниммагкиган̣д̣аганд̇и вуд̇д̇ам̣, магкигаахи д̇аасам̣ ан̣д̣агзхи жа вирахид̇анд̇и ад̇т̇о’’д̇и. аяам̣ банзд̇т̇а амхаагам̣ канд̇и ‘‘магкигаанам̣ ан̣д̣аани магкиган̣д̣аани, над̇т̇и зд̇т̇а магкиган̣д̣аанийд̇и ниммагкиган̣д̣анд̇и. иминаа магкигаанам̣ ан̣д̣зхи рахид̇ад̇аа вуд̇д̇аа, ‘ниммагкига’нд̇и иминаа бана магкигаанам̣язва абхааво вуд̇д̇о’’д̇и. зд̇ам̣ гира мад̇хууд̇и куд̣̇д̣̇агамагкигаахи гад̇амад̇ху. саб̣б̣амад̇хуухийд̇и махаамагкигабхамарамагкигаад̣̇игад̇зхи. аг̇г̇анд̇и уд̇д̇амам̣. сздтанд̇и басад̇т̇ад̇амам̣. сурасанд̇и собханарасам̣. ож̇аванд̇анд̇и ажжанд̇амож̇асамбаннам̣.

Idaṃ paripuṇṇasampannaṃ nāma. Paripuṇṇampi hi samantato pannaṃ pattanti sampannanti vuccati. ‘‘Iminā pātimokkhasaṃvarena upeto hoti samupeto upagato samupagato sampanno samannāgato’’ti (vibha. 511) idaṃ samaṅgīsampannaṃ nāma. Samaṅgīpi hi sammadeva panno gato upagatoti sampannoti vuccati. ‘‘Tatrassa rukkho sampannaphalo ca upapannaphalo cā’’ti (ma. ni. 2.48) idaṃ madhurasampannaṃ nāma. Tattha madhurasampannaṃ idhādhippetanti veditabbaṃ. Upapannaphaloti bahuphalo. Assāti pathaviyā heṭṭhimatalassa. Opammanidassanatthanti upamāya nidassanatthaṃ. Anīḷakanti niddosaṃ. Niddosatā cettha makkhikādirahitatāyāti āha ‘‘nimmakkhika’’ntiādi. Natthi ettha makkhikāti nimmakkhikaṃ. Makkhikāsaddena cettha makkhikaṇḍakampi sāmaññato gahitanti vadanti. Teneva tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ ‘‘nimmakkhikanti imassevatthaṃ pakāsetuṃ nimmakkhikaṇḍakanti vuttaṃ, makkhikāhi tāsaṃ aṇḍakehi ca virahitanti attho’’ti. Ayaṃ panettha amhākaṃ khanti ‘‘makkhikānaṃ aṇḍāni makkhikaṇḍāni, natthi ettha makkhikaṇḍānīti nimmakkhikaṇḍanti. Iminā makkhikānaṃ aṇḍehi rahitatā vuttā, ‘nimmakkhika’nti iminā pana makkhikānaṃyeva abhāvo vutto’’ti. Etaṃ kira madhūti khuddakamakkhikāhi katamadhu. Sabbamadhūhīti mahāmakkhikabhamaramakkhikādikatehi. Agganti uttamaṃ. Seṭṭhanti pasatthatamaṃ. Surasanti sobhanarasaṃ. Ojavantanti accantamojasampannaṃ.

ааяаажанаважанамзд̇анд̇и иминаа самбадижчанасамбахам̣санаад̣̇иад̇т̇ам̣ нивад̇д̇зд̇и. згам̣ хад̇т̇анд̇и згам̣ баан̣ид̇алам̣. ‘‘абхинимминиссаамий’’д̇и вуд̇д̇амад̇т̇ам̣ багаасзд̇ум̣ ‘‘бат̇авийсад̣̇исам̣ гариссаамий’’д̇и вуд̇д̇ам̣. аяам̣ ну ко бат̇авий, уд̣̇ааху на аяанд̇и иминаа ниммид̇абат̇авияаа багад̇ибат̇авияаа жа санд̣̇иссамаанад̇д̇аа ‘‘зсаа ну ко амхаагам̣ бат̇авий, уд̣̇ааху ан̃н̃аа’’д̇и уббаж̇ж̇амаанагуггужжам̣ д̣̇ассзд̇и. ниб̣ад̣̇д̇хавибулааг̇амо г̇аамо ниг̇амо, бавад̇д̇ид̇амахааааяо махааг̇аамод̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. на ваа зса вибаллаасод̇и буб̣б̣абагкам̣ нид̣̇ассзд̇и. гасмаа банзса вибаллаасо на ход̇ийд̇и ааха ‘‘ажинд̇зяяо хи ид̣̇д̇химад̇о ид̣̇д̇хивисаяо’’д̇и. ид̣̇д̇хиб̣алзнзва д̇зсам̣ сад̇д̇аанам̣ д̇аад̣̇исо вибаллаасо на бхависсад̇ийд̇и ад̇хиббааяо. ид̣̇аани ан̃н̃ат̇аа вибаллаасаббадилаабхам̣ д̣̇ассзнд̇о ааха ‘‘звам̣ банаа’’д̇иаад̣̇и. г̇араханд̇аад̇и саммукаа г̇араханд̇аа. убавад̣̇анд̇аад̇и бараммукаа аггосанд̇аа.

Āyācanavacanametanti iminā sampaṭicchanasampahaṃsanādiatthaṃ nivatteti. Ekaṃ hatthanti ekaṃ pāṇitalaṃ. ‘‘Abhinimminissāmī’’ti vuttamatthaṃ pakāsetuṃ ‘‘pathavīsadisaṃ karissāmī’’ti vuttaṃ. Ayaṃ nu kho pathavī, udāhu na ayanti iminā nimmitapathaviyā pakatipathaviyā ca sandissamānattā ‘‘esā nu kho amhākaṃ pathavī, udāhu aññā’’ti uppajjamānakukkuccaṃ dasseti. Nibaddhavipulāgamo gāmo nigamo, pavattitamahāāyo mahāgāmoti vuttaṃ hoti. Na vā esa vipallāsoti pubbapakkhaṃ nidasseti. Kasmā panesa vipallāso na hotīti āha ‘‘acinteyyo hi iddhimato iddhivisayo’’ti. Iddhibaleneva tesaṃ sattānaṃ tādiso vipallāso na bhavissatīti adhippāyo. Idāni aññathā vipallāsappaṭilābhaṃ dassento āha ‘‘evaṃ panā’’tiādi. Garahantāti sammukhā garahantā. Upavadantāti parammukhā akkosantā.

нану жа уд̇д̇арагурум̣ бин̣д̣ааяа г̇аманам̣ бадисзд̇хзд̇ваа вибаллаасамби сад̇д̇аа бадилабхзяяунд̇и гааран̣ам̣ на вуд̇д̇ам̣, д̇асмаа гимзд̇т̇а гааран̣анд̇и ааха ‘‘д̇ад̇т̇а гин̃жаабий’’д̇иаад̣̇и. яад̣̇иби на вуд̇д̇ам̣, д̇ат̇ааби ‘‘вибаллаасамби сад̇д̇аа бадилабхзяяу’’нд̇и буб̣б̣з ад̇хигад̇ад̇д̇аа д̇знзва гааран̣зна бин̣д̣ааяа уд̇д̇арагуруг̇аманамби бхаг̇авад̇аа бадисид̣̇д̇ханд̇и вин̃н̃ааяад̇и, д̇асмаа д̇ад̣̇зва гааран̣ам̣ ид̇хааби г̇ахзд̇аб̣б̣анд̇и д̣̇ассзнд̇о ааха ‘‘буб̣б̣з вуд̇д̇анаязнзва г̇ахзд̇аб̣б̣а’’нд̇и. вибаллаасамби сад̇д̇аа бадилабхзяяунд̇и ид̣̇ам̣ ид̇ха авуд̇д̇амби аанзд̇ваа самб̣анд̇хид̇аб̣б̣анд̇и ад̇хиббааяо. ад̇т̇оби жасса вуд̇д̇асад̣̇исамзва взд̣̇ид̇аб̣б̣од̇и. ‘‘звам̣ бана вибаллаасам̣ бадилабхзяяу’’нд̇иаад̣̇инаа бажчаа вуд̇д̇амзва ад̇т̇авигаббам̣ санд̇хааяа вад̣̇ад̇и. яам̣ бана д̇ад̇т̇а вуд̇д̇ам̣ ‘‘д̇з г̇ун̣з ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ваа д̣̇уб̣бхигкагаалз бат̇авим̣ баривад̇д̇зд̇ваа баббадагож̇ам̣ барибхун̃ж̇им̣суу’’д̇и, д̇ам̣ абанзд̇ваа д̇з г̇ун̣з ниб̣б̣ад̇д̇зд̇ваа д̣̇уб̣бхигкагаалз уд̇д̇арагурум̣ г̇анд̇ваа бин̣д̣ааяа жарид̇ваа барибхун̃ж̇им̣сууд̇и звамзд̇т̇а яож̇анаа гаад̇аб̣б̣аа. згзна бад̣̇авийд̇ихаарзнаад̇и зд̇т̇а бад̣̇асса вийд̇ихаран̣ам̣ нигкибанам̣ бад̣̇авийд̇ихааро, бад̣̇анигкзбо, д̇асмаа згзна бад̣̇анигкзбзнаад̇и вуд̇д̇ам̣ ход̇и. згзна бад̣̇авийд̇ихаарзна ад̇иггамид̇аб̣б̣адтаанан̃жа самаг̇аманзна д̣̇виннам̣ бад̣̇аанам̣ анд̇арз мудтирад̇анамад̇д̇ам̣, д̇асмаа. маад̇игаамад̇д̇ам̣ ад̇хидтахид̇ваад̇и мудтирад̇анаббамаан̣ам̣ маад̇игаамад̇д̇ам̣ ад̇хидтааяаад̇и ад̇т̇о.

Nanu ca uttarakuruṃ piṇḍāya gamanaṃ paṭisedhetvā vipallāsampi sattā paṭilabheyyunti kāraṇaṃ na vuttaṃ, tasmā kimettha kāraṇanti āha ‘‘tattha kiñcāpī’’tiādi. Yadipi na vuttaṃ, tathāpi ‘‘vipallāsampi sattā paṭilabheyyu’’nti pubbe adhikatattā teneva kāraṇena piṇḍāya uttarakurugamanampi bhagavatā paṭisiddhanti viññāyati, tasmā tadeva kāraṇaṃ idhāpi gahetabbanti dassento āha ‘‘pubbe vuttanayeneva gahetabba’’nti. Vipallāsampi sattā paṭilabheyyunti idaṃ idha avuttampi ānetvā sambandhitabbanti adhippāyo. Atthopi cassa vuttasadisameva veditabboti. ‘‘Evaṃ pana vipallāsaṃ paṭilabheyyu’’ntiādinā pacchā vuttameva atthavikappaṃ sandhāya vadati. Yaṃ pana tattha vuttaṃ ‘‘te guṇe nibbattetvā dubbhikkhakāle pathaviṃ parivattetvā pappaṭakojaṃ paribhuñjiṃsū’’ti, taṃ apanetvā te guṇe nibbattetvā dubbhikkhakāle uttarakuruṃ gantvā piṇḍāya caritvā paribhuñjiṃsūti evamettha yojanā kātabbā. Ekena padavītihārenāti ettha padassa vītiharaṇaṃ nikkhipanaṃ padavītihāro, padanikkhepo, tasmā ekena padanikkhepenāti vuttaṃ hoti. Ekena padavītihārena atikkamitabbaṭṭhānañca samagamanena dvinnaṃ padānaṃ antare muṭṭhiratanamattaṃ, tasmā. Mātikāmattaṃ adhiṭṭhahitvāti muṭṭhiratanappamāṇaṃ mātikāmattaṃ adhiṭṭhāyāti attho.

нидтид̇аа махаамог̇г̇аллаанасса сийханаад̣̇агат̇аа.

Niṭṭhitā mahāmoggallānassa sīhanādakathā.







Related texts:



д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / винаяабидага • Vinayapiṭaka / махаавибхан̇г̇а • Mahāvibhaṅga / взран̃ж̇аган̣д̣ам̣ • Verañjakaṇḍaṃ

адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / винаяабидага (адтагат̇аа) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / махаавибхан̇г̇а-адтагат̇аа • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / махаамог̇г̇аллаанассасийханаад̣̇агат̇аа • Mahāmoggallānassasīhanādakathā

дийгаа • Tīkā / винаяабидага (дийгаа) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / важ̇ираб̣уд̣̇д̇хи-дийгаа • Vajirabuddhi-ṭīkā / убаасагад̇д̇абадивзд̣̇анаагат̇ааван̣н̣анаа • Upāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā

дийгаа • Tīkā / винаяабидага (дийгаа) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / вимад̇ивинод̣̇аний-дийгаа • Vimativinodanī-ṭīkā / убаасагад̇д̇абадивзд̣̇анаагат̇ааван̣н̣анаа • Upāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact