| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / જાતકપાળિ • Jātakapāḷi |
૫૩૪. મહાહંસજાતકં (૨)
534. Mahāhaṃsajātakaṃ (2)
૮૯.
89.
‘‘એતે હંસા પક્કમન્તિ, વક્કઙ્ગા ભયમેરિતા;
‘‘Ete haṃsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā;
હરિત્તચ હેમવણ્ણ, કામં સુમુખ પક્કમ.
Harittaca hemavaṇṇa, kāmaṃ sumukha pakkama.
૯૦.
90.
‘‘ઓહાય મં ઞાતિગણા, એકં પાસવસં ગતં;
‘‘Ohāya maṃ ñātigaṇā, ekaṃ pāsavasaṃ gataṃ;
અનપેક્ખમાના ગચ્છન્તિ, કિં એકો અવહીયસિ.
Anapekkhamānā gacchanti, kiṃ eko avahīyasi.
૯૧.
91.
‘‘પતેવ પતતં સેટ્ઠ, નત્થિ બદ્ધે સહાયતા;
‘‘Pateva patataṃ seṭṭha, natthi baddhe sahāyatā;
મા અનીઘાય હાપેસિ, કામં સુમુખ પક્કમ’’.
Mā anīghāya hāpesi, kāmaṃ sumukha pakkama’’.
૯૨.
92.
જીવિતં મરણં વા મે, તયા સદ્ધિં ભવિસ્સતિ.
Jīvitaṃ maraṇaṃ vā me, tayā saddhiṃ bhavissati.
૯૩.
93.
‘‘નાહં દુક્ખપરેતોપિ, ધતરટ્ઠ તુવં જહે;
‘‘Nāhaṃ dukkhaparetopi, dhataraṭṭha tuvaṃ jahe;
ન મં અનરિયસંયુત્તે, કમ્મે યોજેતુમરહસિ.
Na maṃ anariyasaṃyutte, kamme yojetumarahasi.
૯૪.
94.
ઞાતો સેનાપતિ ત્યાહં, હંસાનં પવરુત્તમ.
Ñāto senāpati tyāhaṃ, haṃsānaṃ pavaruttama.
૯૫.
95.
તં હિત્વા પતતં સેટ્ઠ, કિં તે વક્ખામિતો ગતો;
Taṃ hitvā patataṃ seṭṭha, kiṃ te vakkhāmito gato;
૯૬.
96.
‘‘એસો હિ ધમ્મો સુમુખ, યં ત્વં અરિયપથે ઠિતો;
‘‘Eso hi dhammo sumukha, yaṃ tvaṃ ariyapathe ṭhito;
યો ભત્તારં સખારં મં, ન પરિચ્ચત્તુમુસ્સહે.
Yo bhattāraṃ sakhāraṃ maṃ, na pariccattumussahe.
૯૭.
97.
‘‘તઞ્હિ મે પેક્ખમાનસ્સ, ભયં નત્વેવ જાયતિ;
‘‘Tañhi me pekkhamānassa, bhayaṃ natveva jāyati;
અધિગચ્છસિ ત્વં મય્હં, એવં ભૂતસ્સ જીવિતં’’.
Adhigacchasi tvaṃ mayhaṃ, evaṃ bhūtassa jīvitaṃ’’.
૯૮.
98.
૯૯.
99.
૧૦૦.
100.
‘‘મા ભાયિ પતતં સેટ્ઠ, ન હિ ભાયન્તિ તાદિસા;
‘‘Mā bhāyi patataṃ seṭṭha, na hi bhāyanti tādisā;
અહં યોગં પયુઞ્જિસ્સં, યુત્તં ધમ્મૂપસંહિતં;
Ahaṃ yogaṃ payuñjissaṃ, yuttaṃ dhammūpasaṃhitaṃ;
૧૦૧.
101.
‘‘તસ્સ તં વચનં સુત્વા, સુમુખસ્સ સુભાસિતં;
‘‘Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, sumukhassa subhāsitaṃ;
પહટ્ઠલોમો નેસાદો, અઞ્જલિસ્સ પણામયિ.
Pahaṭṭhalomo nesādo, añjalissa paṇāmayi.
૧૦૨.
102.
‘‘ન મે સુતં વા દિટ્ઠં વા, ભાસન્તો માનુસિં દિજો;
‘‘Na me sutaṃ vā diṭṭhaṃ vā, bhāsanto mānusiṃ dijo;
૧૦૩.
103.
‘‘કિન્નુ તાયં દિજો હોતિ, મુત્તો બદ્ધં ઉપાસસિ;
‘‘Kinnu tāyaṃ dijo hoti, mutto baddhaṃ upāsasi;
ઓહાય સકુણા યન્તિ, કિં એકો અવહીયસિ’’.
Ohāya sakuṇā yanti, kiṃ eko avahīyasi’’.
૧૦૪.
104.
‘‘રાજા મે સો દિજામિત્ત, સેનાપચ્ચસ્સ કારયિં;
‘‘Rājā me so dijāmitta, senāpaccassa kārayiṃ;
તમાપદે પરિચ્ચત્તું, નુસ્સહે વિહગાધિપં.
Tamāpade pariccattuṃ, nussahe vihagādhipaṃ.
૧૦૫.
105.
‘‘મહાગણાય ભત્તા મે, મા એકો બ્યસનં અગા;
‘‘Mahāgaṇāya bhattā me, mā eko byasanaṃ agā;
તથા તં સમ્મ નેસાદ, ભત્તાયં અભિતો રમે’’.
Tathā taṃ samma nesāda, bhattāyaṃ abhito rame’’.
૧૦૬.
106.
‘‘અરિયવત્તસિ વક્કઙ્ગ, યો પિણ્ડમપચાયસિ;
‘‘Ariyavattasi vakkaṅga, yo piṇḍamapacāyasi;
૧૦૭.
107.
‘‘સચે અત્તપ્પયોગેન, ઓહિતો હંસપક્ખિનં;
‘‘Sace attappayogena, ohito haṃsapakkhinaṃ;
પટિગણ્હામ તે સમ્મ, એતં અભયદક્ખિણં.
Paṭigaṇhāma te samma, etaṃ abhayadakkhiṇaṃ.
૧૦૮.
108.
‘‘નો ચે અત્તપ્પયોગેન, ઓહિતો હંસપક્ખિનં;
‘‘No ce attappayogena, ohito haṃsapakkhinaṃ;
અનિસ્સરો મુઞ્ચમમ્હે, થેય્યં કયિરાસિ લુદ્દક’’.
Anissaro muñcamamhe, theyyaṃ kayirāsi luddaka’’.
૧૦૯.
109.
૧૧૦.
110.
‘‘ઇચ્ચેવં વુત્તો નેસાદો, હેમવણ્ણે હરિત્તચે;
‘‘Iccevaṃ vutto nesādo, hemavaṇṇe harittace;
૧૧૧.
111.
‘‘તે પઞ્જરગતે પક્ખી, ઉભો ભસ્સરવણ્ણિને;
‘‘Te pañjaragate pakkhī, ubho bhassaravaṇṇine;
સુમુખં ધતરટ્ઠઞ્ચ, લુદ્દો આદાય પક્કમિ’’.
Sumukhaṃ dhataraṭṭhañca, luddo ādāya pakkami’’.
૧૧૨.
112.
‘‘હરીયમાનો ધતરટ્ઠો, સુમુખં એતદબ્રવિ;
‘‘Harīyamāno dhataraṭṭho, sumukhaṃ etadabravi;
બાળ્હં ભાયામિ સુમુખ, સામાય લક્ખણૂરુયા;
Bāḷhaṃ bhāyāmi sumukha, sāmāya lakkhaṇūruyā;
અસ્માકં વધમઞ્ઞાય, અથત્તાનં વધિસ્સતિ.
Asmākaṃ vadhamaññāya, athattānaṃ vadhissati.
૧૧૩.
113.
‘‘પાકહંસા ચ સુમુખ, સુહેમા હેમસુત્તચા;
‘‘Pākahaṃsā ca sumukha, suhemā hemasuttacā;
કોઞ્ચી સમુદ્દતીરેવ, કપણા નૂન રુચ્છતિ’’.
Koñcī samuddatīreva, kapaṇā nūna rucchati’’.
૧૧૪.
114.
‘‘એવં મહન્તો લોકસ્સ, અપ્પમેય્યો મહાગણી;
‘‘Evaṃ mahanto lokassa, appameyyo mahāgaṇī;
એકિત્થિમનુસોચેય્ય, નયિદં પઞ્ઞવતામિવ.
Ekitthimanusoceyya, nayidaṃ paññavatāmiva.
૧૧૫.
115.
‘‘વાતોવ ગન્ધમાદેતિ, ઉભયં છેકપાપકં;
‘‘Vātova gandhamādeti, ubhayaṃ chekapāpakaṃ;
બાલો આમકપક્કંવ, લોલો અન્ધોવ આમિસં.
Bālo āmakapakkaṃva, lolo andhova āmisaṃ.
૧૧૬.
116.
કિચ્ચાકિચ્ચં ન જાનાસિ, સમ્પત્તો કાલપરિયાયં.
Kiccākiccaṃ na jānāsi, sampatto kālapariyāyaṃ.
૧૧૭.
117.
‘‘અડ્ઢુમ્મત્તો ઉદીરેસિ, યો સેય્યા મઞ્ઞસિત્થિયો;
‘‘Aḍḍhummatto udīresi, yo seyyā maññasitthiyo;
બહુસાધારણા હેતા, સોણ્ડાનંવ સુરાઘરં.
Bahusādhāraṇā hetā, soṇḍānaṃva surāgharaṃ.
૧૧૮.
118.
‘‘માયા ચેસા મરીચી ચ, સોકો રોગો ચુપદ્દવો;
‘‘Māyā cesā marīcī ca, soko rogo cupaddavo;
તાસુ યો વિસ્સસે પોસો, સો નરેસુ નરાધમો’’.
Tāsu yo vissase poso, so naresu narādhamo’’.
૧૧૯.
119.
‘‘યં વુદ્ધેહિ ઉપઞ્ઞાતં, કો તં નિન્દિતુમરહતિ;
‘‘Yaṃ vuddhehi upaññātaṃ, ko taṃ ninditumarahati;
મહાભૂતિત્થિયો નામ, લોકસ્મિં ઉદપજ્જિસું.
Mahābhūtitthiyo nāma, lokasmiṃ udapajjisuṃ.
૧૨૦.
120.
‘‘ખિડ્ડા પણિહિતા ત્યાસુ, રતિ ત્યાસુ પતિટ્ઠિતા;
‘‘Khiḍḍā paṇihitā tyāsu, rati tyāsu patiṭṭhitā;
બીજાનિ ત્યાસુ રૂહન્તિ, યદિદં સત્તા પજાયરે;
Bījāni tyāsu rūhanti, yadidaṃ sattā pajāyare;
૧૨૧.
121.
‘‘ત્વમેવ નઞ્ઞો સુમુખ, થીનં અત્થેસુ યુઞ્જસિ;
‘‘Tvameva nañño sumukha, thīnaṃ atthesu yuñjasi;
તસ્સ ત્યજ્જ ભયે જાતે, ભીતેન જાયતે મતિ.
Tassa tyajja bhaye jāte, bhītena jāyate mati.
૧૨૨.
122.
‘‘સબ્બો હિ સંસયં પત્તો, ભયં ભીરુ તિતિક્ખતિ;
‘‘Sabbo hi saṃsayaṃ patto, bhayaṃ bhīru titikkhati;
૧૨૩.
123.
‘‘એતદત્થાય રાજાનો, સૂરમિચ્છન્તિ મન્તિનં;
‘‘Etadatthāya rājāno, sūramicchanti mantinaṃ;
પટિબાહતિ યં સૂરો, આપદં અત્તપરિયાયં.
Paṭibāhati yaṃ sūro, āpadaṃ attapariyāyaṃ.
૧૨૪.
124.
‘‘મા નો અજ્જ વિકન્તિંસુ, રઞ્ઞો સૂદા મહાનસે;
‘‘Mā no ajja vikantiṃsu, rañño sūdā mahānase;
તથા હિ વણ્ણો પત્તાનં, ફલં વેળુંવ તં વધિ.
Tathā hi vaṇṇo pattānaṃ, phalaṃ veḷuṃva taṃ vadhi.
૧૨૫.
125.
સોપજ્જ સંસયં પત્તો, અત્થં ગણ્હાહિ મા મુખં’’.
Sopajja saṃsayaṃ patto, atthaṃ gaṇhāhi mā mukhaṃ’’.
૧૨૬.
126.
તવ પરિયાપદાનેન, મમ પાણેસનં ચર’’.
Tava pariyāpadānena, mama pāṇesanaṃ cara’’.
૧૨૭.
127.
‘‘મા ભાયિ પતતં સેટ્ઠ, ન હિ ભાયન્તિ તાદિસા;
‘‘Mā bhāyi patataṃ seṭṭha, na hi bhāyanti tādisā;
મમ પરિયાપદાનેન, ખિપ્પં પાસા પમોક્ખસિ’’.
Mama pariyāpadānena, khippaṃ pāsā pamokkhasi’’.
૧૨૮.
128.
પટિવેદેથ મં રઞ્ઞો, ધતરટ્ઠાયમાગતો’’.
Paṭivedetha maṃ rañño, dhataraṭṭhāyamāgato’’.
૧૨૯.
129.
ખલુ સંયમનો રાજા, અમચ્ચે અજ્ઝભાસથ.
Khalu saṃyamano rājā, amacce ajjhabhāsatha.
૧૩૦.
130.
‘‘દેથ લુદ્દસ્સ વત્થાનિ, અન્નં પાનઞ્ચ ભોજનં;
‘‘Detha luddassa vatthāni, annaṃ pānañca bhojanaṃ;
કામં કરો હિરઞ્ઞસ્સ, યાવન્તો એસ ઇચ્છતિ’’.
Kāmaṃ karo hiraññassa, yāvanto esa icchati’’.
૧૩૧.
131.
‘‘દિસ્વા લુદ્દં પસન્નત્તં, કાસિરાજા તદબ્રવિ;
‘‘Disvā luddaṃ pasannattaṃ, kāsirājā tadabravi;
૧૩૨.
132.
‘‘કથં રુચિમજ્ઝગતં, પાસહત્થો ઉપાગમિ;
‘‘Kathaṃ rucimajjhagataṃ, pāsahattho upāgami;
૧૩૩.
133.
પદમેતસ્સ અન્વેસં, અપ્પમત્તો ઘટસ્સિતો.
Padametassa anvesaṃ, appamatto ghaṭassito.
૧૩૪.
134.
‘‘અથસ્સ પદમદ્દક્ખિં, ચરતો અદનેસનં;
‘‘Athassa padamaddakkhiṃ, carato adanesanaṃ;
૧૩૫.
135.
‘‘લુદ્દ દ્વે ઇમે સકુણા, અથ એકોતિ ભાસસિ;
‘‘Ludda dve ime sakuṇā, atha ekoti bhāsasi;
૧૩૬.
136.
‘‘યસ્સ લોહિતકા તાલા, તપનીયનિભા સુભા;
‘‘Yassa lohitakā tālā, tapanīyanibhā subhā;
ઉરં સંહચ્ચ તિટ્ઠન્તિ, સો મે બન્ધં ઉપાગમિ.
Uraṃ saṃhacca tiṭṭhanti, so me bandhaṃ upāgami.
૧૩૭.
137.
‘‘અથાયં ભસ્સરો પક્ખી, અબદ્ધો બદ્ધમાતુરં;
‘‘Athāyaṃ bhassaro pakkhī, abaddho baddhamāturaṃ;
અરિયં બ્રુવાનો અટ્ઠાસિ, ચજન્તો માનુસિં ગિરં’’.
Ariyaṃ bruvāno aṭṭhāsi, cajanto mānusiṃ giraṃ’’.
૧૩૮.
138.
અદુ મે પરિસં પત્તો, ભયા ભીતો ન ભાસસિ’’.
Adu me parisaṃ patto, bhayā bhīto na bhāsasi’’.
૧૩૯.
139.
‘‘નાહં કાસિપતિ ભીતો, ઓગય્હ પરિસં તવ;
‘‘Nāhaṃ kāsipati bhīto, ogayha parisaṃ tava;
નાહં ભયા ન ભાસિસ્સં, વાક્યં અત્થમ્હિ તાદિસે’’.
Nāhaṃ bhayā na bhāsissaṃ, vākyaṃ atthamhi tādise’’.
૧૪૦.
140.
‘‘ન તે અભિસરં પસ્સે, ન રથે નપિ પત્તિકે;
‘‘Na te abhisaraṃ passe, na rathe napi pattike;
નાસ્સ ચમ્મં વ કીટં વા, વમ્મિતે ચ ધનુગ્ગહે.
Nāssa cammaṃ va kīṭaṃ vā, vammite ca dhanuggahe.
૧૪૧.
141.
‘‘ન હિરઞ્ઞં સુવણ્ણં વા, નગરં વા સુમાપિતં;
‘‘Na hiraññaṃ suvaṇṇaṃ vā, nagaraṃ vā sumāpitaṃ;
ઓકિણ્ણપરિખં દુગ્ગં, દળ્હમટ્ટાલકોટ્ઠકં;
Okiṇṇaparikhaṃ duggaṃ, daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṃ;
યત્થ પવિટ્ઠો સુમુખ, ભાયિતબ્બં ન ભાયસિ’’.
Yattha paviṭṭho sumukha, bhāyitabbaṃ na bhāyasi’’.
૧૪૨.
142.
‘‘ન મે અભિસરેનત્થો, નગરેન ધનેન વા;
‘‘Na me abhisarenattho, nagarena dhanena vā;
અપથેન પથં યામ, અન્તલિક્ખેચરા મયં.
Apathena pathaṃ yāma, antalikkhecarā mayaṃ.
૧૪૩.
143.
ભાસેમત્થવતિં વાચં, સચ્ચે ચસ્સ પતિટ્ઠિતો.
Bhāsematthavatiṃ vācaṃ, sacce cassa patiṭṭhito.
૧૪૪.
144.
‘‘કિઞ્ચ તુય્હં અસચ્ચસ્સ, અનરિયસ્સ કરિસ્સતિ;
‘‘Kiñca tuyhaṃ asaccassa, anariyassa karissati;
મુસાવાદિસ્સ લુદ્દસ્સ, ભણિતમ્પિ સુભાસિતં’’.
Musāvādissa luddassa, bhaṇitampi subhāsitaṃ’’.
૧૪૫.
145.
અભયઞ્ચ તયા ઘુટ્ઠં, ઇમાયો દસધા દિસા.
Abhayañca tayā ghuṭṭhaṃ, imāyo dasadhā disā.
૧૪૬.
146.
‘‘ઓગય્હ તે પોક્ખરણિં, વિપ્પસન્નોદકં સુચિં;
‘‘Ogayha te pokkharaṇiṃ, vippasannodakaṃ suciṃ;
પહૂતં ચાદનં તત્થ, અહિંસા ચેત્થ પક્ખિનં.
Pahūtaṃ cādanaṃ tattha, ahiṃsā cettha pakkhinaṃ.
૧૪૭.
147.
‘‘ઇદં સુત્વાન નિગ્ઘોસં, આગતમ્હ તવન્તિકે;
‘‘Idaṃ sutvāna nigghosaṃ, āgatamha tavantike;
તે તે બન્ધસ્મ પાસેન, એતં તે ભાસિતં મુસા.
Te te bandhasma pāsena, etaṃ te bhāsitaṃ musā.
૧૪૮.
148.
‘‘મુસાવાદં પુરક્ખત્વા, ઇચ્છાલોભઞ્ચ પાપકં;
‘‘Musāvādaṃ purakkhatvā, icchālobhañca pāpakaṃ;
ઉભો સન્ધિમતિક્કમ્મ, અસાતં ઉપપજ્જતિ’’.
Ubho sandhimatikkamma, asātaṃ upapajjati’’.
૧૪૯.
149.
‘‘નાપરજ્ઝામ સુમુખ, નપિ લોભાવ મગ્ગહિં;
‘‘Nāparajjhāma sumukha, napi lobhāva maggahiṃ;
સુતા ચ પણ્ડિતાત્યત્થ, નિપુણા અત્થચિન્તકા.
Sutā ca paṇḍitātyattha, nipuṇā atthacintakā.
૧૫૦.
150.
તથા તં સમ્મ નેસાદો, વુત્તો સુમુખ મગ્ગહિ’’.
Tathā taṃ samma nesādo, vutto sumukha maggahi’’.
૧૫૧.
151.
ભાસેમત્થવતિં વાચં, સમ્પત્તા કાલપરિયાયં.
Bhāsematthavatiṃ vācaṃ, sampattā kālapariyāyaṃ.
૧૫૨.
152.
‘‘યો મિગેન મિગં હન્તિ, પક્ખિં વા પન પક્ખિના;
‘‘Yo migena migaṃ hanti, pakkhiṃ vā pana pakkhinā;
૧૫૩.
153.
ઉભો સો ધંસતે લોકા, ઇધ ચેવ પરત્થ ચ.
Ubho so dhaṃsate lokā, idha ceva parattha ca.
૧૫૪.
154.
વાયમેથેવ કિચ્ચેસુ, સંવરે વિવરાનિ ચ.
Vāyametheva kiccesu, saṃvare vivarāni ca.
૧૫૫.
155.
‘‘યે વુદ્ધા અબ્ભતિક્કન્તા 89, સમ્પત્તા કાલપરિયાયં;
‘‘Ye vuddhā abbhatikkantā 90, sampattā kālapariyāyaṃ;
૧૫૬.
156.
‘‘ઇદં સુત્વા કાસિપતિ, ધમ્મમત્તનિ પાલય;
‘‘Idaṃ sutvā kāsipati, dhammamattani pālaya;
ધતરટ્ઠઞ્ચ મુઞ્ચાહિ, હંસાનં પવરુત્તમં’’.
Dhataraṭṭhañca muñcāhi, haṃsānaṃ pavaruttamaṃ’’.
૧૫૭.
157.
‘‘આહરન્તુદકં પજ્જં, આસનઞ્ચ મહારહં;
‘‘Āharantudakaṃ pajjaṃ, āsanañca mahārahaṃ;
પઞ્જરતો પમોક્ખામિ, ધતરટ્ઠં યસસ્સિનં.
Pañjarato pamokkhāmi, dhataraṭṭhaṃ yasassinaṃ.
૧૫૮.
158.
‘‘તઞ્ચ સેનાપતિં ધીરં, નિપુણં અત્થચિન્તકં;
‘‘Tañca senāpatiṃ dhīraṃ, nipuṇaṃ atthacintakaṃ;
૧૫૯.
159.
‘‘એદિસો ખો અરહતિ, પિણ્ડમસ્નાતુ ભત્તુનો;
‘‘Ediso kho arahati, piṇḍamasnātu bhattuno;
યથાયં સુમુખો રઞ્ઞો, પાણસાધારણો સખા’’.
Yathāyaṃ sumukho rañño, pāṇasādhāraṇo sakhā’’.
૧૬૦.
160.
‘‘પીઠઞ્ચ સબ્બસોવણ્ણં, અટ્ઠપાદં મનોરમં;
‘‘Pīṭhañca sabbasovaṇṇaṃ, aṭṭhapādaṃ manoramaṃ;
૧૬૧.
161.
‘‘કોચ્છઞ્ચ સબ્બસોવણ્ણં, વેય્યગ્ઘપરિસિબ્બિતં;
‘‘Kocchañca sabbasovaṇṇaṃ, veyyagghaparisibbitaṃ;
૧૬૨.
162.
‘‘તેસં કઞ્ચનપત્તેહિ, પુથૂ આદાય કાસિયો;
‘‘Tesaṃ kañcanapattehi, puthū ādāya kāsiyo;
હંસાનં અભિહારેસું, અગ્ગરઞ્ઞો પવાસિતં’’.
Haṃsānaṃ abhihāresuṃ, aggarañño pavāsitaṃ’’.
૧૬૩.
163.
‘‘દિસ્વા અભિહટં અગ્ગં, કાસિરાજેન પેસિતં;
‘‘Disvā abhihaṭaṃ aggaṃ, kāsirājena pesitaṃ;
કુસલો ખત્તધમ્માનં, તતો પુચ્છિ અનન્તરા.
Kusalo khattadhammānaṃ, tato pucchi anantarā.
૧૬૪.
164.
‘‘કચ્ચિન્નુ ભોતો કુસલં, કચ્ચિ ભોતો અનામયં;
‘‘Kaccinnu bhoto kusalaṃ, kacci bhoto anāmayaṃ;
કચ્ચિ રટ્ઠમિદં ફીતં, ધમ્મેન મનુસાસસિ’’.
Kacci raṭṭhamidaṃ phītaṃ, dhammena manusāsasi’’.
૧૬૫.
165.
‘‘કુસલઞ્ચેવ મે હંસ, અથો હંસ અનામયં;
‘‘Kusalañceva me haṃsa, atho haṃsa anāmayaṃ;
અથો રટ્ઠમિદં ફીતં, ધમ્મેનં મનુસાસહં.
Atho raṭṭhamidaṃ phītaṃ, dhammenaṃ manusāsahaṃ.
૧૬૬.
166.
‘‘કચ્ચિ ભોતો અમચ્ચેસુ, દોસો કોચિ ન વિજ્જતિ;
‘‘Kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati;
કચ્ચિ ચ તે તવત્થેસુ, નાવકઙ્ખન્તિ જીવિતં’’.
Kacci ca te tavatthesu, nāvakaṅkhanti jīvitaṃ’’.
૧૬૭.
167.
‘‘અથોપિ મે અમચ્ચેસુ, દોસો કોચિ ન વિજ્જતિ;
‘‘Athopi me amaccesu, doso koci na vijjati;
અથોપિ તે મમત્થેસુ, નાવકઙ્ખન્તિ જીવિતં’’.
Athopi te mamatthesu, nāvakaṅkhanti jīvitaṃ’’.
૧૬૮.
168.
‘‘કચ્ચિ તે સાદિસી ભરિયા, અસ્સવા પિયભાણિની;
‘‘Kacci te sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī;
પુત્તરૂપયસૂપેતા, તવ છન્દવસાનુગા’’.
Puttarūpayasūpetā, tava chandavasānugā’’.
૧૬૯.
169.
‘‘અથો મે સાદિસી ભરિયા, અસ્સવા પિયભાણિની;
‘‘Atho me sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī;
પુત્તરૂપયસૂપેતા, મમ છન્દવસાનુગા’’.
Puttarūpayasūpetā, mama chandavasānugā’’.
૧૭૦.
170.
‘‘કચ્ચિ રટ્ઠં અનુપ્પીળં, અકુતોચિઉપદ્દવં;
‘‘Kacci raṭṭhaṃ anuppīḷaṃ, akutociupaddavaṃ;
અસાહસેન ધમ્મેન, સમેન મનુસાસસિ’’.
Asāhasena dhammena, samena manusāsasi’’.
૧૭૧.
171.
‘‘અથો રટ્ઠં અનુપ્પીળં, અકુતોચિઉપદ્દવં;
‘‘Atho raṭṭhaṃ anuppīḷaṃ, akutociupaddavaṃ;
અસાહસેન ધમ્મેન, સમેન મનુસાસહં’’.
Asāhasena dhammena, samena manusāsahaṃ’’.
૧૭૨.
172.
‘‘કચ્ચિ સન્તો અપચિતા, અસન્તો પરિવજ્જિતા;
‘‘Kacci santo apacitā, asanto parivajjitā;
૧૭૩.
173.
‘‘સન્તો ચ મે અપચિતા, અસન્તો પરિવજ્જિતા;
‘‘Santo ca me apacitā, asanto parivajjitā;
ધમ્મમેવાનુવત્તામિ, અધમ્મો મે નિરઙ્કતો’’.
Dhammamevānuvattāmi, adhammo me niraṅkato’’.
૧૭૪.
174.
૧૭૫.
175.
૧૭૬.
176.
‘‘દાનં સીલં પરિચ્ચાગં, અજ્જવં મદ્દવં તપં;
‘‘Dānaṃ sīlaṃ pariccāgaṃ, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ;
૧૭૭.
177.
‘‘ઇચ્ચેતે કુસલે ધમ્મે, ઠિતે પસ્સામિ અત્તનિ;
‘‘Iccete kusale dhamme, ṭhite passāmi attani;
તતો મે જાયતે પીતિ, સોમનસ્સઞ્ચનપ્પકં.
Tato me jāyate pīti, somanassañcanappakaṃ.
૧૭૮.
178.
ભાવદોસમનઞ્ઞાય, અસ્માકાયં વિહઙ્ગમો.
Bhāvadosamanaññāya, asmākāyaṃ vihaṅgamo.
૧૭૯.
179.
‘‘સો કુદ્ધો ફરુસં વાચં, નિચ્છારેસિ અયોનિસો;
‘‘So kuddho pharusaṃ vācaṃ, nicchāresi ayoniso;
૧૮૦.
180.
‘‘અત્થિ મે તં અતિસારં, વેગેન મનુજાધિપ;
‘‘Atthi me taṃ atisāraṃ, vegena manujādhipa;
ધતરટ્ઠે ચ બદ્ધસ્મિં, દુક્ખં મે વિપુલં અહુ.
Dhataraṭṭhe ca baddhasmiṃ, dukkhaṃ me vipulaṃ ahu.
૧૮૧.
181.
‘‘ત્વં નો પિતાવ પુત્તાનં, ભૂતાનં ધરણીરિવ;
‘‘Tvaṃ no pitāva puttānaṃ, bhūtānaṃ dharaṇīriva;
અસ્માકં અધિપન્નાનં, ખમસ્સુ રાજકુઞ્જર’’.
Asmākaṃ adhipannānaṃ, khamassu rājakuñjara’’.
૧૮૨.
182.
ખિલં પભિન્દસિ પક્ખિ, ઉજુકોસિ વિહઙ્ગમ’’.
Khilaṃ pabhindasi pakkhi, ujukosi vihaṅgama’’.
૧૮૩.
183.
‘‘યં કિઞ્ચિ રતનં અત્થિ, કાસિરાજ નિવેસને;
‘‘Yaṃ kiñci ratanaṃ atthi, kāsirāja nivesane;
રજતં જાતરૂપઞ્ચ, મુત્તા વેળુરિયા બહૂ.
Rajataṃ jātarūpañca, muttā veḷuriyā bahū.
૧૮૪.
184.
‘‘મણયો સઙ્ખમુત્તઞ્ચ, વત્થકં હરિચન્દનં;
‘‘Maṇayo saṅkhamuttañca, vatthakaṃ haricandanaṃ;
અજિનં દન્તભણ્ડઞ્ચ, લોહં કાળાયસં બહું;
Ajinaṃ dantabhaṇḍañca, lohaṃ kāḷāyasaṃ bahuṃ;
એતં દદામિ વો વિત્તં, ઇસ્સરિયં 119 વિસ્સજામિ વો’’.
Etaṃ dadāmi vo vittaṃ, issariyaṃ 120 vissajāmi vo’’.
૧૮૫.
185.
‘‘અદ્ધા અપચિતા ત્યમ્હા, સક્કતા ચ રથેસભ;
‘‘Addhā apacitā tyamhā, sakkatā ca rathesabha;
ધમ્મેસુ વત્તમાનાનં, ત્વં નો આચરિયો ભવ.
Dhammesu vattamānānaṃ, tvaṃ no ācariyo bhava.
૧૮૬.
186.
‘‘આચરિય સમનુઞ્ઞાતા, તયા અનુમતા મયં;
‘‘Ācariya samanuññātā, tayā anumatā mayaṃ;
૧૮૭.
187.
‘‘સબ્બરત્તિં ચિન્તયિત્વા, મન્તયિત્વા યથાતથં;
‘‘Sabbarattiṃ cintayitvā, mantayitvā yathātathaṃ;
કાસિરાજા અનુઞ્ઞાસિ, હંસાનં પવરુત્તમં’’.
Kāsirājā anuññāsi, haṃsānaṃ pavaruttamaṃ’’.
૧૮૮.
188.
૧૮૯.
189.
‘‘તે અરોગે અનુપ્પત્તે, દિસ્વાન પરમે દિજે;
‘‘Te aroge anuppatte, disvāna parame dije;
કેકાતિ મકરું હંસા, પુથુસદ્દો અજાયથ.
Kekāti makaruṃ haṃsā, puthusaddo ajāyatha.
૧૯૦.
190.
‘‘તે પતીતા પમુત્તેન, ભત્તુના ભત્તુગારવા;
‘‘Te patītā pamuttena, bhattunā bhattugāravā;
સમન્તા પરિકિરિંસુ, અણ્ડજા લદ્ધપચ્ચયા’’.
Samantā parikiriṃsu, aṇḍajā laddhapaccayā’’.
૧૯૧.
191.
‘‘એવં મિત્તવતં અત્થા, સબ્બે હોન્તિ પદક્ખિણા;
‘‘Evaṃ mittavataṃ atthā, sabbe honti padakkhiṇā;
હંસા યથા ધતરટ્ઠા, ઞાતિસઙ્ઘં ઉપાગમુ’’ન્તિ.
Haṃsā yathā dhataraṭṭhā, ñātisaṅghaṃ upāgamu’’nti.
મહાહંસજાતકં દુતિયં.
Mahāhaṃsajātakaṃ dutiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ખુદ્દકનિકાય (અટ્ઠકથા) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / જાતક-અટ્ઠકથા • Jātaka-aṭṭhakathā / [૫૩૪] ૨. મહાહંસજાતકવણ્ણના • [534] 2. Mahāhaṃsajātakavaṇṇanā
