| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi |
೫೨೮. ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕಂ (೩)
528. Mahābodhijātakaṃ (3)
೧೨೪.
124.
‘‘ಕಿಂ ನು ದಣ್ಡಂ ಕಿಮಜಿನಂ, ಕಿಂ ಛತ್ತಂ ಕಿಮುಪಾಹನಂ।
‘‘Kiṃ nu daṇḍaṃ kimajinaṃ, kiṃ chattaṃ kimupāhanaṃ;
ಕಿಮಙ್ಕುಸಞ್ಚ ಪತ್ತಞ್ಚ, ಸಙ್ಘಾಟಿಞ್ಚಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।
Kimaṅkusañca pattañca, saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;
೧೨೫.
125.
‘‘ದ್ವಾದಸೇತಾನಿ ವಸ್ಸಾನಿ, ವುಸಿತಾನಿ ತವನ್ತಿಕೇ।
‘‘Dvādasetāni vassāni, vusitāni tavantike;
ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸೋಣೇನ, ಪಿಙ್ಗಲೇನಾಭಿಕೂಜಿತಂ॥
Nābhijānāmi soṇena, piṅgalenābhikūjitaṃ.
೧೨೬.
126.
‘‘ಸ್ವಾಯಂ ದಿತ್ತೋವ ನದತಿ, ಸುಕ್ಕದಾಠಂ ವಿದಂಸಯಂ।
‘‘Svāyaṃ dittova nadati, sukkadāṭhaṃ vidaṃsayaṃ;
ತವ ಸುತ್ವಾ ಸಭರಿಯಸ್ಸ, ವೀತಸದ್ಧಸ್ಸ ಮಂ ಪತಿ’’॥
Tava sutvā sabhariyassa, vītasaddhassa maṃ pati’’.
೧೨೭.
127.
‘‘ಅಹು ಏಸ ಕತೋ ದೋಸೋ, ಯಥಾ ಭಾಸಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।
‘‘Ahu esa kato doso, yathā bhāsasi brāhmaṇa;
ಏಸ ಭಿಯ್ಯೋ ಪಸೀದಾಮಿ, ವಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಾಗಮಾ’’॥
Esa bhiyyo pasīdāmi, vasa brāhmaṇa māgamā’’.
೧೨೮.
128.
‘‘ಸಬ್ಬಸೇತೋ ಪುರೇ ಆಸಿ, ತತೋಪಿ ಸಬಲೋ ಅಹು।
‘‘Sabbaseto pure āsi, tatopi sabalo ahu;
ಸಬ್ಬಲೋಹಿತಕೋ ದಾನಿ, ಕಾಲೋ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಮಮ॥
Sabbalohitako dāni, kālo pakkamituṃ mama.
೧೨೯.
129.
‘‘ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಪುರೇ ಆಸಿ, ತತೋ ಮಜ್ಝೇ ತತೋ ಬಹಿ।
‘‘Abbhantaraṃ pure āsi, tato majjhe tato bahi;
ಪುರಾ ನಿದ್ಧಮನಾ ಹೋತಿ, ಸಯಮೇವ ವಜಾಮಹಂ॥
Purā niddhamanā hoti, sayameva vajāmahaṃ.
೧೩೦.
130.
‘‘ವೀತಸದ್ಧಂ ನ ಸೇವೇಯ್ಯ, ಉದಪಾನಂವನೋದಕಂ।
‘‘Vītasaddhaṃ na seveyya, udapānaṃvanodakaṃ;
ಸಚೇಪಿ ನಂ ಅನುಖಣೇ, ವಾರಿ ಕದ್ದಮಗನ್ಧಿಕಂ॥
Sacepi naṃ anukhaṇe, vāri kaddamagandhikaṃ.
೧೩೧.
131.
‘‘ಪಸನ್ನಮೇವ ಸೇವೇಯ್ಯ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಂ ವಿವಜ್ಜಯೇ।
‘‘Pasannameva seveyya, appasannaṃ vivajjaye;
ಪಸನ್ನಂ ಪಯಿರುಪಾಸೇಯ್ಯ, ರಹದಂ ವುದಕತ್ಥಿಕೋ॥
Pasannaṃ payirupāseyya, rahadaṃ vudakatthiko.
೧೩೨.
132.
೧೩೩.
133.
‘‘ಯೋ ಭಜನ್ತಂ ನ ಭಜತಿ, ಸೇವಮಾನಂ ನ ಸೇವತಿ।
‘‘Yo bhajantaṃ na bhajati, sevamānaṃ na sevati;
ಸ ವೇ ಮನುಸ್ಸಪಾಪಿಟ್ಠೋ, ಮಿಗೋ ಸಾಖಸ್ಸಿತೋ ಯಥಾ॥
Sa ve manussapāpiṭṭho, migo sākhassito yathā.
೧೩೪.
134.
‘‘ಅಚ್ಚಾಭಿಕ್ಖಣಸಂಸಗ್ಗಾ, ಅಸಮೋಸರಣೇನ ಚ।
‘‘Accābhikkhaṇasaṃsaggā, asamosaraṇena ca;
ಏತೇನ ಮಿತ್ತಾ ಜೀರನ್ತಿ, ಅಕಾಲೇ ಯಾಚನಾಯ ಚ॥
Etena mittā jīranti, akāle yācanāya ca.
೧೩೫.
135.
‘‘ತಸ್ಮಾ ನಾಭಿಕ್ಖಣಂ ಗಚ್ಛೇ, ನ ಚ ಗಚ್ಛೇ ಚಿರಾಚಿರಂ।
‘‘Tasmā nābhikkhaṇaṃ gacche, na ca gacche cirāciraṃ;
೧೩೬.
136.
‘‘ಅತಿಚಿರಂ ನಿವಾಸೇನ, ಪಿಯೋ ಭವತಿ ಅಪ್ಪಿಯೋ।
‘‘Aticiraṃ nivāsena, piyo bhavati appiyo;
ಆಮನ್ತ ಖೋ ತಂ ಗಚ್ಛಾಮ, ಪುರಾ ತೇ ಹೋಮ ಅಪ್ಪಿಯಾ’’॥
Āmanta kho taṃ gacchāma, purā te homa appiyā’’.
೧೩೭.
137.
‘‘ಏವಂ ಚೇ ಯಾಚಮಾನಾನಂ, ಅಞ್ಜಲಿಂ ನಾವಬುಜ್ಝಸಿ।
‘‘Evaṃ ce yācamānānaṃ, añjaliṃ nāvabujjhasi;
ಏವಂ ತಂ ಅಭಿಯಾಚಾಮ, ಪುನ ಕಯಿರಾಸಿ ಪರಿಯಾಯಂ’’॥
Evaṃ taṃ abhiyācāma, puna kayirāsi pariyāyaṃ’’.
೧೩೮.
138.
‘‘ಏವಂ ಚೇ ನೋ ವಿಹರತಂ, ಅನ್ತರಾಯೋ ನ ಹೇಸ್ಸತಿ।
‘‘Evaṃ ce no viharataṃ, antarāyo na hessati;
ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಪಸ್ಸೇಮ, ಅಹೋರತ್ತಾನಮಚ್ಚಯೇ’’॥
Appeva nāma passema, ahorattānamaccaye’’.
೧೩೯.
139.
‘‘ಉದೀರಣಾ ಚೇ ಸಂಗತ್ಯಾ, ಭಾವಾಯ ಮನುವತ್ತತಿ।
‘‘Udīraṇā ce saṃgatyā, bhāvāya manuvattati;
ಅಕಾಮಾ ಅಕರಣೀಯಂ ವಾ, ಕರಣೀಯಂ ವಾಪಿ ಕುಬ್ಬತಿ।
Akāmā akaraṇīyaṃ vā, karaṇīyaṃ vāpi kubbati;
೧೪೦.
140.
‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।
‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;
ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥
Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.
೧೪೧.
141.
ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥
Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.
೧೪೨.
142.
‘‘ಇಸ್ಸರೋ ಸಬ್ಬಲೋಕಸ್ಸ, ಸಚೇ ಕಪ್ಪೇತಿ ಜೀವಿತಂ।
‘‘Issaro sabbalokassa, sace kappeti jīvitaṃ;
ನಿದ್ದೇಸಕಾರೀ ಪುರಿಸೋ, ಇಸ್ಸರೋ ತೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥
Niddesakārī puriso, issaro tena lippati.
೧೪೩.
143.
‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।
‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;
ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥
Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.
೧೪೪.
144.
‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।
‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;
ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥
Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.
೧೪೫.
145.
‘‘ಸಚೇ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛತಿ।
‘‘Sace pubbekatahetu, sukhadukkhaṃ nigacchati;
ಪೋರಾಣಕಇಣಮೋಕ್ಖೋ, ಕ್ವಿಧ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥
Porāṇakaiṇamokkho, kvidha pāpena lippati.
೧೪೬.
146.
‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।
‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;
ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥
Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.
೧೪೭.
147.
‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।
‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;
ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥
Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.
೧೪೮.
148.
‘‘ಚತುನ್ನಂಯೇವುಪಾದಾಯ, ರೂಪಂ ಸಮ್ಭೋತಿ ಪಾಣಿನಂ।
‘‘Catunnaṃyevupādāya, rūpaṃ sambhoti pāṇinaṃ;
ಯತೋ ಚ ರೂಪಂ ಸಮ್ಭೋತಿ, ತತ್ಥೇವಾನುಪಗಚ್ಛತಿ।
Yato ca rūpaṃ sambhoti, tatthevānupagacchati;
ಇಧೇವ ಜೀವತಿ ಜೀವೋ, ಪೇಚ್ಚ ಪೇಚ್ಚ ವಿನಸ್ಸತಿ॥
Idheva jīvati jīvo, pecca pecca vinassati.
೧೪೯.
149.
ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಯೇ ಬಾಲಾ ಯೇ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾ।
Ucchijjati ayaṃ loko, ye bālā ye ca paṇḍitā;
ಉಚ್ಛಿಜ್ಜಮಾನೇ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಕ್ವಿಧ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥
Ucchijjamāne lokasmiṃ, kvidha pāpena lippati.
೧೫೦.
150.
‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।
‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;
ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥
Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.
೧೫೧.
151.
‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।
‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;
ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥
Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.
೧೫೨.
152.
ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಹಞ್ಞೇ, ಅಥೋ ಜೇಟ್ಠಮ್ಪಿ ಭಾತರಂ।
Mātaraṃ pitaraṃ haññe, atho jeṭṭhampi bhātaraṃ;
೧೫೩.
153.
‘‘ಯಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಛಾಯಾಯ, ನಿಸೀದೇಯ್ಯ ಸಯೇಯ್ಯ ವಾ।
‘‘Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā;
೧೫೪.
154.
ಅತ್ಥೋ ಮೇ ಸಮ್ಬಲೇನಾಪಿ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥
Attho me sambalenāpi, suhato vānaro mayā.
೧೫೫.
155.
೧೫೬.
156.
‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।
‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;
ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ॥
Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso.
೧೫೭.
157.
‘‘ಅಹೇತುವಾದೋ ಪುರಿಸೋ, ಯೋ ಚ ಇಸ್ಸರಕುತ್ತಿಕೋ।
‘‘Ahetuvādo puriso, yo ca issarakuttiko;
ಪುಬ್ಬೇಕತೀ ಚ ಉಚ್ಛೇದೀ, ಯೋ ಚ ಖತ್ತವಿದೋ ನರೋ॥
Pubbekatī ca ucchedī, yo ca khattavido naro.
೧೫೮.
158.
‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।
‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;
ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।
Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;
೧೫೯.
159.
‘‘ಉರಬ್ಭರೂಪೇನ ವಕಸ್ಸು 37 ಪುಬ್ಬೇ, ಅಸಂಕಿತೋ ಅಜಯೂಥಂ ಉಪೇತಿ।
‘‘Urabbharūpena vakassu 38 pubbe, asaṃkito ajayūthaṃ upeti;
೧೬೦.
160.
‘‘ತಥಾವಿಧೇಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸೇ, ಛದನಂ ಕತ್ವಾ ವಞ್ಚಯನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸೇ।
‘‘Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse, chadanaṃ katvā vañcayanti manusse;
ಅನಾಸಕಾ ಥಣ್ಡಿಲಸೇಯ್ಯಕಾ ಚ, ರಜೋಜಲ್ಲಂ ಉಕ್ಕುಟಿಕಪ್ಪಧಾನಂ।
Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca, rajojallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ;
ಪರಿಯಾಯಭತ್ತಞ್ಚ ಅಪಾನಕತ್ತಾ, ಪಾಪಾಚಾರಾ ಅರಹನ್ತೋ ವದಾನಾ॥
Pariyāyabhattañca apānakattā, pāpācārā arahanto vadānā.
೧೬೧.
161.
‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।
‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;
ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।
Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;
ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸಗ್ಗೋ, ದುಕ್ಖನ್ತೋ ಕಟುಕುದ್ರಯೋ॥
Asappurisasaṃsaggo, dukkhanto kaṭukudrayo.
೧೬೨.
162.
‘‘ಯಮಾಹು ನತ್ಥಿ ವೀರಿಯನ್ತಿ, ಅಹೇತುಞ್ಚ ಪವದನ್ತಿ 43 ಯೇ।
‘‘Yamāhu natthi vīriyanti, ahetuñca pavadanti 44 ye;
ಪರಕಾರಂ ಅತ್ತಕಾರಞ್ಚ, ಯೇ ತುಚ್ಛಂ ಸಮವಣ್ಣಯುಂ॥
Parakāraṃ attakārañca, ye tucchaṃ samavaṇṇayuṃ.
೧೬೩.
163.
‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।
‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;
ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।
Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;
ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸಗ್ಗೋ, ದುಕ್ಖನ್ತೋ ಕಟುಕುದ್ರಯೋ॥
Asappurisasaṃsaggo, dukkhanto kaṭukudrayo.
೧೬೪.
164.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ ವೀರಿಯಂ ನಾಸ್ಸ, ಕಮ್ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಂ।
‘‘Sace hi vīriyaṃ nāssa, kammaṃ kalyāṇapāpakaṃ;
ನ ಭರೇ ವಡ್ಢಕಿಂ ರಾಜಾ, ನಪಿ ಯನ್ತಾನಿ ಕಾರಯೇ॥
Na bhare vaḍḍhakiṃ rājā, napi yantāni kāraye.
೧೬೫.
165.
‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ, ಕಮ್ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಂ।
‘‘Yasmā ca vīriyaṃ atthi, kammaṃ kalyāṇapāpakaṃ;
ತಸ್ಮಾ ಯನ್ತಾನಿ ಕಾರೇತಿ, ರಾಜಾ ಭರತಿ ವಡ್ಢಕಿಂ॥
Tasmā yantāni kāreti, rājā bharati vaḍḍhakiṃ.
೧೬೬.
166.
‘‘ಯದಿ ವಸ್ಸಸತಂ ದೇವೋ, ನ ವಸ್ಸೇ ನ ಹಿಮಂ ಪತೇ।
‘‘Yadi vassasataṃ devo, na vasse na himaṃ pate;
ಉಚ್ಛಿಜ್ಜೇಯ್ಯ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ವಿನಸ್ಸೇಯ್ಯ ಅಯಂ ಪಜಾ॥
Ucchijjeyya ayaṃ loko, vinasseyya ayaṃ pajā.
೧೬೭.
167.
‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ವಸ್ಸತೀ ದೇವೋ, ಹಿಮಞ್ಚಾನುಫುಸಾಯತಿ।
‘‘Yasmā ca vassatī devo, himañcānuphusāyati;
೧೬೮.
168.
‘‘ಗವಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನಂ, ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುಙ್ಗವೋ।
‘‘Gavaṃ ce taramānānaṃ, jimhaṃ gacchati puṅgavo;
ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನೇತ್ತೇ ಜಿಮ್ಹಂ 47 ಗತೇ ಸತಿ॥
Sabbā tā jimhaṃ gacchanti, nette jimhaṃ 48 gate sati.
೧೬೯.
169.
ಸೋ ಚೇ ಅಧಮ್ಮಂ ಚರತಿ, ಪಗೇವ ಇತರಾ ಪಜಾ।
So ce adhammaṃ carati, pageva itarā pajā;
ಸಬ್ಬಂ ರಟ್ಠಂ ದುಖಂ ಸೇತಿ, ರಾಜಾ ಚೇ ಹೋತಿ ಅಧಮ್ಮಿಕೋ॥
Sabbaṃ raṭṭhaṃ dukhaṃ seti, rājā ce hoti adhammiko.
೧೭೦.
170.
‘‘ಗವಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನಂ, ಉಜುಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುಙ್ಗವೋ।
‘‘Gavaṃ ce taramānānaṃ, ujuṃ gacchati puṅgavo;
೧೭೧.
171.
‘‘ಏವಮೇವ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಯೋ ಹೋತಿ ಸೇಟ್ಠಸಮ್ಮತೋ।
‘‘Evameva manussesu, yo hoti seṭṭhasammato;
ಸಬ್ಬಂ ರಟ್ಠಂ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ರಾಜಾ ಚೇ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಿಕೋ॥
Sabbaṃ raṭṭhaṃ sukhaṃ seti, rājā ce hoti dhammiko.
೧೭೨.
172.
‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖಸ್ಸ ಫಲಿನೋ, ಆಮಂ ಛಿನ್ದತಿ ಯೋ ಫಲಂ।
‘‘Mahārukkhassa phalino, āmaṃ chindati yo phalaṃ;
ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತಿ, ಬೀಜಞ್ಚಸ್ಸ ವಿನಸ್ಸತಿ॥
Rasañcassa na jānāti, bījañcassa vinassati.
೧೭೩.
173.
‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖೂಪಮಂ ರಟ್ಠಂ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಪಸಾಸತಿ।
‘‘Mahārukkhūpamaṃ raṭṭhaṃ, adhammena pasāsati;
ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತಿ, ರಟ್ಠಞ್ಚಸ್ಸ ವಿನಸ್ಸತಿ॥
Rasañcassa na jānāti, raṭṭhañcassa vinassati.
೧೭೪.
174.
‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖಸ್ಸ ಫಲಿನೋ, ಪಕ್ಕಂ ಛಿನ್ದತಿ ಯೋ ಫಲಂ।
‘‘Mahārukkhassa phalino, pakkaṃ chindati yo phalaṃ;
ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ವಿಜಾನಾತಿ, ಬೀಜಞ್ಚಸ್ಸ ನ ನಸ್ಸತಿ॥
Rasañcassa vijānāti, bījañcassa na nassati.
೧೭೫.
175.
‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖೂಪಮಂ ರಟ್ಠಂ, ಧಮ್ಮೇನ ಯೋ ಪಸಾಸತಿ।
‘‘Mahārukkhūpamaṃ raṭṭhaṃ, dhammena yo pasāsati;
ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ವಿಜಾನಾತಿ, ರಟ್ಠಞ್ಚಸ್ಸ ನ ನಸ್ಸತಿ॥
Rasañcassa vijānāti, raṭṭhañcassa na nassati.
೧೭೬.
176.
‘‘ಯೋ ಚ ರಾಜಾ ಜನಪದಂ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಪಸಾಸತಿ।
‘‘Yo ca rājā janapadaṃ, adhammena pasāsati;
ಸಬ್ಬೋಸಧೀಹಿ ಸೋ ರಾಜಾ, ವಿರುದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಖತ್ತಿಯೋ॥
Sabbosadhīhi so rājā, viruddho hoti khattiyo.
೧೭೭.
177.
‘‘ತಥೇವ ನೇಗಮೇ ಹಿಂಸಂ, ಯೇ ಯುತ್ತಾ ಕಯವಿಕ್ಕಯೇ।
‘‘Tatheva negame hiṃsaṃ, ye yuttā kayavikkaye;
ಓಜದಾನಬಲೀಕಾರೇ, ಸ ಕೋಸೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥
Ojadānabalīkāre, sa kosena virujjhati.
೧೭೮.
178.
ಉಸ್ಸಿತೇ ಹಿಂಸಯಂ ರಾಜಾ, ಸ ಬಲೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥
Ussite hiṃsayaṃ rājā, sa balena virujjhati.
೧೭೯.
179.
ಅಧಮ್ಮಚಾರೀ ಖತ್ತಿಯೋ, ಸೋ ಸಗ್ಗೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥
Adhammacārī khattiyo, so saggena virujjhati.
೧೮೦.
180.
‘‘ಯೋ ಚ ರಾಜಾ ಅಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಭರಿಯಂ ಹನ್ತಿ ಅದೂಸಿಕಂ।
‘‘Yo ca rājā adhammaṭṭho, bhariyaṃ hanti adūsikaṃ;
೧೮೧.
181.
ಇಸಯೋ ಚ ನ ಹಿಂಸೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತದಾರೇ ಸಮಂ ಚರೇ॥
Isayo ca na hiṃseyya, puttadāre samaṃ care.
೧೮೨.
182.
‘‘ಸ ತಾದಿಸೋ ಭೂಮಿಪತಿ, ರಟ್ಠಪಾಲೋ ಅಕೋಧನೋ।
‘‘Sa tādiso bhūmipati, raṭṭhapālo akodhano;
ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕಂ ತತಿಯಂ।
Mahābodhijātakaṃ tatiyaṃ.
ಪಣ್ಣಾಸನಿಪಾತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।
Paṇṇāsanipātaṃ niṭṭhitaṃ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
Tassuddānaṃ –
ಸನಿಳೀನಿಕಮವ್ಹಯನೋ ಪಠಮೋ, ದುತಿಯೋ ಪನ ಸಉಮ್ಮದನ್ತಿವರೋ।
Saniḷīnikamavhayano paṭhamo, dutiyo pana saummadantivaro;
ತತಿಯೋ ಪನ ಬೋಧಿಸಿರೀವ್ಹಯನೋ, ಕಥಿತಾ ಪನ ತೀಣಿ ಜಿನೇನ ಸುಭಾತಿ॥
Tatiyo pana bodhisirīvhayano, kathitā pana tīṇi jinena subhāti.
Footnotes:
Related texts:
ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā / [೫೨೮] ೩. ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕವಣ್ಣನಾ • [528] 3. Mahābodhijātakavaṇṇanā
