Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi

೫೨೮. ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕಂ (೩)

528. Mahābodhijātakaṃ (3)

೧೨೪.

124.

‘‘ಕಿಂ ನು ದಣ್ಡಂ ಕಿಮಜಿನಂ, ಕಿಂ ಛತ್ತಂ ಕಿಮುಪಾಹನಂ।

‘‘Kiṃ nu daṇḍaṃ kimajinaṃ, kiṃ chattaṃ kimupāhanaṃ;

ಕಿಮಙ್ಕುಸಞ್ಚ ಪತ್ತಞ್ಚ, ಸಙ್ಘಾಟಿಞ್ಚಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।

Kimaṅkusañca pattañca, saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;

ತರಮಾನರೂಪೋಹಾಸಿ 1, ಕಿಂ ನು ಪತ್ಥಯಸೇ ದಿಸಂ’’॥

Taramānarūpohāsi 2, kiṃ nu patthayase disaṃ’’.

೧೨೫.

125.

‘‘ದ್ವಾದಸೇತಾನಿ ವಸ್ಸಾನಿ, ವುಸಿತಾನಿ ತವನ್ತಿಕೇ।

‘‘Dvādasetāni vassāni, vusitāni tavantike;

ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸೋಣೇನ, ಪಿಙ್ಗಲೇನಾಭಿಕೂಜಿತಂ॥

Nābhijānāmi soṇena, piṅgalenābhikūjitaṃ.

೧೨೬.

126.

‘‘ಸ್ವಾಯಂ ದಿತ್ತೋವ ನದತಿ, ಸುಕ್ಕದಾಠಂ ವಿದಂಸಯಂ।

‘‘Svāyaṃ dittova nadati, sukkadāṭhaṃ vidaṃsayaṃ;

ತವ ಸುತ್ವಾ ಸಭರಿಯಸ್ಸ, ವೀತಸದ್ಧಸ್ಸ ಮಂ ಪತಿ’’॥

Tava sutvā sabhariyassa, vītasaddhassa maṃ pati’’.

೧೨೭.

127.

‘‘ಅಹು ಏಸ ಕತೋ ದೋಸೋ, ಯಥಾ ಭಾಸಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ।

‘‘Ahu esa kato doso, yathā bhāsasi brāhmaṇa;

ಏಸ ಭಿಯ್ಯೋ ಪಸೀದಾಮಿ, ವಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಾಗಮಾ’’॥

Esa bhiyyo pasīdāmi, vasa brāhmaṇa māgamā’’.

೧೨೮.

128.

‘‘ಸಬ್ಬಸೇತೋ ಪುರೇ ಆಸಿ, ತತೋಪಿ ಸಬಲೋ ಅಹು।

‘‘Sabbaseto pure āsi, tatopi sabalo ahu;

ಸಬ್ಬಲೋಹಿತಕೋ ದಾನಿ, ಕಾಲೋ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಮಮ॥

Sabbalohitako dāni, kālo pakkamituṃ mama.

೧೨೯.

129.

‘‘ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಪುರೇ ಆಸಿ, ತತೋ ಮಜ್ಝೇ ತತೋ ಬಹಿ।

‘‘Abbhantaraṃ pure āsi, tato majjhe tato bahi;

ಪುರಾ ನಿದ್ಧಮನಾ ಹೋತಿ, ಸಯಮೇವ ವಜಾಮಹಂ॥

Purā niddhamanā hoti, sayameva vajāmahaṃ.

೧೩೦.

130.

‘‘ವೀತಸದ್ಧಂ ನ ಸೇವೇಯ್ಯ, ಉದಪಾನಂವನೋದಕಂ।

‘‘Vītasaddhaṃ na seveyya, udapānaṃvanodakaṃ;

ಸಚೇಪಿ ನಂ ಅನುಖಣೇ, ವಾರಿ ಕದ್ದಮಗನ್ಧಿಕಂ॥

Sacepi naṃ anukhaṇe, vāri kaddamagandhikaṃ.

೧೩೧.

131.

‘‘ಪಸನ್ನಮೇವ ಸೇವೇಯ್ಯ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಂ ವಿವಜ್ಜಯೇ।

‘‘Pasannameva seveyya, appasannaṃ vivajjaye;

ಪಸನ್ನಂ ಪಯಿರುಪಾಸೇಯ್ಯ, ರಹದಂ ವುದಕತ್ಥಿಕೋ॥

Pasannaṃ payirupāseyya, rahadaṃ vudakatthiko.

೧೩೨.

132.

‘‘ಭಜೇ ಭಜನ್ತಂ ಪುರಿಸಂ, ಅಭಜನ್ತಂ ನ ಭಜ್ಜಯೇ 3

‘‘Bhaje bhajantaṃ purisaṃ, abhajantaṃ na bhajjaye 4;

ಅಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೋ ಸೋ, ಯೋ ಭಜನ್ತಂ ನ ಭಜ್ಜತಿ 5

Asappurisadhammo so, yo bhajantaṃ na bhajjati 6.

೧೩೩.

133.

‘‘ಯೋ ಭಜನ್ತಂ ನ ಭಜತಿ, ಸೇವಮಾನಂ ನ ಸೇವತಿ।

‘‘Yo bhajantaṃ na bhajati, sevamānaṃ na sevati;

ಸ ವೇ ಮನುಸ್ಸಪಾಪಿಟ್ಠೋ, ಮಿಗೋ ಸಾಖಸ್ಸಿತೋ ಯಥಾ॥

Sa ve manussapāpiṭṭho, migo sākhassito yathā.

೧೩೪.

134.

‘‘ಅಚ್ಚಾಭಿಕ್ಖಣಸಂಸಗ್ಗಾ, ಅಸಮೋಸರಣೇನ ಚ।

‘‘Accābhikkhaṇasaṃsaggā, asamosaraṇena ca;

ಏತೇನ ಮಿತ್ತಾ ಜೀರನ್ತಿ, ಅಕಾಲೇ ಯಾಚನಾಯ ಚ॥

Etena mittā jīranti, akāle yācanāya ca.

೧೩೫.

135.

‘‘ತಸ್ಮಾ ನಾಭಿಕ್ಖಣಂ ಗಚ್ಛೇ, ನ ಚ ಗಚ್ಛೇ ಚಿರಾಚಿರಂ।

‘‘Tasmā nābhikkhaṇaṃ gacche, na ca gacche cirāciraṃ;

ಕಾಲೇನ ಯಾಚಂ ಯಾಚೇಯ್ಯ, ಏವಂ ಮಿತ್ತಾ ನ ಜೀಯರೇ 7

Kālena yācaṃ yāceyya, evaṃ mittā na jīyare 8.

೧೩೬.

136.

‘‘ಅತಿಚಿರಂ ನಿವಾಸೇನ, ಪಿಯೋ ಭವತಿ ಅಪ್ಪಿಯೋ।

‘‘Aticiraṃ nivāsena, piyo bhavati appiyo;

ಆಮನ್ತ ಖೋ ತಂ ಗಚ್ಛಾಮ, ಪುರಾ ತೇ ಹೋಮ ಅಪ್ಪಿಯಾ’’॥

Āmanta kho taṃ gacchāma, purā te homa appiyā’’.

೧೩೭.

137.

‘‘ಏವಂ ಚೇ ಯಾಚಮಾನಾನಂ, ಅಞ್ಜಲಿಂ ನಾವಬುಜ್ಝಸಿ।

‘‘Evaṃ ce yācamānānaṃ, añjaliṃ nāvabujjhasi;

ಪರಿಚಾರಕಾನಂ ಸತಂ 9, ವಚನಂ ನ ಕರೋಸಿ ನೋ।

Paricārakānaṃ sataṃ 10, vacanaṃ na karosi no;

ಏವಂ ತಂ ಅಭಿಯಾಚಾಮ, ಪುನ ಕಯಿರಾಸಿ ಪರಿಯಾಯಂ’’॥

Evaṃ taṃ abhiyācāma, puna kayirāsi pariyāyaṃ’’.

೧೩೮.

138.

‘‘ಏವಂ ಚೇ ನೋ ವಿಹರತಂ, ಅನ್ತರಾಯೋ ನ ಹೇಸ್ಸತಿ।

‘‘Evaṃ ce no viharataṃ, antarāyo na hessati;

ತುಯ್ಹಂ ವಾಪಿ 11 ಮಹಾರಾಜ, ಮಯ್ಹಂ ವಾ 12 ರಟ್ಠವದ್ಧನ।

Tuyhaṃ vāpi 13 mahārāja, mayhaṃ vā 14 raṭṭhavaddhana;

ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಪಸ್ಸೇಮ, ಅಹೋರತ್ತಾನಮಚ್ಚಯೇ’’॥

Appeva nāma passema, ahorattānamaccaye’’.

೧೩೯.

139.

‘‘ಉದೀರಣಾ ಚೇ ಸಂಗತ್ಯಾ, ಭಾವಾಯ ಮನುವತ್ತತಿ।

‘‘Udīraṇā ce saṃgatyā, bhāvāya manuvattati;

ಅಕಾಮಾ ಅಕರಣೀಯಂ ವಾ, ಕರಣೀಯಂ ವಾಪಿ ಕುಬ್ಬತಿ।

Akāmā akaraṇīyaṃ vā, karaṇīyaṃ vāpi kubbati;

ಆಕಾಮಾಕರಣೀಯಮ್ಹಿ, ಕ್ವಿಧ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ 15

Ākāmākaraṇīyamhi, kvidha pāpena lippati 16.

೧೪೦.

140.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।

‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;

ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥

Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.

೧೪೧.

141.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ 17

‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā 18;

ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥

Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.

೧೪೨.

142.

‘‘ಇಸ್ಸರೋ ಸಬ್ಬಲೋಕಸ್ಸ, ಸಚೇ ಕಪ್ಪೇತಿ ಜೀವಿತಂ।

‘‘Issaro sabbalokassa, sace kappeti jīvitaṃ;

ಇದ್ಧಿಂ 19 ಬ್ಯಸನಭಾವಞ್ಚ, ಕಮ್ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಂ।

Iddhiṃ 20 byasanabhāvañca, kammaṃ kalyāṇapāpakaṃ;

ನಿದ್ದೇಸಕಾರೀ ಪುರಿಸೋ, ಇಸ್ಸರೋ ತೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥

Niddesakārī puriso, issaro tena lippati.

೧೪೩.

143.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।

‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;

ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥

Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.

೧೪೪.

144.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।

‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;

ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥

Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.

೧೪೫.

145.

‘‘ಸಚೇ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛತಿ।

‘‘Sace pubbekatahetu, sukhadukkhaṃ nigacchati;

ಪೋರಾಣಕಂ ಕತಂ ಪಾಪಂ, ತಮೇಸೋ ಮುಚ್ಚತೇ 21 ಇಣಂ।

Porāṇakaṃ kataṃ pāpaṃ, tameso muccate 22 iṇaṃ;

ಪೋರಾಣಕಇಣಮೋಕ್ಖೋ, ಕ್ವಿಧ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥

Porāṇakaiṇamokkho, kvidha pāpena lippati.

೧೪೬.

146.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।

‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;

ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥

Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.

೧೪೭.

147.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।

‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;

ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥

Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.

೧೪೮.

148.

‘‘ಚತುನ್ನಂಯೇವುಪಾದಾಯ, ರೂಪಂ ಸಮ್ಭೋತಿ ಪಾಣಿನಂ।

‘‘Catunnaṃyevupādāya, rūpaṃ sambhoti pāṇinaṃ;

ಯತೋ ಚ ರೂಪಂ ಸಮ್ಭೋತಿ, ತತ್ಥೇವಾನುಪಗಚ್ಛತಿ।

Yato ca rūpaṃ sambhoti, tatthevānupagacchati;

ಇಧೇವ ಜೀವತಿ ಜೀವೋ, ಪೇಚ್ಚ ಪೇಚ್ಚ ವಿನಸ್ಸತಿ॥

Idheva jīvati jīvo, pecca pecca vinassati.

೧೪೯.

149.

ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಯೇ ಬಾಲಾ ಯೇ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾ।

Ucchijjati ayaṃ loko, ye bālā ye ca paṇḍitā;

ಉಚ್ಛಿಜ್ಜಮಾನೇ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಕ್ವಿಧ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಪತಿ॥

Ucchijjamāne lokasmiṃ, kvidha pāpena lippati.

೧೫೦.

150.

‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।

‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;

ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥

Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā.

೧೫೧.

151.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।

‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;

ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ’’॥

Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso’’.

೧೫೨.

152.

‘‘ಆಹು ಖತ್ತವಿದಾ 23 ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ॥

‘‘Āhu khattavidā 24 loke, bālā paṇḍitamānino.

ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಹಞ್ಞೇ, ಅಥೋ ಜೇಟ್ಠಮ್ಪಿ ಭಾತರಂ।

Mātaraṃ pitaraṃ haññe, atho jeṭṭhampi bhātaraṃ;

ಹನೇಯ್ಯ ಪುತ್ತ 25 ದಾರೇ ಚ, ಅತ್ಥೋ ಚೇ ತಾದಿಸೋ ಸಿಯಾ॥

Haneyya putta 26 dāre ca, attho ce tādiso siyā.

೧೫೩.

153.

‘‘ಯಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಛಾಯಾಯ, ನಿಸೀದೇಯ್ಯ ಸಯೇಯ್ಯ ವಾ।

‘‘Yassa rukkhassa chāyāya, nisīdeyya sayeyya vā;

ನ ತಸ್ಸ ಸಾಖಂ ಭಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಮಿತ್ತದುಬ್ಭೋ 27 ಹಿ ಪಾಪಕೋ॥

Na tassa sākhaṃ bhañjeyya, mittadubbho 28 hi pāpako.

೧೫೪.

154.

‘‘ಅಥ ಅತ್ಥೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ, ಸಮೂಲಮಪಿ ಅಬ್ಬಹೇ 29

‘‘Atha atthe samuppanne, samūlamapi abbahe 30;

ಅತ್ಥೋ ಮೇ ಸಮ್ಬಲೇನಾಪಿ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ॥

Attho me sambalenāpi, suhato vānaro mayā.

೧೫೫.

155.

31 ‘‘ಸೋ ಚೇ ಅತ್ಥೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ನ ಚ ಪಾಪಕೋ।

32 ‘‘So ce attho ca dhammo ca, kalyāṇo na ca pāpako;

ಭೋತೋ ಚೇ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಸುಹತೋ ವಾನರೋ ಮಯಾ 33

Bhoto ce vacanaṃ saccaṃ, suhato vānaro mayā 34.

೧೫೬.

156.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಚೇ ಹಿ ವಾದಸ್ಸ, ಅಪರಾಧಂ ವಿಜಾನಿಯಾ।

‘‘Attano ce hi vādassa, aparādhaṃ vijāniyā;

ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಗರಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಭೋತೋ ವಾದೋ ಹಿ ತಾದಿಸೋ॥

Na maṃ tvaṃ garaheyyāsi, bhoto vādo hi tādiso.

೧೫೭.

157.

‘‘ಅಹೇತುವಾದೋ ಪುರಿಸೋ, ಯೋ ಚ ಇಸ್ಸರಕುತ್ತಿಕೋ।

‘‘Ahetuvādo puriso, yo ca issarakuttiko;

ಪುಬ್ಬೇಕತೀ ಚ ಉಚ್ಛೇದೀ, ಯೋ ಚ ಖತ್ತವಿದೋ ನರೋ॥

Pubbekatī ca ucchedī, yo ca khattavido naro.

೧೫೮.

158.

‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।

‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;

ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।

Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;

ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸಗ್ಗೋ , ದುಕ್ಖನ್ತೋ 35 ಕಟುಕುದ್ರಯೋ॥

Asappurisasaṃsaggo , dukkhanto 36 kaṭukudrayo.

೧೫೯.

159.

‘‘ಉರಬ್ಭರೂಪೇನ ವಕಸ್ಸು 37 ಪುಬ್ಬೇ, ಅಸಂಕಿತೋ ಅಜಯೂಥಂ ಉಪೇತಿ।

‘‘Urabbharūpena vakassu 38 pubbe, asaṃkito ajayūthaṃ upeti;

ಹನ್ತ್ವಾ ಉರಣಿಂ ಅಜಿಕಂ 39 ಅಜಞ್ಚ, ಉತ್ರಾಸಯಿತ್ವಾ 40 ಯೇನ ಕಾಮಂ ಪಲೇತಿ॥

Hantvā uraṇiṃ ajikaṃ 41 ajañca, utrāsayitvā 42 yena kāmaṃ paleti.

೧೬೦.

160.

‘‘ತಥಾವಿಧೇಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸೇ, ಛದನಂ ಕತ್ವಾ ವಞ್ಚಯನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸೇ।

‘‘Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse, chadanaṃ katvā vañcayanti manusse;

ಅನಾಸಕಾ ಥಣ್ಡಿಲಸೇಯ್ಯಕಾ ಚ, ರಜೋಜಲ್ಲಂ ಉಕ್ಕುಟಿಕಪ್ಪಧಾನಂ।

Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca, rajojallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ;

ಪರಿಯಾಯಭತ್ತಞ್ಚ ಅಪಾನಕತ್ತಾ, ಪಾಪಾಚಾರಾ ಅರಹನ್ತೋ ವದಾನಾ॥

Pariyāyabhattañca apānakattā, pāpācārā arahanto vadānā.

೧೬೧.

161.

‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।

‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;

ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।

Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;

ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸಗ್ಗೋ, ದುಕ್ಖನ್ತೋ ಕಟುಕುದ್ರಯೋ॥

Asappurisasaṃsaggo, dukkhanto kaṭukudrayo.

೧೬೨.

162.

‘‘ಯಮಾಹು ನತ್ಥಿ ವೀರಿಯನ್ತಿ, ಅಹೇತುಞ್ಚ ಪವದನ್ತಿ 43 ಯೇ।

‘‘Yamāhu natthi vīriyanti, ahetuñca pavadanti 44 ye;

ಪರಕಾರಂ ಅತ್ತಕಾರಞ್ಚ, ಯೇ ತುಚ್ಛಂ ಸಮವಣ್ಣಯುಂ॥

Parakāraṃ attakārañca, ye tucchaṃ samavaṇṇayuṃ.

೧೬೩.

163.

‘‘ಏತೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ, ಬಾಲಾ ಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನೋ।

‘‘Ete asappurisā loke, bālā paṇḍitamānino;

ಕರೇಯ್ಯ ತಾದಿಸೋ ಪಾಪಂ, ಅಥೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಕಾರಯೇ।

Kareyya tādiso pāpaṃ, atho aññampi kāraye;

ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸಗ್ಗೋ, ದುಕ್ಖನ್ತೋ ಕಟುಕುದ್ರಯೋ॥

Asappurisasaṃsaggo, dukkhanto kaṭukudrayo.

೧೬೪.

164.

‘‘ಸಚೇ ಹಿ ವೀರಿಯಂ ನಾಸ್ಸ, ಕಮ್ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಂ।

‘‘Sace hi vīriyaṃ nāssa, kammaṃ kalyāṇapāpakaṃ;

ನ ಭರೇ ವಡ್ಢಕಿಂ ರಾಜಾ, ನಪಿ ಯನ್ತಾನಿ ಕಾರಯೇ॥

Na bhare vaḍḍhakiṃ rājā, napi yantāni kāraye.

೧೬೫.

165.

‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ, ಕಮ್ಮಂ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಂ।

‘‘Yasmā ca vīriyaṃ atthi, kammaṃ kalyāṇapāpakaṃ;

ತಸ್ಮಾ ಯನ್ತಾನಿ ಕಾರೇತಿ, ರಾಜಾ ಭರತಿ ವಡ್ಢಕಿಂ॥

Tasmā yantāni kāreti, rājā bharati vaḍḍhakiṃ.

೧೬೬.

166.

‘‘ಯದಿ ವಸ್ಸಸತಂ ದೇವೋ, ನ ವಸ್ಸೇ ನ ಹಿಮಂ ಪತೇ।

‘‘Yadi vassasataṃ devo, na vasse na himaṃ pate;

ಉಚ್ಛಿಜ್ಜೇಯ್ಯ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ವಿನಸ್ಸೇಯ್ಯ ಅಯಂ ಪಜಾ॥

Ucchijjeyya ayaṃ loko, vinasseyya ayaṃ pajā.

೧೬೭.

167.

‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ವಸ್ಸತೀ ದೇವೋ, ಹಿಮಞ್ಚಾನುಫುಸಾಯತಿ।

‘‘Yasmā ca vassatī devo, himañcānuphusāyati;

ತಸ್ಮಾ ಸಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚನ್ತಿ, ರಟ್ಠಞ್ಚ ಪಾಲಿತೇ 45 ಚಿರಂ॥

Tasmā sassāni paccanti, raṭṭhañca pālite 46 ciraṃ.

೧೬೮.

168.

‘‘ಗವಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನಂ, ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುಙ್ಗವೋ।

‘‘Gavaṃ ce taramānānaṃ, jimhaṃ gacchati puṅgavo;

ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನೇತ್ತೇ ಜಿಮ್ಹಂ 47 ಗತೇ ಸತಿ॥

Sabbā tā jimhaṃ gacchanti, nette jimhaṃ 48 gate sati.

೧೬೯.

169.

‘‘ಏವಮೇವ 49 ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಯೋ ಹೋತಿ ಸೇಟ್ಠಸಮ್ಮತೋ।

‘‘Evameva 50 manussesu, yo hoti seṭṭhasammato;

ಸೋ ಚೇ ಅಧಮ್ಮಂ ಚರತಿ, ಪಗೇವ ಇತರಾ ಪಜಾ।

So ce adhammaṃ carati, pageva itarā pajā;

ಸಬ್ಬಂ ರಟ್ಠಂ ದುಖಂ ಸೇತಿ, ರಾಜಾ ಚೇ ಹೋತಿ ಅಧಮ್ಮಿಕೋ॥

Sabbaṃ raṭṭhaṃ dukhaṃ seti, rājā ce hoti adhammiko.

೧೭೦.

170.

‘‘ಗವಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನಂ, ಉಜುಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುಙ್ಗವೋ।

‘‘Gavaṃ ce taramānānaṃ, ujuṃ gacchati puṅgavo;

ಸಬ್ಬಾ ಗಾವೀ ಉಜುಂ ಯನ್ತಿ, ನೇತ್ತೇ ಉಜುಂ 51 ಗತೇ ಸತಿ॥

Sabbā gāvī ujuṃ yanti, nette ujuṃ 52 gate sati.

೧೭೧.

171.

‘‘ಏವಮೇವ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಯೋ ಹೋತಿ ಸೇಟ್ಠಸಮ್ಮತೋ।

‘‘Evameva manussesu, yo hoti seṭṭhasammato;

ಸೋ ಸಚೇ 53 ಧಮ್ಮಂ ಚರತಿ, ಪಗೇವ ಇತರಾ ಪಜಾ।

So sace 54 dhammaṃ carati, pageva itarā pajā;

ಸಬ್ಬಂ ರಟ್ಠಂ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ರಾಜಾ ಚೇ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮಿಕೋ॥

Sabbaṃ raṭṭhaṃ sukhaṃ seti, rājā ce hoti dhammiko.

೧೭೨.

172.

‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖಸ್ಸ ಫಲಿನೋ, ಆಮಂ ಛಿನ್ದತಿ ಯೋ ಫಲಂ।

‘‘Mahārukkhassa phalino, āmaṃ chindati yo phalaṃ;

ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತಿ, ಬೀಜಞ್ಚಸ್ಸ ವಿನಸ್ಸತಿ॥

Rasañcassa na jānāti, bījañcassa vinassati.

೧೭೩.

173.

‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖೂಪಮಂ ರಟ್ಠಂ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಪಸಾಸತಿ।

‘‘Mahārukkhūpamaṃ raṭṭhaṃ, adhammena pasāsati;

ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತಿ, ರಟ್ಠಞ್ಚಸ್ಸ ವಿನಸ್ಸತಿ॥

Rasañcassa na jānāti, raṭṭhañcassa vinassati.

೧೭೪.

174.

‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖಸ್ಸ ಫಲಿನೋ, ಪಕ್ಕಂ ಛಿನ್ದತಿ ಯೋ ಫಲಂ।

‘‘Mahārukkhassa phalino, pakkaṃ chindati yo phalaṃ;

ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ವಿಜಾನಾತಿ, ಬೀಜಞ್ಚಸ್ಸ ನ ನಸ್ಸತಿ॥

Rasañcassa vijānāti, bījañcassa na nassati.

೧೭೫.

175.

‘‘ಮಹಾರುಕ್ಖೂಪಮಂ ರಟ್ಠಂ, ಧಮ್ಮೇನ ಯೋ ಪಸಾಸತಿ।

‘‘Mahārukkhūpamaṃ raṭṭhaṃ, dhammena yo pasāsati;

ರಸಞ್ಚಸ್ಸ ವಿಜಾನಾತಿ, ರಟ್ಠಞ್ಚಸ್ಸ ನ ನಸ್ಸತಿ॥

Rasañcassa vijānāti, raṭṭhañcassa na nassati.

೧೭೬.

176.

‘‘ಯೋ ಚ ರಾಜಾ ಜನಪದಂ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಪಸಾಸತಿ।

‘‘Yo ca rājā janapadaṃ, adhammena pasāsati;

ಸಬ್ಬೋಸಧೀಹಿ ಸೋ ರಾಜಾ, ವಿರುದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಖತ್ತಿಯೋ॥

Sabbosadhīhi so rājā, viruddho hoti khattiyo.

೧೭೭.

177.

‘‘ತಥೇವ ನೇಗಮೇ ಹಿಂಸಂ, ಯೇ ಯುತ್ತಾ ಕಯವಿಕ್ಕಯೇ।

‘‘Tatheva negame hiṃsaṃ, ye yuttā kayavikkaye;

ಓಜದಾನಬಲೀಕಾರೇ, ಸ ಕೋಸೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥

Ojadānabalīkāre, sa kosena virujjhati.

೧೭೮.

178.

‘‘ಪಹಾರವರಖೇತ್ತಞ್ಞೂ , ಸಙ್ಗಾಮೇ ಕತನಿಸ್ಸಮೇ 55

‘‘Pahāravarakhettaññū , saṅgāme katanissame 56;

ಉಸ್ಸಿತೇ ಹಿಂಸಯಂ ರಾಜಾ, ಸ ಬಲೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥

Ussite hiṃsayaṃ rājā, sa balena virujjhati.

೧೭೯.

179.

‘‘ತಥೇವ ಇಸಯೋ ಹಿಂಸಂ, ಸಞ್ಞತೇ 57 ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯೋ 58

‘‘Tatheva isayo hiṃsaṃ, saññate 59 brahmacāriyo 60;

ಅಧಮ್ಮಚಾರೀ ಖತ್ತಿಯೋ, ಸೋ ಸಗ್ಗೇನ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥

Adhammacārī khattiyo, so saggena virujjhati.

೧೮೦.

180.

‘‘ಯೋ ಚ ರಾಜಾ ಅಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಭರಿಯಂ ಹನ್ತಿ ಅದೂಸಿಕಂ।

‘‘Yo ca rājā adhammaṭṭho, bhariyaṃ hanti adūsikaṃ;

ಲುದ್ದಂ ಪಸವತೇ ಠಾನಂ 61, ಪುತ್ತೇಹಿ ಚ ವಿರುಜ್ಝತಿ॥

Luddaṃ pasavate ṭhānaṃ 62, puttehi ca virujjhati.

೧೮೧.

181.

‘‘ಧಮ್ಮಂ ಚರೇ ಜಾನಪದೇ, ನೇಗಮೇಸು 63 ಬಲೇಸು ಚ।

‘‘Dhammaṃ care jānapade, negamesu 64 balesu ca;

ಇಸಯೋ ಚ ನ ಹಿಂಸೇಯ್ಯ, ಪುತ್ತದಾರೇ ಸಮಂ ಚರೇ॥

Isayo ca na hiṃseyya, puttadāre samaṃ care.

೧೮೨.

182.

‘‘ಸ ತಾದಿಸೋ ಭೂಮಿಪತಿ, ರಟ್ಠಪಾಲೋ ಅಕೋಧನೋ।

‘‘Sa tādiso bhūmipati, raṭṭhapālo akodhano;

ಸಪತ್ತೇ 65 ಸಮ್ಪಕಮ್ಪೇತಿ, ಇನ್ದೋವ ಅಸುರಾಧಿಪೋ’’ತಿ॥

Sapatte 66 sampakampeti, indova asurādhipo’’ti.

ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕಂ ತತಿಯಂ।

Mahābodhijātakaṃ tatiyaṃ.

ಪಣ್ಣಾಸನಿಪಾತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।

Paṇṇāsanipātaṃ niṭṭhitaṃ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

Tassuddānaṃ –

ಸನಿಳೀನಿಕಮವ್ಹಯನೋ ಪಠಮೋ, ದುತಿಯೋ ಪನ ಸಉಮ್ಮದನ್ತಿವರೋ।

Saniḷīnikamavhayano paṭhamo, dutiyo pana saummadantivaro;

ತತಿಯೋ ಪನ ಬೋಧಿಸಿರೀವ್ಹಯನೋ, ಕಥಿತಾ ಪನ ತೀಣಿ ಜಿನೇನ ಸುಭಾತಿ॥

Tatiyo pana bodhisirīvhayano, kathitā pana tīṇi jinena subhāti.







Footnotes:
1. ಗಣ್ಹಾಸಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
2. gaṇhāsi (sī. syā. pī.)
3. ಭಾಜಯೇ (ಪೀ॰)
4. bhājaye (pī.)
5. ಭಾಜತಿ (ಪೀ॰)
6. bhājati (pī.)
7. ಜೀರರೇ (ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
8. jīrare (syā. pī.)
9. ಪರಿಚಾರಿಕಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
10. paricārikānaṃ sattānaṃ (sī. syā. pī.)
11. ತುಮ್ಹಞ್ಚಾಪಿ (ಸೀ॰), ತುಯ್ಹಞ್ಚಾಪಿ (ಪೀ॰)
12. ಅಮ್ಹಂ ವಾ (ಸೀ॰), ಮಯ್ಹಞ್ಚ (ಪೀ॰)
13. tumhañcāpi (sī.), tuyhañcāpi (pī.)
14. amhaṃ vā (sī.), mayhañca (pī.)
15. ಲಿಮ್ಪತಿ (ಸ್ಯಾ॰ ಕ॰)
16. limpati (syā. ka.)
17. ವಿಜಾನಿಯ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
18. vijāniya (sī. syā. pī.)
19. ಇದ್ಧಿ (ಪೀ॰ ಕ॰)
20. iddhi (pī. ka.)
21. ಮುಞ್ಚತೇ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰)
22. muñcate (sī. syā.)
23. ಖತ್ತವಿಧಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
24. khattavidhā (sī. syā. pī.)
25. ಪುತ್ತೇ ಚ (ಪೀ॰)
26. putte ca (pī.)
27. ಮಿತ್ತದೂಭೀ (ಪೀ॰)
28. mittadūbhī (pī.)
29. ಅಬ್ಭಹೇ (ಸ್ಯಾ॰ ಕ॰)
30. abbhahe (syā. ka.)
31. ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಸೀಹಳಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ
32. ayaṃ gāthā sīhaḷapotthake natthi
33. ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಸೀಹಳಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ
34. ayaṃ gāthā sīhaḷapotthake natthi
35. ದುಕ್ಕಟೋ (ಸೀ॰)
36. dukkaṭo (sī.)
37. ಬಕಾಸು (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰), ವಕಾಸು (ಪೀ॰)
38. bakāsu (sī. syā.), vakāsu (pī.)
39. ಅಜಿಯಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
40. ಚಿತ್ರಾಸಯಿತ್ವಾ (ಸೀ॰ ಪೀ॰)
41. ajiyaṃ (sī. syā. pī.)
42. citrāsayitvā (sī. pī.)
43. ಹೇತುಞ್ಚ ಅಪವದನ್ತಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
44. hetuñca apavadanti (sī. syā. pī.)
45. ಪಲ್ಲತೇ (ಸೀ॰ ಪೀ॰), ಪೋಲಯತೇ (ಸ್ಯಾ॰)
46. pallate (sī. pī.), polayate (syā.)
47. ಜಿಮ್ಹ (ಪೀ॰)
48. jimha (pī.)
49. ಏವಮೇವಂ (ಪೀ॰)
50. evamevaṃ (pī.)
51. ಉಜೂ (ಪೀ॰)
52. ujū (pī.)
53. ಚೇವ (ಸೀ॰), ಚೇಪಿ (ಕ॰)
54. ceva (sī.), cepi (ka.)
55. ಕತನಿಯಮೇ (ಕ॰)
56. kataniyame (ka.)
57. ಸಂಯಮೇ (ಸ್ಯಾ॰ ಕ॰)
58. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ (ಸೀ॰)
59. saṃyame (syā. ka.)
60. brahmacārino (sī.)
61. ಪಾಪಂ (ಸೀ॰)
62. pāpaṃ (sī.)
63. ನಿಗಮೇಸು (ಸೀ॰)
64. nigamesu (sī.)
65. ಸಾಮನ್ತೇ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰)
66. sāmante (sī. syā. pī.)



Related texts:



ಅಟ್ಠಕಥಾ • Aṭṭhakathā / ಸುತ್ತಪಿಟಕ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ (ಅಟ್ಠಕಥಾ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā / [೫೨೮] ೩. ಮಹಾಬೋಧಿಜಾತಕವಣ್ಣನಾ • [528] 3. Mahābodhijātakavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact