| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೨೧೬] ೬. ಮಚ್ಛಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[216] 6. Macchajātakavaṇṇanā
ನ ಮಾಯಮಗ್ಗಿ ತಪತೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾಪಲೋಭನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ತಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ। ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕೇನ ಉಕ್ಕಣ್ಠಾಪಿತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾಯಾ’’ತಿ ಆಹ। ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅಯಂ ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಇತ್ಥೀ ಅನತ್ಥಕಾರಿಕಾ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ತ್ವಂ ಏತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸೂಲೇನ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಙ್ಗಾರೇಸು ಪಚಿತ್ವಾ ಖಾದಿತಬ್ಬತಂ ಪತ್ತೋ ಪಣ್ಡಿತೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವಿತಂ ಅಲತ್ಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।
Na māyamaggi tapatīti idaṃ satthā jetavane viharanto purāṇadutiyikāpalobhanaṃ ārabbha kathesi. Tañhi bhikkhuṃ satthā ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, ukkaṇṭhitosī’’ti pucchi. ‘‘Saccaṃ, bhante’’ti vutte ‘‘kena ukkaṇṭhāpitosī’’ti puṭṭho ‘‘purāṇadutiyikāyā’’ti āha. Atha naṃ satthā ‘‘ayaṃ te bhikkhu itthī anatthakārikā, pubbepi tvaṃ etaṃ nissāya sūlena vijjhitvā aṅgāresu pacitvā khāditabbataṃ patto paṇḍite nissāya jīvitaṃ alatthā’’ti vatvā atītaṃ āhari.
ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಪುರೋಹಿತೋ ಅಹೋಸಿ। ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಕೇವಟ್ಟಾ ಜಾಲೇ ಲಗ್ಗಂ ಮಚ್ಛಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಉಣ್ಹವಾಲುಕಾಪಿಟ್ಠೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಙ್ಗಾರೇಸು ನಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸೂಲಂ ತಚ್ಛಿಂಸು। ಮಚ್ಛೋ ಮಚ್ಛಿಂ ಆರಬ್ಭ ಪರಿದೇವಮಾನೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅವೋಚ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa purohito ahosi. Athekadivasaṃ kevaṭṭā jāle laggaṃ macchaṃ uddharitvā uṇhavālukāpiṭṭhe ṭhapetvā ‘‘aṅgāresu naṃ pacitvā khādissāmā’’ti sūlaṃ tacchiṃsu. Maccho macchiṃ ārabbha paridevamāno imā gāthā avoca –
೧೩೧.
131.
‘‘ನ ಮಾಯಮಗ್ಗಿ ತಪತಿ, ನ ಸೂಲೋ ಸಾಧುತಚ್ಛಿತೋ।
‘‘Na māyamaggi tapati, na sūlo sādhutacchito;
ಯಞ್ಚ ಮಂ ಮಞ್ಞತೇ ಮಚ್ಛೀ, ಅಞ್ಞಂ ಸೋ ರತಿಯಾ ಗತೋ॥
Yañca maṃ maññate macchī, aññaṃ so ratiyā gato.
೧೩೨.
132.
‘‘ಸೋ ಮಂ ದಹತಿ ರಾಗಗ್ಗಿ, ಚಿತ್ತಂ ಚೂಪತಪೇತಿ ಮಂ।
‘‘So maṃ dahati rāgaggi, cittaṃ cūpatapeti maṃ;
ಜಾಲಿನೋ ಮುಞ್ಚಥಾಯಿರಾ ಮಂ, ನ ಕಾಮೇ ಹಞ್ಞತೇ ಕ್ವಚೀ’’ತಿ॥
Jālino muñcathāyirā maṃ, na kāme haññate kvacī’’ti.
ತತ್ಥ ನ ಮಾಯಮಗ್ಗಿ ತಪತೀತಿ ನ ಮಂ ಅಯಂ ಅಗ್ಗಿ ತಪತಿ, ನ ತಾಪಂ ಜನೇತಿ, ನ ಸೋಚಯತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ನ ಸೂಲೋತಿ ಅಯಂ ಸೂಲೋಪಿ ಸಾಧುತಚ್ಛಿತೋ ಮಂ ನ ತಪತಿ, ನ ಮೇ ಸೋಕಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ। ಯಞ್ಚ ಮಂ ಮಞ್ಞತೇತಿ ಯಂ ಪನ ಮಂ ಮಚ್ಛೀ ಏವಂ ಮಞ್ಞತಿ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಮಚ್ಛಿಂ ಸೋ ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣರತಿಯಾ ಗತೋ’’ತಿ, ತದೇವ ಮಂ ತಪತಿ ಸೋಚಯತಿ। ಸೋ ಮಂ ದಹತೀತಿ ಯೋ ಪನೇಸ ರಾಗಗ್ಗಿ, ಸೋ ಮಂ ದಹತಿ ಝಾಪೇತಿ। ಚಿತ್ತಂ ಚೂಪತಪೇತಿ ಮನ್ತಿ ರಾಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಂ ಮಮ ಚಿತ್ತಮೇವ ಚ ಮಂ ಉಪತಾಪೇತಿ ಕಿಲಮೇತಿ ವಿಹೇಠೇತಿ। ಜಾಲಿನೋತಿ ಕೇವಟ್ಟೇ ಆಲಪತಿ। ತೇ ಹಿ ಜಾಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ ‘‘ಜಾಲಿನೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ। ಮುಞ್ಚಥಾಯಿರಾ ಮನ್ತಿ ಮುಞ್ಚಥ ಮಂ ಸಾಮಿನೋತಿ ಯಾಚತಿ। ನ ಕಾಮೇ ಹಞ್ಞತೇ ಕ್ವಚೀತಿ ಕಾಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಕಾಮೇನ ನೀಯಮಾನೋ ಸತ್ತೋ ನ ಕ್ವಚಿ ಹಞ್ಞತಿ। ನ ಹಿ ತಂ ತುಮ್ಹಾದಿಸಾ ಹನಿತುಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾತಿ ಪರಿದೇವತಿ। ಅಥ ವಾ ಕಾಮೇತಿ ಹೇತುವಚನೇ ಭುಮ್ಮಂ, ಕಾಮಹೇತು ಮಚ್ಛಿಂ ಅನುಬನ್ಧಮಾನೋ ನಾಮ ನ ಕ್ವಚಿ ತುಮ್ಹಾದಿಸೇಹಿ ಹಞ್ಞತೀತಿ ಪರಿದೇವತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ನದೀತೀರಂ ಗತೋ ತಸ್ಸ ಮಚ್ಛಸ್ಸ ಪರಿದೇವಿತಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಕೇವಟ್ಟೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಮಚ್ಛಂ ಮೋಚೇಸಿ।
Tattha na māyamaggi tapatīti na maṃ ayaṃ aggi tapati, na tāpaṃ janeti, na socayatīti attho. Na sūloti ayaṃ sūlopi sādhutacchito maṃ na tapati, na me sokaṃ uppādeti. Yañca maṃ maññateti yaṃ pana maṃ macchī evaṃ maññati ‘‘aññaṃ macchiṃ so pañcakāmaguṇaratiyā gato’’ti, tadeva maṃ tapati socayati. So maṃ dahatīti yo panesa rāgaggi, so maṃ dahati jhāpeti. Cittaṃ cūpatapeti manti rāgasampayuttakaṃ mama cittameva ca maṃ upatāpeti kilameti viheṭheti. Jālinoti kevaṭṭe ālapati. Te hi jālassa atthitāya ‘‘jālino’’ti vuccanti. Muñcathāyirā manti muñcatha maṃ sāminoti yācati. Na kāme haññate kvacīti kāme patiṭṭhito kāmena nīyamāno satto na kvaci haññati. Na hi taṃ tumhādisā hanituṃ anucchavikāti paridevati. Atha vā kāmeti hetuvacane bhummaṃ, kāmahetu macchiṃ anubandhamāno nāma na kvaci tumhādisehi haññatīti paridevati. Tasmiṃ khaṇe bodhisatto nadītīraṃ gato tassa macchassa paridevitasaddaṃ sutvā kevaṭṭe upasaṅkamitvā taṃ macchaṃ mocesi.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ, ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಿಕ್ಖು ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ । ‘‘ತದಾ ಮಚ್ಛೀ ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾ ಅಹೋಸಿ, ಮಚ್ಛೋ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಿಕ್ಖು, ಪುರೋಹಿತೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi, saccapariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi . ‘‘Tadā macchī purāṇadutiyikā ahosi, maccho ukkaṇṭhitabhikkhu, purohito pana ahameva ahosi’’nti.
ಮಚ್ಛಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಛಟ್ಠಾ।
Macchajātakavaṇṇanā chaṭṭhā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೨೧೬. ಮಚ್ಛಜಾತಕಂ • 216. Macchajātakaṃ
