| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ (ដីកា) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
៧. លោកាយតិកសុត្តវណ្ណនា
7. Lokāyatikasuttavaṇṇanā
៣៨. សត្តមេ លោកាយតវាទកាតិ អាយតិំ ហិតំ លោកោ ន យតតិ ន វិរុហតិ ឯតេនាតិ លោកាយតំ, វិតណ្ឌសត្ថំ។ តញ្ហិ គន្ថំ និស្សាយ សត្តា បុញ្ញកិរិយាយ ចិត្តម្បិ ន ឧប្បាទេន្តិ, តំ វទន្តីតិ លោកាយតវាទកា។
38. Sattame lokāyatavādakāti āyatiṃ hitaṃ loko na yatati na viruhati etenāti lokāyataṃ, vitaṇḍasatthaṃ. Tañhi ganthaṃ nissāya sattā puññakiriyāya cittampi na uppādenti, taṃ vadantīti lokāyatavādakā.
ទឡ្ហំ ថិរំ ធនុ ឯតស្សាតិ ទឡ្ហធន្វា (អ. និ. ដី. ២.៤.៤៥-៤៦; សំ. និ. ដី. ១.១.១០៧), សោ ឯវ ‘‘ទឡ្ហធម្មា’’តិ វុត្តោ។ បដិសត្តុវិធមនត្ថំ ធនុំ គណ្ហាតីតិ ធនុគ្គហោ។ សោ ឯវ ឧសុំ សរំ អសតិ ខិបតីតិ ឥស្សាសោ។ ទ្វិសហស្សថាមន្តិ លោហាទិភារំ វហិតុំ សមត្ថំ ទ្វិសហស្សថាមំ។ តេនាហ ‘‘ទ្វិសហស្សថាមំ នាមា’’តិអាទិ។ ទណ្ឌេតិ ធនុទណ្ឌេ។ យាវ កណ្ឌប្បមាណាតិ ទីឃតោ យត្តកំ កណ្ឌស្ស បមាណំ, តត្តកេ ធនុទណ្ឌេ ឧក្ខិត្តមត្តេ អារោបិតេសុយេវ ជិយាទណ្ឌេសុ សោ ចេ ភារោ បថវិតោ មុច្ចតិ, ឯវំ ឥទំ ទ្វិសហស្សថាមំ នាម ធនូតិ ទដ្ឋព្ពំ។ ឧគ្គហិតសិប្បោតិ ឧគ្គហិតធនុសិប្បោ។ កតហត្ថោតិ ថិរតរំ លក្ខេសុ អវិរជ្ឈនសរក្ខេបោ។ ឦទិសោ បន តត្ថ វសិភូតោ កតហត្ថោ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘ចិណ្ណវសិភាវោ’’តិ។ កតំ រាជកុលាទីសុ ឧបេច្ច អសនំ ឯតេន សោ កតូបាសនោតិ អាហ ‘‘រាជកុលាទីសុ ទស្សិតសិប្បោ’’តិ។ ឯវំ កតន្តិ ឯវំ អន្តោសុសិរករណាទិនា សល្លហុកំ កតំ។
Daḷhaṃ thiraṃ dhanu etassāti daḷhadhanvā (a. ni. ṭī. 2.4.45-46; saṃ. ni. ṭī. 1.1.107), so eva ‘‘daḷhadhammā’’ti vutto. Paṭisattuvidhamanatthaṃ dhanuṃ gaṇhātīti dhanuggaho. So eva usuṃ saraṃ asati khipatīti issāso. Dvisahassathāmanti lohādibhāraṃ vahituṃ samatthaṃ dvisahassathāmaṃ. Tenāha ‘‘dvisahassathāmaṃ nāmā’’tiādi. Daṇḍeti dhanudaṇḍe. Yāva kaṇḍappamāṇāti dīghato yattakaṃ kaṇḍassa pamāṇaṃ, tattake dhanudaṇḍe ukkhittamatte āropitesuyeva jiyādaṇḍesu so ce bhāro pathavito muccati, evaṃ idaṃ dvisahassathāmaṃ nāma dhanūti daṭṭhabbaṃ. Uggahitasippoti uggahitadhanusippo. Katahatthoti thirataraṃ lakkhesu avirajjhanasarakkhepo. Īdiso pana tattha vasibhūto katahattho nāma hotīti āha ‘‘ciṇṇavasibhāvo’’ti. Kataṃ rājakulādīsu upecca asanaṃ etena so katūpāsanoti āha ‘‘rājakulādīsu dassitasippo’’ti. Evaṃ katanti evaṃ antosusirakaraṇādinā sallahukaṃ kataṃ.
លោកាយតិកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Lokāyatikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / អង្គុត្តរនិកាយ • Aṅguttaranikāya / ៧. លោកាយតិកសុត្តំ • 7. Lokāyatikasuttaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / អង្គុត្តរនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ៧. លោកាយតិកសុត្តវណ្ណនា • 7. Lokāyatikasuttavaṇṇanā
