| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ឧទានបាឡិ • Udānapāḷi |
១០. លោកសុត្តំ
10. Lokasuttaṃ
៣០. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា ឧរុវេលាយំ វិហរតិ នជ្ជា នេរញ្ជរាយ តីរេ ពោធិរុក្ខមូលេ បឋមាភិសម្ពុទ្ធោ។ តេន ខោ បន សមយេន ភគវា សត្តាហំ ឯកបល្លង្កេន និសិន្នោ ហោតិ វិមុត្តិសុខបដិសំវេទី។
30. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā uruvelāyaṃ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṃ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṃvedī.
អថ ខោ ភគវា តស្ស សត្តាហស្ស អច្ចយេន តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋហិត្វា ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេសិ។ អទ្ទសា ខោ ភគវា ពុទ្ធចក្ខុនា វោលោកេន្តោ សត្តេ អនេកេហិ សន្តាបេហិ សន្តប្បមានេ, អនេកេហិ ច បរិឡាហេហិ បរិឌយ្ហមានេ – រាគជេហិបិ, ទោសជេហិបិ, មោហជេហិបិ 1។
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṃ volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā volokento satte anekehi santāpehi santappamāne, anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne – rāgajehipi, dosajehipi, mohajehipi 2.
អថ ខោ ភគវា ឯតមត្ថំ វិទិត្វា តាយំ វេលាយំ ឥមំ ឧទានំ ឧទានេសិ –
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
‘‘អយំ លោកោ សន្តាបជាតោ,
‘‘Ayaṃ loko santāpajāto,
ផស្សបរេតោ រោគំ វទតិ អត្តតោ;
Phassapareto rogaṃ vadati attato;
តតោ តំ ហោតិ អញ្ញថា។
Tato taṃ hoti aññathā.
‘‘អញ្ញថាភាវី ភវសត្តោ លោកោ,
‘‘Aññathābhāvī bhavasatto loko,
ភវបរេតោ ភវមេវាភិនន្ទតិ;
Bhavapareto bhavamevābhinandati;
យទភិនន្ទតិ តំ ភយំ,
Yadabhinandati taṃ bhayaṃ,
យស្ស ភាយតិ តំ ទុក្ខំ;
Yassa bhāyati taṃ dukkhaṃ;
ភវវិប្បហានាយ ខោ បនិទំ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតិ’’។
Bhavavippahānāya kho panidaṃ brahmacariyaṃ vussati’’.
‘‘‘យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ភវេន ភវស្ស វិប្បមោក្ខមាហំសុ, សព្ពេ តេ អវិប្បមុត្តា ភវស្មា’តិ វទាមិ។ ‘យេ វា បន កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា វិភវេន ភវស្ស និស្សរណមាហំសុ, សព្ពេ តេ អនិស្សដា ភវស្មា’តិ វទាមិ។
‘‘‘Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṃsu, sabbe te avippamuttā bhavasmā’ti vadāmi. ‘Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṃsu, sabbe te anissaṭā bhavasmā’ti vadāmi.
‘‘ឧបធិញ្ហិ បដិច្ច ទុក្ខមិទំ សម្ភោតិ, សព្ពុបាទានក្ខយា នត្ថិ ទុក្ខស្ស សម្ភវោ។ លោកមិមំ បស្ស; បុថូ អវិជ្ជាយ បរេតា ភូតា ភូតរតា អបរិមុត្តា; យេ ហិ កេចិ ភវា សព្ពធិ សព្ពត្ថតាយ សព្ពេ តេ ភវា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា’’តិ។
‘‘Upadhiñhi paṭicca dukkhamidaṃ sambhoti, sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo. Lokamimaṃ passa; puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā aparimuttā; ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya sabbe te bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’’ti.
‘‘ឯវមេតំ យថាភូតំ, សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតោ;
‘‘Evametaṃ yathābhūtaṃ, sammappaññāya passato;
ភវតណ្ហា បហីយតិ, វិភវំ នាភិនន្ទតិ។
Bhavataṇhā pahīyati, vibhavaṃ nābhinandati.
‘‘សព្ពសោ តណ្ហានំ ខយា,
‘‘Sabbaso taṇhānaṃ khayā,
អសេសវិរាគនិរោធោ និព្ពានំ;
Asesavirāganirodho nibbānaṃ;
តស្ស និព្ពុតស្ស ភិក្ខុនោ,
Tassa nibbutassa bhikkhuno,
អភិភូតោ មារោ វិជិតសង្គាមោ,
Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo,
ឧបច្ចគា សព្ពភវានិ តាទី’’តិ។ ទសមំ;
Upaccagā sabbabhavāni tādī’’ti. dasamaṃ;
នន្ទវគ្គោ តតិយោ និដ្ឋិតោ។
Nandavaggo tatiyo niṭṭhito.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
កម្មំ នន្ទោ យសោជោ ច, សារិបុត្តោ ច កោលិតោ;
Kammaṃ nando yasojo ca, sāriputto ca kolito;
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ឧទាន-អដ្ឋកថា • Udāna-aṭṭhakathā / ១០. លោកសុត្តវណ្ណនា • 10. Lokasuttavaṇṇanā
