| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
५. पपातवग्गो
5. Papātavaggo
१. लोकचिन्तासुत्तवण्णना
1. Lokacintāsuttavaṇṇanā
११११. लोकचिन्तन्ति लोकसन्निवेसपटिसंयुत्तवीमंसाव। ‘‘लोकचित्त’’न्तिपि पाठो, तंतंलोकपरियापन्नं चित्तन्ति अत्थो। नाळिकेरादयोति आदि-सद्देन अवुत्तानं ओसधितिणवनप्पतिआदीनं सङ्गहो। एवरूपन्ति एदिसं अञ्ञम्पि तंतंलोकचित्तं।
1111.Lokacintanti lokasannivesapaṭisaṃyuttavīmaṃsāva. ‘‘Lokacitta’’ntipi pāṭho, taṃtaṃlokapariyāpannaṃ cittanti attho. Nāḷikerādayoti ādi-saddena avuttānaṃ osadhitiṇavanappatiādīnaṃ saṅgaho. Evarūpanti edisaṃ aññampi taṃtaṃlokacittaṃ.
विगतचित्तोति अत्तत्थपरत्थतो अपगतवितक्को अद्दस एवं अधिट्ठहिंसूति सम्बन्धो। सम्बरिमायन्ति सम्बरेन असुरिन्देन उप्पादितं असुरमायं, यं ‘‘इन्दजाल’’न्तिपि वुच्चति इन्दस्स मोहनत्थं उप्पादितत्ता। सम्परिवत्तेत्वाति परिधावेत्वा। यथा नेति ने असुरे यथा सो पुरिसो पस्सति, एवं अधिट्ठहिंसु। कस्मा पनेते एवं अधिट्ठहिंसूति? तं पुरिसं तत्थ तथानिसिन्नं दिस्वा ‘‘अयञ्च देवो’’ति आसङ्कन्ता तथा अधिट्ठहित्वा भिसमुळालछिद्देहि पविसित्वा अत्तनो असुरभवनं गता। तेनाह भगवा – ‘‘देवानंयेव मोहयमाना’’ति।
Vigatacittoti attatthaparatthato apagatavitakko addasa evaṃ adhiṭṭhahiṃsūti sambandho. Sambarimāyanti sambarena asurindena uppāditaṃ asuramāyaṃ, yaṃ ‘‘indajāla’’ntipi vuccati indassa mohanatthaṃ uppāditattā. Samparivattetvāti paridhāvetvā. Yathā neti ne asure yathā so puriso passati, evaṃ adhiṭṭhahiṃsu. Kasmā panete evaṃ adhiṭṭhahiṃsūti? Taṃ purisaṃ tattha tathānisinnaṃ disvā ‘‘ayañca devo’’ti āsaṅkantā tathā adhiṭṭhahitvā bhisamuḷālachiddehi pavisitvā attano asurabhavanaṃ gatā. Tenāha bhagavā – ‘‘devānaṃyeva mohayamānā’’ti.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya / १. लोकचिन्तासुत्तं • 1. Lokacintāsuttaṃ
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / १. लोकचिन्तासुत्तवण्णना • 1. Lokacintāsuttavaṇṇanā
