| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
៤. លក្ខណមាតិកាវណ្ណនា
4. Lakkhaṇamātikāvaṇṇanā
៤. វិសុំ យោជនា កាតព្ពាតិ យោ តីហិ សង្គហោ ចតូហិ ច សម្បយោគោ វុត្តោ, តំ សភាគោ ភាវោ បយោជេតិ, យោ ច តីហិ អសង្គហោ ចតូហិ ច វិប្បយោគោ វុត្តោ, តំ វិសភាគោ ភាវោតិ ឥមមត្ថំ ទស្សេន្តោ ‘‘សង្គហោ…បេ.… វិញ្ញាយតី’’តិ អាហ។ យស្ស សង្គហោ, សោ ធម្មោ ខន្ធាទិកោ សភាគោ។ យស្ស អសង្គហោ, សោ វិសភាគោ។ តថា សម្បយោគេសុបិ វេទិតព្ពំ។ ឥទានិ យថាវុត្តំ សភាគតំ សរូបតោ និទ្ធារេត្វា ទស្សេតុំ ‘‘តត្ថា’’តិអាទិ វុត្តំ។ តត្ថ សមានភាវោ សង្គហេ សភាគតា, ឯកុប្បាទាទិកោ សម្បយោគេតិ ឥមិនា រុប្បនាទិវិធុរោ អសមានសភាវោ អសង្គហេ វិសភាគតា, នានុប្បាទាទិកោ វិប្បយោគេតិ អយមត្ថោ អត្ថសិទ្ធោតិ ន វុត្តោតិ។
4. Visuṃ yojanā kātabbāti yo tīhi saṅgaho catūhi ca sampayogo vutto, taṃ sabhāgo bhāvo payojeti, yo ca tīhi asaṅgaho catūhi ca vippayogo vutto, taṃ visabhāgo bhāvoti imamatthaṃ dassento ‘‘saṅgaho…pe… viññāyatī’’ti āha. Yassa saṅgaho, so dhammo khandhādiko sabhāgo. Yassa asaṅgaho, so visabhāgo. Tathā sampayogesupi veditabbaṃ. Idāni yathāvuttaṃ sabhāgataṃ sarūpato niddhāretvā dassetuṃ ‘‘tatthā’’tiādi vuttaṃ. Tattha samānabhāvo saṅgahe sabhāgatā, ekuppādādiko sampayogeti iminā ruppanādividhuro asamānasabhāvo asaṅgahe visabhāgatā, nānuppādādiko vippayogeti ayamattho atthasiddhoti na vuttoti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / ធាតុកថាបាឡិ • Dhātukathāpāḷi / ៤. លក្ខណមាតិកា • 4. Lakkhaṇamātikā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៤. លក្ខណមាតិកាវណ្ណនា • 4. Lakkhaṇamātikāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៤. លក្ខណមាតិកាវណ្ណនា • 4. Lakkhaṇamātikāvaṇṇanā
