| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੯. ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾਸੁਤ੍ਤਂ
9. Kutūhalasālāsuttaṃ
੪੧੮. ਅਥ ਖੋ વਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨ ਭਗવਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਗવਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ। ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ વੀਤਿਸਾਰੇਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ વਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ –
418. Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ਪੁਰਿਮਾਨਿ , ਭੋ ਗੋਤਮ , ਦਿવਸਾਨਿ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਸਙ੍ਘੀ ਚੇવ ਗਣੀ ਚ ਗਣਾਚਰਿਯੋ ਚ ਞਾਤੋ ਯਸਸ੍ਸੀ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ। ਸੋਪਿ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ। ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਸਾવਕੋ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਪਿ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’’ਤਿ।
‘‘Purimāni , bho gotama , divasāni purimatarāni sambahulānaṃ nānātitthiyānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ paribbājakānaṃ kutūhalasālāyaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘ayaṃ kho pūraṇo kassapo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa. Sopi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti. Yopissa sāvako uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto tampi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’’’ti.
‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮਕ੍ਖਲਿ ਗੋਸਾਲੋ…ਪੇ॰… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ…ਪੇ॰… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਞ੍ਚਯੋ 1 ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ…ਪੇ॰… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਪਕੁਧੋ 2 ਕਚ੍ਚਾਨੋ…ਪੇ॰… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਜਿਤੋ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ ਸਙ੍ਘੀ ਚੇવ ਗਣੀ ਚ ਗਣਾਚਰਿਯੋ ਚ ਞਾਤੋ ਯਸਸ੍ਸੀ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ। ਸੋਪਿ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ। ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਸਾવਕੋ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਪਿ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’’ਤਿ।
‘‘Ayampi kho makkhali gosālo…pe… ayampi kho nigaṇṭho nāṭaputto…pe… ayampi kho sañcayo 3 belaṭṭhaputto…pe… ayampi kho pakudho 4 kaccāno…pe… ayampi kho ajito kesakambalo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa. Sopi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti. Yopissa sāvako uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto tampi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’’’ti.
‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਙ੍ਘੀ ਚੇવ ਗਣੀ ਚ ਗਣਾਚਰਿਯੋ ਚ ਞਾਤੋ ਯਸਸ੍ਸੀ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ। ਸੋਪਿ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ। ਯੋਪਿਸ੍ਸ 5 ਸਾવਕੋ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪੁਰਿਸੋ ਪਰਮਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਤੋ ਤਞ੍ਚ ਸਾવਕਂ ਅਬ੍ਭਤੀਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ। ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਨਂ ਏવਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਅਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿ ਤਣ੍ਹਂ, વਿવਤ੍ਤਯਿ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਹੁ ਦੇવ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਹੁ વਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ – ‘ਕਥਂ ਨਾਮ 6 ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੋ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ’’’ਤਿ 7?
‘‘Ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa. Sopi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti. Yopissa 8 sāvako uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto tañca sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu na byākaroti – ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti. Api ca kho naṃ evaṃ byākaroti – ‘acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā’ti. Tassa mayhaṃ, bho gotama, ahu deva kaṅkhā, ahu vicikicchā – ‘kathaṃ nāma 9 samaṇassa gotamassa dhammo abhiññeyyo’’’ti 10?
‘‘ਅਲਞ੍ਹਿ ਤੇ, વਚ੍ਛ, ਕਙ੍ਖਿਤੁਂ, ਅਲਂ વਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ। ਕਙ੍ਖਨੀਯੇ ਚ ਪਨ ਤੇ ਠਾਨੇ વਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ। ਸਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਖ੍વਾਹਂ, વਚ੍ਛ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ ਨੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ। ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ , વਚ੍ਛ, ਅਗ੍ਗਿ ਸਉਪਾਦਾਨੋ ਜਲਤਿ, ਨੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ; ਏવਮੇવ ਖ੍વਾਹਂ, વਚ੍ਛ, ਸਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ, ਨੋ ਅਨੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ।
‘‘Alañhi te, vaccha, kaṅkhituṃ, alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīye ca pana te ṭhāne vicikicchā uppannā. Saupādānassa khvāhaṃ, vaccha, upapattiṃ paññāpemi no anupādānassa. Seyyathāpi , vaccha, aggi saupādāno jalati, no anupādāno; evameva khvāhaṃ, vaccha, saupādānassa upapattiṃ paññāpemi, no anupādānassā’’ti.
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ , ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਯੇ ਅਚ੍ਚਿ વਾਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ ਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਭવਂ ਗੋਤਮੋ ਕਿਂ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ, વਚ੍ਛ, ਸਮਯੇ ਅਚ੍ਚਿ વਾਤੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ ਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਮਹਂ વਾਤੂਪਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ। વਾਤੋ ਹਿਸ੍ਸ, વਚ੍ਛ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ। ‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਕਾਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਤ੍ਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਭવਂ ਗੋਤਮੋ ਕਿਂ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ, વਚ੍ਛ, ਸਮਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਕਾਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸਤ੍ਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਮਹਂ ਤਣ੍ਹੂਪਾਦਾਨਂ વਦਾਮਿ। ਤਣ੍ਹਾ ਹਿਸ੍ਸ, વਚ੍ਛ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ 11। ਨવਮਂ।
‘‘Yasmiṃ , bho gotama, samaye acci vātena khittā dūrampi gacchati, imassa pana bhavaṃ gotamo kiṃ upādānasmiṃ paññāpetī’’ti? ‘‘Yasmiṃ kho, vaccha, samaye acci vātena khittā dūrampi gacchati, tamahaṃ vātūpādānaṃ paññāpemi. Vāto hissa, vaccha, tasmiṃ samaye upādānaṃ hotī’’ti. ‘‘Yasmiñca pana, bho gotama, samaye imañca kāyaṃ nikkhipati, satto ca aññataraṃ kāyaṃ anupapanno hoti, imassa pana bhavaṃ gotamo kiṃ upādānasmiṃ paññāpetī’’ti? ‘‘Yasmiṃ kho, vaccha, samaye imañca kāyaṃ nikkhipati, satto ca aññataraṃ kāyaṃ anupapanno hoti, tamahaṃ taṇhūpādānaṃ vadāmi. Taṇhā hissa, vaccha, tasmiṃ samaye upādānaṃ hotī’’ti 12. Navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੯. ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 9. Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੯. ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 9. Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā
