Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ബുദ്ധവംസപാളി • Buddhavaṃsapāḷi

൪. കോണ്ഡഞ്ഞബുദ്ധവംസോ

4. Koṇḍaññabuddhavaṃso

.

1.

ദീപങ്കരസ്സ അപരേന, കോണ്ഡഞ്ഞോ നാമ നായകോ;

Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako;

അനന്തതേജോ അമിതയസോ, അപ്പമേയ്യോ ദുരാസദോ.

Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.

.

2.

ധരണൂപമോ ഖമനേന, സീലേന സാഗരൂപമോ;

Dharaṇūpamo khamanena, sīlena sāgarūpamo;

സമാധിനാ മേരൂപമോ, ഞാണേന ഗഗനൂപമോ.

Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.

.

3.

ഇന്ദ്രിയബലബോജ്ഝങ്ഗ-മഗ്ഗസച്ചപ്പകാസനം;

Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;

പകാസേസി സദാ ബുദ്ധോ, ഹിതായ സബ്ബപാണിനം.

Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.

.

4.

ധമ്മചക്കം പവത്തേന്തേ, കോണ്ഡഞ്ഞേ ലോകനായകേ;

Dhammacakkaṃ pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;

കോടിസതസഹസ്സാനം, പഠമാഭിസമയോ അഹു.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

.

5.

തതോ പരമ്പി ദേസേന്തേ, നരമരൂനം സമാഗമേ;

Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;

നവുതികോടിസഹസ്സാനം, ദുതിയാഭിസമയോ അഹു.

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

.

6.

തിത്ഥിയേ അഭിമദ്ദന്തോ, യദാ ധമ്മമദേസയി;

Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;

അസീതികോടിസഹസ്സാനം, തതിയാഭിസമയോ അഹു.

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

.

7.

സന്നിപാതാ തയോ ആസും, കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ മഹേസിനോ;

Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;

ഖീണാസവാനം വിമലാനം, സന്തചിത്താന താദിനം.

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

.

8.

കോടിസതസഹസ്സാനം, പഠമോ ആസി സമാഗമോ;

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

ദുതിയോ കോടിസഹസ്സാനം, തതിയോ നവുതികോടിനം.

Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.

.

9.

അഹം തേന സമയേന, വിജിതാവീ നാമ ഖത്തിയോ;

Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;

സമുദ്ദം അന്തമന്തേന, ഇസ്സരിയം വത്തയാമഹം.

Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.

൧൦.

10.

കോടിസതസഹസ്സാനം , വിമലാനം മഹേസിനം;

Koṭisatasahassānaṃ , vimalānaṃ mahesinaṃ;

സഹ ലോകഗ്ഗനാഥേന, പരമന്നേന തപ്പയിം.

Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.

൧൧.

11.

സോപി മം ബുദ്ധോ ബ്യാകാസി, കോണ്ഡഞ്ഞോ ലോകനായകോ;

Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;

‘‘അപരിമേയ്യിതോ കപ്പേ, ബുദ്ധോ ലോകേ ഭവിസ്സതി.

‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.

൧൨.

12.

‘‘പധാനം പദഹിത്വാന, കത്വാ ദുക്കരകാരികം;

‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

അസ്സത്ഥമൂലേ സമ്ബുദ്ധോ, ബുജ്ഝിസ്സതി മഹായസോ.

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

൧൩.

13.

‘‘ഇമസ്സ ജനികാ മാതാ, മായാ നാമ ഭവിസ്സതി;

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

പിതാ സുദ്ധോദനോ നാമ, അയം ഹേസ്സതി ഗോതമോ.

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

൧൪.

14.

‘‘കോലിതോ ഉപതിസ്സോ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവകാ;

‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

ആനന്ദോ നാമുപട്ഠാകോ, ഉപട്ഠിസ്സതിമം ജിനം.

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

൧൫.

15.

‘‘ഖേമാ ഉപ്പലവണ്ണാ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവികാ;

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ, അസ്സത്ഥോതി പവുച്ചതി.

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

൧൬.

16.

‘‘ചിത്തോ ച ഹത്ഥാളവകോ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപട്ഠകാ;

‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

നന്ദമാതാ ച ഉത്തരാ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപട്ഠികാ;

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;

ആയു വസ്സസതം തസ്സ, ഗോതമസ്സ യസസ്സിനോ’’.

Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.

൧൭.

17.

ഇദം സുത്വാന വചനം, അസമസ്സ മഹേസിനോ;

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

ആമോദിതാ നരമരൂ, ബുദ്ധബീജം കിര അയം.

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

൧൮.

18.

ഉക്കുട്ഠിസദ്ദാ വത്തന്തി, അപ്ഫോടേന്തി ഹസന്തി ച;

Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;

കതഞ്ജലീ നമസ്സന്തി, ദസസഹസ്സിദേവതാ.

Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.

൧൯.

19.

‘‘യദിമസ്സ ലോകനാഥസ്സ, വിരജ്ഝിസ്സാമ സാസനം;

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

അനാഗതമ്ഹി അദ്ധാനേ, ഹേസ്സാമ സമ്മുഖാ ഇമം.

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

൨൦.

20.

‘‘യഥാ മനുസ്സാ നദിം തരന്താ, പടിതിത്ഥം വിരജ്ഝിയ;

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

ഹേട്ഠാതിത്ഥേ ഗഹേത്വാന, ഉത്തരന്തി മഹാനദിം.

Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

൨൧.

21.

‘‘ഏവമേവ മയം സബ്ബേ, യദി മുഞ്ചാമിമം ജിനം;

‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

അനാഗതമ്ഹി അദ്ധാനേ, ഹേസ്സാമ സമ്മുഖാ ഇമം’’.

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

൨൨.

22.

തസ്സാഹം വചനം സുത്വാ, ഭിയ്യോ ചിത്തം പസാദയിം;

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

തമേവ അത്ഥം സാധേന്തോ, മഹാരജ്ജം ജിനേ അദം;

Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;

മഹാരജ്ജം ദദിത്വാന 1, പബ്ബജിം തസ്സ സന്തികേ.

Mahārajjaṃ daditvāna 2, pabbajiṃ tassa santike.

൨൩.

23.

സുത്തന്തം വിനയഞ്ചാപി, നവങ്ഗം സത്ഥുസാസനം;

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

സബ്ബം പരിയാപുണിത്വാന, സോഭയിം ജിനസാസനം.

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

൨൪.

24.

തത്ഥപ്പമത്തോ വിഹരന്തോ, നിസജ്ജട്ഠാനചങ്കമേ;

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

അഭിഞ്ഞാപാരമിം ഗന്ത്വാ, ബ്രഹ്മലോകമഗഞ്ഛഹം.

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

൨൫.

25.

നഗരം രമ്മവതീ നാമ, സുനന്ദോ നാമ ഖത്തിയോ;

Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;

സുജാതാ നാമ ജനികാ, കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ മഹേസിനോ.

Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.

൨൬.

26.

ദസവസ്സസഹസ്സാനി, അഗാരം അജ്ഝ സോ വസി 3;

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi 4;

സുചി സുരുചി സുഭോ ച, തയോ പാസാദമുത്തമാ.

Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.

൨൭.

27.

തീണിസതസഹസ്സാനി, നാരിയോ സമലങ്കതാ;

Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

രുചിദേവീ നാമ നാരീ, വിജിതസേനോ അത്രജോ.

Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.

൨൮.

28.

നിമിത്തേ ചതുരോ ദിസ്വാ, രഥയാനേന നിക്ഖമി;

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

അനൂനദസമാസാനി, പധാനം പദഹീ ജിനോ.

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

൨൯.

29.

ബ്രഹ്മുനാ യാചിതോ സന്തോ, കോണ്ഡഞ്ഞോ ദ്വിപദുത്തമോ;

Brahmunā yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;

വത്തി ചക്കം മഹാവീരോ, ദേവാനം നഗരുത്തമേ.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.

൩൦.

30.

ഭദ്ദോ ചേവ സുഭദ്ദോ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവകാ;

Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

അനുരുദ്ധോ നാമുപട്ഠാകോ, കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ മഹേസിനോ.

Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.

൩൧.

31.

തിസ്സാ ച ഉപതിസ്സാ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവികാ;

Tissā ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

സാലകല്യാണികോ ബോധി, കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ മഹേസിനോ.

Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.

൩൨.

32.

സോണോ ച ഉപസോണോ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠകാ;

Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

നന്ദാ ചേവ സിരീമാ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠികാ.

Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

൩൩.

33.

സോ അട്ഠാസീതി ഹത്ഥാനി, അച്ചുഗ്ഗതോ മഹാമുനി;

So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;

സോഭതേ ഉളുരാജാവ സൂരിയോ മജ്ഝന്ഹികേ യഥാ.

Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.

൩൪.

34.

വസ്സസതസഹസ്സാനി , ആയു വിജ്ജതി താവദേ;

Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;

താവതാ തിട്ഠമാനോ സോ, താരേസി ജനതം ബഹും.

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

൩൫.

35.

ഖീണാസവേഹി വിമലേഹി, വിചിത്താ ആസി മേദനീ;

Khīṇāsavehi vimalehi, vicittā āsi medanī;

യഥാ ഗഗനമുളൂഹി, ഏവം സോ ഉപസോഭഥ.

Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.

൩൬.

36.

തേപി നാഗാ അപ്പമേയ്യാ, അസങ്ഖോഭാ ദുരാസദാ;

Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;

വിജ്ജുപാതംവ ദസ്സേത്വാ, നിബ്ബുതാ തേ മഹായസാ.

Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.

൩൭.

37.

സാ ച അതുലിയാ ജിനസ്സ ഇദ്ധി, ഞാണപരിഭാവിതോ ച സമാധി;

Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;

സബ്ബം തമന്തരഹിതം, നനു രിത്താ സബ്ബസങ്ഖാരാ.

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

൩൮.

38.

കോണ്ഡഞ്ഞോ പവരോ ബുദ്ധോ, ചന്ദാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ;

Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;

തത്ഥേവ ചേതിയോ ചിത്തോ, സത്ത യോജനമുസ്സിതോതി.

Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.

കോണ്ഡഞ്ഞസ്സ ഭഗവതോ വംസോ ദുതിയോ.

Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.







Footnotes:
1. ചജിത്വാ (സീ॰)
2. cajitvā (sī.)
3. അഗാരമജ്ഝേ ച സോ വസി (സ്യാ॰)
4. agāramajjhe ca so vasi (syā.)



Related texts:



അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ഖുദ്ദകനികായ (അട്ഠകഥാ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ബുദ്ധവംസ-അട്ഠകഥാ • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ൪. കോണ്ഡഞ്ഞബുദ്ധവംസവണ്ണനാ • 4. Koṇḍaññabuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact