Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ဗုဒ္ဓဝံသပာဠိ • Buddhavaṃsapāḷi

၄. ကောဏ္ဍညဗုဒ္ဓဝံသော

4. Koṇḍaññabuddhavaṃso

.

1.

ဒီပင္ကရသ္သ အပရေန၊ ကောဏ္ဍညော နာမ နာယကော။

Dīpaṅkarassa aparena, koṇḍañño nāma nāyako;

အနန္တတေဇော အမိတယသော၊ အပ္ပမေယ္ယော ဒုရာသဒော။

Anantatejo amitayaso, appameyyo durāsado.

.

2.

ဓရဏူပမော ခမနေန၊ သီလေန သာဂရူပမော။

Dharaṇūpamo khamanena, sīlena sāgarūpamo;

သမာဓိနာ မေရူပမော၊ ဉာဏေန ဂဂနူပမော။

Samādhinā merūpamo, ñāṇena gaganūpamo.

.

3.

ဣန္ဒ္ရိယဗလဗောဇ္ဈင္ဂ-မဂ္ဂသစ္စပ္ပကာသနံ။

Indriyabalabojjhaṅga-maggasaccappakāsanaṃ;

ပကာသေသိ သဒာ ဗုဒ္ဓော၊ ဟိတာယ သဗ္ဗပာဏိနံ။

Pakāsesi sadā buddho, hitāya sabbapāṇinaṃ.

.

4.

ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေန္တေ၊ ကောဏ္ဍညေ လောကနာယကေ။

Dhammacakkaṃ pavattente, koṇḍaññe lokanāyake;

ကောဋိသတသဟသ္သာနံ၊ ပဌမာဘိသမယော အဟု။

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

.

5.

တတော ပရမ္ပိ ဒေသေန္တေ၊ နရမရူနံ သမာဂမေ။

Tato parampi desente, naramarūnaṃ samāgame;

နဝုတိကောဋိသဟသ္သာနံ၊ ဒုတိယာဘိသမယော အဟု။

Navutikoṭisahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

.

6.

တိတ္ထိယေ အဘိမဒ္ဒန္တော၊ ယဒာ ဓမ္မမဒေသယိ။

Titthiye abhimaddanto, yadā dhammamadesayi;

အသီတိကောဋိသဟသ္သာနံ၊ တတိယာဘိသမယော အဟု။

Asītikoṭisahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

.

7.

သန္နိပာတာ တယော အာသုံ၊ ကောဏ္ဍညသ္သ မဟေသိနော။

Sannipātā tayo āsuṃ, koṇḍaññassa mahesino;

ခီဏာသဝာနံ ဝိမလာနံ၊ သန္တစိတ္တာန တာဒိနံ။

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

.

8.

ကောဋိသတသဟသ္သာနံ၊ ပဌမော အာသိ သမာဂမော။

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamo āsi samāgamo;

ဒုတိယော ကောဋိသဟသ္သာနံ၊ တတိယော နဝုတိကောဋိနံ။

Dutiyo koṭisahassānaṃ, tatiyo navutikoṭinaṃ.

.

9.

အဟံ တေန သမယေန၊ ဝိဇိတာဝီ နာမ ခတ္တိယော။

Ahaṃ tena samayena, vijitāvī nāma khattiyo;

သမုဒ္ဒံ အန္တမန္တေန၊ ဣသ္သရိယံ ဝတ္တယာမဟံ။

Samuddaṃ antamantena, issariyaṃ vattayāmahaṃ.

၁၀.

10.

ကောဋိသတသဟသ္သာနံ ၊ ဝိမလာနံ မဟေသိနံ။

Koṭisatasahassānaṃ , vimalānaṃ mahesinaṃ;

သဟ လောကဂ္ဂနာထေန၊ ပရမန္နေန တပ္ပယိံ။

Saha lokagganāthena, paramannena tappayiṃ.

၁၁.

11.

သောပိ မံ ဗုဒ္ဓော ဗ္ယာကာသိ၊ ကောဏ္ဍညော လောကနာယကော။

Sopi maṃ buddho byākāsi, koṇḍañño lokanāyako;

‘‘အပရိမေယ္ယိတော ကပ္ပေ၊ ဗုဒ္ဓော လောကေ ဘဝိသ္သတိ။

‘‘Aparimeyyito kappe, buddho loke bhavissati.

၁၂.

12.

‘‘ပဓာနံ ပဒဟိတ္ဝာန၊ ကတ္ဝာ ဒုက္ကရကာရိကံ။

‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;

အသ္သတ္ထမူလေ သမ္ဗုဒ္ဓော၊ ဗုဇ္ဈိသ္သတိ မဟာယသော။

Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.

၁၃.

13.

‘‘ဣမသ္သ ဇနိကာ မာတာ၊ မာယာ နာမ ဘဝိသ္သတိ။

‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;

ပိတာ သုဒ္ဓောဒနော နာမ၊ အယံ ဟေသ္သတိ ဂောတမော။

Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.

၁၄.

14.

‘‘ကောလိတော ဥပတိသ္သော စ၊ အဂ္ဂာ ဟေသ္သန္တိ သာဝကာ။

‘‘Kolito upatisso ca, aggā hessanti sāvakā;

အာနန္ဒော နာမုပဋ္ဌာကော၊ ဥပဋ္ဌိသ္သတိမံ ဇိနံ။

Ānando nāmupaṭṭhāko, upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.

၁၅.

15.

‘‘ခေမာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ၊ အဂ္ဂာ ဟေသ္သန္တိ သာဝိကာ။

‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;

ဗောဓိ တသ္သ ဘဂဝတော၊ အသ္သတ္ထောတိ ပဝုစ္စတိ။

Bodhi tassa bhagavato, assatthoti pavuccati.

၁၆.

16.

‘‘စိတ္တော စ ဟတ္ထာဠဝကော၊ အဂ္ဂာ ဟေသ္သန္တုပဋ္ဌကာ။

‘‘Citto ca hatthāḷavako, aggā hessantupaṭṭhakā;

နန္ဒမာတာ စ ဥတ္တရာ၊ အဂ္ဂာ ဟေသ္သန္တုပဋ္ဌိကာ။

Nandamātā ca uttarā, aggā hessantupaṭṭhikā;

အာယု ဝသ္သသတံ တသ္သ၊ ဂောတမသ္သ ယသသ္သိနော’’။

Āyu vassasataṃ tassa, gotamassa yasassino’’.

၁၇.

17.

ဣဒံ သုတ္ဝာန ဝစနံ၊ အသမသ္သ မဟေသိနော။

Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;

အာမောဒိတာ နရမရူ၊ ဗုဒ္ဓဗီဇံ ကိရ အယံ။

Āmoditā naramarū, buddhabījaṃ kira ayaṃ.

၁၈.

18.

ဥက္ကုဋ္ဌိသဒ္ဒာ ဝတ္တန္တိ၊ အပ္ဖောဋေန္တိ ဟသန္တိ စ။

Ukkuṭṭhisaddā vattanti, apphoṭenti hasanti ca;

ကတဉ္ဇလီ နမသ္သန္တိ၊ ဒသသဟသ္သိဒေဝတာ။

Katañjalī namassanti, dasasahassidevatā.

၁၉.

19.

‘‘ယဒိမသ္သ လောကနာထသ္သ၊ ဝိရဇ္ဈိသ္သာမ သာသနံ။

‘‘Yadimassa lokanāthassa, virajjhissāma sāsanaṃ;

အနာဂတမ္ဟိ အဒ္ဓာနေ၊ ဟေသ္သာမ သမ္မုခာ ဣမံ။

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ.

၂၀.

20.

‘‘ယထာ မနုသ္သာ နဒိံ တရန္တာ၊ ပဋိတိတ္ထံ ဝိရဇ္ဈိယ။

‘‘Yathā manussā nadiṃ tarantā, paṭititthaṃ virajjhiya;

ဟေဋ္ဌာတိတ္ထေ ဂဟေတ္ဝာန၊ ဥတ္တရန္တိ မဟာနဒိံ။

Heṭṭhātitthe gahetvāna, uttaranti mahānadiṃ.

၂၁.

21.

‘‘ဧဝမေဝ မယံ သဗ္ဗေ၊ ယဒိ မုဉ္စာမိမံ ဇိနံ။

‘‘Evameva mayaṃ sabbe, yadi muñcāmimaṃ jinaṃ;

အနာဂတမ္ဟိ အဒ္ဓာနေ၊ ဟေသ္သာမ သမ္မုခာ ဣမံ’’။

Anāgatamhi addhāne, hessāma sammukhā imaṃ’’.

၂၂.

22.

တသ္သာဟံ ဝစနံ သုတ္ဝာ၊ ဘိယ္ယော စိတ္တံ ပသာဒယိံ။

Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ;

တမေဝ အတ္ထံ သာဓေန္တော၊ မဟာရဇ္ဇံ ဇိနေ အဒံ။

Tameva atthaṃ sādhento, mahārajjaṃ jine adaṃ;

မဟာရဇ္ဇံ ဒဒိတ္ဝာန 1၊ ပဗ္ဗဇိံ တသ္သ သန္တိကေ။

Mahārajjaṃ daditvāna 2, pabbajiṃ tassa santike.

၂၃.

23.

သုတ္တန္တံ ဝိနယဉ္စာပိ၊ နဝင္ဂံ သတ္ထုသာသနံ။

Suttantaṃ vinayañcāpi, navaṅgaṃ satthusāsanaṃ;

သဗ္ဗံ ပရိယာပုဏိတ္ဝာန၊ သောဘယိံ ဇိနသာသနံ။

Sabbaṃ pariyāpuṇitvāna, sobhayiṃ jinasāsanaṃ.

၂၄.

24.

တတ္ထပ္ပမတ္တော ဝိဟရန္တော၊ နိသဇ္ဇဋ္ဌာနစင္ကမေ။

Tatthappamatto viharanto, nisajjaṭṭhānacaṅkame;

အဘိညာပာရမိံ ဂန္တ္ဝာ၊ ဗ္ရဟ္မလောကမဂဉ္ဆဟံ။

Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokamagañchahaṃ.

၂၅.

25.

နဂရံ ရမ္မဝတီ နာမ၊ သုနန္ဒော နာမ ခတ္တိယော။

Nagaraṃ rammavatī nāma, sunando nāma khattiyo;

သုဇာတာ နာမ ဇနိကာ၊ ကောဏ္ဍညသ္သ မဟေသိနော။

Sujātā nāma janikā, koṇḍaññassa mahesino.

၂၆.

26.

ဒသဝသ္သသဟသ္သာနိ၊ အဂာရံ အဇ္ဈ သော ဝသိ 3

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi 4;

သုစိ သုရုစိ သုဘော စ၊ တယော ပာသာဒမုတ္တမာ။

Suci suruci subho ca, tayo pāsādamuttamā.

၂၇.

27.

တီဏိသတသဟသ္သာနိ၊ နာရိယော သမလင္ကတာ။

Tīṇisatasahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

ရုစိဒေဝီ နာမ နာရီ၊ ဝိဇိတသေနော အတ္ရဇော။

Rucidevī nāma nārī, vijitaseno atrajo.

၂၈.

28.

နိမိတ္တေ စတုရော ဒိသ္ဝာ၊ ရထယာနေန နိက္ခမိ။

Nimitte caturo disvā, rathayānena nikkhami;

အနူနဒသမာသာနိ၊ ပဓာနံ ပဒဟီ ဇိနော။

Anūnadasamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

၂၉.

29.

ဗ္ရဟ္မုနာ ယာစိတော သန္တော၊ ကောဏ္ဍညော ဒ္ဝိပဒုတ္တမော။

Brahmunā yācito santo, koṇḍañño dvipaduttamo;

ဝတ္တိ စက္ကံ မဟာဝီရော၊ ဒေဝာနံ နဂရုတ္တမေ။

Vatti cakkaṃ mahāvīro, devānaṃ nagaruttame.

၃၀.

30.

ဘဒ္ဒော စေဝ သုဘဒ္ဒော စ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂသာဝကာ။

Bhaddo ceva subhaddo ca, ahesuṃ aggasāvakā;

အနုရုဒ္ဓော နာမုပဋ္ဌာကော၊ ကောဏ္ဍညသ္သ မဟေသိနော။

Anuruddho nāmupaṭṭhāko, koṇḍaññassa mahesino.

၃၁.

31.

တိသ္သာ စ ဥပတိသ္သာ စ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂသာဝိကာ။

Tissā ca upatissā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

သာလကလ္ယာဏိကော ဗောဓိ၊ ကောဏ္ဍညသ္သ မဟေသိနော။

Sālakalyāṇiko bodhi, koṇḍaññassa mahesino.

၃၂.

32.

သောဏော စ ဥပသောဏော စ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌကာ။

Soṇo ca upasoṇo ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

နန္ဒာ စေဝ သိရီမာ စ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။

Nandā ceva sirīmā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

၃၃.

33.

သော အဋ္ဌာသီတိ ဟတ္ထာနိ၊ အစ္စုဂ္ဂတော မဟာမုနိ။

So aṭṭhāsīti hatthāni, accuggato mahāmuni;

သောဘတေ ဥဠုရာဇာဝ သူရိယော မဇ္ဈန္ဟိကေ ယထာ။

Sobhate uḷurājāva sūriyo majjhanhike yathā.

၃၄.

34.

ဝသ္သသတသဟသ္သာနိ ၊ အာယု ဝိဇ္ဇတိ တာဝဒေ။

Vassasatasahassāni , āyu vijjati tāvade;

တာဝတာ တိဋ္ဌမာနော သော၊ တာရေသိ ဇနတံ ဗဟုံ။

Tāvatā tiṭṭhamāno so, tāresi janataṃ bahuṃ.

၃၅.

35.

ခီဏာသဝေဟိ ဝိမလေဟိ၊ ဝိစိတ္တာ အာသိ မေဒနီ။

Khīṇāsavehi vimalehi, vicittā āsi medanī;

ယထာ ဂဂနမုဠူဟိ၊ ဧဝံ သော ဥပသောဘထ။

Yathā gaganamuḷūhi, evaṃ so upasobhatha.

၃၆.

36.

တေပိ နာဂာ အပ္ပမေယ္ယာ၊ အသင္ခောဘာ ဒုရာသဒာ။

Tepi nāgā appameyyā, asaṅkhobhā durāsadā;

ဝိဇ္ဇုပာတံဝ ဒသ္သေတ္ဝာ၊ နိဗ္ဗုတာ တေ မဟာယသာ။

Vijjupātaṃva dassetvā, nibbutā te mahāyasā.

၃၇.

37.

သာ စ အတုလိယာ ဇိနသ္သ ဣဒ္ဓိ၊ ဉာဏပရိဘာဝိတော စ သမာဓိ။

Sā ca atuliyā jinassa iddhi, ñāṇaparibhāvito ca samādhi;

သဗ္ဗံ တမန္တရဟိတံ၊ နနု ရိတ္တာ သဗ္ဗသင္ခာရာ။

Sabbaṃ tamantarahitaṃ, nanu rittā sabbasaṅkhārā.

၃၈.

38.

ကောဏ္ဍညော ပဝရော ဗုဒ္ဓော၊ စန္ဒာရာမမ္ဟိ နိဗ္ဗုတော။

Koṇḍañño pavaro buddho, candārāmamhi nibbuto;

တတ္ထေဝ စေတိယော စိတ္တော၊ သတ္တ ယောဇနမုသ္သိတောတိ။

Tattheva cetiyo citto, satta yojanamussitoti.

ကောဏ္ဍညသ္သ ဘဂဝတော ဝံသော ဒုတိယော။

Koṇḍaññassa bhagavato vaṃso dutiyo.







Footnotes:
1. စဇိတ္ဝာ (သီ.)
2. cajitvā (sī.)
3. အဂာရမဇ္ဈေ စ သော ဝသိ (သ္ယာ.)
4. agāramajjhe ca so vasi (syā.)



Related texts:



အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ဗုဒ္ဓဝံသ-အဋ္ဌကထာ • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ၄. ကောဏ္ဍညဗုဒ္ဓဝံသဝဏ္ဏနာ • 4. Koṇḍaññabuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact