| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೩. ಖೀಣಾಸವಸತಿಸಮ್ಮೋಸಪಞ್ಹೋ
3. Khīṇāsavasatisammosapañho
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೋ’’ತಿ? ‘‘ವಿಗತಸತಿಸಮ್ಮೋಸಾ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅರಹನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ಅರಹನ್ತಾನಂ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೋ’’ತಿ। ‘‘ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅರಹಾ ಆಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕುಟಿಕಾರೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಞ್ಚರಿತ್ತೇ, ವಿಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞಾಯ, ಪವಾರಿತೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತಸಞ್ಞಾಯ, ಅನತಿರಿತ್ತೇ ಅತಿರಿತ್ತಸಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ।
3. ‘‘Bhante nāgasena, atthi arahato satisammoso’’ti? ‘‘Vigatasatisammosā kho, mahārāja, arahanto, natthi arahantānaṃ satisammoso’’ti. ‘‘Āpajjeyya pana, bhante, arahā āpatti’’nti? ‘‘Āma, mahārājā’’ti. ‘‘Kismiṃ vatthusmi’’nti? ‘‘Kuṭikāre, mahārāja, sañcaritte, vikāle kālasaññāya, pavārite appavāritasaññāya, anatiritte atirittasaññāyā’’ti.
‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತುಮ್ಹೇ ಭಣಥ ‘ಯೇ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇ ದ್ವೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ ಅನಾದರಿಯೇನ ವಾ ಅಜಾನನೇನ ವಾ’ತಿ। ಅಪಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅರಹತೋ ಅನಾದರಿಯಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಅರಹಾ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ।
‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘ye āpattiṃ āpajjanti, te dvīhi kāraṇehi āpajjanti anādariyena vā ajānanena vā’ti. Api nu kho, bhante, arahato anādariyaṃ hoti, yaṃ arahā āpattiṃ āpajjatī’’ti? ‘‘Na hi, mahārājā’’ti.
‘‘ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅರಹಾ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನತ್ಥಿ ಚ ಅರಹತೋ ಅನಾದರಿಯಂ, ತೇನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಅರಹತೋ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೋ, ಆಪತ್ತಿಞ್ಚ ಅರಹಾ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ।
‘‘Yadi, bhante nāgasena, arahā āpattiṃ āpajjati, natthi ca arahato anādariyaṃ, tena hi atthi arahato satisammoso’’ti? ‘‘Natthi, mahārāja, arahato satisammoso, āpattiñca arahā āpajjatī’’ti.
‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಕಾರಣೇನ ಮಂ ಸಞ್ಞಾಪೇಹಿ, ಕಿಂ ತತ್ಥ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಿಲೇಸಾ ಲೋಕವಜ್ಜಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಞ್ಚಾತಿ। ಕತಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ? ದಸ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಾ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಲೋಕವಜ್ಜಂ। ಕತಮಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ? ಯಂ ಲೋಕೇ ಅತ್ಥಿ ಸಮಣಾನಂ ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ ಅನನುಲೋಮಿಕಂ, ಗಿಹೀನಂ ಅನವಜ್ಜಂ। ತತ್ಥ ಭಗವಾ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ‘ಯಾವಜೀವಂ ಅನತಿಕ್ಕಮನೀಯ’ನ್ತಿ। ವಿಕಾಲಭೋಜನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕಸ್ಸ ಅನವಜ್ಜಂ, ತಂ ಜಿನಸಾಸನೇ ವಜ್ಜಂ। ಭೂತಗಾಮವಿಕೋಪನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕಸ್ಸ ಅನವಜ್ಜಂ, ತಂ ಜಿನಸಾಸನೇ ವಜ್ಜಂ। ಉದಕೇ ಹಸ್ಸಧಮ್ಮಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಲೋಕಸ್ಸ ಅನವಜ್ಜಂ, ತಂ ಜಿನಸಾಸನೇ ವಜ್ಜಂ। ಇತಿ ಏವರೂಪಾನಿ ಏವರೂಪಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ , ಜಿನಸಾಸನೇ ವಜ್ಜಾನಿ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ।
‘‘Tena hi, bhante, kāraṇena maṃ saññāpehi, kiṃ tattha kāraṇa’’nti? ‘‘Dveme, mahārāja, kilesā lokavajjaṃ paṇṇattivajjañcāti. Katamaṃ, mahārāja, lokavajjaṃ? Dasa akusalakammapathā, idaṃ vuccati lokavajjaṃ. Katamaṃ paṇṇattivajjaṃ? Yaṃ loke atthi samaṇānaṃ ananucchavikaṃ ananulomikaṃ, gihīnaṃ anavajjaṃ. Tattha bhagavā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññapeti ‘yāvajīvaṃ anatikkamanīya’nti. Vikālabhojanaṃ, mahārāja, lokassa anavajjaṃ, taṃ jinasāsane vajjaṃ. Bhūtagāmavikopanaṃ, mahārāja, lokassa anavajjaṃ, taṃ jinasāsane vajjaṃ. Udake hassadhammaṃ, mahārāja, lokassa anavajjaṃ, taṃ jinasāsane vajjaṃ. Iti evarūpāni evarūpāni, mahārāja , jinasāsane vajjāni, idaṃ vuccati paṇṇattivajjaṃ.
‘‘ಲೋಕವಜ್ಜಂ ಅಭಬ್ಬೋ ಖೀಣಾಸವೋ ತಂ ಅಜ್ಝಾಚರಿತುಂ, ಯಂ ಕಿಲೇಸಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ತಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ। ಅವಿಸಯೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಿತುಂ, ನ ಹಿ ತಸ್ಸ ಬಲಂ ಅತ್ಥಿ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಿತುಂ। ಅನಞ್ಞಾತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಅರಹತೋ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಮ್ಪಿ ಗೋತ್ತಮ್ಪಿ, ಮಗ್ಗೋಪಿ ತಸ್ಸ ಮಹಿಯಾ ಅನಞ್ಞಾತೋ; ವಿಮುತ್ತಿಂ ಯೇವ, ಮಹಾರಾಜ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅರಹಾ ಜಾನೇಯ್ಯ; ಛಳಭಿಞ್ಞೋ ಅರಹಾ ಸಕವಿಸಯಂ ಜಾನೇಯ್ಯ; ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋವ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ। ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ।
‘‘Lokavajjaṃ abhabbo khīṇāsavo taṃ ajjhācarituṃ, yaṃ kilesaṃ paṇṇattivajjaṃ, taṃ ajānanto āpajjeyya. Avisayo, mahārāja, ekaccassa arahato sabbaṃ jānituṃ, na hi tassa balaṃ atthi sabbaṃ jānituṃ. Anaññātaṃ, mahārāja, arahato itthipurisānaṃ nāmampi gottampi, maggopi tassa mahiyā anaññāto; vimuttiṃ yeva, mahārāja, ekacco arahā jāneyya; chaḷabhiñño arahā sakavisayaṃ jāneyya; sabbaññū, mahārāja, tathāgatova sabbaṃ jānātī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
ಖೀಣಾಸವಸತಿಸಮ್ಮೋಸಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
Khīṇāsavasatisammosapañho tatiyo.
