| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi |
៣. ខគ្គវិសាណសុត្តំ
3. Khaggavisāṇasuttaṃ
៣៥.
35.
សព្ពេសុ ភូតេសុ និធាយ ទណ្ឌំ, អវិហេឋយំ អញ្ញតរម្បិ តេសំ;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
ន បុត្តមិច្ឆេយ្យ កុតោ សហាយំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
៣៦.
36.
សំសគ្គជាតស្ស ភវន្តិ ស្នេហា, ស្នេហន្វយំ ទុក្ខមិទំ បហោតិ;
Saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti;
អាទីនវំ ស្នេហជំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៣៧.
37.
មិត្តេ សុហជ្ជេ អនុកម្បមានោ, ហាបេតិ អត្ថំ បដិពទ្ធចិត្តោ;
Mitte suhajje anukampamāno, hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto;
ឯតំ ភយំ សន្ថវេ 1 បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Etaṃ bhayaṃ santhave 2 pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៣៨.
38.
វំសោ វិសាលោវ យថា វិសត្តោ, បុត្តេសុ ទារេសុ ច យា អបេក្ខា;
Vaṃso visālova yathā visatto, puttesu dāresu ca yā apekkhā;
វំសក្កឡីរោវ 3 សជ្ជមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Vaṃsakkaḷīrova 4 sajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៣៩.
39.
មិគោ អរញ្ញម្ហិ យថា អពទ្ធោ 5, យេនិច្ឆកំ គច្ឆតិ គោចរាយ;
Migo araññamhi yathā abaddho 6, yenicchakaṃ gacchati gocarāya;
វិញ្ញូ នរោ សេរិតំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Viññū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៤០.
40.
អាមន្តនា ហោតិ សហាយមជ្ឈេ, វាសេ ឋានេ គមនេ ចារិកាយ;
Āmantanā hoti sahāyamajjhe, vāse ṭhāne gamane cārikāya;
អនភិជ្ឈិតំ សេរិតំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៤១.
41.
ខិឌ្ឌា រតី ហោតិ សហាយមជ្ឈេ, បុត្តេសុ ច វិបុលំ ហោតិ បេមំ;
Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe, puttesu ca vipulaṃ hoti pemaṃ;
បិយវិប្បយោគំ វិជិគុច្ឆមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៤២.
42.
ចាតុទ្ទិសោ អប្បដិឃោ ច ហោតិ, សន្តុស្សមានោ ឥតរីតរេន;
Cātuddiso appaṭigho ca hoti, santussamāno itarītarena;
បរិស្សយានំ សហិតា អឆម្ភី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo.
៤៣.
43.
ទុស្សង្គហា បព្ពជិតាបិ ឯកេ, អថោ គហដ្ឋា ឃរមាវសន្តា;
Dussaṅgahā pabbajitāpi eke, atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;
អប្បោស្សុក្កោ បរបុត្តេសុ ហុត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៤៤.
44.
ឆេត្វាន វីរោ គិហិពន្ធនានិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
៤៥.
45.
សចេ លភេថ និបកំ សហាយំ, សទ្ធិំ ចរំ សាធុវិហារិធីរំ;
Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
អភិភុយ្យ សព្ពានិ បរិស្សយានិ, ចរេយ្យ តេនត្តមនោ សតីមា។
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
៤៦.
46.
នោ ចេ លភេថ និបកំ សហាយំ, សទ្ធិំ ចរំ សាធុវិហារិធីរំ;
No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
រាជាវ រដ្ឋំ វិជិតំ បហាយ, ឯកោ ចរេ មាតង្គរញ្ញេវ នាគោ។
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
៤៧.
47.
អទ្ធា បសំសាម សហាយសម្បទំ, សេដ្ឋា សមា សេវិតព្ពា សហាយា;
Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;
ឯតេ អលទ្ធា អនវជ្ជភោជី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo.
៤៨.
48.
ទិស្វា សុវណ្ណស្ស បភស្សរានិ, កម្មារបុត្តេន សុនិដ្ឋិតានិ;
Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni;
សង្ឃដ្ដមានានិ ទុវេ ភុជស្មិំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
៤៩.
49.
ឯវំ ទុតិយេន 11 សហា មមស្ស, វាចាភិលាបោ អភិសជ្ជនា វា;
Evaṃ dutiyena 12 sahā mamassa, vācābhilāpo abhisajjanā vā;
ឯតំ ភយំ អាយតិំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៥០.
50.
កាមា ហិ ចិត្រា មធុរា មនោរមា, វិរូបរូបេន មថេន្តិ ចិត្តំ;
Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;
អាទីនវំ កាមគុណេសុ ទិស្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៥១.
51.
ឦតី ច គណ្ឌោ ច ឧបទ្ទវោ ច, រោគោ ច សល្លញ្ច ភយញ្ច មេតំ;
Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca metaṃ;
ឯតំ ភយំ កាមគុណេសុ ទិស្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៥២.
52.
សីតញ្ច ឧណ្ហញ្ច ខុទំ បិបាសំ, វាតាតបេ ឌំសសរីសបេ 13 ច;
Sītañca uṇhañca khudaṃ pipāsaṃ, vātātape ḍaṃsasarīsape 14 ca;
សព្ពានិបេតានិ អភិសម្ភវិត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Sabbānipetāni abhisambhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៣.
53.
នាគោវ យូថានិ វិវជ្ជយិត្វា, សញ្ជាតខន្ធោ បទុមី ឧឡារោ;
Nāgova yūthāni vivajjayitvā, sañjātakhandho padumī uḷāro;
យថាភិរន្តំ វិហរំ 15 អរញ្ញេ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Yathābhirantaṃ viharaṃ 16 araññe, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៤.
54.
អដ្ឋានតំ សង្គណិការតស្ស, យំ ផស្សយេ 17 សាមយិកំ វិមុត្តិំ;
Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye 18 sāmayikaṃ vimuttiṃ;
អាទិច្ចពន្ធុស្ស វចោ និសម្ម, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៥.
55.
ទិដ្ឋីវិសូកានិ ឧបាតិវត្តោ, បត្តោ និយាមំ បដិលទ្ធមគ្គោ;
Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo;
ឧប្បន្នញាណោម្ហិ អនញ្ញនេយ្យោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៦.
56.
និល្លោលុបោ និក្កុហោ និប្បិបាសោ, និម្មក្ខោ និទ្ធន្តកសាវមោហោ;
Nillolupo nikkuho nippipāso, nimmakkho niddhantakasāvamoho;
និរាសយោ 19 សព្ពលោកេ ភវិត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Nirāsayo 20 sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៧.
57.
បាបំ សហាយំ បរិវជ្ជយេថ, អនត្ថទស្សិំ វិសមេ និវិដ្ឋំ;
Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha, anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ;
សយំ ន សេវេ បសុតំ បមត្តំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៨.
58.
ពហុស្សុតំ ធម្មធរំ ភជេថ, មិត្តំ ឧឡារំ បដិភានវន្តំ;
Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ;
អញ្ញាយ អត្ថានិ វិនេយ្យ កង្ខំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
៥៩.
59.
ខិឌ្ឌំ រតិំ កាមសុខញ្ច លោកេ, អនលង្ករិត្វា អនបេក្ខមានោ;
Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno;
វិភូសនដ្ឋានា វិរតោ សច្ចវាទី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.
៦០.
60.
បុត្តញ្ច ទារំ បិតរញ្ច មាតរំ, ធនានិ ធញ្ញានិ ច ពន្ធវានិ 21;
Puttañca dāraṃ pitarañca mātaraṃ, dhanāni dhaññāni ca bandhavāni 22;
ហិត្វាន កាមានិ យថោធិកានិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.
៦១.
61.
សង្គោ ឯសោ បរិត្តមេត្ថ សោខ្យំ, អប្បស្សាទោ ទុក្ខមេត្ថ ភិយ្យោ;
Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ, appassādo dukkhamettha bhiyyo;
គឡោ ឯសោ ឥតិ ញត្វា មុតីមា 23, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Gaḷo eso iti ñatvā mutīmā 24, eko care khaggavisāṇakappo.
៦២.
62.
សន្ទាលយិត្វាន 25 សំយោជនានិ, ជាលំវ ភេត្វា សលិលម្ពុចារី;
Sandālayitvāna 26 saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī;
អគ្គីវ ទឌ្ឍំ អនិវត្តមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៣.
63.
ឱក្ខិត្តចក្ខូ ន ច បាទលោលោ, គុត្តិន្ទ្រិយោ រក្ខិតមានសានោ;
Okkhittacakkhū na ca pādalolo, guttindriyo rakkhitamānasāno;
អនវស្សុតោ អបរិឌយ្ហមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៤.
64.
ឱហារយិត្វា គិហិព្យញ្ជនានិ, សញ្ឆន្នបត្តោ 27 យថា បារិឆត្តោ;
Ohārayitvā gihibyañjanāni, sañchannapatto 28 yathā pārichatto;
កាសាយវត្ថោ អភិនិក្ខមិត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៥.
65.
រសេសុ គេធំ អករំ អលោលោ, អនញ្ញបោសី សបទានចារី;
Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī;
កុលេ កុលេ អប្បដិពទ្ធចិត្តោ 29, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Kule kule appaṭibaddhacitto 30, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៦.
66.
បហាយ បញ្ចាវរណានិ ចេតសោ, ឧបក្កិលេសេ ព្យបនុជ្ជ សព្ពេ;
Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe;
៦៧.
67.
វិបិដ្ឋិកត្វាន សុខំ ទុខញ្ច, បុព្ពេវ ច សោមនស្សទោមនស្សំ;
Vipiṭṭhikatvāna sukhaṃ dukhañca, pubbeva ca somanassadomanassaṃ;
លទ្ធានុបេក្ខំ សមថំ វិសុទ្ធំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៨.
68.
អារទ្ធវីរិយោ បរមត្ថបត្តិយា, អលីនចិត្តោ អកុសីតវុត្តិ;
Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti;
ទឡ្ហនិក្កមោ ថាមពលូបបន្នោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo.
៦៩.
69.
បដិសល្លានំ ឈានមរិញ្ចមានោ, ធម្មេសុ និច្ចំ អនុធម្មចារី;
Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī;
អាទីនវំ សម្មសិតា ភវេសុ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo.
៧០.
70.
តណ្ហក្ខយំ បត្ថយមប្បមត្តោ, អនេឡមូគោ 35 សុតវា សតីមា;
Taṇhakkhayaṃ patthayamappamatto, aneḷamūgo 36 sutavā satīmā;
សង្ខាតធម្មោ និយតោ បធានវា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo.
៧១.
71.
សីហោវ សទ្ទេសុ អសន្តសន្តោ, វាតោវ ជាលម្ហិ អសជ្ជមានោ;
Sīhova saddesu asantasanto, vātova jālamhi asajjamāno;
បទុមំវ តោយេន អលិប្បមានោ 37, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Padumaṃva toyena alippamāno 38, eko care khaggavisāṇakappo.
៧២.
72.
សីហោ យថា ទាឋពលី បសយ្ហ, រាជា មិគានំ អភិភុយ្យ ចារី;
Sīho yathā dāṭhabalī pasayha, rājā migānaṃ abhibhuyya cārī;
សេវេថ បន្តានិ សេនាសនានិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
៧៣.
73.
មេត្តំ ឧបេក្ខំ ករុណំ វិមុត្តិំ, អាសេវមានោ មុទិតញ្ច កាលេ;
Mettaṃ upekkhaṃ karuṇaṃ vimuttiṃ, āsevamāno muditañca kāle;
សព្ពេន លោកេន អវិរុជ្ឈមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
៧៤.
74.
រាគញ្ច ទោសញ្ច បហាយ មោហំ, សន្ទាលយិត្វាន សំយោជនានិ;
Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, sandālayitvāna saṃyojanāni;
អសន្តសំ ជីវិតសង្ខយម្ហិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Asantasaṃ jīvitasaṅkhayamhi, eko care khaggavisāṇakappo.
៧៥.
75.
ភជន្តិ សេវន្តិ ច ការណត្ថា, និក្ការណា ទុល្លភា អជ្ជ មិត្តា;
Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā;
អត្តដ្ឋបញ្ញា អសុចី មនុស្សា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ។
Attaṭṭhapaññā asucī manussā, eko care khaggavisāṇakappo.
ខគ្គវិសាណសុត្តំ តតិយំ និដ្ឋិតំ។
Khaggavisāṇasuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ៣. ខគ្គវិសាណសុត្តវណ្ណនា • 3. Khaggavisāṇasuttavaṇṇanā
