| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / куд̣̇д̣̇асигкаа-мууласигкаа • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
33. гааяаб̣анд̇хананид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа
33. Kāyabandhananiddesavaṇṇanā
235. б̣анд̇хийяад̇и анзнаад̇и б̣анд̇ханам̣, гааяасса б̣анд̇ханам̣ гааяаб̣анд̇ханам̣, над̇т̇и гааяаб̣анд̇ханамзд̇ассаад̇и агааяаб̣анд̇хано. д̣̇уггаданд̇и сан̃жижжа ваа асан̃жижжа ваа бависзяяа жз, д̣̇уггадам̣. асад̇ияаа г̇ад̇о яад̇т̇а сарад̇и, д̇ад̇т̇зва б̣анд̇хзяяаад̇и самб̣анд̇хо. г̇ад̇од̇и анд̇ог̇аамам̣ г̇ад̇о. сарид̇ваа яаава на б̣анд̇хад̇и, на д̇аава бин̣д̣ааяа жарид̇аб̣б̣ам̣.
235. Bandhīyati anenāti bandhanaṃ, kāyassa bandhanaṃ kāyabandhanaṃ, natthi kāyabandhanametassāti akāyabandhano. Dukkaṭanti sañcicca vā asañcicca vā paviseyya ce, dukkaṭaṃ. Asatiyā gato yattha sarati, tattheva bandheyyāti sambandho. Gatoti antogāmaṃ gato. Saritvā yāva na bandhati, na tāva piṇḍāya caritabbaṃ.
236. ‘‘баддигаа’’д̇иаад̣̇инаа саб̣б̣асан̇г̇аахагам̣ гааяаб̣анд̇ханам̣ нид̣̇д̣̇исад̇и. баддигаад̇и багад̇ивийд̇аа ваа мажчаган̣дагакаж̇ж̇уурибад̇д̇авааяимаа ваа. суугараанам̣ анд̇ам̣ суугаранд̇ам̣. ид̇ха бана д̇ам̣сад̣̇исам̣ вужжад̇и. жад̇урассам̣ агад̇ваа саж̇ж̇ид̇ам̣ муд̣̇д̣̇игагааяаб̣анд̇ханамби сан̇г̇ахзд̇ваа ‘‘згаа раж̇ж̇уу’’д̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ам̣ бана раж̇ж̇угам̣ б̣анд̇ханд̇зна згаг̇ун̣амзва гад̇ваа б̣анд̇хид̇ум̣ ваддад̇и, маж̇жхз бхинд̣̇ид̇ваа д̣̇иг̇ун̣ам̣ гад̇ваа б̣анд̇хид̇ум̣ на ваддад̇и. д̣̇иг̇ун̣ам̣ бана агад̇ваа сад̇аваарамби бунаббунам̣ аавиж̇жхид̇ваа б̣анд̇хид̇ум̣ ваддад̇и, бааман̇г̇асан̣таанам̣ бана згамби на ваддад̇и . б̣ахураж̇ж̇угз згад̇о гад̇ваа згзна ниранд̇арам̣ взтзд̇ваа гад̇ам̣ ‘‘б̣ахураж̇ж̇уга’’нд̇и на вад̇д̇аб̣б̣ам̣, д̇ам̣ ваддад̇и. д̇ад̣̇ануломигаад̇и д̇зсам̣ баддигаасуугаранд̇аанам̣ д̣̇виннам̣ д̣̇вз имз яат̇ааггамамануломигаа.
236.‘‘Paṭṭikā’’tiādinā sabbasaṅgāhakaṃ kāyabandhanaṃ niddisati. Paṭṭikāti pakativītā vā macchakaṇṭakakhajjūripattavāyimā vā. Sūkarānaṃ antaṃ sūkarantaṃ. Idha pana taṃsadisaṃ vuccati. Caturassaṃ akatvā sajjitaṃ muddikakāyabandhanampi saṅgahetvā ‘‘ekā rajjū’’ti vuttaṃ. Taṃ pana rajjukaṃ bandhantena ekaguṇameva katvā bandhituṃ vaṭṭati, majjhe bhinditvā diguṇaṃ katvā bandhituṃ na vaṭṭati. Diguṇaṃ pana akatvā satavārampi punappunaṃ āvijjhitvā bandhituṃ vaṭṭati, pāmaṅgasaṇṭhānaṃ pana ekampi na vaṭṭati . Bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ ‘‘bahurajjuka’’nti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭati. Tadanulomikāti tesaṃ paṭṭikāsūkarantānaṃ dvinnaṃ dve ime yathākkamamanulomikā.
237-8. баддигаа гийд̣̇исий ваддад̇ийд̇и ааха ‘‘мажчаа’’д̇иаад̣̇и. баддигаа мажчаган̣дагакаж̇ж̇уурибад̇д̇аа ваа мадтаа ваа лаб̣бхаад̇и самб̣анд̇хо. ган̣дага-сад̣̇д̣̇зна бад̇д̇а-сад̣̇д̣̇зна жа д̇ад̣̇аагааро вужжад̇и, убажаарад̇о хи мажчаанам̣ ган̣дагаагааро жа каж̇ж̇уурийнам̣ бад̇д̇аагааро жа зд̇иссаад̇и самаасо. мадтаад̇и багад̇ивийд̇аа. дийгааяам̣ бана ‘‘зд̇з мажчаган̣дагаад̣̇аяо мадтаа вигаарарахид̇аа баддигаа жа д̇ад̣̇анд̇ог̇ад̇хаад̇и ад̇хиббааяо’’д̇и вуд̇д̇ам̣. гат̇ам̣ д̇зсаманд̇ог̇ад̇хад̇аа? яад̇о д̇ааниязва баддигаа наамаад̇и. д̇ат̇аа жа вуд̇д̇ам̣ адтагат̇ааяам̣ ‘‘багад̇ивийд̇аа ваа мажчаган̣дагавааяимаа ваа баддигаа ваддад̇ий’’д̇и (жуул̣ава. адта. 278). зд̇т̇а бана мажчаган̣дагзязва каж̇ж̇уурибад̇д̇ам̣ бавидтам̣. жад̇ассоби д̣̇асаа лаб̣бхаад̇и самб̣анд̇хо. жад̇ассод̇и уггадтабарижчзд̣̇зна вуд̇д̇ам̣, д̇асмаа д̇ад̇о уунааби вадданд̇и. анд̇зд̇и гааяаб̣анд̇ханасса убхаяанд̇з д̣̇иг̇ун̣асуд̇д̇агам̣ лаб̣бханд̇и самб̣анд̇хо. г̇ун̣о б̣анд̇ханабхууд̇ам̣ суд̇д̇агам̣ г̇ун̣асуд̇д̇агам̣. ‘‘г̇ун̣о бадалараасийсу, аанисам̣сз жа б̣анд̇ханз’’д̇и хи абхид̇хаанаббад̣̇ийбигаа. д̣̇виннам̣ г̇ун̣асуд̇д̇агаанам̣ самаахааро д̣̇иг̇ун̣асуд̇д̇агам̣. д̇ам̣ д̣̇асаамукасса т̇ирабхаавааяа годдзд̇ум̣ ваддад̇и, на собханад̇т̇ам̣. д̇знааха ‘‘маалаад̣̇и’’нд̇иаад̣̇и.
237-8. Paṭṭikā kīdisī vaṭṭatīti āha ‘‘macchā’’tiādi. Paṭṭikā macchakaṇṭakakhajjūripattā vā maṭṭhā vā labbhāti sambandho. Kaṇṭaka-saddena patta-saddena ca tadākāro vuccati, upacārato hi macchānaṃ kaṇṭakākāro ca khajjūrīnaṃ pattākāro ca etissāti samāso. Maṭṭhāti pakativītā. Ṭīkāyaṃ pana ‘‘ete macchakaṇṭakādayo maṭṭhā vikārarahitā paṭṭikā ca tadantogadhāti adhippāyo’’ti vuttaṃ. Kathaṃ tesamantogadhatā? Yato tāniyeva paṭṭikā nāmāti. Tathā ca vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘pakativītā vā macchakaṇṭakavāyimā vā paṭṭikā vaṭṭatī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 278). Ettha pana macchakaṇṭakeyeva khajjūripattaṃ paviṭṭhaṃ. Catassopi dasā labbhāti sambandho. Catassoti ukkaṭṭhaparicchedena vuttaṃ, tasmā tato ūnāpi vaṭṭanti. Anteti kāyabandhanassa ubhayante diguṇasuttakaṃ labbhanti sambandho. Guṇo bandhanabhūtaṃ suttakaṃ guṇasuttakaṃ. ‘‘Guṇo paṭalarāsīsu, ānisaṃse ca bandhane’’ti hi abhidhānappadīpikā. Dvinnaṃ guṇasuttakānaṃ samāhāro diguṇasuttakaṃ. Taṃ dasāmukhassa thirabhāvāya koṭṭetuṃ vaṭṭati, na sobhanatthaṃ. Tenāha ‘‘mālādi’’ntiādi.
маалаад̣̇им̣ гаггадажчаад̣̇им̣ гун̃ж̇аражчаад̣̇ин̃жа д̣̇ассзд̇ваа г̇ун̣асуд̇д̇агагоддид̇аа баддигаа на габбад̇ийд̇и самб̣анд̇хо. ‘‘маалаад̣̇и’’нд̇иаад̣̇ийсу аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна д̇аад̣̇исам̣ яам̣ гин̃жи вигаараруубам̣ г̇аяхад̇и. гаггадаанам̣ вияа ажчийни, д̇аани аад̣̇ийни яассаад̇и самаасо. д̇ат̇аа гун̃ж̇аражчаад̣̇инд̇и.
Mālādiṃ kakkaṭacchādiṃ kuñjaracchādiñca dassetvā guṇasuttakakoṭṭitā paṭṭikā na kappatīti sambandho. ‘‘Mālādi’’ntiādīsu ādi-saddena tādisaṃ yaṃ kiñci vikārarūpaṃ gayhati. Kakkaṭānaṃ viya acchīni, tāni ādīni yassāti samāso. Tathā kuñjaracchādinti.
239. гхадаганд̇и гхадагаагаараваддалзкааруубам̣. магарамукаад̣̇инд̇и зд̇т̇а магарамукам̣ наама магарамукасан̣таанам̣ . б̣инд̣̇у бана ааг̇амавасзна вуд̇д̇о. аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна д̣̇зд̣д̣убхасийсаад̣̇ивигаараруубам̣ яам̣ гин̃жи сан̇г̇аяхад̇и. д̣̇асаамукзд̇и д̣̇асаанам̣ мукабхууд̇з анд̇з зд̇аани на габбанд̇ийд̇и самб̣анд̇хо. вид̇хз убханд̇з гхадагаа лзкаа ан̃н̃ам̣ жид̇д̇аган̃жа на габбанд̇ийд̇и самб̣анд̇хо. гхадагаад̇и гхадагад̇о. лзкаад̇и лзкааяа. бан̃жамияаа лобо. вид̇хзд̇и гааяаб̣анд̇ханасса баасанд̇з д̣̇асаамуулз д̇асса т̇ирабхаавад̇т̇ам̣ гад̇д̇аб̣б̣з д̣̇анд̇ависаан̣аад̣̇имаяз вид̇хз.
239.Ghaṭakanti ghaṭakākāravaṭṭalekhārūpaṃ. Makaramukhādinti ettha makaramukhaṃ nāma makaramukhasaṇṭhānaṃ . Bindu pana āgamavasena vutto. Ādi-saddena deḍḍubhasīsādivikārarūpaṃ yaṃ kiñci saṅgayhati. Dasāmukheti dasānaṃ mukhabhūte ante etāni na kappantīti sambandho. Vidhe ubhante ghaṭakā lekhā aññaṃ cittakañca na kappantīti sambandho. Ghaṭakāti ghaṭakato. Lekhāti lekhāya. Pañcamiyā lopo. Vidheti kāyabandhanassa pāsante dasāmūle tassa thirabhāvatthaṃ kattabbe dantavisāṇādimaye vidhe.
240. д̣̇зд̣д̣убхаганд̇и уд̣̇агасаббасийсасад̣̇исам̣. мураж̇анд̇и наанааван̣н̣зхи суд̇д̇зхи мураж̇аваддисан̣таанам̣ взтзд̇ваа гад̇ам̣. дийгааяам̣ бана ‘‘мураж̇анд̇и б̣ахураж̇ж̇угз згад̇о сан̇гад̣дхид̇ваа згааяа раж̇ж̇уяаа баливзтзд̇ваа гад̇араж̇ж̇уу’’д̇и вуд̇д̇ам̣, д̇ам̣ ‘‘б̣ахураж̇ж̇угз згад̇о гад̇ваа’’д̇иаад̣̇инаа хздтаа вуд̇д̇аадтагат̇ааважанзна вируж̇жхад̇и. мад̣̇д̣̇авийн̣анд̇и бааман̇г̇асан̣таанам̣. галааб̣уганд̇и б̣ахураж̇ж̇угам̣. д̇зсам̣ ‘‘на габбад̇ий’’д̇и иминаа самб̣анд̇хо. д̣̇вз маж̇жхимаад̇и маж̇жхз бхаваа мураж̇амад̣̇д̣̇авийн̣асан̇каад̇аа д̣̇вз.
240.Deḍḍubhakanti udakasappasīsasadisaṃ. Murajanti nānāvaṇṇehi suttehi murajavaṭṭisaṇṭhānaṃ veṭhetvā kataṃ. Ṭīkāyaṃ pana ‘‘murajanti bahurajjuke ekato saṅkaḍḍhitvā ekāya rajjuyā paliveṭhetvā katarajjū’’ti vuttaṃ, taṃ ‘‘bahurajjuke ekato katvā’’tiādinā heṭṭhā vuttaaṭṭhakathāvacanena virujjhati. Maddavīṇanti pāmaṅgasaṇṭhānaṃ. Kalābukanti bahurajjukaṃ. Tesaṃ ‘‘na kappatī’’ti iminā sambandho. Dve majjhimāti majjhe bhavā murajamaddavīṇasaṅkhātā dve.
241. г̇ан̣тияо жаабийд̇и жийварасса г̇ан̣тияо жааби. д̇аммаяаад̇и д̇зхи взл̣уаад̣̇ийхи ниб̣б̣ад̇д̇аа. басан̇г̇зна банзд̇ам̣ вуд̇д̇анд̇и.
241.Gaṇṭhiyo cāpīti cīvarassa gaṇṭhiyo cāpi. Tammayāti tehi veḷuādīhi nibbattā. Pasaṅgena panetaṃ vuttanti.
гааяаб̣анд̇хананид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Kāyabandhananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
суман̇г̇алаббасаад̣̇анияаа наама дийгааяа
Sumaṅgalappasādaniyā nāma ṭīkāya
батамабхаан̣аваараван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā.
