| Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / മിലിന്ദപഞ്ഹപാളി • Milindapañhapāḷi |
൧൦. കഠിനതപനപഞ്ഹോ
10. Kaṭhinatapanapañho
൧൦. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, കിസ്സ ഹേമന്തേ സൂരിയോ കഠിനം തപതി, നോ തഥാ ഗിമ്ഹേ’’തി? ‘‘ഗിമ്ഹേ, മഹാരാജ, അനുപഹതം ഹോതി രജോജല്ലം, വാതക്ഖുഭിതാ രേണൂ ഗഗനാനുഗതാ ഹോന്തി, ആകാസേപി അബ്ഭാ സുബഹലാ ഹോന്തി, മഹാവാതോ ച അധിമത്തം വായതി, തേ സബ്ബേ നാനാകുലാ സമായുതാ സൂരിയരംസിയോ പിദഹന്തി, തേന ഗിമ്ഹേ സൂരിയോ മന്ദം തപതി.
10. ‘‘Bhante nāgasena, kissa hemante sūriyo kaṭhinaṃ tapati, no tathā gimhe’’ti? ‘‘Gimhe, mahārāja, anupahataṃ hoti rajojallaṃ, vātakkhubhitā reṇū gaganānugatā honti, ākāsepi abbhā subahalā honti, mahāvāto ca adhimattaṃ vāyati, te sabbe nānākulā samāyutā sūriyaraṃsiyo pidahanti, tena gimhe sūriyo mandaṃ tapati.
‘‘ഹേമന്തേ പന, മഹാരാജ, ഹേട്ഠാ പഥവീ നിബ്ബുതാ ഹോതി, ഉപരി മഹാമേഘോ ഉപട്ഠിതോ ഹോതി, ഉപസന്തം ഹോതി രജോജല്ലം, രേണു ച സന്തസന്തം ഗഗനേ ചരതി, വിഗതവലാഹകോ ച ഹോതി ആകാസോ, വാതോ ച മന്ദമന്ദം വായതി, ഏതേസം ഉപരതിയാ വിസുദ്ധാ 1 ഹോന്തി സൂരിയരംസിയോ, ഉപഘാതവിമുത്തസ്സ സൂരിയസ്സ താപോ അതി വിയ തപതി. ഇദമേത്ഥ, മഹാരാജ, കാരണം, യേന കാരണേന സൂരിയോ ഹേമന്തേ കഠിനം തപതി, നോ തഥാ ഗിമ്ഹേ’’തി. ‘‘സബ്ബീതിമുത്തോ, ഭന്തേ, സൂരിയോ കഠിനം തപതി, മേഘാദിസഹഗതോ കഠിനം ന തപതീ’’തി.
‘‘Hemante pana, mahārāja, heṭṭhā pathavī nibbutā hoti, upari mahāmegho upaṭṭhito hoti, upasantaṃ hoti rajojallaṃ, reṇu ca santasantaṃ gagane carati, vigatavalāhako ca hoti ākāso, vāto ca mandamandaṃ vāyati, etesaṃ uparatiyā visuddhā 2 honti sūriyaraṃsiyo, upaghātavimuttassa sūriyassa tāpo ati viya tapati. Idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena sūriyo hemante kaṭhinaṃ tapati, no tathā gimhe’’ti. ‘‘Sabbītimutto, bhante, sūriyo kaṭhinaṃ tapati, meghādisahagato kaṭhinaṃ na tapatī’’ti.
കഠിനതപനപഞ്ഹോ ദസമോ.
Kaṭhinatapanapañho dasamo.
നിപ്പപഞ്ചവഗ്ഗോ ദുതിയോ.
Nippapañcavaggo dutiyo.
ഇമസ്മിം വഗ്ഗേ ദസ പഞ്ഹാ.
Imasmiṃ vagge dasa pañhā.
Footnotes:
