| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / กถาวตฺถุปาฬิ • Kathāvatthupāḷi |
๘. อฎฺฐมวโคฺค
8. Aṭṭhamavaggo
(๗๖) ๔. กามกถา
(76) 4. Kāmakathā
๕๑๓. ปเญฺจวายตนา กามาติ? อามนฺตาฯ นนุ อตฺถิ ตปฺปฎิสํยุโตฺต ฉโนฺทติ? อามนฺตาฯ หญฺจิ อตฺถิ ตปฺปฎิสํยุโตฺต ฉโนฺท, โน จ วต เร วตฺตเพฺพ – ‘‘ปเญฺจวายตนา กามา’’ติฯ นนุ อตฺถิ ตปฺปฎิสํยุโตฺต ราโค ตปฺปฎิสํยุโตฺต ฉโนฺท ตปฺปฎิสํยุโตฺต ฉนฺทราโค ตปฺปฎิสํยุโตฺต สงฺกโปฺป ตปฺปฎิสํยุโตฺต ราโค ตปฺปฎิสํยุโตฺต สงฺกปฺปราโค ตปฺปฎิสํยุตฺตา ปีติ ตปฺปฎิสํยุตฺตํ โสมนสฺสํ ตปฺปฎิสํยุตฺตํ ปีติโสมนสฺสนฺติ? อามนฺตา ฯ หญฺจิ อตฺถิ ตปฺปฎิสํยุตฺตํ ปีติโสมนสฺสํ, โน จ วต เร วตฺตเพฺพ – ‘‘ปเญฺจวายตนา กามา’’ติฯ
513. Pañcevāyatanā kāmāti? Āmantā. Nanu atthi tappaṭisaṃyutto chandoti? Āmantā. Hañci atthi tappaṭisaṃyutto chando, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti. Nanu atthi tappaṭisaṃyutto rāgo tappaṭisaṃyutto chando tappaṭisaṃyutto chandarāgo tappaṭisaṃyutto saṅkappo tappaṭisaṃyutto rāgo tappaṭisaṃyutto saṅkapparāgo tappaṭisaṃyuttā pīti tappaṭisaṃyuttaṃ somanassaṃ tappaṭisaṃyuttaṃ pītisomanassanti? Āmantā . Hañci atthi tappaṭisaṃyuttaṃ pītisomanassaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti.
๕๑๔. น วตฺตพฺพํ – ‘‘ปเญฺจวายตนา กามา’’ติ? อามนฺตาฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา – ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, กามคุณา! กตเม ปญฺจ? จกฺขุวิเญฺญยฺยา รูปา…เป.… กายวิเญฺญยฺยา โผฎฺฐพฺพา อิฎฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา – อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ กามคุณา’’ติฯ อเตฺถว สุตฺตโนฺตติ? อามนฺตาฯ เตน หิ ปเญฺจวายตนา กามาติฯ
514. Na vattabbaṃ – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañcevāyatanā kāmāti.
ปเญฺจวายตนา กามาติ? อามนฺตาฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา – ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, กามคุณา! กตเม ปญฺจ? จกฺขุวิเญฺญยฺยา รูปา…เป.… กายวิเญฺญยฺยา โผฎฺฐพฺพา อิฎฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา – อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ กามคุณา ฯ อปิ จ, ภิกฺขเว, เนเต กามา กามคุณา นาเมเต อริยสฺส วินเย วุจฺจ’’นฺติ –
Pañcevāyatanā kāmāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā . Api ca, bhikkhave, nete kāmā kāmaguṇā nāmete ariyassa vinaye vucca’’nti –
‘‘สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม,
‘‘Saṅkapparāgo purisassa kāmo,
น เต กามา ยานิ จิตฺรานิ โลเก;
Na te kāmā yāni citrāni loke;
สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม,
Saṅkapparāgo purisassa kāmo,
ติฎฺฐนฺติ จิตฺรานิ ตเถว โลเก;
Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke;
อเตฺถว สุตฺตโนฺตติ? อามนฺตาฯ เตน หิ น วตฺตพฺพํ – ‘‘ปเญฺจวายตนา กามา’’ติฯ
Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti.
กามกถา นิฎฺฐิตาฯ
Kāmakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / อภิธมฺมปิฎก (อฎฺฐกถา) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / ปญฺจปกรณ-อฎฺฐกถา • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ๔. กามกถาวณฺณนา • 4. Kāmakathāvaṇṇanā
