| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
೩. ಕಾಮಗುಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ
3. Kāmaguṇakathāvaṇṇanā
೫೧೦. ಇದಾನಿ ಕಾಮಗುಣಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಸಕಸಮಯೇ ತಾವ ಕಾಮಧಾತೂತಿ ವತ್ಥುಕಾಮಾಪಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ – ಕಿಲೇಸಕಾಮಾಪಿ ಕಾಮಭವೋಪಿ। ಏತೇಸು ಹಿ ವತ್ಥುಕಾಮಾ ಕಮನೀಯಟ್ಠೇನ ಕಾಮಾ, ಸಭಾವನಿಸ್ಸತ್ತಸುಞ್ಞತಟ್ಠೇನ ಧಾತೂತಿ ಕಾಮಧಾತು। ಕಿಲೇಸಕಾಮಾ ಕಮನೀಯಟ್ಠೇನ ಚೇವ ಕಮನಟ್ಠೇನ ಚ ಕಾಮಾ, ಯಥಾವುತ್ತೇನೇವತ್ಥೇನ ಧಾತೂತಿ ಕಾಮಧಾತು। ಕಾಮಭವೋ ಕಮನೀಯಟ್ಠೇನ ಕಮನಟ್ಠೇನ ವತ್ಥುಕಾಮಪವತ್ತಿದೇಸಟ್ಠೇನಾತಿ ತೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಕಾಮೋ, ಯಥಾವುತ್ತೇನೇವತ್ಥೇನ ಧಾತೂತಿ ಕಾಮಧಾತು। ಪರಸಮಯೇ ಪನ – ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಮಗುಣಾ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಞ್ಚೇವ ಕಾಮಗುಣಾ ಕಾಮಧಾತೂತಿ ಗಹಿತಂ। ತಸ್ಮಾ ಯೇಸಂ ಅಯಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಏತರಹಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಕಾಮಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಬೋಧೇತುಂ ಪಞ್ಚೇವಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಲದ್ಧಿವಸೇನ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ। ನನು ಅತ್ಥೀತಿಆದಿ ಕಿಲೇಸಕಾಮದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ತಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋತಿ ಕಾಮಗುಣಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ, ಕಾಮಗುಣಾರಮ್ಮಣೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಪಞ್ಚೇವಾತಿ ಇಮೇಸು ತಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಛನ್ದಾದೀಸು ಸತಿ ಪಞ್ಚೇವ ಕಾಮಗುಣಾ ಕಾಮಧಾತೂತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಏತೇಪಿ ಹಿ ಛನ್ದಾದಯೋ ಕಮನೀಯಟ್ಠೇನ ಕಾಮಾ ಚ ಧಾತು ಚಾತಿಪಿ ಕಾಮಧಾತು। ಕಮನಟ್ಠೇನ ಕಾಮಸಙ್ಖಾತಾ ಧಾತೂತಿಪಿ ಕಾಮಧಾತೂತಿ ಅತ್ಥೋ।
510. Idāni kāmaguṇakathā nāma hoti. Tattha sakasamaye tāva kāmadhātūti vatthukāmāpi vuccanti – kilesakāmāpi kāmabhavopi. Etesu hi vatthukāmā kamanīyaṭṭhena kāmā, sabhāvanissattasuññataṭṭhena dhātūti kāmadhātu. Kilesakāmā kamanīyaṭṭhena ceva kamanaṭṭhena ca kāmā, yathāvuttenevatthena dhātūti kāmadhātu. Kāmabhavo kamanīyaṭṭhena kamanaṭṭhena vatthukāmapavattidesaṭṭhenāti tīhi kāraṇehi kāmo, yathāvuttenevatthena dhātūti kāmadhātu. Parasamaye pana – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā’’ti vacanamattaṃ nissāya pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti gahitaṃ. Tasmā yesaṃ ayaṃ laddhi, seyyathāpi etarahi pubbaseliyānaṃ; te sandhāya kāmadhātunānattaṃ bodhetuṃ pañcevāti pucchā sakavādissa, laddhivasena paṭiññā itarassa. Nanu atthītiādi kilesakāmadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha tappaṭisaṃyuttoti kāmaguṇapaṭisaṃyutto, kāmaguṇārammaṇoti attho. No ca vata re vattabbe pañcevāti imesu tappaṭisaṃyuttachandādīsu sati pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti na vattabbaṃ. Etepi hi chandādayo kamanīyaṭṭhena kāmā ca dhātu cātipi kāmadhātu. Kamanaṭṭhena kāmasaṅkhātā dhātūtipi kāmadhātūti attho.
ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಚಕ್ಖುನ್ತಿಆದಿ ವತ್ಥುಕಾಮದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ಪರವಾದೀ ಛನ್ನಮ್ಪಿ ಆಯತನಾನಂ ವತ್ಥುಕಾಮಭಾವೇನ ನಕಾಮಧಾತುಭಾವಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುನ ಮನೋತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಮಹಗ್ಗತಲೋಕುತ್ತರಂ ಸನ್ಧಾಯ ನಕಾಮಧಾತುಭಾವಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಸಬ್ಬೋಪಿ ತೇಭೂಮಕಮನೋ ಕಾಮಧಾತುಯೇವ, ತಸ್ಮಾ ನಂ ಸಕವಾದೀ ಸುತ್ತೇನ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ।
Manussānaṃ cakkhuntiādi vatthukāmadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha paravādī channampi āyatanānaṃ vatthukāmabhāvena nakāmadhātubhāvaṃ paṭikkhipitvā puna manoti puṭṭho mahaggatalokuttaraṃ sandhāya nakāmadhātubhāvaṃ paṭijānāti. Yasmā pana sabbopi tebhūmakamano kāmadhātuyeva, tasmā naṃ sakavādī suttena niggaṇhāti.
೫೧೧. ಕಾಮಗುಣಾ ಭವೋತಿಆದಿ ಭವಸ್ಸ ಕಾಮಧಾತುಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಕಾಮಗುಣಮತ್ತೇ ಭವೋತಿ ವೋಹಾರೋ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಪರವಾದೀ ನಹೇವಾತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಕಾಮಗುಣೂಪಗಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ಕಾಮಗುಣಮತ್ತಸ್ಸ ನಕಾಮಧಾತುಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ಕಾಮಧಾತುಸಙ್ಖಾತಕಾಮಭವೂಪಗಮೇವ ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿ, ಕಾಮಭವೂಪಗಾ ಏವ ಚ ಸತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ। ತತ್ಥ ಜಾಯನ್ತಿ ಜಿಯನ್ತಿ ಮಿಯನ್ತಿ ಚವನ್ತಿ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನ ಕಾಮಗುಣೇಸೂತಿ ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ।
511. Kāmaguṇābhavotiādi bhavassa kāmadhātubhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Yasmā pana kāmaguṇamatte bhavoti vohāro natthi, tasmā paravādī nahevāti paṭikkhipati. Kāmaguṇūpagaṃ kammantiādi sabbaṃ kāmaguṇamattassa nakāmadhātubhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Kāmadhātusaṅkhātakāmabhavūpagameva hi kammaṃ atthi, kāmabhavūpagā eva ca sattā honti. Tattha jāyanti jiyanti miyanti cavanti upapajjanti, na kāmaguṇesūti iminā upāyena sabbattha attho veditabboti.
ಕಾಮಗುಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
Kāmaguṇakathāvaṇṇanā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ • Abhidhammapiṭaka / ಕಥಾವತ್ಥುಪಾಳಿ • Kathāvatthupāḷi / (೭೫) ೩. ಕಾಮಗುಣಕಥಾ • (75) 3. Kāmaguṇakathā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ೩. ಕಾಮಗುಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 3. Kāmaguṇakathāvaṇṇanā
ಟೀಕಾ • Tīkā / ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕ (ಟೀಕಾ) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / ಪಞ್ಚಪಕರಣ-ಅನುಟೀಕಾ • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ೩. ಕಾಮಗುಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ • 3. Kāmaguṇakathāvaṇṇanā
