| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya |
੬. ਕਾਮਭੂਸੁਤ੍ਤਂ
6. Kāmabhūsuttaṃ
੨੩੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਆਨਨ੍ਦੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਕਾਮਭੂ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ વਿਹਰਨ੍ਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ। ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਭੂ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ વੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ। ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ વੀਤਿਸਾਰੇਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ। ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਭੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦવੋਚ –
233. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca ānando āyasmā ca kāmabhū kosambiyaṃ viharanti ghositārāme. Atha kho āyasmā kāmabhū sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kāmabhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆવੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ…ਪੇ॰… ਜਿવ੍ਹਾ ਰਸਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਰਸਾ ਜਿવ੍ਹਾਯ ਸਂਯੋਜਨਂ…ਪੇ॰… ਮਨੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘Kiṃ nu kho, āvuso ānanda, cakkhu rūpānaṃ saṃyojanaṃ, rūpā cakkhussa saṃyojanaṃ…pe… jivhā rasānaṃ saṃyojanaṃ, rasā jivhāya saṃyojanaṃ…pe… mano dhammānaṃ saṃyojanaṃ, dhammā manassa saṃyojana’’nti?
‘‘ਨ ਖੋ, ਆવੁਸੋ ਕਾਮਭੂ 1, ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਨ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ। ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਦੁਭਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨਂ…ਪੇ॰… ਨ ਜਿવ੍ਹਾ ਰਸਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਨ ਰਸਾ ਜਿવ੍ਹਾਯ ਸਂਯੋਜਨਂ…ਪੇ॰… ਨ ਮਨੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਨ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ। ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਦੁਭਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨਂ।
‘‘Na kho, āvuso kāmabhū 2, cakkhu rūpānaṃ saṃyojanaṃ, na rūpā cakkhussa saṃyojanaṃ. Yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ…pe… na jivhā rasānaṃ saṃyojanaṃ, na rasā jivhāya saṃyojanaṃ…pe… na mano dhammānaṃ saṃyojanaṃ, na dhammā manassa saṃyojanaṃ. Yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo taṃ tattha saṃyojanaṃ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ , ਆવੁਸੋ, ਕਾਲ਼ੋ ਚ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਓਦਾਤੋ ਚ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਏਕੇਨ ਦਾਮੇਨ વਾ ਯੋਤ੍ਤੇਨ વਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸੁ। ਯੋ ਨੁ ਖੋ ਏવਂ વਦੇਯ੍ਯ – ‘ਕਾਲ਼ੋ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਓਦਾਤਸ੍ਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਓਦਾਤੋ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਕਾਲ਼ਸ੍ਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨ’ਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ વਦਮਾਨੋ વਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਆવੁਸੋ’’। ‘‘ਨ ਖੋ, ਆવੁਸੋ, ਕਾਲ਼ੋ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਓਦਾਤਸ੍ਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਨਪਿ ਓਦਾਤੋ ਬਲੀਬਦ੍ਦੋ ਕਾਲ਼ਸ੍ਸ ਬਲੀਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ। ਯੇਨ ਚ ਖੋ ਤੇ ਏਕੇਨ ਦਾਮੇਨ વਾ ਯੋਤ੍ਤੇਨ વਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨਂ। ਏવਮੇવ ਖੋ , ਆવੁਸੋ, ਨ ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਂ, ਨ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਂ…ਪੇ॰… ਨ ਜਿવ੍ਹਾ…ਪੇ॰… ਨ ਮਨੋ…ਪੇ॰… ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਦੁਭਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਂਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ। ਛਟ੍ਠਂ।
‘‘Seyyathāpi , āvuso, kāḷo ca balībaddo odāto ca balībaddo ekena dāmena vā yottena vā saṃyuttā assu. Yo nu kho evaṃ vadeyya – ‘kāḷo balībaddo odātassa balībaddassa saṃyojanaṃ, odāto balībaddo kāḷassa balībaddassa saṃyojana’nti, sammā nu kho so vadamāno vadeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. ‘‘Na kho, āvuso, kāḷo balībaddo odātassa balībaddassa saṃyojanaṃ, napi odāto balībaddo kāḷassa balībaddassa saṃyojanaṃ. Yena ca kho te ekena dāmena vā yottena vā saṃyuttā, taṃ tattha saṃyojanaṃ. Evameva kho , āvuso, na cakkhu rūpānaṃ saṃyojanaṃ, na rūpā cakkhussa saṃyojanaṃ…pe… na jivhā…pe… na mano…pe… yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo, taṃ tattha saṃyojana’’nti. Chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ੪-੬. ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋਪਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 4-6. Khīrarukkhopamasuttādivaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੪-੬. ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋਪਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿવਣ੍ਣਨਾ • 4-6. Khīrarukkhopamasuttādivaṇṇanā
