| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya |
៦. ឥសិគិលិសុត្តំ
6. Isigilisuttaṃ
១៣៣. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ។ តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ។ ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច –
133. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati isigilismiṃ pabbate. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
‘‘បស្សថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឯតំ វេភារំ បព្ពត’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’។ ‘‘ឯតស្សបិ ខោ, ភិក្ខវេ, វេភារស្ស បព្ពតស្ស អញ្ញាវ សមញ្ញា អហោសិ អញ្ញា បញ្ញត្តិ’’។
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ vebhāraṃ pabbata’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Etassapi kho, bhikkhave, vebhārassa pabbatassa aññāva samaññā ahosi aññā paññatti’’.
‘‘បស្សថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឯតំ បណ្ឌវំ បព្ពត’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’។ ‘‘ឯតស្សបិ ខោ, ភិក្ខវេ, បណ្ឌវស្ស បព្ពតស្ស អញ្ញាវ សមញ្ញា អហោសិ អញ្ញា បញ្ញត្តិ’’។
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ paṇḍavaṃ pabbata’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Etassapi kho, bhikkhave, paṇḍavassa pabbatassa aññāva samaññā ahosi aññā paññatti’’.
‘‘បស្សថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឯតំ វេបុល្លំ បព្ពត’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’។ ‘‘ឯតស្សបិ ខោ, ភិក្ខវេ, វេបុល្លស្ស បព្ពតស្ស អញ្ញាវ សមញ្ញា អហោសិ អញ្ញា បញ្ញត្តិ’’។
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ vepullaṃ pabbata’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Etassapi kho, bhikkhave, vepullassa pabbatassa aññāva samaññā ahosi aññā paññatti’’.
‘‘បស្សថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឯតំ គិជ្ឈកូដំ បព្ពត’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’។ ‘‘ឯតស្សបិ ខោ, ភិក្ខវេ, គិជ្ឈកូដស្ស បព្ពតស្ស អញ្ញាវ សមញ្ញា អហោសិ អញ្ញា បញ្ញត្តិ’’។
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ gijjhakūṭaṃ pabbata’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Etassapi kho, bhikkhave, gijjhakūṭassa pabbatassa aññāva samaññā ahosi aññā paññatti’’.
‘‘បស្សថ នោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឥមំ ឥសិគិលិំ បព្ពត’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’។ ‘‘ឥមស្ស ខោ បន, ភិក្ខវេ, ឥសិគិលិស្ស បព្ពតស្ស ឯសាវ សមញ្ញា អហោសិ ឯសា បញ្ញត្តិ’’។
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, imaṃ isigiliṃ pabbata’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Imassa kho pana, bhikkhave, isigilissa pabbatassa esāva samaññā ahosi esā paññatti’’.
‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, បញ្ច បច្ចេកពុទ្ធសតានិ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសិនោ អហេសុំ។ តេ ឥមំ បព្ពតំ បវិសន្តា ទិស្សន្តិ , បវិដ្ឋា ន ទិស្សន្តិ។ តមេនំ មនុស្សា ទិស្វា ឯវមាហំសុ – ‘អយំ បព្ពតោ ឥមេ ឥសី 1 គិលតី’តិ; ‘ឥសិគិលិ ឥសិគិលិ’ ត្វេវ សមញ្ញា ឧទបាទិ។ អាចិក្ខិស្សាមិ 2, ភិក្ខវេ, បច្ចេកពុទ្ធានំ នាមានិ; កិត្តយិស្សាមិ, ភិក្ខវេ, បច្ចេកពុទ្ធានំ នាមានិ; ទេសេស្សាមិ, ភិក្ខវេ , បច្ចេកពុទ្ធានំ នាមានិ ។ តំ សុណាថ, សាធុកំ មនសិ ករោថ; ភាសិស្សាមី’’តិ។ ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ។ ភគវា ឯតទវោច –
‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, pañca paccekabuddhasatāni imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsino ahesuṃ. Te imaṃ pabbataṃ pavisantā dissanti , paviṭṭhā na dissanti. Tamenaṃ manussā disvā evamāhaṃsu – ‘ayaṃ pabbato ime isī 3 gilatī’ti; ‘isigili isigili’ tveva samaññā udapādi. Ācikkhissāmi 4, bhikkhave, paccekabuddhānaṃ nāmāni; kittayissāmi, bhikkhave, paccekabuddhānaṃ nāmāni; desessāmi, bhikkhave , paccekabuddhānaṃ nāmāni . Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
១៣៤. ‘‘អរិដ្ឋោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ 5 ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; ឧបរិដ្ឋោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; តគរសិខី 6 នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; យសស្សី នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; សុទស្សនោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; បិយទស្សី នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; គន្ធារោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; បិណ្ឌោលោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; ឧបាសភោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; នីតោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; តថោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ, សុតវា នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ; ភាវិតត្តោ នាម, ភិក្ខវេ, បច្ចេកសម្ពុទ្ធោ ឥមស្មិំ ឥសិគិលិស្មិំ បព្ពតេ ចិរនិវាសី អហោសិ។
134. ‘‘Ariṭṭho nāma, bhikkhave, paccekasambuddho 7 imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; upariṭṭho nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; tagarasikhī 8 nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; yasassī nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; sudassano nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; piyadassī nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; gandhāro nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; piṇḍolo nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; upāsabho nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; nīto nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; tatho nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi, sutavā nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi; bhāvitatto nāma, bhikkhave, paccekasambuddho imasmiṃ isigilismiṃ pabbate ciranivāsī ahosi.
១៣៥.
135.
‘‘យេ សត្តសារា អនីឃា និរាសា,
‘‘Ye sattasārā anīghā nirāsā,
តេសំ វិសល្លាន នរុត្តមានំ,
Tesaṃ visallāna naruttamānaṃ,
នាមានិ មេ កិត្តយតោ សុណាថ។
Nāmāni me kittayato suṇātha.
‘‘អរិដ្ឋោ ឧបរិដ្ឋោ តគរសិខី យសស្សី,
‘‘Ariṭṭho upariṭṭho tagarasikhī yasassī,
គន្ធារោ បិណ្ឌោលោ ឧបាសភោ ច,
Gandhāro piṇḍolo upāsabho ca,
នីតោ តថោ សុតវា ភាវិតត្តោ។
Nīto tatho sutavā bhāvitatto.
បច្ចេកពុទ្ធា ភវនេត្តិខីណា,
Paccekabuddhā bhavanettikhīṇā,
ហិង្គូ ច ហិង្គោ ច មហានុភាវា។
Hiṅgū ca hiṅgo ca mahānubhāvā.
‘‘ទ្វេ ជាលិនោ មុនិនោ អដ្ឋកោ ច,
‘‘Dve jālino munino aṭṭhako ca,
អថ កោសល្លោ ពុទ្ធោ អថោ សុពាហុ;
Atha kosallo buddho atho subāhu;
ឧបនេមិសោ នេមិសោ សន្តចិត្តោ,
Upanemiso nemiso santacitto,
សច្ចោ តថោ វិរជោ បណ្ឌិតោ ច។
Sacco tatho virajo paṇḍito ca.
‘‘កាឡូបកាឡា វិជិតោ ជិតោ ច,
‘‘Kāḷūpakāḷā vijito jito ca,
អង្គោ ច បង្គោ ច គុត្តិជិតោ ច;
Aṅgo ca paṅgo ca guttijito ca;
អបរាជិតោ មារពលំ អជេសិ។
Aparājito mārabalaṃ ajesi.
‘‘សត្ថា បវត្តា សរភង្គោ លោមហំសោ,
‘‘Satthā pavattā sarabhaṅgo lomahaṃso,
ឧច្ចង្គមាយោ អសិតោ អនាសវោ;
Uccaṅgamāyo asito anāsavo;
មនោមយោ មានច្ឆិទោ ច ពន្ធុមា,
Manomayo mānacchido ca bandhumā,
តទាធិមុត្តោ វិមលោ ច កេតុមា។
Tadādhimutto vimalo ca ketumā.
‘‘កេតុម្ភរាគោ ច មាតង្គោ អរិយោ,
‘‘Ketumbharāgo ca mātaṅgo ariyo,
អថច្ចុតោ អច្ចុតគាមព្យាមកោ;
Athaccuto accutagāmabyāmako;
សុមង្គលោ ទព្ពិលោ សុបតិដ្ឋិតោ,
Sumaṅgalo dabbilo supatiṭṭhito,
អសយ្ហោ ខេមាភិរតោ ច សោរតោ។
Asayho khemābhirato ca sorato.
‘‘ទុរន្នយោ សង្ឃោ អថោបិ ឧជ្ជយោ,
‘‘Durannayo saṅgho athopi ujjayo,
អបរោ មុនិ សយ្ហោ អនោមនិក្កមោ;
Aparo muni sayho anomanikkamo;
អានន្ទោ នន្ទោ ឧបនន្ទោ ទ្វាទស,
Ānando nando upanando dvādasa,
‘‘ពោធិ មហានាមោ អថោបិ ឧត្តរោ,
‘‘Bodhi mahānāmo athopi uttaro,
កេសី សិខី សុន្ទរោ ទ្វារភាជោ;
Kesī sikhī sundaro dvārabhājo;
តិស្សូបតិស្សា ភវពន្ធនច្ឆិទា,
Tissūpatissā bhavabandhanacchidā,
‘‘ពុទ្ធោ អហុ មង្គលោ វីតរាគោ,
‘‘Buddho ahu maṅgalo vītarāgo,
ឧសភច្ឆិទា ជាលិនិំ ទុក្ខមូលំ;
Usabhacchidā jāliniṃ dukkhamūlaṃ;
សន្តំ បទំ អជ្ឈគមោបនីតោ,
Santaṃ padaṃ ajjhagamopanīto,
ឧបោសថោ សុន្ទរោ សច្ចនាមោ។
Uposatho sundaro saccanāmo.
‘‘ជេតោ ជយន្តោ បទុមោ ឧប្បលោ ច,
‘‘Jeto jayanto padumo uppalo ca,
បទុមុត្តរោ រក្ខិតោ បព្ពតោ ច;
Padumuttaro rakkhito pabbato ca;
មានត្ថទ្ធោ សោភិតោ វីតរាគោ,
Mānatthaddho sobhito vītarāgo,
កណ្ហោ ច ពុទ្ធោ សុវិមុត្តចិត្តោ។
Kaṇho ca buddho suvimuttacitto.
‘‘ឯតេ ច អញ្ញេ ច មហានុភាវា,
‘‘Ete ca aññe ca mahānubhāvā,
បច្ចេកពុទ្ធា ភវនេត្តិខីណា;
Paccekabuddhā bhavanettikhīṇā;
តេ សព្ពសង្គាតិគតេ មហេសី,
Te sabbasaṅgātigate mahesī,
បរិនិព្ពុតេ វន្ទថ អប្បមេយ្យេ’’តិ។
Parinibbute vandatha appameyye’’ti.
ឥសិគិលិសុត្តំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ។
Isigilisuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ៦. ឥសិគិលិសុត្តវណ្ណនា • 6. Isigilisuttavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៦. ឥសិគិលិសុត្តវណ្ណនា • 6. Isigilisuttavaṇṇanā
