Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā)

੧੦. ਯਕ੍ਖਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

10. Yakkhasaṃyuttaṃ

੧. ਇਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ

1. Indakasuttavaṇṇanā

੨੩੫. ਯਕ੍ਖਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਇਨ੍ਦਕਸ੍ਸਾਤਿ ਇਨ੍ਦਕੂਟਨਿવਾਸਿਨੋ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ। ਯਕ੍ਖਤੋ ਹਿ ਕੂਟੇਨ, ਕੂਟਤੋ ਚ ਯਕ੍ਖੇਨ ਨਾਮਂ ਲਦ੍ਧਂ। ਰੂਪਂ ਨ ਜੀવਨ੍ਤਿ વਦਨ੍ਤੀਤਿ ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਰੂਪਂ ਜੀવਨ੍ਤਿ ਨ વਦਨ੍ਤਿ, ਯਦਿ ਰੂਪਂ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏવਂ ਨ વਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਕਥਂ ਨ੍વਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਨੁ ਅਯਂ? ਕੁਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੀਯਕਪਿਣ੍ਡਮੇਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਿਯਕਪਿਣ੍ਡਞ੍ਚ ਕੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤੀਣਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤਾਨਿ, ਯਕਪਿਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣੇਨ ਨવ ਮਂਸਪੇਸਿਸਤਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ। ਯਦਿ ਰੂਪਂ ਨ ਜੀવੋ, ਅਥਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਇਮਾ ਚ ਮਂਸਪੇਸਿਯੋ ਕੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ। ਕਥਂ ਨ੍વਯਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਗਬ੍ਭਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਨੁ ਕਾਰਣੇਨ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਲਗ੍ਗਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ? ਪੁਗ੍ਗਲવਾਦੀ ਕਿਰੇਸ ਯਕ੍ਖੋ, ‘‘ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇવ ਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍વਾ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦੀਨਿ ਖਾਦਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਏਕਰਤ੍ਤਿવਾਸੇਨ ਪਚਿਤ੍વਾ ਫੇਣਂ વਿਯ વਿਲੀਯਨ੍ਤਿ। ਯਦਿ ਰੂਪਂ ਸਤ੍ਤੋ ਨ ਭવੇਯ੍ਯ, ਏવਮੇવ વਿਲੀਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਏવਮਾਹ। ਅਥਸ੍ਸ ਭਗવਾ – ‘‘ਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇવ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪਨ વਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਕਲਲਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਪਠਮੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿવਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਸ੍ਸੋਤਿ વਾ ਫੁਸ੍ਸੋਤਿ વਾ ਨਾਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਤੀਹਿ ਜਾਤਿਉਣ੍ਣਂਸੂਹਿ ਕਤਸੁਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਸਣ੍ਠਿਤਤੇਲਬਿਨ੍ਦੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕਲਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ વੁਤ੍ਤਂ –

235. Yakkhasaṃyuttassa paṭhame indakassāti indakūṭanivāsino yakkhassa. Yakkhato hi kūṭena, kūṭato ca yakkhena nāmaṃ laddhaṃ. Rūpaṃ na jīvanti vadantīti yadi buddhā rūpaṃ jīvanti na vadanti, yadi rūpaṃ satto puggaloti evaṃ na vadantīti attho. Kathaṃ nvayanti kathaṃ nu ayaṃ? Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍametīti assa sattassa aṭṭhiyakapiṇḍañca kuto āgacchati? Ettha ca aṭṭhiggahaṇena tīṇi aṭṭhisatāni, yakapiṇḍaggahaṇena nava maṃsapesisatāni gahitāni. Yadi rūpaṃ na jīvo, athassa imāni ca aṭṭhīni imā ca maṃsapesiyo kuto āgacchantīti pucchati. Kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasminti kena nu kāraṇena ayaṃ satto mātukucchismiṃ sajjati laggati, tiṭṭhatīti? Puggalavādī kiresa yakkho, ‘‘ekappahāreneva satto mātukucchismiṃ nibbattatī’’ti gahetvā gabbhaseyyakasattassa mātā macchamaṃsādīni khādati, sabbāni ekarattivāsena pacitvā pheṇaṃ viya vilīyanti. Yadi rūpaṃ satto na bhaveyya, evameva vilīyeyyāti laddhiyā evamāha. Athassa bhagavā – ‘‘na mātukucchismiṃ ekappahāreneva nibbattati, anupubbena pana vaḍḍhatī’’ti dassento paṭhamaṃ kalalaṃ hotītiādimāha. Tattha paṭhamanti paṭhamena paṭisandhiviññāṇena saddhiṃ tissoti vā phussoti vā nāmaṃ natthi, atha kho tīhi jātiuṇṇaṃsūhi katasuttagge saṇṭhitatelabinduppamāṇaṃ kalalaṃ hoti, yaṃ sandhāya vuttaṃ –

‘‘ਤਿਲਤੇਲਸ੍ਸ ਯਥਾ ਬਿਨ੍ਦੁ, ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ ਅਨਾવਿਲੋ।

‘‘Tilatelassa yathā bindu, sappimaṇḍo anāvilo;

ਏવਂ વਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ, ਕਲਲਂ ਸਮ੍ਪવੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ॥

Evaṃ vaṇṇappaṭibhāgaṃ, kalalaṃ sampavuccatī’’ti.

ਕਲਲਾ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਬੁਦਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਕਲਲਾ ਸਤ੍ਤਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਮਂਸਧੋવਨਉਦਕવਣ੍ਣਂ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਕਲਲਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ। વੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

Kalalāhoti abbudanti tasmā kalalā sattāhaccayena maṃsadhovanaudakavaṇṇaṃ abbudaṃ nāma hoti, kalalanti nāmaṃ antaradhāyati. Vuttampi cetaṃ –

‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਕਲਲਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਮੂਹਤਂ।

‘‘Sattāhaṃ kalalaṃ hoti, paripakkaṃ samūhataṃ;

વਿવਟ੍ਟਮਾਨਂ ਤਬ੍ਭਾવਂ, ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਨਾਮ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ॥

Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ, abbudaṃ nāma jāyatī’’ti.

ਅਬ੍ਬੁਦਾ ਜਾਯਤੇ ਪੇਸੀਤਿ ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਅਬ੍ਬੁਦਾ ਸਤ੍ਤਾਹਚ੍ਚਯੇਨ વਿਲੀਨਤਿਪੁਸਦਿਸਾ ਪੇਸਿ ਨਾਮ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ। ਸਾ ਮਰਿਚਫਾਣਿਤੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ। ਗਾਮਦਾਰਿਕਾ ਹਿ ਸੁਪਕ੍ਕਾਨਿ ਮਰਿਚਾਨਿ ਗਹੇਤ੍વਾ ਸਾਟਕਨ੍ਤੇ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍વਾ ਪੀਲ਼ੇਤ੍વਾ ਮਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਕਪਾਲੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍વਾ ਆਤਪੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੁਕ੍ਖਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ। ਏવਰੂਪਾ ਪੇਸਿ ਹੋਤਿ, ਅਬ੍ਬੁਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ। વੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

Abbudājāyate pesīti tasmāpi abbudā sattāhaccayena vilīnatipusadisā pesi nāma sañjāyati. Sā maricaphāṇitena dīpetabbā. Gāmadārikā hi supakkāni maricāni gahetvā sāṭakante bhaṇḍikaṃ katvā pīḷetvā maṇḍaṃ ādāya kapāle pakkhipitvā ātape ṭhapenti, taṃ sukkhamānaṃ sabbabhāgehi muccati. Evarūpā pesi hoti, abbudanti nāmaṃ antaradhāyati. Vuttampi cetaṃ –

‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਮੂਹਤਂ।

‘‘Sattāhaṃ abbudaṃ hoti, paripakkaṃ samūhataṃ;

વਿવਟ੍ਟਮਾਨਂ ਤਬ੍ਭਾવਂ, ਪੇਸਿ ਨਾਮ ਪਜਾਯਤੀ’’ਤਿ॥

Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ, pesi nāma pajāyatī’’ti.

ਪੇਸਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ ਘਨੋਤਿ ਤਤੋ ਪੇਸਿਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਟਣ੍ਡਸਣ੍ਠਾਨੋ ਘਨੋ ਨਾਮ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਪੇਸੀਤਿ ਨਾਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ। વੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

Pesi nibbattatī ghanoti tato pesito sattāhaccayena kukkuṭaṇḍasaṇṭhāno ghano nāma maṃsapiṇḍo nibbattati, pesīti nāmaṃ antaradhāyati. Vuttampi cetaṃ –

‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੇਸਿ ਭવਤਿ, ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਮੂਹਤਂ।

‘‘Sattāhaṃ pesi bhavati, paripakkaṃ samūhataṃ;

વਿવਟ੍ਟਮਾਨਂ ਤਬ੍ਭਾવਂ, ਘਨੋਤਿ ਨਾਮ ਜਾਯਤਿ॥

Vivaṭṭamānaṃ tabbhāvaṃ, ghanoti nāma jāyati.

‘‘ਯਥਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡਂ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ।

‘‘Yathā kukkuṭiyā aṇḍaṃ, samantā parimaṇḍalaṃ;

ਏવਂ ਘਨਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ॥

Evaṃ ghanassa saṇṭhānaṃ, nibbattaṃ kammapaccayā’’ti.

ਘਨਾ ਪਸਾਖਾ ਜਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਦ੍વਿਨ੍ਨਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨਂ ਸੀਸਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਚ ਪੀਲ਼ਕਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ વੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਮੇ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਪਞ੍ਚ ਪੀਲ਼ਕਾ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ।

Ghanā pasākhā jāyantīti pañcame sattāhe dvinnaṃ hatthapādānaṃ sīsassa catthāya pañca pīḷakā jāyanti, yaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ ‘‘pañcame, bhikkhave, sattāhe pañca pīḷakā saṇṭhahanti kammato’’ti.

ਇਤੋ ਪਰਂ ਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਾਦੀਨਿ ਸਤ੍ਤਾਹਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਦੇਸਨਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍વਾ ਦ੍વਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਪਰਿਣਤਕਾਲਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕੇਸਾਤਿਆਦਿਮਾਹ। ਤਤ੍ਥ ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ ਨਖਾਪਿ ਚਾਤਿ ਦ੍વਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਏਤਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ।

Ito paraṃ chaṭṭhasattamādīni sattāhāni atikkamma desanaṃ saṅkhipitvā dvācattālīse sattāhe pariṇatakālaṃ gahetvā dassento kesātiādimāha. Tattha kesā lomā nakhāpi cāti dvācattālīse sattāhe etāni jāyanti.

ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਭਿਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਲ਼ੋ ਮਾਤੁ ਉਦਰਪਟਲੇਨ ਏਕਾਬਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਉਪ੍ਪਲਦਣ੍ਡਕੋ વਿਯ ਛਿਦ੍ਦੋ, ਤੇਨ ਆਹਾਰਰਸੋ ਸਂਸਰਿਤ੍વਾ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ। ਏવਂ ਸੋ ਦਸ ਮਾਸੇ ਯਾਪੇਤਿ। ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਗਤੋ ਨਰੋਤਿ ਮਾਤੁਯਾ ਤਿਰੋਕੁਚ੍ਛਿਗਤੋ, ਕੁਚ੍ਛਿਯਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਇਤਿ ਭਗવਾ ‘‘ਏવਂ ਖੋ, ਯਕ੍ਖ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ વਡ੍ਢਤਿ, ਨ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇવ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ। ਪਠਮਂ।

Tena so tattha yāpetīti tassa hi nābhito uṭṭhito nāḷo mātu udarapaṭalena ekābaddho hoti, so uppaladaṇḍako viya chiddo, tena āhāraraso saṃsaritvā āhārasamuṭṭhānarūpaṃ samuṭṭhāpeti. Evaṃ so dasa māse yāpeti. Mātukucchigato naroti mātuyā tirokucchigato, kucchiyā abbhantaragatoti attho. Iti bhagavā ‘‘evaṃ kho, yakkha, ayaṃ satto anupubbena mātukucchiyaṃ vaḍḍhati, na ekappahāreneva nibbattatī’’ti dasseti. Paṭhamaṃ.







Related texts:



ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ • Saṃyuttanikāya / ੧. ਇਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤਂ • 1. Indakasuttaṃ

ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ੧. ਇਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 1. Indakasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact